मकवानपुर/
- १२ वर्षीया बालिकालाई जेठ १५ गते बलात्कार गरेको आरोपमा हेटौंडा उपमहानगरपालिका–६ का २८ वर्षीय मामालाई प्रहरीले जेठ १७ गते गिरफ्तार ग¥यो । कार्तिक १६ गते बसेको जिल्ला न्यायाधीश कमलराज विष्टको इजलासले अभियुक्तलाई ६ महिना कैद र २० हजार जरिवानाको फैसला गरेको छ ।
- १५वर्षीया बालिकालाई बन्धक बनाई बलात्कार गरेको आरोपमा हेटौँडा उपमहानगरपालिका–४ बैंकरोडका रुष्तम कोइराला, अख्तर हुसेन, अमर प्रधान, प्रकाश मानन्धर, विनोद घर्ती र चितवन जिल्ला भरतपुर महानगर–६ कासुरेश पौडेललाई प्रहरीले २५ जेठमा गिरफ्तार ग¥यो । आरोपित हुसेनलाई प्रहरीले २६ जेठमा गिरफ्तार ग¥यो । आरोपित रुस्तम कोइराला र अख्तर हुसेन अदालतले जबरजस्ती करणी मुद्दामा पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाएको छ भने अन्य चार जना आरोपितलाई जनही ३०/३० हजार रुपियाँ धरौटीमा रिहा गरेको छ ।
- ७ बर्षीय बालिकालाई बलात्कार गरेको आरोपमा प्रहरीले हेटौंडा उपमहानगरपालिका ११ बस्ने अबधेस पाण्डेलाई असोज २८ गते गिरफ्तार गरेको ग¥यो । आरोपित २ मंसिरदेखि पुर्पक्ष थुनामा छन् ।
यि केही प्रतिनिधि मुलक घटना हुन् । पछिल्लो समय मकवानपुर जिल्लामा मानव अधिकार उल्लङ्घन तथा ज्यादतीका घटनाहरु बृद्धी भइरहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । पछिल्लो वर्ष गत वर्षको तुलनामा १६ वटा घटना बढेको देखिएको छ ।
सन् २०२१ मा मकवानपुरमा मानवधिकार हनन तथा ज्यादतीका ७८ वटा घटनाहरु भएको अनौपचारीक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) ले पनि जनाएको छ । इन्सेकको अभिलेखालयमा गत सन् २०२० मा मकवानपुरमा ६२ ओटा मानव अधिकार उल्लङ्घन तथा ज्यादतीका घटनामा ५० जना महिला, १२ जना पुरुष र एक लैङ्गिक तथा अल्पसङ्ख्यक महिला पीडित भएका थिए ।
मकवानपुर जिल्लामा भएका उक्त घटनामध्ये ७३ जना महिला र ५ जना पुरुष पीडित भएका छन् । जसमध्ये ३४ जना बालिकाहरु छन् । बालिकाहरु मध्ये २८ जना बलात्कारबाट, ५ जना यौन दुव्र्यवहार र १ जना बेचबिखनको प्रयासबाट पीडित भएको इन्सेक मकवानपुर प्रतिनिधि पुष्प अधिकारीले बताए ।
यसैगरी २१ जना महिला बलात्कारको घटनाबाट, ५ जना बलात्कार प्रयासबाट, १ जना यौन दुव्र्यवहार र ६ जना बहुबिबाहको घटनाबाट गरी ३३ जना महिलाहरु पीडित भएका तथ्याङ्क इन्सेकले सार्वजनिक गरेको हो । यस अवधिमा १० ओटा हत्याका घटना भएका छन् । जसमा ५ जना महिला छन् । गतबर्षको तथ्याङ्कसंग यस बर्षको घटना तुलना गर्दा जिल्लामा मानव अधिकार उल्लङ्घन तथा ज्यादतीका घटनामा वृद्धि भएको देखिन्छ ।

८ वर्षीया बालिकालाई १७ जेठमा यौन दुव्र्यवहार गरेको आरोपमा मकवानपुर थाहा नगरपालिका–६ बज्रबाराहीका राजु बलामी ७ असारदेखि पुर्पक्ष थुनामा छन् । १४ वर्षीया बालिकालाई बेचबिखनको प्रयास गरेको आरोपमा प्रहरीले २० मङ्सिरमो पर्सा महादेवपट्टी घरभई हेटौंडा ८ मा डेरागरी बस्ने ५२ वर्षीय मादाराज हजरा दुसाद, २६ बर्षका बिजय पासवान र भारत बिहार बेतिया राजपुर ४ सुभद्राथाना बस्ने ३६ बर्षका राजेन्द्र महतोलाई गिरफ्तार गरेको थियो । प्रहरीले पीडितपक्षको जाहेरीका आधारमा आरोपितहरुलाई गिरफ्तार गरी मकवानपुर जिल्ला अदालतमा मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार कसुर अन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरेको छ, भने पिडित बालिका अहिले पनि माइती नेपाल मकवानपुरको संरक्षणमा रहेकी छिन् ।
घटना आफ्नै परिवारजनबाट समेत हुने गरेको प्रहरीले जनाएको छ । बालिकाहरु बलात्कार जस्ता घटनाहरुमा एकाघर परिवार र आफन्तहरु नै बढी संलग्न रहने गरेको पाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुर महिला बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक सेवा केन्द्र प्रमुख प्रहरी निरीक्षक चुडाकुमारी खड्काले बताइन् ।
४३ बर्षीय भाउजुलाई बलात्कार गरेको आरोपमा प्रहरीले मकवानपुर मनहरी गाउँपालिका ७ का ४० बर्षीय देवरलाई २१ बैशाख २१ गते गिरफ्तार गरेको उनले बताइन्। यसै गरी २६ वर्षीय महिलालाई २६ जेठमा बलात्कार गरेको आरोपमा प्रहरीले ३२ वर्षीय जेठाजुलाई जेठ २७ गते गिरफ्तार गरेको र आरोपितलाई जिल्ला अदालतका न्यायाधीश कमलराज विष्टको एकल इजलाशले २१ असारमा पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाएको प्रहरी निरीक्षक खड्काले बताइन् ।
इन्सेक बागमती प्रदेश कार्यालय हेटौंडाले नेपाल माव अधिकार वर्ष पुस्तक २०२२ को पूर्व समिक्षा कार्यक्रममा यस्तो तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको हो । कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुर सभापति रघुनाथ खुलालले विकसित देशमा पनि मानव अधिकार उल्लङ्घनका घटना हुने गरेको र यो सकारात्मक सन्देश नभएको बताए ।
यसैगरी उपप्रमुख भगवती पुडासैनीले अभिभावकको संरक्षणमा बालबालिका नहुदा हिंसा बढेको बताइन् । बालमैत्री घोषणा भएका गाउँपालिकामा समेत बाल हिंसा बढेको उनले बताइन् ।
यसैगरी इन्सेकका प्रदेश कार्यक्रम संयोजक गणेश भण्डारीले प्रदेशको राजधानी बढेपछि घटनाहरू बढ्न थालेकाले सचेतना अभिवृद्धिको कार्यक्रम पनि आवश्यक भएको बताए । जिल्ला र प्रदेशको तथ्याङ्कमा समेत बाल बिबाहको घटना पनि बढेको तर, अभिभावकले उजुरी नगरेको कारण रेकर्डमा राख्न नसकिएको भण्डारीले बताए । पछिल्लो समय महिला र बालिकाहरुमाथी हुने घटना र ज्यादती बढेको उनले बताए ।
कार्यक्रममा सहभागीहरुले लिभिङ टुगेदरको कारण आउने घटनाहरूको क्रम बढेको बताएका थिए । लिभिङ टुगेदरको कारण बढेको हिंसाको उजुरीको पनि कानुनी आधार नभएको कारण पीडितले न्याय नपाउने गरेको माइती नेपाल मकवानपुर प्रमुख माया लामाले बताइन् ।
कार्यक्रममा जिल्ला बार एसोसिएसनका अध्यक्ष अधिवक्ता इश्वरी अधिकारी, सिविन मकवानपुरका प्रमुख झबिन्द्र ज्ञावली, अधिवक्ता ध्रुब चौलागाईं, माइती नेपाल मकवानपुर फिल्ड सुपरभाइजर मन लामा, मानव अधिकार तथा जातीय भेदभाव सरोकार केन्दद्रका कमलकुमार बिश्वकर्मा, गैसस मकवानपुर उपाध्यक्ष रमिला सापकोटा पत्रकारहरूको उपस्थिति रहेको थियो ।

