शिवकुमार काशी
सुनसान पृथ्वीलाई ब्रह्माले हनुमानको गदा मागेर एक ‘डिस’ हानिदिएपछि पृथ्वी ‘कोल्याप्स’ भयो । मान्यताअनुसार यतिखेर कलियुग चलिरहेको छ । आमा-छोराबीच झुक्किएर सम्भोग भएपछि सुरु भएको भनिएको कलियुगका अनेकन् विशेषता हामी भोग्दैछौँ । उसो त भोग्दै मात्रै होइन, कलियुगका खास पात्र नै हामी हौँ । कलिका हामी नामे र बेनामे पात्रका कारण यतिखेर धर्ती नै दिग्मिगाएको छ । गन्हाएको छ । मानिसहरूसँग रहेको भनिएको नैतिकता, आचरण, व्यवहार सबै पत्रुपलाँस भएको छ । ‘बुद्धम शरणम् गच्छामि’ भन्दै हिँडेकाहरू पनि हतियारसहित भीडबाट समातिन थालेका छन् ।
दिनभरि सुर्ती माडेर खाए पनि, जति ठूलो ठूलो गफ लडाए पनि नेपाली साँझपख त नेताहरूलाई झोल नभई नहुने ।
यी र यस्तै वाक्क लाग्ने खबरचित्रहरू देखेर पृथ्वीका सर्जक ब्रह्मा पनि अवाक् छन् । बलात्कारै बलात्कारको सिन भएको नेपाली चलचित्र हेरेर थाकेका महिला अधिकारकर्मीझैँ धपक्कै बलेको कलियुग देखेर विरक्तिएका ब्रह्माले अन्तत: पृथ्वी ध्वस्त पार्छन् र धर्तीको अस्तित्व अलप हुन्छ । उतिखेर पृथ्वीको जन्म हुने बेलामा जुन राप र ताप थियो, पृथ्वीको अन्त्य चाहिँ त्यसरी गरिएन । ब्रह्माको तर्फबाट अक्सिजन उत्पादन गर्ने आम वनस्पतिहरू र कम्पनीहरूका लागि फरमान जारी भयो, त्यही फरमान बमोजिम अक्सिजन उत्पादन हुन छोड्यो । मानिसहरू र अरु सबै प्राणीहरूले सास फेर्न सकेनन् र प्याकप्याक भएर मरे । त्यसपछि सुनसान पृथ्वीलाई ब्रह्माले हनुमानको गदा मागेर एक ‘डिस’ हानिदिएपछि पृथ्वी ‘कोल्याप्स’ भयो ।
पृथ्वीको अन्त्यसँगै धर्तीका मानिसहरू यमलोकको स्वर्ग र नर्क प्रान्तमा पुगे । तीमध्ये कलियुगका दुई तिहाइ मानिस भने आफ्नो पापअनुसार यमलोक पुगे । प्राणी जगत्को सेवामा लागेका केही असल मान्छेहरू मात्रै स्वर्ग पुगे । नेपालका तर्फबाट भने महावीर पुन, कुलमान घिसिङ, अनुराधा कोइराला, मदनकृष्ण श्रेष्ठ, हरिवंश आचार्यसहित केही मान्छेहरू स्वर्ग पुगेको पाइयो । स्वर्गमा पनि उनीहरू सेवा र आविष्कारमै लागिरहे । स्वर्गको सुन्दरता र रम्भा, उर्वशी आदि अप्सराको आकर्षणले उनीहरूलाई कुनै प्रभाव पारेन ।
उता नर्कमा भने ठूलो संख्याका नेपालीहरू लुछाचुँडी गरिरहेका थिए । त्यो नर्क पनि नेपालमा झैँ अन्यायपूर्ण शासन व्यवस्था थियो । त्यहाँ पनि भुइँफुट्टाहरूकै राज रहेछ । बाध्यतावश श्रीमतीको इच्छा पूरा गर्न २/५ सय रुपियाँ घुस खाएका खरदार सुब्बाहरूमाथि कारबाही हुँदै थियो भने लोकमान कार्कीहरू त्यहाँ पनि सुरक्षित नै थिए । खरदार सुब्बाहरूलाई कारबाही गर्न चित्रगुप्तहरू यमराजलाई बढी उक्साइरहेका थिए । अहिलेका नेपालका प्रधानमन्त्री र राष्ट्रपतिलाई उनीहरूका सल्लाहकारहरूले उक्साएझैँ नर्कमा पनि चित्रगुप्तहरू यमराजलाई उचाल्दा रहेछन् ।
यमलोक अन्तर्गतको एउटा प्रान्त अर्थात् नर्कमा नेपालका मात्र होइन, विश्वका नेताहरूको भेट भयो । खासगरी नर्कमा भेटिनेमा डोनाल्ड ट्रम्प, नरेन्द्र मोदी, किम जोङ उन लगायत थिए । सी चिनफिङ, आङसाङ सुची लगायतका नेताहरू कसरी स्वर्गमा पुगे भनेर उल्लिखित नेताहरू गुनगुन गरिरहेको पनि सुनिन्छ । आफूहरू स्वर्गमा नपुगेको र सी चिनफिङहरू मात्रै पुगेको भनेर सबैभन्दा बढी गुनासो गर्दा रहेछन् डोनाल्ड ट्रम्प । स्वर्ग र नर्क गरी दुवै प्रान्तमा थामिनसक्नुको भीड छ ।
कलिका हामी नामे र बेनामे पात्रका कारण यतिखेर धर्ती नै दिग्मिगाएको छ । गन्हाएको छ । मानिसहरूसँग रहेको भनिएको नैतिकता, आचरण, व्यवहार सबै पत्रुपलाँस भएको छ । ‘बुद्धम शरणम् गच्छामि’ भन्दै हिँडेकाहरू पनि हतियारसहित भीडबाट समातिन थालेका छन् ।
स्वर्गमा भन्दा नर्कमा भीड त बढी नै हुने भयो । किनकि नर्कतर्फ दुई तिहाइ मानिसहरू पुगेका छन् । नर्कमा कतै भारतीय नागा बाबा जोगीहरू आफूहरू स्वर्गमा नपरेको भन्दै छाती पिटीपिटी रोइरहेका छन् त कतै एक हाते माइक बोकेर पुण्य गौतम उफ्रिरहेका छन् । मुकुन्दे फेरि रुखमा चढेर नेताहरूलाई गिज्याउँदै रहेछन् ।
नर्कमा पनि छुट्टै एउटा नेपाल भन्ने चोक रहेछ । त्यहाँको एउटा सार्वजनिक प्रतीक्षालय नेपालका नेताहरूका लागि व्यवस्था गरिएको छ । जहाँ पुष्पकमल दाहाल, केपी शर्मा ओली, शेरबहादुर देउवा, माधव कुमार नेपाल, राजेन्द्र महतो, पशुपति शमशेर, बाबुराम भट्टराई, महन्थ ठाकुर, कमल थापा, रवीन्द्र मिश्र लगायत शीर्ष नेताहरू प्रतीक्षालयमा बसेर गफ गरिरहेका छन् । उनीहरू कोही पान खाइरहेका छन् भने कोही सुर्ती माडिरहेका देखिन्छन् । राजेन्द्र नजिकै आएपछि केपी ओलीले आफूले लगाइरहेको मास्क अलिक माथि सारेर तन्काउँछन् ।
अर्कोतर्फ गोकुल बास्कोटा, सूर्य थापा, दुर्गा प्रसाई, प्रेम आले, सुरज वैद्यलगायत बस्ने छुट्टै टहरो छ । यो टोली चाहिँ आर्थिक/राजनीतिक टोली रहेछ । खासगरी राजनीतिमार्फत आर्थिक समृद्धिमा जाने उद्देश्य बोकेको यो टोली नेपालमा समाजवादी चरण सकिएर लगभग लगभग साम्यवाद ल्याउनै लाग्दा ब्रह्माले पृथ्वीलाई नै ‘डिस’ हानेकोप्रति चिन्तित छ । यसबारे गोकुल बास्कोटा बढी नै मर्माहत भएका रहेछन् । उनी आफ्ना दामलीहरूसँग यस्तै यस्तै गुनासो पोखेर बसेका रहेछन् । बास्कोटाले बोलिरहँदा सूर्य थापा चाहिँ पुलुकपुलुक उनको मुहार हेर्दै नेपाली फिलिमको चंखेझैँ होमा हो लाउँदा रहेछन् । प्रेम आले अक्सिजन रोकेर ब्रह्माले गरेको प्राणी हत्याप्रति दुखेसो गर्दैरहेछन् । अक्सिजनसँग उनको छुट्टै साइनो पनि त छ ।
ब्रह्माको रिस यमराजलाई पोखेर पनि नहुने । बरु यमराजले नेपालका यी सबै नेताहरूलाई एकाएक सुली चढाउन बाँकी थियो । यिनीहरू भर्खर यमलोकको किताबखानामा नाम दर्ता भएर कारबाही पर्खेर बसेका नेताहरू थिए । ठूलो संख्या भएकाले के कसरी कारबाही गर्ने भन्नेबारे यमराज प्रशासन नै यतिखेर अन्यौलमा थियो । किनकि यत्रो संख्यामा नर्कमा मान्छेहरू पहिलो पटक आएका थिए ।
दिनभरि सुर्ती माडेर खाए पनि, जति ठूलो ठूलो गफ लडाए पनि नेपाली साँझपख त नेताहरूलाई झोल नभई नहुने । साँझ ७ बज्नै लाग्दा शेरबहादुर देउवाले मुख खोलेरै भने, ‘रात परिसक्यो यार, आइ निड अल्कोहल । रक्सी त खान पाउनुपर्यो नि बाबा ।’ जीवनभरि जनताको नाउँमा मस्ती मारिएको पृथ्वी ध्वस्त भएर आफूहरू नर्क पुगेको तनावका कारण पनि रक्सी नखाई कहाँ निद्रा लाग्छ त ? सबै नेताहरूको यो कुरामा सहमति थियो । अरु त अरु किड्नी फेरेका केपी ओली पनि दुई दशकपछि ‘टुच्च’को मुडमा थिए भने पुरेत बाजेको छोरो माधव नेपाल पनि पहिलोचोटि सोमरसको स्वाद चाख्ने मुडमा पुगे । राजेन्द्र महतो र उपेन्द्र यादवहरू भने ठीकै मात्र खुसी भए ।
सधैँ पिइरहेको चीज, पिए पनि ठीकै नपिए पनि ठीकै । बाबुराम भट्टराईले चाहिँ पल्याकपुलुक आँखा घुमाए । त्यसपछि ‘लौ त लौ’ भने । हिसिला यमीले थाहा पाउलिन् कि भन्ने डर यिनलाई नर्कमा आइपुग्दा समेत छ ।
सोमरसमा सहमति भएपछि नर्कमा रहेको एउटा रक्तनदी छेउकै भट्टीमा शीर्ष नेताहरू हिँडेरै पुगे । रक्तनदीको आवाज र गन्ध उनीहरूलाई निकै वासनादार र निश्छल लागिरहेको थियो । अधिकांश नेताहरू रगतकै होली खेलेर स्थापित भएकाले रक्तनदीसँग रत्तिन उनीहरूलाई केहीबेर नै लागेन । जब भट्टीमा उनीहरू छिरे, कृष्णबहादुर महरा र रोशनी शाही पनि त्यहीँ भेटिए । दुई तिहाइ सरकार हाँकेको अनुभव भएका केपी ओलीले महरा र रोशनीलाई फेरि औडाहा गरे, ‘पिरेम भनेको यस्तो पो त ! जुन लोकमा गए नी नछुट्ने । सायद जुनीजुनी सँगै बाँचौँला भन्ने कसम खाएको कार्यान्वयन भएको छ उहाँहरूको’ ओलीले यसो भन्दा सबैभन्दा बढी पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ हाँसे । महराले यो पृथ्वी नभई नर्क प्रान्त भएकाले ओलीलाई ‘फर्गेट एस्टर्डे एन्ड फर्गेट नेपाल’ भनेर जवाफ फर्काए ।
महरा र शाहीको जोडीलाई छुट्टै टेबुलमा छाडेर शीर्ष नेताको टोली अलिक पर मान्द्रोले बेरेको छाप्रोतर्फ लाग्यो । भट्टीका मालिकहरू विनोद चौधरी र अजेयराज सुमार्गी पनि त्यहीँ बसेर लोकल रक्सी खाँदै भट्टीको हिसाबकिताब गर्दै रहेछन् । भट्टीमा भएका व्यापारबाट अलि बढी फाइदा सुमार्गीले लिएको भनेर चौधरीले गुनासो गरिरहेका रहेछन् । ‘हामी चौधरी थारुहरूलाई बाहुनहरूले नेपालमा त ठगे ठगे नर्कमा आएरसमेत ठग्न छाडेन’ भन्दै चौधरीले सुमार्गीलाई रक्सीको तालमा कराइरहेका रहेछन् । खासमा भट्टीमा भएको ५ सिल माछा सुमार्गीले प्रचण्डको सचिवालयमा उपहार पठाइदिएको कुरा खातामा नलेखिएकाले हिसाब गडबड भएको रहेछ । माछा बेच्न ल्याउने शान्ता चौधरीलाई भने भट्टीका तर्फबाट भुक्तानी भइसकेको देखिन्छ ।
नेताहरू आएपछि सुमार्गी र चौधरी चुपचाप नेताहरूकै सेवामा लागे । समयमै पिउन नपाएका शेरबहादुर देउवाले भट्टीका साहू सुमार्गीलाई जतिसक्दो छिटो रक्सी ल्याउन आदेश दिन्छन् । ‘अँ त्यो महराकै ब्रान्ड ल्याए नि हुन्छ’, देउवाको भनाइ थियो । महरा ब्रान्ड भन्नासाथ फेरि रोशनीको डेरामा भेटिएको रक्सीको बोतल सम्झेर प्रचण्ड कुम हल्लाउँदै हाँस्छन् । माधव नेपाल आफू पहिलोपटक सोमरस पान समारोहमा आएको भन्दै अनविज्ञता प्रकट गर्छन् ।
कुटिल पाराले सबै दृश्य हेरिरहेका ओली भन्छन्, ‘रक्सी जे ल्याए नि ल्याऊ, तर स्न्याक्स मैले भनेको मात्रै ल्याउनू । सबै व्यवस्था दुर्गा प्रसाईंले गरिदिएको छ ।’ ओलीले स्न्याक्समा एकलौटी लाद्न खोजेको आशंकामा देउवाले चुरोट चाहिँ नछुटाउनू भन्छन् । एमालेको चुनाव चिन्ह भएकाले सूर्य चुरोटमा देउवाको मोह छैन । भन्छन्, ‘शिखर सेतो चुरोट ल्याउनुस् ।’ त्यसै बेला पल्लोपटि टेबुलमा बसेर गाँजा तानिरहेका केशव स्थापित र भीम उपाध्यायतिर देउवाको ध्यान जान्छ । देउवाले देख्नेबित्तिकै उपाध्याय भन्छन्, ‘जय नेपाल दादा ! कि सिगरेट छाडेर आज एक सुल्फा यही बुटी हान्दिऊँ ।’
ओलीले धमाधम विनोद चौधरीलाई स्न्याक्स विवरण टिपाए । त्यसअघि ‘किन आफैँ आएको ? कोमल ओली, रामकुमारी झाँक्री, सुजाता कोइरालाहरू पनि बेरोजगार नै थिए, उनीहरूलाई वेटर राखेको भए अलिक राम्रो व्यापार हुन्थ्यो नि ।’ भनेर चौधरीलाई ओलीले सुझाव दिए । अनि ओलीले दिएको अर्डर चौधरीले डायरीमा टिपे ।
– पाँच प्लेट लोकल माछाको आँखा फ्राइ ।
– लोकल माछाको जिब्रो साँधेको तीन प्लेट ।
– जुकाको हड्डीसहितको तारेको मासु पाँच प्लेट ।
– गोमन सर्पको पुच्छर फ्राइ तीन ठाउँ ।
– सिंगै छेपारो फ्राइ तीन ठाउँ ।
– शुद्ध तोरीको तेलमा तारेको माउसुली ७ ठाउँ ।
– हरियो झिंगा उसिनेको ५ प्लेट ।
अहिलेलाई यत्ति गरौँ । ओलीले बोली सकाए ।
जीवनमा कहिल्यै नसुनेको स्न्याक्स अर्डर भएपछि माधव नेपालले आपत्ति जनाए र भने, ‘म बाहुनको छोरो यस्तो खान्न, मलाई फलफूल मगाइदिनू ।’ हत्तपत्त ओलीले जवाफ फर्काए, ‘यस्तै नखाएर त तिमीहरूले मसँग नेपालमा हुँदा नसकेको नि । नखाए नखाऊ । यस्तो आइटम त मैले र विद्याले धेरै खायौँ । ऊ बेला मार्सी भातको सट्टा यस्तै खाऊँ भन्दा नमान्नाले प्रचण्ड पनि पछि परेको ओलीले सुनाए । ओलीले विनोद चौधरीलाई इसारा गर्दै बोलाए र भने, ‘ए चौधरी ! यता आऊ, माधवजी शाकाहारी मान्छे रे । उहाँलाई साँधेको काउसो तीन प्लेट र बिरे नुन छुट्टै राखेर ल्याइदेऊ ।’
यसरी नेपाली नेताहरूको नर्कस्थित रक्तनदी किनारमा सोमरससहितको भोज सकियो । भोजको अन्त अन्ततिर भट्टीमा एउटा चिल्लो गाडीबाट पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रसहित परिवारकै आगमन भयो । नेता र राजा एकै ठाउँमा भेट हुने भो भनेर भट्टी साहु चौधरीले कटेजमा नेताहरू भएकाले छुट्टै बस्न आग्रह गरे । ‘मैले बुझेँ’ भन्दै ज्ञानेन्द्र बोले, ‘उहाँहरू र ममा खास फरक छैन, मेरो खलकले बिगार्न २४० वर्ष लगाएको देश थोरै समयमै बिगार्न सफल भएका नेताहरूसँगै म बस्न चाहन्छु ।’
चौधरीले रोक्दारोक्दै ज्ञानेन्द्र नेताहरू भएकै कटेजमा हिँडे । पारसचाहिँ भीम उपाध्याय र केशव स्थापितपट्टि लागे । नेपालमा ओलीको पेलान झेलेका माधव नेपाललाई ज्ञानेन्द्रले कालोनिलो हुने गरी जिस्क्याउँदै भने, ‘माधवजी, तपाईंको सुरुवालको प्वाल टाल्नुभयो ?’ सबैजना नेताहरू अकमक्क परे । जिब्रो बाक्लो भएको पारामा बोल्दै ज्ञानेन्द्रले थपे, ‘ऊ बेला दाम चढाएर प्रधानमन्त्री माग गर्न आएका बेला ढोग्ने क्रममा सुरुवालमा प्वाल परेको थियो नि !’ यो सुनेर देउवा सबैभन्दा बढी हाँसे । रिसले चुरिएका माधवले त्यसको सबै दोषी तपाईं हो भनेर जवाफ फर्काए । रातभर त्यो भोज चल्यो । पूर्व राजा र नेताहरूले खुब रमाइलो गरे । किनकि उनीहरूका लागि त्यो अन्तिम रात थियो नर्कमा ।
त्यसको भोलिपल्ट नेपालका शीर्ष नेताहरूलाई जनताबाट भोट र कर मात्रै लिएको र त्यसको बदलामा कोरोनाविरुद्धको एउटा सुई समेत दिन नसकेको र आफ्ना कार्यकर्ताहरूलाई ‘टाँगा’ बनाएर हनुमानको उपमा दिई रामभक्त हनुमानकै बदनाम गरेको लगायतका आरोप लगाएर यमराजले तातो तेलमा हाल्ने निर्णय सुनाएछन् । पूर्व राजा ज्ञानेन्द्रसहितलाई परिवारभित्रै घटनाहरू गुमनाम राखिएको, जनताको हित विपरित शासन लिन खोजेको तर नसकेको भन्दै फाँसीको सजाय सुनाइयो । यमराजले घोषणा गरेका ती सबै सजायहरू तत्कालै कार्यान्वयन भएको पाइयो । किनकि कारबाहीका बीभत्स फोटोहरू फेसबुकमार्फत चित्रगुप्तहरूले सार्वजनिक गरेका छन् ।
उक्त फोटोमा स्वर्गमा रहेका कुलमान, महावीर पुन, मदनकृष्ण श्रेष्ठ, हरिवंश आचार्यलगायतले लाइक गरेका थिए ।
इकागजबाट
- मञ्जु मैनाली
दुख र सुख अनी हाम्रो जीवनको यात्रा उस्तै चलिरहन्छ्न् । जीवन यात्रा हो अनि यो यात्रा जन्मे देखि आर्यघाट नपुगुन्जेल सम्म चलिरहन्छ। हाम्रो जिवनको यात्रामा हरेक सुख दुख बाधा अर्चनहरु आउछन् । जसरी दुख आउछन ,त्यसै गरि दुखलाई भुलाउने खुसीहरु पनि हाम्रो जीवनमा उतिकै आउँछ। तर हामी हाम्रो जीवनमा दुख नै बढी किन देख्छौ? हामी मानिस जाती दु:ख लाई नै जिवनको ठूलो बाधा देख्छौ , किनकी दु:खमा हामी एक्लै रहन चाहान्छौ, दु:खलाई आफै भित्र दबाउन चाहान्छौ, भने सुख हामी अरु सङ्ग बाडेर अरुलाई पनि हाम्रो खुसीको हिस्सा बनाइ अगाडी बढ्छाैं। त्यसैले हामी दुखलाई धेरै अनि खुसी लाई हाम्रो जिवनमा थोरै देख्छौ।
हाम्रो जीवन बगेको खोला हो, खोला बग्दै जाँदा हरेक छालहरु सङ्ग अनि हरेक ठुला ठुला ढुङ्गाहरु सङ्ग ठाेकिदै आफ्नो गन्तव्यमा पुग्न सफल हुन्छ। यदि ढुङ्गा सङ्ग ठोकिएर खोलामा बगिरहेका ती छालहरु त्यही रोकिने हो भने आफ्नो गन्तव्यमा कहिले पुग्ने थिएन। त्यसै गरि मानिसको जिवनमा पनि अनेक बाधा र अर्चनहरु आउछन अगाडि बढन खोज्दा धेरै ढुङ्गाहरु ठोकिन आउछन । यदि त्यो ढुङ्गालाई देखेर अथवा त्यो ढुङ्गा सङ्ग डराएर रोकियौ भने हामी जीवनमा कहिले अगाडी बड्न सक्दैनौ । त्यो ढुङ्गा सङ्ग ठोकिदा हामी लडन सक्छौ तर हामीले उठेर अगाडी बडने साहस राख्नु पर्छ।
आजको हाम्रो समाजमा मानवको दुश्मन मानव जाती नै किन ? यहाँ कसैले कसैको प्रगति भएको देख्न चाहादैन, मै खाउ मै लाउ अनि संसारको सारा खुसी मै लिउ, मैले जति काम यहाँ कसैले गर्न सक्दैन । उसको लागि केही नरहोस उ रित्तो हात जाओस सबै कुरा मैले नै लि जान पाउ भन्ने घमण्डको कारण मानिशको दुश्मन मानिस नै बनिरहेका छन। आज हाम्रो समाजमा ९० प्रतिशत ब्यक्ति मानिस कै कारण दुखी छन। सत्य कुरा यो होकी अरुलाई लडाएर उठने मानिसले क्षणिक खुसी पाउला तर उ गन्तव्यमा कहिले पुग्न सक्दैन।
हाम्रो जीवन बगेको खोला हो, खोला बग्दै जाँदा हरेक छालहरु सङ्ग अनि हरेक ठुला ठुला ढुङ्गाहरु सङ्ग ठाेकिदै आफ्नो गन्तव्यमा पुग्न सफल हुन्छ। यदि ढुङ्गा सङ्ग ठोकिएर खोलामा बगिरहेका ती छालहरु त्यही रोकिने हो भने आफ्नो गन्तव्यमा कहिले पुग्ने थिएन।
हाम्रो जिवनमा लडाउने ब्यक्ति मात्र हामीले भेट्दैनौ, लडाउने व्यक्तिले लडाएर अघि बढेता पनि केही समय दुखमा जीवन बिताउन पर्ला तर एक न एक दिन हात दिएर उठाउने व्यक्ति हाम्रो जिवनमा आउने छ। दुख सहने साहस राख्नु नै हाम्रो जिवनको सबै भन्दा ठूलो जीत हो। मुना मदनमा जसरी मदन बिरामी हुँदा रातको बिचमा साथीहरुले छोडेर हिडे, मदन बिरामी थिए ठूलो जङ्गलको बिचमा कोहि थिएन साथी तब उनी आफ्नो इश्वर पुकारा गरिरहेका थिए ,तब एक व्यक्ति आएर मदनलाई उठाएर घर लगी औषधी गरि निको बनाएर मात्र छोडेका थिए, त्यसै गरि हाम्रो जीवनमा पनि दुखको क्षण आउँछ ,तर हाम्रो जिवनमा हामी एक्लै हुदैनौ सन्सारको कोहि व्यक्ती हाम्रो साथ रहेनन् भने पनि इश्वर सदा रहन्छन हाम्रो साथ हाम्रो सुख दुःख हर क्षण हाम्रो साथी बनेर हामी सही बाटो हिड्नुपर्छ उहाँले हाम्रो शिर कहिले झुक्न दिनु हुने छैन।
हामीले सन्सारमा हिडदै जाँदा जिवनको यात्राहरुमा दुख सुख दुबै दिने साथी भेटछौ, फरक यति छ, कि हामीले देख्ने वितिकै मान्छे छुट्टाउन सक्दैनौ कसले दुख दिन्छ अनि कसले सुख दिन्छ,मानिसको मन नाप्ने यन्त्र बनाउन सकिन्थ्यो भने सायद धेरै मानिसको जिवनमा दुख कम हुने थियो। तर हाम्रो जिवनमा जति दुख कष्ट आएता पनि हामिले हार नमानी जीवनलाइ अगाडी बढाउनु हाम्रो जीवनको सबै भन्दा ठूलो जीत हो।
धनी गरिब सानो ठूलो मानिस भनेर जब सम्म विभेद गर्न छोडिदैन तब सम्म एक व्यक्ति बाट अर्को व्यक्ती दुखको सिकार बनिरहन्छन।
मानिसहरुमा भएको घमण्ड डाह ईष्या कारण आज मानिस दुखको सिकार बनिरहेका छन।मानवीय भाबना मानिसले आफै भित्र बाट उतार्न सके आज मानिस दुखि हुने थिएनन !अहिले पनि हाम्रो समाजमा जातजाति, धनि गरिबको बिचको अन्तरलाई लिएर पनि एकअर्कालाइ दुःख दिने गरिएको छ। हामी सबै जाति एकै हौ भन्ने भावना राखेर अगाडि बढने हो भने भोलीको दिनमा कोहि व्यक्ति दुखी हुने थिएनन। हिजोको दिनमा हेर्ने हो भने सानो जातिले ठूलो जातिको चुलोमा गै चुरोट सल्काकै निहुँमा उसलाइ कुटिकुटी मारिएको छ।
२१ औ शताव्दीमा पनि अझै मानिसहरु जात धर्म रितिरिवाज मै अल्झिएर एकले अर्कालाइ दुख दिनै रहेका छन्। हाम्रो समाजमा काम हेरेर उसको धन सम्पती हेरेर व्यबहार गर्ने गरिन्छ। बाटो तिर हेर्दै हामीले देख्न सक्छौ कार चड्नेलाई हजुर अलि उता पार्किङ गर्नुस्न भनिन्छ अनि साइकल चड्नेलाइ त अलि उता लगेर राख , यसरी छुट्टीन्छ हाम्रो समाजको सानो र ठूलो लाई गर्ने व्यवहार ! धनी गरिब सानो ठूलो मानिस भनेर जब सम्म विभेद गर्न छोडिदैन तब सम्म एक व्यक्ति बाट अर्को व्यक्ती दुखको सिकार बनिरहन्छन।
हामी सबै जाति एकै हौ भन्ने भावना राखेर अगाडि बढने हो भने भोलीको दिनमा कोहि व्यक्ति दुखी हुने थिएनन्।
यदि हाम्रो समाजमा मानिस जाति बाटै मानिस जातिलाई हुने दुःखको अन्त्य गर्ने हो भने हामीले हाम्रो सोचलाई परिवर्तन गर्नु गरुरी छ।एक दिन सबै सन्सार छोडेर जाने हो कोहि छैन यहाँ अमर सबै माटो मै मिलेर जाने हो भन्ने सोच राखेर हामिले एकले अर्कोलाइ सक्ने सहयोग गरेर अगाडि बढ्न कसेउ भने हामी बाटै हाम्रो दाजु भाइ दिदी बहिनीलाई पर्ने दुखको कारण हामी आफै बन्ने थिएनौं ।हामी आफु मात्र हैन अरुलाई पनि केही गर्ने अवसर प्रधान गर्न सकेउ भने धेरैले जीवन सहज तरिकाले जिउन सक्छन् ।
मकवानपुर । कोरोना संक्रमित बालबालिका, गर्भवती , शारीरिक अपांगता भएका र जेष्ठ नागरिकको समस्यालाई समाधान गर्नको लागि जिल्ला युवा समिति मकवानपुरले आबश्यक समन्वय र सहजीकरण गर्ने भएको छ ।
जिल्ला युवा समितीद्वारा गठित कोरोना महामारी सुचना तथा सहजीकरण केन्द्रको शुक्रवार बसेको भर्चुअल बैठकले उच्च जोखिममा रहेका कोरोना संक्रमितहरुको समस्याको समाधान गर्नको लागि आबश्यक समन्वय र सहजीकरण गर्ने भएको हो ।
विभिन्न कारणले घरमा आइसोलेसनमा बस्न अप्ठ्यारो भएका कोरोना संक्रमितलाई गौरिटार आइसोलेसनमा पुर्याउन र संक्रमितका समस्याहरुको समाधानको लागि सम्बन्धित कार्यालयको ध्यानाकर्षण गर्दै जिल्ला युवा समितीको कार्यालयले यसको सहजीकरण गर्ने जिल्ला युवा समिति मकवानपुरका अध्यक्ष शिबहरि दाहालले बताए ।
बैठकमा जिल्ला समन्वय समितिको प्रमुख रघुनाथ खुलालले जिल्लामा कोरोना संक्रमित बिरामीको चाप कम भएको देखिएता पनि अबस्था अझै जटिल रहेको बताए । कोरोनाको लक्षण देखिनै बित्तिकै टेस्ट गर्न र होम आइसोलनमा बसेका उच्च जोखिम रहेका कोरोना संक्रमितहरुलाइ अस्पतालमा भर्ना हुनको लागि सहजीकरण गर्न जिल्ला युवा समितिलाइ खुलालले आग्रह गरे । खुलालले ग्रामिण क्षेत्रमा संक्रमणको दरमा उच्च वृद्धि भैरहेकोले स्थितिलाइ भयावह हुन नदिन सबै सचेत र सुरक्षित हुन आग्रह समेत गरेका छन् ।
गैसस महासंघ मकवानपुरकी उपाध्यक्ष रमिला सापकोटाले संक्रमितले अझै आबस्यकता परेको बेलामा एम्बुलेन्स नपाउने लगायतका धेरै समस्याहरु रहेकाले यसको समाधानको लागि केन्द्रले सरोकारवाला निकायको ध्यानाकर्षण गराउनुपर्नेमा जोड दिए । सिविन बाल हेल्पलाईनका कार्यक्रम अधिकृत झविन्द्र ज्ञवालीले कोरोना महामारीमा बालबालिका र महिला सबैभन्दा समस्यामा पर्ने भएकाले उनीहरुको वास्तविक अवस्थाको विश्लेषण गरि राहत र उद्धारमा उच्च प्राथमिकता दिनुपर्नेमा बताए ।
मकवानपुर जिल्लामा कोभिड १९ को प्रकोप न्युनिकरण, नियन्त्रण, उपचार र अत्यावश्यक सामाग्रीको उपलब्धताका बारेमा सेवा लिने दिने र विभिन्न निकायगत समन्वयका लागि तत्काल सम्पर्क गरि आबस्यक पहल गर्न सुचना तथा सहजीकरण केन्द्र गठन भएकाे दाहालले बताए ।
बैठकमा नेफ् स्कुन फिल्ड कार्यालय हेटौंडाकी प्रमुख ज्योती महत, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी मकवानपुर शाखाका रामजी खतिवडा, युवा संघसंस्थाको तर्फबाट राजेश नगरकोटी, पुष्कर तिमल्सिना र अभि मैनालीले धारणा राखेका थिए ।
बैठक जिल्ला युवा समितीका अध्यक्ष दाहालको अध्यक्षता तथा जिसस प्रमुख रघुनाथ खुलालको प्रमुख आतिथ्यतामा भएको हो ।
मकवानपुर । पछिल्लाे समय मकवानपुरमा कोरोना संक्रमणमुक्त हुनेकाे संख्या बढ्दै गएको छ ।पछिल्लो २४ घण्टामा जिल्लामा थप १ सय ३४ जना काेराेना संक्रमणमुक्त भएका छन् ।
होम आइसोलेसन रहेका मध्य १ सय २२ जना र संस्थागत आइसोलेसनमा रहेका मध्य १२ जना गरी थप १ सय ३४ जना कोरोना संक्रमणमुक्त भएका हुन् । यो संगै मकवानपुरमा कोरोना जित्नेको संख्या ६ हजार ८ सय ४१ पुगेको छ ।
यसैगरी जिल्लामा पछिल्लो २४ घण्टामा थप ७५ जनामा कोरोना भाइरस संक्रमण पुष्टि भएको छ । २ सय १४ जनाकाे पीसीआर र एन्टीजेन परीक्षणबाट थप ९५ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएकाे हो ।यो संगै मकवानपुरमा कोरोना पुष्टि हुनेहरुको संख्या ९ हजार १ सय १९ पुगेको स्वास्थ्य कार्यलय मकवानपपुरले जनाएको छ ।
यस्तै जिल्लामा हालसम्म २ हजार १ सय ७२ जना सक्रिय संक्रमित रहेका छन् । ती मध्य २ हजार ५७ जना घरमा र १ सय १५ जना संस्थागत आइसोलेसनमा छन्
काेराेना संक्रमण पुष्टि भएका १ सय जनाकाे मृत्यु
काेराेना संक्रमणकाे पहिलाे चरण र दाेस्राे लहरमा काेराेना संक्रमण पुष्टि मध्य जिल्लामा मृत्यु हुनेकाे संख्या १ सय पुगेको छ । पछिल्लो २४ घण्टामा जिल्लामा थप २ जना संक्रमितको मृत्यु भएसंगै मृत्यु हुनेको संख्या १ सय पुगेको हो ।
पछिल्लो २४ घण्टामा मृत्यु हुनेमा हेटौंडा–१३ को ४१ वर्षीय र हेटौंडा–४ को ७३ वर्षीय पुरुष रहेको छ । दुबै जनाको उपचारको क्रममा हेटौंडा अस्पतालमा मृत्यु भएको हेटौंडा अस्पतालले जनाएको छ ।
गत डेड महिना (४५ दिनमा) काे अवधीमा मकवानपुरमा दोस्रो चरणको कोरोना संक्रमणका कारण ६८ जना संक्रमितको मृत्यु भएको हाे ।
बैशाख ८ गते दोस्रो चरणको कोरोना संक्रमण पुष्टि भएका हेटौंडा ४ का ७४ वर्षीय पुरुषको मृत्यु भएको थियो । पहिलो चरणको कोरोना संक्रमणमा काेराेना संक्रमण पुष्टि भएका मध्ये मकवानपुरमा ३२ जनाको मृत्यु भएको थियो । पहिलो चरणको कोरोना संक्रमणमा २०७७ साल भदौ २ गते राती हेटौंडा १ का ६१ वर्षीय पुरुषको मृत्यु भएको थियो ।
देशभर ८ हजार ६ सय ६३ जना काेराेना संक्रमणमुक्त
देशभर पछिल्ला २४ घण्टामा थप ८ हजार ६ सय ६३ जना काेराेन संक्रमणमुक्त भएका भएका छन् । याेसँगै हालसम्म नेपालमा ४ लाख ७६ हजार १ सय ३० जना काेराेनामुक्त भएकाे स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जनाएकाे छ । नेपालमा निको हुने दर ८१.९ प्रतिशत रहेको छ ।
यसैगरी पछिल्लो २४ घण्टामा थप ६ हजार ६ सय ५३ जनामा कोरोनाभाइरसको संक्रमण पुष्टि भएको मन्त्रालयले जनाएकाे छ । २० हजार ८ सय १३ जनाको परीक्षणमा पीसीआर विधिबाट ४ हजार ६ सय २४ जना र एन्टिजेन विधिबाट २ हजार २९ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको हो । योसँगै नेपालमा कूल संक्रमितको संख्या ५ लाख ८१ हजार ५ सय ६० पुगेको छ ।
हाल सक्रिय संक्रमितको संख्या ९७ हजार ६ सय ९९ रहेको छ । सक्रिय संक्रमितमध्ये ९० हजार ८ सय ९२ जना होम आइसोलेसनमा, ६ हजार ८ सय ९ जना संस्थागत आइसोलेसनमा रहेका छन् । १ हजार ४ सय २२ जना आईसीयू तथा ४ सय ४ जना भेन्टिलेटरमा रहेका स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएकाे छ ।
यस्तै काेराेना संक्रमण पुष्टि भएका मध्ये पछिल्लाे २४ घण्टमा थप १ सय १ जनाकाे मृत्यु भएकाे छ । योसँगै नेपालमा ७ हजार ७ सय ३१ जनको मृत्यु भएकाे हाे ।
मकवानपुरमा आजबाट जेठ ३१ सम्म निषेधाज्ञा थप
Tags: No Comments
मकवानपुर । मकवानपुरमा गत बैशाख २० गतेबाट लागु भएकाे निषेधाज्ञा आजबाट जेठ ३१ सम्म थप भएको छ । काेराेना भाइरसकाे दाेस्राे लहर सुरू भए पछी राेकथामकाे लागि मकवानपुर प्रशासनले जारी गरेकाे निषेधाज्ञा जेठ ३१ सम्म थप गर्ने गत बुधबार बसेकाे कोभिड संकट व्यवस्थापनको बैठकले निर्णय गरेकाे थियाे ।
आजबाट अत्यावश्यक उपभोग्य वस्तु (खाद्यन्न,पानी,दूध,माछा,मासु,अण्डा,फलफूल तथा तरकारी) बिक्री वितरण गर्न बिहान ४ बजेबाट बिहान ९ बजेसम्म खोल्न पाइने भएको छ । बैशाख १९ गते बुधबार बसेको कोभिड संकट व्यवस्थापनको बैठकले जारी निषेधालाई केही खुकुलाे पार्दै खाद्यन्नको पसलहरु बिहान ४ बजेबाट ९ बजेसम्म खोल्न दिने निर्णय गरेको हो ।
बैठकले औषधी र खाद्य वस्तु तोकिएको समयमा खरिद गर्न नजिकका पायक पर्ने स्थानमा जान बाहेक घर बाहिर निस्कन,मर्निङ तथा इभनिङ वाकमा जान र हिडडुुल गर्न नदिने निर्णय यथावत राखेको छ ।
जिल्ला कोरोना संकट व्यवस्थापन केन्द्रकाे सिफारिसमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुरले बैशाख २० गतेबाट ३१ गते राति १२ बजेसम्म मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिका,थाहा नगरपालिका,भीमफेदी गाउँपालिका र मनहरी गाउँपालिकाको राजमार्ग क्षेत्र दायाँबायाँ ५००।५०० मिटर क्षेत्रमा निषेधाज्ञा जारी गरेको थियो ।
बैशाख ३० गते बसेको कोरोना संकट व्यवस्थापन केन्द्रको बैठकले निषेधाज्ञा थप गर्दै ३१ गते राति १२ बजेबाट जेठ १३ गते रातिसम्म निषेधाज्ञा जारी गर्ने निर्णय गरेको थियो । यसैगरि जेठ ११ गतेको केन्द्रको बैठकले जारी निषेधाज्ञालाई २० गतेसम्म थप गर्ने निर्णय गरेको थियो ।
मकवानपुर जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीबाट जारी आदेश
मकवानपुर जिल्लाभित्र कोभिड-१९ को संक्रमण रोकथाम, नियन्त्रण तथा व्यवस्थापनका लागि यस जिल्लामा मिति २०७८ साल जेठ २० गते राती १२:०० बजेसम्म निषेधाज्ञा कायम गरिएकोमा जिल्लाभित्र संक्रमणको जोखिम यथावत नै रहेको हुँदा जिल्ला कोभिड व्यवस्थापन समिति, मकवानपुरको मिति २०७८-०२-१९ को सिफारिस र जिल्ला सुरक्षा समितिको मिति २०७८-०२-१९ को निर्णय समेतको आधारमा संक्रामक रोग ऐन, २०२० को दफा २, कोभिड-१९ सङ्कट व्यवस्थापन अध्यादेश, २०७८ को दफा ४ र स्थानीय प्रशासन ऐन, २०२८ को दफा ६ को उपदफा ३ बमोजिम निषेधाज्ञालाई निरन्तरता दिई मिति २०७८ साल जेठ २० गते बिहीबार राती १२:०० बजेदेखि मिति २०७८ साल जेठ ३१ गते सोमबार राती १२:०० बजेसम्म यस मकवानपुर जिल्लाभर निम्नबमोजिम हुने गरी यो आदेश जारी गरिएको छ । यो आदेशको बर्खिलाप भए, गरेको पाइएमा प्रचलित कानून बमोजिम कडा कारबाही हुने व्यहोरा समेत जानकारी गराइन्छ ।
देहाय:
१. औषधी उपचार र खाद्य वस्तु तोकिएको समयमा खरिद गर्न नजिकका पायक पर्ने स्थानमा जान बाहेक कुनै पनि व्यक्तिहरू घर बाहिर निस्कन, मर्निङ तथा इभनिङ्ग वाकमा जान र हिँडडुल गर्न नपाइने ।
२. अत्यावश्यक उपभोग्य वस्तु (खाद्यान्न, पानी, दूध, माछा, मासु, अण्डा, फलफूल तथा तरकारी) विक्री वितरण गर्ने पसलहरू विहान ४:०० बजेदेखि विहान ९:०० बजेसम्म मात्र खोल्न पाइने । औषधी पसल, कृषि बीउबीजन तथा मल विक्री वितरण गर्ने पसल र भेटनरी, पेट्रोल पम्प, ग्याँस डिपो, अक्सिजन सिलिण्डर पसल नियमित सञ्चालन गर्नुपर्ने । यसरी पसल खोल्दा अनिवार्यरूपमा भौतिक दूरी कायम, जनस्वास्थ्यका मापदण्ड पालना र भिडभाड नहुने सुनिश्चितता सम्बन्धित व्यवसायीले गर्नुपर्ने । अन्य सबै प्रकारका व्यवसायहरू बन्द रहने । तर, – हेटौडा उपमहानगरपालिकाको खोपेगल्लीमा रहेका सम्पूर्ण पसल र बसपार्कमा रहेका तरकारी तथा माछामासु बजार पूर्णरूपमा बन्द रहने, फलफूल तथा तरकारीको थोक बजारबाट खुद्रा विक्री वितरण गर्न नपाइने, होलसेल खाद्यान्न विक्रेताहरूले खुद्रा विक्री वितरण गर्न नपाउने, डिपार्टमेन्टल स्टोर तथा मार्टहरू पूर्णरूपमा बन्द रहने । डिपार्टमेन्टर स्टोर तथा मार्टबाट खाद्यान्न विक्रीको हकमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय, मकवानपुरबाट अनुमति प्राप्त सवारी साधन प्रयोग गरी होम डेलिभरी सेवा मात्र प्रदान गर्न सकिने, दूध तथा तरकारी विक्रेताहरूले सम्बन्धित सहकारी संस्थाहरूमार्फत वा आफै जनस्वास्थ्यका मापदण्ड अनिवार्य पालना गरी, गराई जिल्ला प्रशासन कार्यालय, मकवानपुरबाट अनुमति प्राप्त मोबाईल भ्यानको प्रयोग गरी नियमितरूपमा टोल-टोलमा गई विक्री वितरण गर्नसक्ने ।
३. एम्बुलेन्स, बिरामी बोकेका गाडी, खाद्य वस्तु, तरकारी, दूध, खानेपानी, पेट्रोलियम पदार्थ बोक्ने ट्याङ्कर, स्वास्थ्य सामग्री र अक्सिजन ढुवानी गर्ने साधन, शव वाहन, फोहोर व्यवस्थापन गर्ने गाडी, पशुपंक्षीका दाना बोक्ने गाडी, कृषि मल तथा बीउबीजन बोक्ने गाडी, स्वास्थ्यकर्मी, सञ्चारकर्मी, दूरसञ्चार, विद्युत, इन्टरनेट सेवा प्रवाह गर्ने सवारी साधन तथा सुरक्षा निकायले प्रयोग गर्ने सवारी साधन र जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूबाट अनुमति प्राप्त सवारी साधन बाहेक कुनै पनि प्रकारका सार्वजनिक (मयुरी, अटो, ट्यामेपो समेत) वा निजी यात्रुवाहक (मोटरसाइकल समेत) र
अन्य ढुवानीका सवारी साधनहरू सञ्चालन गर्न नपाइने । ।
४. सरकारी कार्यालय, सार्वजनिक संस्थान, बैंक एवं अत्यावश्यक सेवा प्रदान गर्ने क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारी तथा कामदारहरूलाई सम्बन्धित कार्यालयले जारी गरेको परिचयपत्रको आधारमा कार्यालय समयमा मात्र र समाचार संकलन/सम्प्रेषण कार्यमा खटिएका सञ्चारकर्मीहरूको हकमा पहिचान खुल्ने फोटो सहितको परिचयपत्रका आधारमा आवत जावत गर्न दिइने ।
५. अन्य जिल्लाबाट आएका पूर्व-पश्चिम राजमार्ग भई जाने लामो दूरीका सवारी साधन, मालवाहक सवारी साधनहरू तथा निर्माण सामग्री ढुवानीका साधनहरू यस जिल्लामा नरोकिने गरी आवत जावत गर्न पाइने । औद्योगिक कच्चा पदार्थ, तयारी उत्पादन एवं खाद्यान्न बोक्ने सवारी साधनहरू हेटौडा बजार क्षेत्रभित्र विहान १०:०० बजेदेखि दिनको ३:०० बजेसम्म मात्र आवत जावत एवं लोड अनलोड गर्न पाइने र सोही समयमा मात्र सवारी साधन मर्मत गर्ने वर्कसपहरू खोल्न पाइने ।
६. अत्यावश्यक सरकारी सेवाहरू एक चौथाई कर्मचारीको व्यवस्थापन गरी आलोपालो प्रणालीबाट सञ्चालन गर्ने ।
७. बैंकबाट प्रदान गरिने सेवाहरू जनस्वास्थ्यका मापदण्ड अनिवार्य अवलम्बन गरी भिडभाड नहुने गरी एक चौथाई । कर्मचारीहरूबाट मात्र हप्तामा आइतबार, मंगलबार र बिहीबार ३ (तीन) दिन विहान १०:०० बजेदेखि दिनको २:०० बजेसम्म मात्र सञ्चालन गर्ने । अन्य वित्तिय संस्था, इन्स्योरेन्स कम्पनी, मनी ट्रान्सफर तथा वित्तिय सहकारी संस्थाहरू पूर्णरूपमा बन्द रहने ।
८. मठ, मन्दिर, मस्जिद, गुम्बा, चर्च लगायतका धार्मिक स्थलहरूमा नित्य पूजा मात्र सञ्चालन गरी अन्य समयमा अनिवार्य बन्द गर्ने । धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक लगायत कुनै पनि प्रकारको जमघट तथा भेला हुने क्रियाकलाप सञ्चालन गर्न नपाइने । तर, विवाहका लागि बढीमा १५ जनासम्म नजिकको प्रहरी इकाईसँग समन्वय गरी आफ्नै निवासमा जनस्वास्थ्यका मापदण्ड पालना गरी सम्पन्न गर्न सकिने ।
९. विवाहका लागि जिल्लाभित्र एक ठाउँबाट अर्को ठाउँ वा अन्तर जिल्ला जानुपर्ने भएमा एकवटा सवारी साधनमा ७ (सात) जनासम्म मात्र जान सकिने ।
१०. औद्योगिक प्रतिष्ठानहरूले उद्योगमा कार्यरत मजदूर कर्मचारीहरूलाई जनस्वास्थ्यका मापदण्डहरू अनिवार्य पालना गरी, गराई सम्बन्धित उद्योग प्रतिष्ठानमा कार्यरत मजदूर कर्मचारीहरूसँग समन्वय गरी उद्योग परिसरभित्रै वा निश्चित स्थानमा राखी बाहिर आवत जावत नहुने सुनिश्चितता गरी उद्योग सञ्चालन गर्न सकिने ।
११. विकास आयोजना तथा निर्माण कार्य सञ्चालन गर्दा आयोजनास्थल वा निर्माणस्थलमा नै कामदार तथा कर्मचारी रहने व्यवस्था मिलाई जनस्वास्थ्यका मापदण्ड अनिवार्य पालना गरी, गराई निर्माण कार्य सञ्चालन गर्न सकिने ।
१२. प्रकरण नं. १ देखि ११ सम्म उल्लिखित आदेश उल्लङ्घन गरेमा कोभिड-१९ सङ्कट व्यवस्थापन अध्यादेश, २०७८ को दफा २१ र २२ बमोजिम समेत देहायअनुसार कारबाही गरिने छ ।
क. कुनै व्यक्तिले यो आदेशको उल्लङ्घन गरेमा एक लाख रूपैयाँसम्म र कुनै संस्थाले उल्लङ्घन गरेमा पाँच लाख रूपैयाँसम्म जरिबाना,
ख. मास्क नलगाई सार्वजनिक स्थलमा आवतजावत गरेमा पटकैपिच्छे एक सय रूपैयाँ,
ग. मानिसको आवतजावतमा रोक लगाइएको वा नियन्त्रण गरिएको अवस्थामा सोको उल्लङ्घन गर्नेलाई पटकैपिच्छे दुई सय रूपैयाँ,
घ. अनुमतिबिना वा सुरक्षाकर्मीलाई सूचना नदिई वा बिरामी ओसारपसार गर्ने अवस्थामा बाहेक सवारी साधन चलाएमा पटकैपिच्छे दुई पाङ्ग्रे सवारी साधन भए दुई हजार रूपैयाँ र अन्य सवारी साधन भए पाँच हजार रूपैयाँ जरिबाना लगाई निश्चित समयसम्म सवारी साधन नियन्त्रणमा लिइने, ङ. यस आदेशको विपरीत काम गर्ने संस्था वा व्यवसायलाई माथि उल्लेखित कारबाहीको अतिरिक्त ६ महिनासम्मको लागि बन्द गर्न सकिनेछ ।

