मकवानपुर । मनाेसामाजिक स्वास्थ्य समस्या अनुभव गरेका व्यक्तिहरुले स्वास्थ्य मन्त्रालय बागमतीमा ज्ञापन पत्र बुझाएका छन् । मन्त्रालयका सचिव बद्रीबहादुर खड्कालाई उनीहरुले विशेष सवालमा सम्बाेधन गर्न माग गर्दै ज्ञापनपत्र बुझाएका हुन् ।
मानसिक तथा मनोसामाजिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको तर्फबाट धिरज लामा,मायादेवी गौतम, प्रर्मिला बरैली, बन्दना थिङ तामाङ, विशाल मोक्तान, पुतली स्याङबो, रन्जना ढुङगानालगायतले ज्ञपान पत्र बुझाएका हुन् । मानसिक तथा मनोसामाजिक सुस्वास्थ्यको विषयलाई बजेट विनियोजन मार्फत् प्राथमिकतामा राखी सम्बोधन गरिदिने उनीहरुले माग गरेका छन् ।
मानसिक स्वास्थ्य विना पूर्ण स्वास्थ्य सम्भव नभएकाे बताउँदै उनीहरुले प्रदेश सरकारको बार्षिक बजेट परिचालन गरि मानसिक स्वास्थ्यको क्षेत्रमा कार्यरत संस्थाहरुसंग साझेदारी गरिनु पर्ने, मानसिक स्वास्थ्य सेवामा टेलिमेडिसिन सेवालाई स्थानीय तहका अस्पतालमा जोड्ने कार्यक्रमहरु गरिनुपर्ने, प्रदेशले सञ्चालन गर्ने जनस्वास्थ्यका सबै कार्यक्रमहरुमा मानसिक स्वास्थ्य सेवालाई एकिकृत गरिनुपर्ने, प्रदेश अर्न्तगत रहेका अस्पतालहहरु तथा केन्द्रद्वारा सञ्चालित अस्पतालहरुबाटनै भर्ना गरि मानसिक स्वास्थ्य सेवा दिने व्यवस्था मिलाइनुपर्ने माग गरेका हुन् ।
बिमाबाट उपलब्ध औषधीको व्यवस्थापन गरी समस्या भएको व्यक्तिको आवश्यकता अनुसार अति आवश्यक औषधीहरु निःशुल्क प्रदान गरिनुपर्ने, प्रदेश अन्तगतका निकायहरुमा एक कार्यलय एक मनोविमर्शकर्ताको ब्यबस्था गरिनुपर्ने, पहुँच नपुगेका क्षेत्रका व्यक्तिहरुको मानसिक स्वास्थ्यको सेवामा पहुंच बढाउन त्यस्ता क्षेत्रहरुलाई समेट्ने गरि त्रैमासिक रुपमा मानसिक स्वास्थ्य सेवा क्याम्प सञ्चालन गर्ने नीति बनाईनुपर्ने, मानसिक अपांगता भएका व्यक्तिहरुलाई अत्यावश्यकताको आधारमा बिषेश प्याकेज मार्फत् सहुलियत सहितको विषेश सेवा प्रदान गर्ने कुराहरुलाई नीतिगत रुपमा समावेश गरिनुपर्ने माग गरेकाे समन्वय तथा सहजिकरण गर्दै आएकाे संस्था काेशिश मकवानपुरकी पैरवी अधिकृत सुनिरा लामाले बताइन् ।
नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ काे तथ्याङ्क अनुसार कुल जनसंख्याको २.२ प्रतिशतमा कुनै न कुनै प्रकारको अपाङ्गता छ । त्यसैगरी कुल अपाङ्गताको ४.२८ प्रतिशतमा मनोसामाजिक अपाङ्गता छ । मनोसामाजिक अपाङ्गताको विवरण अनुसार नेपालमा महिला १३ हजार ७२ र पुरुष १४ हजार ९७३ जना छन् । यसैगरी बागमती प्रदेशमा महिला २ हजार ७९७ र पुरुष २ हजार ८६३ जनामा मनोसामाजिक अपाङ्गता छ । मकवानपुर जिल्लामा महिला २३० पुरुष २९४ जना छन् । यसैगरी हेटौंडा उपमहानगरपालिकामा महिला ७८ पुरुष १०७ जनामा मनोसामाजिक अपाङ्गता छ ।

