बालसंरक्षणको सवालमा सेवा प्रदायकहरुलाई अभिमुखिकरण
Tags: No Comments
मकवानपुर । कानुन अन्वेषण तथा स्रोत विकास केन्द्र सेलर्डले बालसंरक्षण र मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारको अवस्थाको सवालमा सेवा प्रदायकहरुको लागि अभिमुखिकरण कार्यक्रम गरेको छ ।
कार्यक्रममा बालबालिका विरुद्धको कसूर, नेपालमा वैकल्पिक हेरचाह अवधारणा, कानूनी प्रावधान र हालको अवस्था बारे प्रस्तुती गरिएको थियो । यसैगरी अपराध पीडित र प्रभावित बालबालिकाको अधिकारहरू सिद्धान्त र कानूनबारे पनि प्रस्तुती गरिएको थियो । नेपालमा पारीवारिक पुनर्मिलन तथा र क्षतिपूर्तिको वर्तमान परिदृश्यबारे पनि कार्यक्रममा प्रस्तुती तथा छलफल गरिएको थियो ।
मकवानपुर जिल्लामा रहेको बालगृह सञ्चालन गरिरहेका, बालबालिकाको क्षेत्रमा कार्य गरिरहेका समाजिक संघसंस्थाहरुको प्रमुख तथा प्रतिनिधिहरुको उपस्थिती रहेको कार्यक्रममा अधिवक्ताहरु कपिल अर्याल र सुखदेव सापकोटाले प्रस्तुती गरेका थिए ।
बालगृह सञ्चालकहरुलाई गृह सञ्चालनको लागि न्यूनतम भौतिक पूर्वाधार तथा कानूनी जिम्मेवारीको सवालमा महत्वपूर्ण जानकारी प्राप्त भएको सिविन बाल हेल्प लाइन १०९८ का प्रबन्धक झविन्द्र ज्ञवालीले बताए ।
कार्यक्रममा माइती नेपाल मकवानपुर, मकवानपुर महिला समूह, अस्मिना नेपाल, हिरण्य नेपाल, सिविन बाल हेल्प लाइनलगायत मकवानपुर जिल्लामा जिल्लामा रहेर बालबालिकाको क्षेत्रमा कार्यरत संस्थाहरुको प्रतिनिधित्व रहेको थियो ।
सेलर्डले बालसंरक्षण तथा न्यायको लागि बालबालिकाको क्षेत्रमा कानूनी सहयोग तथा समन्वयकारी भूमिका निर्वाह गर्दै आएको अधिवक्ता जगन्नाथ सुवेदीले बताए ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशका आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्री गंगा नारायण श्रेष्ठले पत्रकारको अधिकार र सञ्चार माध्यमको हितका पक्षमा उभिने आश्वासन दिएका छन् ।
प्रदेशको आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रालयको आयोजनामा बिश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसका अवसरमा बुधबार आयोजित कार्यक्रममा उनले यस्तो बताएका हुन् । पत्रकारको अधिकार र सञ्चार माध्यमको हितका पक्षमा उभिदै पत्रकारिताको गुणस्तरिय विकासमा बागमती प्रदेशले आफनो तर्फबाट योगदान गर्ने प्रतिबद्धता उनले व्यक्त गरेका हुन् । उनले भने– “गुणस्तरिय पत्रकारिताको विकासमा तपाईहरुले पनि आ आफनो ठाउँबाट योगदान गर्नु हुने अपेक्षा राख्दै विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसको अवसरमा आवाज विहिनहरुको आवाज उठाइरहने प्रेरणा तपाईहरुलाई पनि मिलिरहोस भन्ने शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।”
‘भविश्यको अधिकार सुनिश्चितताः मानव अधिकारको संवाहक अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता’ भन्ने नाराका साथ प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताका पक्षधर संसारभरका नागरिकले बुधबार प्रेस स्वतन्त्रता दिवस मनाइएको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको साधारण सभाले सन १९९३ मा घोषणा गरेपछि हरेक बर्ष मे ३ लाई विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसका रुपमा मनाइदै आइएको छ । यस अवसरमा बागमती प्रदेश सरकारका तर्फबाट मन्त्री श्रेष्ठले बागमती प्रदेशका सञ्चारकर्मी तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताका पक्षधर सबैमा हार्दिक बधाई तथा शुभकामना व्यक्त गरे ।
यस अवसरमा नेपालको संविधान २०७२ को मर्म र भावना अनि संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको उद्देश्य अनुरुप प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको सुनिश्चिताका लागि आवश्यक काम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको प्राण रहेको उनले बताए । “१०४ बर्षे राणा शासन, तीस बर्षीय निरंकुश पञ्चायत, राजाको प्रत्यक्ष शासन भोगेका तपाई हामीले अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको महत्व राम्रैसँग बुझेका छौं” उनले भने ।
उनले “स्वतन्त्रताको उपभोग गर्दा अरुको आत्मसम्मानलाई ख्याल गर्दै स्वतन्त्रता अराजकता होइन भन्ने मान्यतामा हामी विश्वस्त छौ ।” बागमती प्रदेश सरकार पत्रकारितालाई स्वनियमनमा लैजान प्रोत्साहित गर्न चाहेको तर नियन्त्रण गर्ने द्येय नभएको उनले बताए ।
नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक बागमती प्रदेशले बनाएको प्रदेश सञ्चार माध्यम व्यवस्थापन ऐन २०७५ बमोजिम प्रदेशमा सञ्चार रजिष्ट्रारको कार्यालय स्थापना भई सञ्चार माध्यम र पत्रकारको हित प्रवद्र्धन हुने गरी कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको दाबि उनले गरे ।
हेटौंडामा विराट ज्ञान महायज्ञ सुरु
Tags: No Comments
मकवानपुर । हेटौंडामा प्रत्येक पाँच वर्षमा आयोजना हुँदै आएको विराट ज्ञान महायज्ञको बुधबारबाट सुरु भएको छ ।
हेटौंडा–१० गोरक्षेश्वर क्षेत्र विकास समितिमा महायज्ञको सुरुवात गरिएको हो । महायज्ञको पहिलो दिन कलश यात्रापछि महायज्ञको सुरुवात गरिएको गोरक्षेश्वर विकास समितिका अध्यक्ष एवम् संरक्षक अजयराज सुमार्गीले बताए ।
हरेक ५ वर्षको अन्तरालमा बैशाख १ गते नयाँ वर्षबाट सुरु हुने महायज्ञ यो वर्ष बृहष्पति अस्थ भएका कारण बैशाख २० गतेबाट सुरु गरिएको हो । यसअघि २०६० साल २०६५ साल २०७० साल २०७५ सालमा महायज्ञ आयोजना गरिएको थियो ।
पाँचौं संस्करणको रुपमा २०८० बैशाख १ गतेदेखि गर्ने सम्पूर्ण तयारी भएपनि बैशाख २० मा महायज्ञ सारिएको समितिका अध्यक्ष सुमार्गीले बताए ।
महायज्ञ शुभारम्भ समारोहमा बोल्दै पूर्वप्रधानन्यायाधीश गोपालप्रसाद पराजुलीले विराट् महायज्ञ मौलिकता संरक्षणतर्फको सर्वोत्तम कार्य भएको टिप्पणी गरे। हाम्रो देशको मौलिकता संरक्षण गर्नका लागि आवश्यक परे संविधान संशोधन गर्न पनि ठूला दल तयार हुनुपर्ने उनले बताए । “संविधानलाई संशोधन गरेन भने कुरूप हुन्छ, मौलिकता संरक्षणका लागि आवश्यक प-यो भने संविधान संशोधन पनि गर्नुपर्छ” उनले भने । यसका लागि प्रचण्ड, देउवा, ओलीसहितका सबै नेताहरूलाई उनले अनुरोध गर्दै भने “मौलिकता संरक्षणका लागि एकमुख हुनुहोस् ।”

कार्यक्रमका राप्रपा प्रवक्ता एवं सांसद ज्ञानेन्द्र शाहीले आफूहरू नेपाललाई बैदिक धर्मसहितको धार्मिक राष्ट्र बनाउन कम्मर कसेर लागेको उल्लेख गर्दै सबैलाई साथ दिन अपिल गरे । यस्तै मकवानपुर १ बाट निर्वाचित राप्रपाका संघीय सांसद दीपकबहादुर सिंहले धर्म, परम्परा, संस्कार र रीतिरिवाजलाई बेवास्ता गरेर कुनै पनि मुलुक अघि बढ्न नसक्ने बताए।
उनले धर्मसंस्कृतिको रक्षा गर्नु सबैको दायित्व भएको उल्लेख गरे। राष्ट्रियसभाका पूर्वसदस्य रामनारायण बिडारीले राजनीतिभन्दा धर्मको क्षेत्र फराकिलो हुने तर्क गरे । महायज्ञ मूल आयोजक समितिका संयोजक अजेयराज सुमार्गीले धार्मिक र अध्यात्मिक जागरणका लागि पञ्चवर्षीय महायज्ञ आयोजना गरिएको बताए। ‘
समितिका अनुसार महायज्ञमा पितृको सम्झनामा करोडौँ दीप प्रज्वलन गर्नुका साथै महाआरती एवं महिलाबीच मात्रै गीता वाचन प्रतियोगिता पनि गरिनेछ ।

महायज्ञ अनन्त श्रीविभुषित स्वामी कमलनयनाचार्यको प्रमुख संरक्षकत्व र वैदिक दर्शनका व्याख्याता अग्निहोत्री डा.सीताराम खनालको अभिभावकत्वमा सञ्चालन हुने महायज्ञमा करपात्री स्वामी कृष्ण प्रपन्नाचार्यबाट भक्तिसंगीतमय श्रीमद्भागवत कथा प्रवचन हुनेछ ।
महायज्ञमा विभिन्न धर्म संस्कृतिका आचार्य गुरुहरु, सामाजिक व्यक्तिहरु एनआरएनसँग सम्बन्धित राष्ट्रिय÷ अन्तर्राष्ट्रिय व्यक्तिहरु, समाजसेवी, बुद्धिजीवी, प्राध्यापक, शिक्षक, उद्योगपति, व्यवसायीलगायत नेपालका अन्य जिल्लाबाट समेत विशिष्ट व्यक्तिहरुको सामुहिक उपस्थिति रहने सुमार्गीले जानकारी दिए ।
पछिल्लो चरणमा धर्म संस्कृति र परम्परा लोपोन्मुख हुँदै गएको हुँदा त्यसलाई जोगाउन यो महायज्ञले महत्वपूर्ण भुमिका खेल्ने उनले बताए । यो महायज्ञमा लिने भन्दा पनि दिने महायज्ञ भएको हुँदा सबैले खुला मनले महायज्ञमा सहभागी हुन आग्रह समेत उनले गरे ।
महायज्ञ हेटौंडा–१० गोरक्षेश्वर क्षेत्र विकास समिति परिसरमा बैशाख २० देखि २६ गतेसम्म आयोजना हुनेछ । बुधबारको खैजडी भजन, डाण्गिया नृत्य, झाँकीसहित अभुतपुर्व अलौकिक शान्तिशोभा कलशयात्रा गरिएको थियो ।
बैशाख २१ गते बिहान ५ बजे वेदध्वनि, विष्णुसहस्रनाम पाठ, होमहोमादी, विश्वस्तुति, ८ बजे मण्डव पुजन तथा पाठ पाठपारायण, १२ बजे सामुहिक भोजन, १ बजेदेखि ४ बजेसम्म भक्तिसंगीतमय भागवत कथा प्रवचन, महाआरती, ५ बजेदेखि खैंजेडी भजन प्रतियोगिता, ६ बजेदेखि ८ बजेसम्म भजन कीर्तन हुनेछ ।

बैशाख २२ गते तेश्रो दिन बिहान ५ बजे वेदध्वनि, विष्णुसहस्रहनाम पाठ, शिवस्तुति, ८ बजे मण्डप पुजन तथा पाठपारायण, १२ बजे सामुहिक भोजन, १ बजेदेखि ४ बजेसम्म भक्तिसंगीतमय भागवत कथा प्रवचन, ४ बजेदेखि ५ बजेसम्म खैँजडी भजन प्रतियोगिता, ६ बजेदेखि ८ बजेसम्म भजन कीर्तन हुने जनाएको छ ।
बैशाख २३ गते बिहान सबैकार्य पुर्ववत दिवकार्य पुर्ववत् अपरान्ह ३ बजे विश्वशान्तिको कामना सहित बाजागाजाका साथ नगरपरिक्रमा बुद्धचोक हेडम्बीचोक, मानसचोक, संगमचोक, कान्तिराजपथ हुँदै शीतल महलचोक, मेनरोड भुटनदेवी चोक हुँदै अखण्ड हरिकिर्तन चोकमा दीप प्रज्वलन साँझको कार्यक्रम गरिने कार्यतालिका रहेको छ ।
त्यसैगरी, बैशाख २४ गते बिहान ५ बजे वेदध्वनि, विष्णुसहस्रनाम पाठ, शिववस्तुति, ८ बजे ब्रतवन्ध कार्यक्रम तथा पाठपारायण, १२ बजे सामूहिक भोजन, १ बजेदेखि ४ बजेसम्म भक्तिसंगीतमय भागवत कथा प्रवचन, ४ बजेदेखि ५ बजेसम्म वैदिक प्रवचन, महाआरती, ५ बजेदेखि खैँजेडी भजन प्रतियोगिता, ६ बजेदेखि ८ बजेसम्म भजनकिर्तन हुने जनाएको छ ।
बैशाख २५ गते बिहान ५ बजे वेदध्वदिन, विष्णुसहस्रनाम पाठ, शिवस्तुति, ८ बजे मण्डप पुजन तथा पाठपाराण, १२ बजे सामुहिक भोजन, १ बजेदेखि ४ बजेसम्म भक्तिसंगीतमय भागवत कथा प्रवचन, ४ बजेदेखि ५ बजेसम्म वैदिक प्रवचन, साँझ ६ बजे राप्तीतटमा सवा ५ बजे दीपप्रज्वलन हुनेछ भने महायज्ञको अन्तिम दिन बैशाख २६ गते बिहान ७ बजे कथावाचन, ११ बजे तिलार्चना, पुर्णाहुति, समापन कार्यक्रम, पुरस्कार वितरण सामुहिक भोजनसहित विदाई कार्यक्रम हुने आयोजक समितिका महासचिव ह्याग्रीव आचार्यले जानकारी दिए । तस्बिर: पत्रकारहरु निशा गुरुङ र मनिता राना
मकवानपुर । सन्चारमा बहिरा नागरिकको पहुँच बढाउन दोभाषे तालिम प्रदान गरिएको छ ।
सांकेतिक भाषा सन्चार बहिरा नागरिकहरूको अधिकार भन्ने नाराका साथ दुई महिने नेपाली सांकेतिक भाषा (दोभाषे) तालिम दिइएको हो । साङ्केतिक भाषामा दख्खल कृष्ण गजुरेलले सहभागीहरूलाई तालिम दिएका थिए ।
तालिममा धेरै सिकाइ भएको र यो तालिम दोभाषेको लागि कोशेढुङ्गा साबित हुने प्रशिक्षक गजुरेलले बताए। सात वटै प्रदेशबाट १८ जना सहभागीलाई साङ्केतिक भाषाको प्रशिक्षण दिइएको हो । “आ-आफ्नो स्थानमा दोभाषेको अमुल्य भूमिका हुनेछ” गजुरेलले भने ।
तालिम समापन कार्यक्रममा नेपाल सरकार महिला बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयका प्रतिभा राईले सिपको लागि सरकारले लगानी गरेपछि तालिम प्राप्त जनशक्तिबाट सरकारले पनि अपेक्षा गर्ने बताइन् । व्यवसायीक दोभाषे जीवनको लागि निजि क्षेत्रबाट पनि आफैले पहल गर्न राइले सहभागीलाई आग्रह गरिन ।
हेटौंडा ५ का वडा अध्यक्ष सुशील घिमिरेले स्थानीय तहबाट सेवा दिने क्रममा समेत दोभाषेको आवश्यकता महसुस गरेको बताए । वडाले समन्वयको लागि सहकार्य गर्ने उनले बताए ।
बहिरा नागरिकको पहिलो अधिकारको रूपमा सांकेतिक भाषा सन्चार रहेको राष्ट्रिय अपांग महासँघ बागमती प्रदेश अध्यक्ष अश्विन लम्सालले बताए । “बहिरासंग सम्बन्धी संस्थाले मात्रै यो भाषा सीप लिएर हुँदैन, सबैमा यी सीप नभएसम्म सन्चार अधुरो हुन्छ” लम्सालले भने । सरकारले आफ्नो नीति कार्यक्रममा नै ब्यवस्थापन गरेर सांकेतिक भाषा सिपको विस्तार गर्नुपर्ने उनले बताए । हरेक नेपालीमा सांकेतिक भाषाको सीप अनिवार्य हुनुपर्ने उनले बताए ।
कार्यक्रममा बहिरा संघ जिल्ला अध्यक्ष सन्तोष पौडेलले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा सेवा लिदा होस् वा अन्य कार्यालयमा सेवा लिंदा भाषिक समस्या नहोस् भन्नेर यसतर्फ सोच्नुपर्ने केशीले बताए ।
बागमती प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयमा कार्यरत सरस्वती कटुवालले बोल्न नसक्नेहरूको सवाललाई सम्बन्धित ठाउँको सम्बन्धित व्यक्तिलाई बुझाउन कठिनाइ हुँदै आएको बताइन् ।
“पूर्ण सिपको अभावमा आफूले पूर्ण जानकारी दिन सकिन जस्तो लाग्थ्यो अब तालिमले क्षमता बढाएको छ” उनले भनिन । मन्त्रालयमा प्रस्ताव पेश गर्न, अनुदान कार्यक्रम लिदा बहिरा नागरिकहरूको उपस्थिति हुने गरेको उनले बताइन् ।
ग्रामीण महिला सेवा केन्द्र अध्यक्ष सुलोचना स्ताङ्तानले भाषाकै कारण सेवा लिने समस्या अब समाधान हुने बताइन् । मकवानपुर बहिरा संघ अध्यक्ष दुर्गा बानियाँलगायतको उपस्थिति रहेको कार्यक्रममा राष्ट्रिय बहिरा महासंघ महासचिव सन्तोष केसीको अध्यक्षता कार्यक्रम भएको थियो ।
देशभरको सबै स्थानीय तहमा कम्तीमा एक एक जना दोभाषेको ब्यवस्थापन गर्ने महासंघको उदेश्य रहेको केसीले बताए । तालिम लिएका जनशक्ति देशको लागि सधै तत्पर रहने उनले बताए । नेपाल नगरपालिका संघ र गाउँपालिका महासंघले समेत यो उदेश्यको लागि तयार रहेको आश्वासन दिएको उनले बताए ।
कृष्ण गजुरेल र जशोदा कंडेलले प्रशिक्षण दिएको तालिममा ७ प्रदेशबाट ३ पुरुष सहित १८ जनाको सहभागीता रहेको थियो ।
मकवानपुर । मनोसामाजिक सु–स्वास्थ्यको सवालमा कोशिश मकवानपुरले राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल, बागमती प्रदेशलाई अनुरोध पत्र बुझाएको छ ।
राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल, बागमती प्रदेश अध्यक्ष अस्बिन लम्साललाई अनुराेध पत्र बुझाएका हुन् । अपाङ्गताको क्षेत्रमा गरेको नेतृत्वदायी भूमिकामा मनोसामाजिक सु स्वास्थ्यको सवाललाई पनि ग्रहण गर्न अनुरोध गरिएकाे हाे ।
“दश प्रकारका अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको छाता संस्था अपाङ्ग महासंघमार्फत मनोसामाजिक स्वास्थ्यको सवालमा पनि ध्यान दिनको लागि हामीले अनुरोध गरेका हौं” कोशिस मकवानपुरको पैरवी अधिकृत सुनिरा लामाले भनिन् । महासंघ मार्फत सरोकारवाला निकायको हक हित र अधिकार सुनिश्चित गर्ने काममा आफूहरुले पनि हातेमालो गर्न चाहेको लामाले बताइन् ।
पछिल्लो जनगणना २०७८ साल अनुसार नेपालमा मनोसामाजिक अपाङ्गता भएकाहरु ४ दशमल २८ प्रतिशत अर्थात १३ हजार ७२ जना पुरुष र १४ हजार ९७३ जना महिला छन् । बागमती प्रदेशमामात्रै महिला २ हजार ७९७ जना र पुरुष २ हजार ८६३ जना रहेको छन् । मकवानपुर जिल्लामा महिला २३० र पुरुष २९४ रहेको
संयुक्त राष्ट्रसंघले जारि गरेको अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको अधिकार सम्बन्धि महासन्धिको धारा १२ मा न्याय तथा कानुनी पहुंचमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको समान पहुंच रहने सुनिश्चित गरेको छ । सो महासन्धिमा नेपालले पक्ष राष्ट्रको रुपमा हस्ताक्षर गरिसकेको छ । मनोसामाजिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुलाई शुत्रबद्ध गर्ने उदेश्यले मकवानपुरको भिमफेदी लगाएतका हेटौडा उपमहानगर अर्न्तगतका वडाहरुमा सञ्जाल गठन भएको र बागमती प्रदेशको हकमा सञ्जालको गठन गरिएको छ । सञ्जालमार्फत अधिकारको क्षेत्रमा विभिन्न योगदान गर्दै आएको उनले बताइन् ।
उक्त सञ्जाल मार्फत् प्रदेश तहदेखि स्थानिय तहसम्म विभिन्न किसिमका अधिकार सम्बन्धि बैठक, क्षमता अभिवृद्धि तथा ध्यानाकर्षण पत्र सम्प्रेषमा सक्रिय प्रतिनिधित्व रहदैं आएको लामाले बताइन् ।
जसको सवाल उसकै नेतृत्व भने झै मनोसामाजिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकार सुनिश्चितताका लागि मनोसामाजिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपालका विभिन्न तह र तप्कामा अर्थपूर्ण प्रतिनिधित्व भएमा थप प्रभावकारी र न्यायोचित हुने भन्दै अनुरोध पत्र बुझाइएको हो । अनुराेध पत्र बुझ्दै अध्यक्ष लम्सालले आफू र आफ्नाे सँस्थागत सहकार्यमा कुनै कमी नआउने बताए।
कार्यक्रममा मनोसामाजिक अपाङ्गतामा रहेको व्यक्ति संगीता मोक्तान, अनौपचारीक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) बागमती प्रदेश संयोजक गणेश भण्डारीलगायत सरोकारवालाहरुको उपस्थिति रहेको थियो ।