महिला राष्ट्रिय फुटबल खेलाडी एन्जिला तुम्बापो सुब्बाको जीवनका आरोह अवरोहमा आधारित नेपाली चलचित्र हो ‘अञ्जिला’ । गत २९ फागुन फागु पूर्णिमाकाे दिन बिहीबारबाट देश भर प्रदर्शनमा आएको छ । ४ चैत्र शुक्रबार, २०७८ मा राष्ट्रिय फुटबल खेलाडी एन्जिला तुम्बापो सुब्बाको जीवनमा आधारित रहेर फिल्म ‘अञ्जिला’ बनाउने घोषणा गरिएको थियाे ।
फिल्मकाे शीर्ष भूमिकामा एञ्जिला आफैले अभिनय गरेकी छिन् । उनीसँगै दयाहाङ राई, सिर्जना सुब्बा, माओत्से गुरुङ, बुद्धि तामाङ, प्रेम कुमार श्रेष्ठलगायत कलाकारको जिवन्त अभिनय छ । फिल्मले दुर्गम जन्मथलोबाट व्यवसायिक फुटबल खेलाडी बन्ने सपना बोकेर राजधानी काठमाडौं आएकाे तथा संघर्षपूर्ण कथा चित्रण छ । केन्द्र मोशन पिक्चर र मुन लभ इन्टरटेन्मेन्टको ब्यानरमा बनेको फिल्ममा प्रेमकुमार श्रेष्ठ र केन्द्र लिम्बू निर्माता छन् ।
अञ्जिलामा एउटा वियोगान्तक गित समावेश छ । रात किन हुन्छ हुजुर दिन किन हुन्छ? थाहा छैन जिन्दगी कठिन हुन्छ…. । यस गीतकाे भावले फिल्मकाे कथाका वियोगान्तक क्षणलाई एकै पटक बाेलेकाे झैं लाग्छ । फुटबलर एन्जिलाकाे कथालाई निर्देशक मिलनले पर्दामा उतार्ने जमर्काे गरे । सफलता भित्र दुःख र वेदना अझ बढी सशक्त भएर आएकाे छ । जसकाे प्रभाव फिल्मकाे सुरुदेखि अन्त्यसम्म छाइ रहन्छ । त्यसो त मिलनले निर्देशन गरेका प्रायः फिल्मले दर्शककाे मनबाट टाढा जादैनन् । मन छुन्छन् ।
खेलकुदमा हुने भनेकाे हार र जितकाे दुई पाटाे मात्रै हाे । बाँकी अभाव र दुःखका कथा यस्ता हुन्छन्, जो देखिदैनन्, कतै लेखिदैनन् भनिए पनि सुनिदैंन । जब दुःख र अभावले सफलताकाे बाटो पहिल्याउँछ त्यस्ले बढी महत्व पाउँछ जीवनमा छुन्छ पनि । अञ्जिलामा दुःख अभाव संघर्ष र सफलतालाई एकैसाथ प्रस्तुत गरेर मन जितेका छन् ।
कथा यसरी अगाडी बढेकाे छ
यो कथा एउटा सफल फुटबलरको हो । त्यो भन्दा बढी उनकाे वेदनाकाे दुःखकाे । साथमा उनीसँगै पिडा र दुःखमा छिन उनकाे आमा । कथाका पात्र अञ्जिला जो निरन्तर डटिरहन्छिन, खटिरहिन्छिन कर्मसंग सफलताकाे लागि, फुटबलर बन्ने सपनासँगै । रत लखेटिइरहिन् केही थान प्रश्नसँग ।
मनमै गाठाे परेर बसेकाे दुःखका कथाको सुरुवात उनको बाल्यकालबाट गरिएकाे छ । पाँचथर घर भएका अञ्जिलाका बुवा फौजी हुन्छन् । डुलिरहने पल्टने नियतिले उनलाई जिल्लाकै विकट क्षेत्र फाक्तेब पुर्याउँछ । जहाँ उनको भेट अञ्जिलाको आमासँग हुन्छ । दुवै जना छोटो समयमा एक अर्काको प्रेम परेपछि दुवैले भागी बिवाह गर्छन् । दोस्रो सन्तानको रुपमा अञ्जिलाको जन्म त्यही फाक्तेबमा हुन्छ । लगत्तै उनका बुवाले र ईलाम झर्ने निर्णय लिन्छन् । इलाम रहँदै एन्जिला स्थानीय स्कुलमा पढ्दै टालोकाे बल बनाएर साथीहरुसँग खेल्दै आफ्नाे फुटबलर बन्ने इच्छा जताउन थाल्छिन् । अञ्जिलाकाे आमा भाडा घरमा पसलमा चलाउँछिन् । गाउँकै अर्काे पुरुषले अञ्जिलाकाे खेल प्रेम देखेर जुत्ता ल्याइदिन्छन् ।
एक दिन लडेर खुट्टामा चोट आएपछि ती पुरुष पात्रकाे सहयोगमा अस्पताल पुर्याइन्छ । अस्पतालमा २ दिन बसेर घर फर्किन नपाउँदै ती पुरुष पात्रकाे श्रीमतिकाे कुरमा लागेर अञ्जिलाकाे बुबाले आमालाई आरोप लगाउँछन् । झगडा मिलाउन बसेकाे पञ्चायतमा समेत निकास ननिस्किए पछि ती पुरुष पात्रले अञ्जलीलाई बाेकेर अघि लाग्छन् । अनी अञ्जिलाकाे आमा दाजुलाई डाेर्याएर उनकाे पछि लाग्छन् ।
अञ्जिलाकाे बुबाले अर्काे श्रीमति ल्याए पछि बुबाले घर छाेडेर निस्कन्छन् । आफ्नै बाबुकाे तेसपछि अत्तोपत्तो हुँदैन । यता अस्पताल पुर्याउने पात्रकाे घरमा पछि लागेर गएका अञ्जिलाका आमा र उनीहरुले दुःख पाउन छोड्दैनन् । गोल खेल्न नदिने यि बुबाले समेत अनेक गर्छन् । घरमा थाहै नदिई गेममा छनौट हुदाँ भएकाे खुसी जव स्कुलमा शिक्षकले परीक्षा फि समेत बुझाउन र नबुझाएर परीक्षा दिन नपाउने र फुटबलमा भाग लिन नपाउने भन्छन् अनि इच्छा मार्ने निधाेमा पुग्छन् । खेल्दै गरेकाे बुट लगाउने जर्सी समेत आगोमा जलाउँदा उनले करिब हार खाइसकेकी हुन्छिन् ।
आमाकाे सपना छोरीलाई ठुलो मान्छे भएकाे हेर्ने रहर समेत रहरै हुने हाे की भनेर एक साझँ छोरीलाई काठमाडौं टाढाकाे साइनाे पर्ने दिदीकाे घरमा पठाउने सुनाउँदा उनलाई इच्छा पुरा हुने आश पलाउँछ । तर जब उनी काठमाडौं भनेकाे स्थानमा पुग्छन् उनकाे फुटबलर वन्ने सपनालाई सबैले खिसी मात्रै गर्दैन हासोकाे पात्र बनाउँछन् । त्यहाँ पनि आफ्नो सपना पुरा नहुने देखेपछि ओतलागेकाे घर छाेडेर इलाम निसक्ने बाहानामा सडकमा निस्किन्छन् ।
त्यसपछि र त्यस अघि अञ्जिलाले के के गर्छिन् कति दुःख पाउँछिन र संघर्ष गर्छिन् र सफलता हात पार्छिन त्याे थाहा पाउन अञ्जिला फिल्म हेर्नै पर्छ ।
फिल्मले के सन्देश दिन्छ?
फिल्ममा प्रशंगबस आउने केही सस्ता वाक्यले दिक्क बनाउँदैन । विकट गाउँघरमा अझै पनि खेलकुद प्राथमिकता पर्दैन । परे पनि कतिपय अभिभावकले नखेल्न दवाव नै दिन्छन् । खेल खेलेर केही दुर्घटना भइहाल्यो भने जिन्दगी बर्बाद हुने उनीहरुकाे तर्कलाई सन्तान प्रतिकाे ममताकाे रुपमा देखाइएकाे छ । तर सन्तानकाे वेहद इच्छालाई बुझ्ने आमाकाे खासै भूमिका परिवारमा नहुँदा आइपर्ने समस्या फिल्ममा देख्न सकिन्छ ।
फिल्म हेरिरहँदा कहि कतै दिक्क लाग्दैन । कथामा आफैं बगेजस्तो लाग्छ, अभाव झेलेर हुर्किएकाहरुले आफ्नै जिवनसँग मेल खाएकाे सम्झन्छन् । अझ त्यस्तै प्रकृतिकाे दुःख संघर्ष गरेर आएका छौं भने कथासँगै आखाँ भिजेकाे थाहै पाइदैन। कतै दुःखका दृष्यमा कतै सफलताकाे दृश्यहरुमा ।
फिल्ममा आमाले अञ्जिलालाई काठमाडौं पठाउनु अघि केही प्रतियाेगितामा भाग लिएर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरिएकाे, त्यो अवसरका कथामा समेटिएर आएकाे छैन् । फिल्मलाई अञ्जिलाकाे जीवनमा आधारित रहेर बनाइएकाे भए पनि पटकथालाई अली फरक ढंगले प्रस्तुत गरिएकाे छ ।
महिलाले केही गर्न सक्छन् भन्ने देखाउन खाेजिएकाे छ । आमाकाे हौसला र आत्मबलले आफ्नाे लक्ष्य भेट्न सकिने सन्देश समेत दिएकाे छ । आमाले गरेको बलिदान, त्याग र समर्पणलाई निर्देशकले मिहिन ढंगले उतार्न सफल भएका छन् । गाउँघरमा पुरुष र महिलाकाे समान हैसियत नहुँदा परिवारमा पर्ने पिडालाई मिहिन ढंगले केलाइएकाे छ । जब सफलता मिल्छ तब खुसी आफैं प्राप्त हुने सत्यलाई समेत कथमा लुकाइएकाे छैन ।
फिल्ममा उनकाे जीवनमा आधारित रहेर कथा बनाइएकाे छ । सबै जीवनी फिल्ममा उतार्न सकिदैन् पनि । कथाले कतिपय व्यक्तिगत कुरालाई नछोएकै राम्राे मानेका छन् कथाकार र निर्देशकले यस्तै बुझ्न सकिन्छ । तर घरायसी समस्याका बावजुत उनले फुटबलकाे लागि गरेकाे संघर्षले फिल्मकाे कथालाई अब्बल बनाएकाे छ ।
एन्जिलाकै गृहजिल्ला इलामकाे आइतबारे, झापा र काठमाडौंमा फिल्मको छायांकन गरिएको छ । खेलाडीका लागि मात्रै नभएर विविध कारणले आफ्ना सपना पुरा नहुनेहरुले यो फिल्म हेर्नै पर्छ । दुुखःका पहाड जत्रो भए पनि छिचोल्ने आफैंले हो । संघर्षको मैदानमा लड्ने हो भाग्ने होइन । मेहेनत, धैर्यता र इच्छाशक्ति भए जीवनको जस्तोसुकै परिस्थितिको सामना गर्न सकिन्छ भन्ने अञ्जिलाबाट लिन सकिन्छ ।
फिल्म केबल मनोरञ्जनकाे लागि मात्रै होइन् फिल्मका कथाबाट केही बुझ्न र सिक्न सकियो भने त्याे फिल्मकाे सफलता हाे । यो अञ्जिलामा पाउन सकिन्छ ।

