मकवानपुर । नेपालमा कुष्ठराेगका नयाँ विरामी २ हजार २ सय ८५ जना रहेकाे छ । बागमती प्रदेशकाे राजधानी हेटाैडामा ७० ओैं विश्व कुष्ठराेग दिवसकाे सन्दर्भ पारेर सराेकारवालासँग अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा उक्त कुरा बताइएकाे हाे ।
आइतबार बागमती प्रदेशकाे राजधानी हेटाैडामा दिवसकाे सन्दर्भ भएकाे अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा बागमती प्रदेश स्वास्थ्थ निर्देशनालयका निर्देशक महेश्वर श्रेष्ठले गत वर्षकाे अन्त्यमा उपचार गराएका विरामीकाे संख्या २ हजार ३ सय ७३ जना रहेकाे जानकारी दिए । उनले विशेष गरि कुष्ठराेग राेगबाट बढी प्रभावित मधेष प्रदेशमा रहेकाे पाईएकाे बताए । श्रेष्ठले भने वागमती प्रदेशकाे चितवनमा प्रति १० हजारमा ०.५५ प्रतिशत कुष्ठराेगी रहेकाे बताए । मकवानपुर जिल्लामा समेत केही कुष्ठराेगी भएकाे उनले जानकारी दिए ।
अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा कुष्ठराेग माइक्राेव्याक्टरियम लेप्ने नामक सूक्ष्म किटाणुबाट लाग्ने र कम सर्ने राेग भएकाे निर्देशक श्रेष्ठले जानकारी दिए । मानिसबाट मानिसमा स्वास्प्रस्वासकाे माध्यमबाट सर्ने राेग भएकाेले उपचारमा जति ढिला भाे उति नै अपाङ्गता हुनसक्ने श्रेष्ठले बताए । ‘कुष्ठराेग भन्ने बित्तिकै लाल्छाना र भेदभावकाे चरम सिकार हुनु परेका छन्’ उनले भने– ‘सुरुकै अवस्थामा राेग पत्ता लगाएर उपचार गरे शरीरका विभिन्न अंगकाे क्षति हुँदैन ।’ कुष्ठराेग र हात्तिपाइले राेगका कारण अपाङ्गतामा बृद्वी हुने हुदाँ यस्काे निवारणमा सवै लाग्नु पर्ने उनकाे भनाइ थियाे ।
कुष्ठराेगका विरामीहरु वागमती प्रदेशकाे मकवानपुर र चितवनमा केहि देखिएकाे पाईएतापनि साे काे नियन्त्रणका लागि प्रदेश सरकारले याेजना तथा वजेटका कार्यक्रम नै नराखेकाे पाइएकाे बताइएकाे छ । कार्यक्रममा स्वास्थ्य निर्देशनालयका वरिष्ठ स्वास्थ्य प्रशासक डा नरेन्द्र कुमार झाले कुष्ठराेग सरुवा राेग भएकाे तर राेग लागेका व्यक्तिले ओैषधि सेवन सुरु गरे पश्चात् ९९ प्रतिशत नसर्ने जानकारी दिए ।
कुष्ठराेगका कारण अपाङ्गता हुने दर उच्च रहेकाे छ भने स्थानीय स्तरमा संक्रमण बृद्धी हुदै गएकाे पाइएकाे अन्तर्क्रियामा बताइएकाे छ । सामाजिक भेदभाव कायम हुनु, कार्यक्रमकाे अभिलेख दुरुस्त नहुनु, सराेकारवालाहरुकाे कम चासाे लगायतका समस्याहरुले राेग निवारणमा कठिनाई भएकाे बताइएकाे छ । मुलुकि देवानी ऐन २०७४ काे दफा ७१ मा कुष्ठराेग रहेकाे जानकारी नदिइ झुक्काएर विवाह गरेमा उक्त विवाह स्वतः रद्द हुने भनी व्यवस्था गरेकाे कारण राेगवाट पिडितलाई थप पीडा दिने काम गरेकाे झाले बताए । उनले मुलुकी देवानी संहिताकाे उक्त दफा संसाेधन गरी हटाउनु पर्नेमा जाेड दिएका थिए ।
प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयकाे आयाेजनामा सराेकारवाला र संचारकर्मीसँग भएकाे अन्तरक्रिया कार्यक्रम निर्देशक श्रेष्ठकाे सभाध्यक्षतामा भएकाे थियाे । विश्व कुष्ठराेग दिवस हरेक वर्ष जनवरी २९ तारिखमा मनाउने गरिएकाे छ ।

