मकवानपुर । बालबालिका बेचबिखन रोकथामको लागि स्थानीय तह, प्रदेश तथा संघीय सरकारले सामूहिक पहल गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ ।
बालबालिका बेचबिखन सम्बन्धी प्रारम्भिक अध्ययन प्रतिवेदन सार्वजनिक कार्यक्रममा यस्तो सुझाव दिइएको हो ।
शक्ति समूहले ६५४ जना ब्यक्तिसंग गरेको अध्ययन प्रतिवेदनमा बालबालिका बेचबिखनको अवस्था, उनीहरूको सुरक्षा, परिवार र समाजमा पुनर्मिलनको अवस्था बारे अध्ययनको प्रारम्भिक प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै यस्तो सुझाव दिइएको हो ।
जसमा उत्तरदाताको सुझाव अनुसार बालबालिका बेचबिखन रोकथामको लागि स्थानीय सरकारले विशेष खबरदारी गर्नुपर्ने औल्याइएको छ । शक्ति समूहको लागि डा. जीवन बाँनिया र उषा सिंहले तयार पारिएको प्रारम्भिक अध्ययन प्रतिवेदन सार्वजनिक कार्यक्रममा यस्तो सुझाव आदानप्रदान गरिएको हो ।
प्रतिवेदनले राष्ट्रिय नीति अनुसार मानव बेचबिखन नियन्त्रणका लागि प्रादेशिक समिति (PCCHT) स्थापना गर्ने र कार्यक्रमको योजना तथा अनुगमनमा बेचबिखनबाट प्रभावित/पीडित व्यक्तिहरूको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्ने, आपत्कालीन अस्थायी आश्रय केन्द्र स्थापना गर्नुपर्ने, उद्धारपछि तुरुन्तै छोटो अवधिका लागि बस्न सकिने ट्रान्जिट होमहरू स्थापना र सञ्चालन गर्न बजेट उपलब्ध गराउने तथा संघीय सरकारसँग लागत साझेदारी गर्ने सुझाव औल्याएको छ ।
यसैगरी स्थानीय तहमा मनोसामाजिक परामर्शदाताको महत्वपूर्ण भूमिका हुने उल्लेख गरिएको छ। जसले प्रभावित/पीडित व्यक्तिहरूलाई पर्ने दीर्घकालीन तथा आघातलाई ध्यानमा राखेर मानसिक स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउन प्रमाणित मनोसामाजिक परामर्शदाताहरू स्थानीय तहमा परिचालन गर्न बजेट छुट्याउने भूमिका निर्वाह गर्न सक्छ ।
पुनर्स्थापनाका सेवाहरू अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगमा हुने उतारचढावबाट प्रभावित नहोस् र दीगो रूपमा सञ्चालन भइरहोस् भन्ने सुनिश्चित गर्न स्थायी प्रादेशिक बाल श्रम उन्मुलन कोषको स्थापना गर्ने जस्ता कदममा प्रमुख समन्वय आवश्यक रहेको औल्याईएको छ ।
शक्ति समूहले मकवानपुरको हेटौडामा आयोजना गरेको प्रदेश स्तरीय कार्यक्रममा सहभागीहरूले थप सुझाव दिएका थिए।
बालबालिकाको क्षेत्रमा कार्यरत विभिन्न सरोकारवाला कार्यालय तथा निकायहरूका प्रमुख एवं प्रतिनिधिहरूले यसबारे सुझाव दिएका थिए।
शक्ति समूहले मनोरञ्जन क्षेत्रका २६५ सिमापार बेचबिखनका १६२ इट्टाभट्टामा कार्यरत १२१ र घरेलु कामदारको रुपमा कार्यरत १०६ जना व्यक्तिहरूसँग यसबारे अध्ययन गरेको थियो। जसमा १० वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिका समेत रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
अध्ययनका क्रममा सीमापार बेचबिखनमा परेका व्यक्तिहरू माथि सबैभन्दा बढी दुर्व्यवहार हुने गरेको पाइएको उल्लेख छ। जसमा ९३ दशमलव ५ प्रतिशत उत्तरदाताले आफूहरूले कार्यस्थलमा हुने दुर्व्यवहार भोग्नुपरेको बताएका थिए।
यसैगरी मनोरञ्जन क्षेत्रमा कार्यरत ८१ दशमलव ९%ले कार्यस्थलमा हुने दुर्व्यवहार भोग्नुपरेको बताएका थिए।
प्रतिवेदनअनुसार बाध्यकारी बालश्रममा लगाइएका बालबालिकाहरूले २० घण्टासम्म काम गर्नुपरेको गुनासो गरेको उल्लेख भएको शक्ति समूहको संस्थापक अध्यक्ष चरिमाया तामाङले बताउनु भयो ।
कार्यक्रम जिल्ला समन्वय प्रमुख ललित घलान, जिल्ला न्यायधिवक्ता देबेन्द्रराज आचार्य, मानवधिकार आयोग बागमतीका चन्द्रकान्त चापागाईं, मामाघर नेपालका अर्पण पराजुली, बालकल्याण समाजका प्रकाश खतिवडालगायतले प्रतिवेदनको लागि थप सुझाव दिनुभएको थियो ।
चितवन । पत्रकार विनोदबाबु रिजालको कथासङ्ग्रह ‘नैबेद’ सार्वजनिक गरिएको छ । यसअघि लकडाउन डायरी `एकान्तबास’ प्रकाशित गरिसकेका रिजालले दोस्रो कृति बजारमा ल्याएका हुन् ।
अक्षर समूह चितवनले आइतबार भरतपुरमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा पुस्तकको लोकार्पण गरिएको हो । लेखक रिजालका बुवाआमा तथा छोराछोरीसँगै कवि भूपिन, एक्सपर्ट चितवनका मेनेजर नरहरि पौडेल ‘किरण’ र अक्षर समूह चितवनका अध्यक्ष लेखराम सापकोटाले संयुक्त रूपमा कृतिको विमोचन गरेका हुन् ।
विमोचनपछि कवि भूपिनले कृतिमाथि समीक्षात्मक टिप्पणी गर्दै ‘नैबेद’ समकालीन नेपाली समाजका विविध संकट र यथार्थलाई केन्द्रमा राखिएको सशक्त कथासङ्ग्रह भएको बताए । उनका अनुसार यस सङ्ग्रहका कथाले मनोरञ्जनभन्दा बढी पाठकलाई विचार, प्रश्न र आत्ममन्थनतर्फ डोर्याउँछन् ।
उनले विज्ञान, शिक्षा, अन्धविश्वास, वैदेशिक रोजगारी, प्रेम, राजनीति, अपराध, महामारी र मनोविज्ञानजस्ता विविध विषयलाई कथामार्फत प्रस्तुत गरिएको उल्लेख गर्दै समकालीन नेपाली समाजको मानसिक, सामाजिक र सांस्कृतिक संक्रमणलाई कलात्मक रूपमा अभिव्यक्त गरिएको बताए ।
कार्यक्रममा लेखक रिजालसँग अक्षर समूह चितवनका अध्यक्ष लेखराम सापकोटाले संवाद गरेका थिए । संवादमा ‘नैबेद’को लेखन प्रक्रिया, कथाको संरचना तथा लेखकका साहित्यिक रुचिका विविध पक्षबारे छलफल भएको थियो । कार्यक्रमको सहजीकरण अक्षर समूहका पूर्वअध्यक्ष रमेश प्रभातले गरेका थिए ।
शिखा बुक्सबाट प्रकाशित “नैबेद” मा १४ वटा कथा समेटिएका छन् ।
चितवन । चितवनको भरतपुर महानगरपालिका–२३ बेलहट्टामा जङ्गली हात्तीको आक्रमणबाट आमा–छोराको मृत्यु भएको छ ।
हात्तीले घरमै पसेर आक्रमण गर्दा २५ वर्षीया आशिका बोटे र उनका चार वर्षीय छोरा भरत बोटेको मृत्यु भएको चितवन प्रहरीले जनाएको छ ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय चितवनका अनुसार शनिबार राति ११ बजे स्थानीय पूर्ण बोटेको घरमा जङ्गली हात्ती प्रवेश गरी घरभित्र सुतिरहेका आमाछोरामाथि आक्रमण गरेको थियो । हात्तीको आक्रमणबाट दुवै जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ ।
घटनाको जानकारी प्राप्त हुनासाथ प्रहरी टोली घटनास्थल पुगेको थियो । दुवै शव पोस्टमार्टमका लागि भरतपुर अस्पताल ल्याइएको प्रहरीले जनाएको छ ।
मकवानपुर । मकवानपुरको ऐतिहासिक ढुङ्गेगढीमा गोरख बहादुर गण सुपारेटारले ढुङ्गेधारा निर्माण गरेको छ ।
मकवानपुर जिल्लाको मकवानपुरगढी गाउँपालिका वडा नं. २ ढुङ्गेगढीमा पुग्ने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटनहरूले पिउने पानीमा भोग्दै आएको समस्यालाई मध्ये नजर गर्दै गोरख बहादुर गणले ५ हजार लिटर क्षमताको पानी ट्याङ्की सहित आधुनिक ढुङ्गेधारा निर्माण गरेको हो ।
ढुङ्गेगढीको ऐतिहासिक महत्वलाई उजागर गरि आन्तरिक पर्यटनमा वृद्धि तथा स्थानीय समुदायको आवश्यकता पहिचान गर्दै सैनिक नागरिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने उद्देश्यका साथ नेपाली सेनाद्वारा सञ्चालित शीघ्र प्रभावी आयोजना अन्तर्गत गणले उक्त कार्य गरेको गणपति प्रमुख सेनानी रविन्द्र कुमार श्रेष्ठले बताउनुभयो।
नव निर्मित ढुङ्गेधारा आज मध्य पृतना हेड क्वाटरका पृतनापति उपरथी विष्णु कुमार खड्काले मकवानपुरगढी गाउँपालिका अध्यक्ष दोर्जे लामा स्याङ्तान, वडा अध्यक्ष बखान सिं पाख्रिनलाई सयुक्त रुपमा हस्तान्तरण गर्नुभयो।
हस्तानान्तरण कार्यक्रममा नम्बर ७ बाहिनी अड्डाका बाहिनीपति सहायक रथी विक्रम गुरुङ्ग, नम्बर ७ बाहिनी अड्डाका प्रमुख सेनानी झलक लामा, सशस्त्र प्रहरी बल नं. १४ गणका गणपति सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक निवन कुमार खड्का, ईलाका प्रहरी कार्यालय मकवानपुर गढीका प्रहरी निरीक्षक धर्मेश कुमार यादवलगायतको उपस्थिति रहेको गणपति श्रेष्ठले बताउनुभयो ।

यस स्थानमा पिउने पानीको व्यवस्थापन भएपछि आन्तरिक तथा बाह्यपर्यटनमा टेवा पुग्ने गाउँपालिका अध्यक्ष लामाले बताउनुभयो । सडक निर्माणमा समेत समन्वय गरिने लामाले बताउनुभयो ।
कार्यक्रममा ढुङ्गेगढी टोल विकास समितिका अध्यक्ष सुधारजित गोले, पत्रकार महासंघ मकवानपुर अध्यक्ष बालकृष्ण अधिकारी, बागमती प्रदेश पत्रकार महासंघ संस्थापक अध्यक्ष प्रताप बिष्ट, मकवानपुरगाढी पत्रकार समाजको संस्थापक अध्यक्ष सरिता दाहाल समेतको उपस्थिति रहेको थियो ।
हेटौंडाबाट कान्तिराजपथ हुँदै झण्डै २० किलोमीटर यात्रापछि जितपुर पुगिन्छ । जितपुरबाट २ किलोमिटर कच्चि (ट्रयाकमात्रै खोलिएको) बाटोको यात्रापछि ढुङ्गेगढी पुग्न सकिन्छ । नेपाल ऐकिकरणको महत्त्वपूर्ण इतिहास बोकेको ढुङ्गेगढीसम्म पुग्ने सहज तथा व्यवस्थित सडकको लागि स्थानीय सरकारले कम चासो दिएको गुनासो छ।
भरतपुर । बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँले साहित्यलाई मानव जीवनको यथार्थ चित्रण गर्ने माध्यम रहेकाे बताउनु भएकाे छ । बागमती प्रदेशको सांस्कृतिक तथा साहित्यिक गौरवलाई थप उचाइमा पुर्याउने उद्देश्यसहित चितवनको भरतपुरमा शनिबारबाट सुरु भएकाे ‘दोस्रो बागमती साहित्य महोत्सव–२०८३’ काे उद्घाटन गर्दै उहाँले यस्तो बताउनु भएकाे हाे ।
‘जन्मदेखि मृत्युसम्मका अनुभूति र जीवनका विविध पक्षलाई जीवन्त ढंगले साहित्यले अभिव्यक्त गर्छ’ मुख्यमन्त्री बानियाँले भन्नुभयो ‘साहित्यबाट प्राप्त ज्ञानले विज्ञान र समाजको विकासमा समेत महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ ।’ मुख्यमन्त्री बानियाँले बागमती प्रदेशभित्रका कला, संस्कृति, भाषा, लिपि र संस्कारको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन गर्दै ती सम्पदालाई नयाँ पुस्तासम्म हस्तान्तरण गर्न प्रदेश सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताउनु भयो ।
बागमती प्रदेशका संस्कृति तथा पर्यटनमन्त्री सुरेश श्रेष्ठले चितवनको पर्यटन र साहित्यलाई एकआपसमा जोड्न आवश्यक रहेको बताउनुभयो । ‘चितवनका मौलिक संस्कृति, परम्परा र सम्पदालाई साहित्यिक गतिविधिमार्फत राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा परिचित गराउन सकिन्छ’ उहाँले भन्नुभयो । त्यसैगरी सहकारी तथा गरिबी निवारणमन्त्री विनु रायमाझी पौडेलले कला र साहित्यलाई राष्ट्रको आत्माको संज्ञा दिँदै समाज रूपान्तरणमा यसको भूमिका अतुलनीय रहने बताउनुभयो ।
भरतपुर महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख चित्रसेन अधिकारीले भौतिक पूर्वाधारको विकाससँगै ज्ञान, चेतना, कला र संस्कृतिको विकासलाई पनि समान प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनुभयो । ‘भरतपुरमा प्रदेशस्तरीय साहित्यिक महोत्सव आयोजना हुनु गौरवको विषय हाे’ उहाँले भन्नुभयो ‘लोपोन्मुख सांस्कृतिक मूल्य–मान्यताको संरक्षणमा साहित्यकारहरूको योगदान प्रशंसनीय रहेको छ ।’
बागमती प्रदेशको सांस्कृतिक विविधता, भाषा–साहित्य र मौलिक सम्पदाको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन गर्दै नयाँ पुस्तामा साहित्य र संस्कृतिप्रति आकर्षण बढाउने उद्देश्यले महोत्सव आयोजना गरिएको डिभिजन वन कार्यालय भरतपुर चितवनका प्रमुख एवं महोत्सवका योजनाकार विष्णुप्रसाद आचार्य बताउँछन् ।
‘साहित्य, कला र संस्कृतिको प्रवर्द्धन, बागमती सभ्यताको संवर्द्धन’ भन्ने मूल नारासहित बागमती प्रदेश सरकारको संस्कृति तथा पर्यटन मन्त्रालयको आयोजना तथा भरतपुर महानगर प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको संयोजनमा आयोजित महोत्सवले साहित्यका माध्यमबाट समाजलाई सचेत, सिर्जनशील र जागरूक बनाउने बताइएकाे छ ।
महोत्सवमा साहित्यका विविध विधा, समसामयिक विषय र सांस्कृतिक आयामहरूमा केन्द्रित बहस, छलफल तथा अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिने छन् । यसअघि धादिङमा सम्पन्न प्रदेशस्तरीय साहित्यिक भेलाको निरन्तरताका रूपमा लिइएको महोत्सव आइतबार विभिन्न साहित्यिक गतिविधिसहित सम्पन्न हुने बताइएकाे छ ।
उद्घाटन सत्रमा बागमती प्रदेशसभा सदस्य गीता गुरुङ, डा. लक्ष्मणप्रसाद गौतम, रामबाबु घिमिरे तथा नारायणप्रसाद अधिकारीलगायतले महोत्सवमा शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको थियो । प्रतिष्ठानका अध्यक्ष नारायणप्रसाद खनालको सभाध्यक्षतामा भएकाे कार्यक्रममा संस्कृति तथा पर्यटन मन्त्रालयका सचिव दीपेन्द्र सुवेदीले स्वागत गर्नु भएकाे थियो । कार्यक्रमलाई प्रतिष्ठानका सचिव बालकृष्ण थपलियाले सहजिकरण गर्नुभएको थियो ।