- मञ्जु मैनाली
दुख र सुख अनी हाम्रो जीवनको यात्रा उस्तै चलिरहन्छ्न् । जीवन यात्रा हो अनि यो यात्रा जन्मे देखि आर्यघाट नपुगुन्जेल सम्म चलिरहन्छ। हाम्रो जिवनको यात्रामा हरेक सुख दुख बाधा अर्चनहरु आउछन् । जसरी दुख आउछन ,त्यसै गरि दुखलाई भुलाउने खुसीहरु पनि हाम्रो जीवनमा उतिकै आउँछ। तर हामी हाम्रो जीवनमा दुख नै बढी किन देख्छौ? हामी मानिस जाती दु:ख लाई नै जिवनको ठूलो बाधा देख्छौ , किनकी दु:खमा हामी एक्लै रहन चाहान्छौ, दु:खलाई आफै भित्र दबाउन चाहान्छौ, भने सुख हामी अरु सङ्ग बाडेर अरुलाई पनि हाम्रो खुसीको हिस्सा बनाइ अगाडी बढ्छाैं। त्यसैले हामी दुखलाई धेरै अनि खुसी लाई हाम्रो जिवनमा थोरै देख्छौ।
हाम्रो जीवन बगेको खोला हो, खोला बग्दै जाँदा हरेक छालहरु सङ्ग अनि हरेक ठुला ठुला ढुङ्गाहरु सङ्ग ठाेकिदै आफ्नो गन्तव्यमा पुग्न सफल हुन्छ। यदि ढुङ्गा सङ्ग ठोकिएर खोलामा बगिरहेका ती छालहरु त्यही रोकिने हो भने आफ्नो गन्तव्यमा कहिले पुग्ने थिएन। त्यसै गरि मानिसको जिवनमा पनि अनेक बाधा र अर्चनहरु आउछन अगाडि बढन खोज्दा धेरै ढुङ्गाहरु ठोकिन आउछन । यदि त्यो ढुङ्गालाई देखेर अथवा त्यो ढुङ्गा सङ्ग डराएर रोकियौ भने हामी जीवनमा कहिले अगाडी बड्न सक्दैनौ । त्यो ढुङ्गा सङ्ग ठोकिदा हामी लडन सक्छौ तर हामीले उठेर अगाडी बडने साहस राख्नु पर्छ।
आजको हाम्रो समाजमा मानवको दुश्मन मानव जाती नै किन ? यहाँ कसैले कसैको प्रगति भएको देख्न चाहादैन, मै खाउ मै लाउ अनि संसारको सारा खुसी मै लिउ, मैले जति काम यहाँ कसैले गर्न सक्दैन । उसको लागि केही नरहोस उ रित्तो हात जाओस सबै कुरा मैले नै लि जान पाउ भन्ने घमण्डको कारण मानिशको दुश्मन मानिस नै बनिरहेका छन। आज हाम्रो समाजमा ९० प्रतिशत ब्यक्ति मानिस कै कारण दुखी छन। सत्य कुरा यो होकी अरुलाई लडाएर उठने मानिसले क्षणिक खुसी पाउला तर उ गन्तव्यमा कहिले पुग्न सक्दैन।
हाम्रो जीवन बगेको खोला हो, खोला बग्दै जाँदा हरेक छालहरु सङ्ग अनि हरेक ठुला ठुला ढुङ्गाहरु सङ्ग ठाेकिदै आफ्नो गन्तव्यमा पुग्न सफल हुन्छ। यदि ढुङ्गा सङ्ग ठोकिएर खोलामा बगिरहेका ती छालहरु त्यही रोकिने हो भने आफ्नो गन्तव्यमा कहिले पुग्ने थिएन।
हाम्रो जिवनमा लडाउने ब्यक्ति मात्र हामीले भेट्दैनौ, लडाउने व्यक्तिले लडाएर अघि बढेता पनि केही समय दुखमा जीवन बिताउन पर्ला तर एक न एक दिन हात दिएर उठाउने व्यक्ति हाम्रो जिवनमा आउने छ। दुख सहने साहस राख्नु नै हाम्रो जिवनको सबै भन्दा ठूलो जीत हो। मुना मदनमा जसरी मदन बिरामी हुँदा रातको बिचमा साथीहरुले छोडेर हिडे, मदन बिरामी थिए ठूलो जङ्गलको बिचमा कोहि थिएन साथी तब उनी आफ्नो इश्वर पुकारा गरिरहेका थिए ,तब एक व्यक्ति आएर मदनलाई उठाएर घर लगी औषधी गरि निको बनाएर मात्र छोडेका थिए, त्यसै गरि हाम्रो जीवनमा पनि दुखको क्षण आउँछ ,तर हाम्रो जिवनमा हामी एक्लै हुदैनौ सन्सारको कोहि व्यक्ती हाम्रो साथ रहेनन् भने पनि इश्वर सदा रहन्छन हाम्रो साथ हाम्रो सुख दुःख हर क्षण हाम्रो साथी बनेर हामी सही बाटो हिड्नुपर्छ उहाँले हाम्रो शिर कहिले झुक्न दिनु हुने छैन।
हामीले सन्सारमा हिडदै जाँदा जिवनको यात्राहरुमा दुख सुख दुबै दिने साथी भेटछौ, फरक यति छ, कि हामीले देख्ने वितिकै मान्छे छुट्टाउन सक्दैनौ कसले दुख दिन्छ अनि कसले सुख दिन्छ,मानिसको मन नाप्ने यन्त्र बनाउन सकिन्थ्यो भने सायद धेरै मानिसको जिवनमा दुख कम हुने थियो। तर हाम्रो जिवनमा जति दुख कष्ट आएता पनि हामिले हार नमानी जीवनलाइ अगाडी बढाउनु हाम्रो जीवनको सबै भन्दा ठूलो जीत हो।
धनी गरिब सानो ठूलो मानिस भनेर जब सम्म विभेद गर्न छोडिदैन तब सम्म एक व्यक्ति बाट अर्को व्यक्ती दुखको सिकार बनिरहन्छन।
मानिसहरुमा भएको घमण्ड डाह ईष्या कारण आज मानिस दुखको सिकार बनिरहेका छन।मानवीय भाबना मानिसले आफै भित्र बाट उतार्न सके आज मानिस दुखि हुने थिएनन !अहिले पनि हाम्रो समाजमा जातजाति, धनि गरिबको बिचको अन्तरलाई लिएर पनि एकअर्कालाइ दुःख दिने गरिएको छ। हामी सबै जाति एकै हौ भन्ने भावना राखेर अगाडि बढने हो भने भोलीको दिनमा कोहि व्यक्ति दुखी हुने थिएनन। हिजोको दिनमा हेर्ने हो भने सानो जातिले ठूलो जातिको चुलोमा गै चुरोट सल्काकै निहुँमा उसलाइ कुटिकुटी मारिएको छ।
२१ औ शताव्दीमा पनि अझै मानिसहरु जात धर्म रितिरिवाज मै अल्झिएर एकले अर्कालाइ दुख दिनै रहेका छन्। हाम्रो समाजमा काम हेरेर उसको धन सम्पती हेरेर व्यबहार गर्ने गरिन्छ। बाटो तिर हेर्दै हामीले देख्न सक्छौ कार चड्नेलाई हजुर अलि उता पार्किङ गर्नुस्न भनिन्छ अनि साइकल चड्नेलाइ त अलि उता लगेर राख , यसरी छुट्टीन्छ हाम्रो समाजको सानो र ठूलो लाई गर्ने व्यवहार ! धनी गरिब सानो ठूलो मानिस भनेर जब सम्म विभेद गर्न छोडिदैन तब सम्म एक व्यक्ति बाट अर्को व्यक्ती दुखको सिकार बनिरहन्छन।
हामी सबै जाति एकै हौ भन्ने भावना राखेर अगाडि बढने हो भने भोलीको दिनमा कोहि व्यक्ति दुखी हुने थिएनन्।
यदि हाम्रो समाजमा मानिस जाति बाटै मानिस जातिलाई हुने दुःखको अन्त्य गर्ने हो भने हामीले हाम्रो सोचलाई परिवर्तन गर्नु गरुरी छ।एक दिन सबै सन्सार छोडेर जाने हो कोहि छैन यहाँ अमर सबै माटो मै मिलेर जाने हो भन्ने सोच राखेर हामिले एकले अर्कोलाइ सक्ने सहयोग गरेर अगाडि बढ्न कसेउ भने हामी बाटै हाम्रो दाजु भाइ दिदी बहिनीलाई पर्ने दुखको कारण हामी आफै बन्ने थिएनौं ।हामी आफु मात्र हैन अरुलाई पनि केही गर्ने अवसर प्रधान गर्न सकेउ भने धेरैले जीवन सहज तरिकाले जिउन सक्छन् ।

