उ त्यो मायानगरीमा
एउटा अत्यन्तै आनन्ददायी
भव्य मायाभवन बनाए मेराे मायाले
जहाँ थिए ढकमक्क बगैंचाहरू,
फिरफिराउंदै गरेका पुतलीहरू
चराको चिरबिराहट,
कस्तुरी, मयूर, र चखेवाहरूको प्रेमिल लुकामारी,
सुवासित पवनको अटुट लहर,
आफू आफैभित्र हराउने
त्यो मनमोहक सुनौलो आराम कक्ष,
मायाकाे आभा छाइरहने गुलाबी बिछ्यौना,
कुनै पनि कुराको अभाव नहुने गरी
तयार गरिएको त्यो सानदार,
मायाभवनको संघारमा उभिएर
प्रेमालिङ्गनमा बांध्दै उनले भने
“मायालु यो तिम्रा लागि ।”
उनी अझ भन्दै गए,
“तिमी मेरो प्राण हौ, सिङ्गाे संसार हौ,
मैले पुज्ने देवी हौ तिमी,पुजिरहन चाहन्छु,
तिम्रो देवत्वमाथी ठेस कसरी लगाउं म ?
मेरो संसारमा लगेर तिमीलाई अछुताे बनाउनु छैन,
मसँगको सम्बन्ध बताएर तिम्रो उछितो काट्नु छैन,
मेरो संसारसँग चिनाएर झुकाउनु छैन तिम्रो स्वाभिमानी शिर,
उठाउनु छैन त्याे समाजको औला तिमीप्रति,
जुटाउनु छैन हामी विरुद्ध त्यो समाजलाई,
छुटाउनु छैन तिम्रो र मेरो मनको सामिप्यता
चुकाउनु छैन हाम्रो मायाको मूल्य,
अनि,
टुटाउनु छैन हाम्रो मायाको बन्धन,
त्यो संबेदनहिन सामाजको संघुरो घेराभन्दा बाहिर,
तिमीलाई यो स्वर्गीय आनन्दको
मायापुरी र मायाभवन सुम्पन चाहन्छु,
“मायालु यो तिम्रा लागि ।”
झल्याँस्स बुझिएँ, जब बिपनामा ओर्लिएँ
यसरी चिच्याउन मन लाग्यो:
“ओ याेद्धा, ओ माया, बस् तिमी समान दृष्टि राखेर,
मलाई तिम्रो मनमा ठाउँ देउ,
यि सारा युद्ध म एक्लै जित्नेछु ।”
२०७८ असार ।
- गीताश्री शर्मा
मङ्गलीको सधैं मुखमा सुपारी च्याप्ने बानी । भात खाइसक्या छैन, सुपारी मुखा हाल्नै पर्ने । सौदा-पात जाँदा उबारेको पैसाले दुइ-चार टुक्रा भए पनि सुपारी किनेर थैलीमा हालेकै हुने। मेला-पात जाँदा मुखमा आधा कप्टेरो नै चेपेको हुन्थ्यो । सुपारी उनको अभिन्न मित्र, एक-अर्काका पर्याय ।
मङ्गलीका पति हर्कमानको समय प्रायः हल गोरुसँगै मेलापातमै बित्थ्यो । कहिले आफ्नो त कहिले पर्मा वा दैनिक रोजगारीमा । हलगोरु नै उनको आयस्रोत भने हुन्छ। हर्कमानले गाउँ-घर, छरछिमेक रिझाएर राखेका छन् , पर्खेर भा’पनि हर्कमान नै चाहिने । मङ्गली र हर्कमानको सानो चिटिक्क परेको सानो घर र चारपाथी धानको बिउ जाने खेत छ । यसो साग- सब्जी रोप्नलाई गोडाचारेक सुख्खा बारीका पाटा भनौं कोठेबारी पनि छ । कमेरो र रातो माटोले पोतेको घरलाई दिनैपिच्छे सिकुवा र मझेरी हरियो गोबरले लिप्ने गर्थिन्। माटोले बनाएको दुइमुखे चुल्होमा दाल-भात सब्जी मिलिक्कै पाक्थ्यो । हर्कमानले हिउँदमा बारीमै चिरेका दाउराले वर्षभरि पुगिहाल्थ्यो।
हर्कमान र मङ्गलीकी मुटु एउटै छोरी झुमा, एघार वर्षकी पढ्नमा असाद्धै राम्री र बाठी थिइन् । गाउँकै विद्यालयको पाचौं श्रेणीमा पढ्थिन् । ईश्वर वन्दनापछि सधैँ मदिरा सेवन गर्दा जीउमा पुग्ने नोक्सानी, गुटका खाँदा गर्ने असर, धुम्रपानले हुने हानी र बिमारी बारे,स्वास्थ्य सम्बन्धी शिक्षा, खानपान र सरसफाई विषयमा विद्यार्थीहरूले छोटा-छोटा निबन्धात्मक टीकाटिप्पणी दिनुपर्ने नियम थियो। झुमाले यी कुरा ध्यान दिएर सुन्थिन् अनि आफ्नो पालोमा बोल्ने पनि गर्थिन् ।
स्कूलबाट आएपछि छोरी झुमाले आमालाई भनिन्,”आमा,तपाईं किन सधैं सुपारी खानुहुन्छ? स्वास्थ्यको लागि राम्रो होइन त !”
मङ्गलीले अँध्यारो अनुहार पार्दै भनिन्, ” नानी ! म न सुर्ती खान्छु , न बंगाली खान्छु, न पान , न मदिरा नै सेवन गर्छु ! मैले खाने अम्मल भनेको यही सुपारी मात्र त हो।”
” सुपारी तपाईंलाई साह्रै मनपर्छ ?” बालखा छोरी झुमाले निर्दोष प्रश्न गरिन् ।
अप्ठ्यारो मान्दै आमाले भनिन् , “तिमीलाई जति चक्लेट मनपर्छ । “
“छोड्न सक्नु हुन्छ आमा ? ” झुमाले सोधिन् ।
“तिमीले मिठाई छोड्न सक्छ्याै भने म पनि सुपारी छाेड्न सक्छु।”
” त्यसो’भा आजदेखि तपाईं सुपारी छोड्नुहोस् म चकलेट ! ” झुमाका निर्दोष आँखाले आमालाई हेरिन्, आमाले पनि छोरीलाई एकटक लगाएर मायालु नजरले हेरिन् अनि अँगालोमा कसिन् ।
आज पूरा दुइ महिना भएछ, झुमाले चकलेट मुखमा हालेकी छैनन् । जन्मदिनमा साथीभाइले ल्याइदिएका मिठाई पनि सबै स्कूलमा लगेर बाँडिदिइन् । मङ्गली सौदापात गर्न जाँदा दोकानेले पनि , ” दिदी! सुपारी कतिको दिउँ ? “भनेर सोध्न छोडेको छ ।
मङ्गलीले सुपारीको स्वाद भुलिन् । सुपारीको तलतल पनि लाग्न छोड्यो । एकदिन अनायसै आमाले बजारबाट आउँदा चकलेट,टफी र केही मिठाईहरू बोकेर आएकी थिइन् । झुमा होमवर्क गर्दै सिकुवामा बसेकी रहिछन् । ” नानी, यतिका दिन मिठाई नखाँदा तिमीलाई कस्तो कस्तो लागेको छैन ? ” झुमाले टाउको उठाएर मायालाग्दो नजरले आमालाई हेरेर भनिन् , “तपाइँलाई सुपारीको तलतल लागेको छ कि छैन ? “
” छैन छोरी, मैले त सुपारीको स्वाद पनि भुलिसकें, तलतल त परैजाओस् । लु भन छोरी ! मलाई सुपारी खान किन दिइनौ ? “
बिहानमात्र स्कूलमा झुमाले सुपारी र गुट्काबाट हुने हानी र असरबारे दिएको वक्तव्य आमालाई हुबहू सुनाइन् , आमा-छोरी खुशीले गदगद् भइरहेका थिए, अघि आमाले बजारबाट ल्याएका मिठाईहरू झोलाबाट निकालेर नाबालक छोरीका हातमा राखिदिएर बलियो अँगालोमा बाँधेर छोरीका गालामा म्वाई खाइन् । हर्कमान आफ्नो दैनिकी सकेर टुप्लुक्क आइपुगे ।
गान्तोक, सिक्किम
मकवानपुर । अभिनेत्री तथा मोडल सन्ध्या केसी विवाह गरेकी छिन् । अभिनेत्री केसी गत शुक्रवार आफ्नो प्रेमी आभूषण ज्योति कंसाकारसँग कानुनी रुपमा विवाह गरेकी हुन् । बिगत दुई वर्षदेखि यी अभिनेत्री आभूषणसँग प्रेम सम्बन्धमा थिइन् ।
आफुहरुको कानूनी विवाह भएको उनले सामाजिक सञ्जालमा मार्फत खुलासा गरेकी छिन् । अदालतबाट विवाहको प्रकृया पुरा गरेपछि उनले श्रीमानसँगका केही तस्विरहरु सार्वजिनक गर्दै विवाह गरेको जनाएकी हुन् ।
सन्ध्याले फेसबुकमा लेखेकी छन्, ‘हामीले विवाहित जोडीको रुपमा एक सुन्दर यात्रा सुरु गर्न हात मिलाएका छौं । म आभूषणसँग विवाहको खबर सार्वजनिक गर्दा रोमाञ्चित महसुस गर्दैछु । धार्मिक रुपमा हामी एक हुन बाँकी छ, जुन हामी स्थिति सहज भएपछि गर्नेछौं । त्यतिन्जेल तपाईंहरूको स्नेह र आर्शिवाद चाहन्छौं । आजदेखि हामी एक्लै हिँड्ने छैनौं । हाम्रो हृदय हाम्रो आश्रय हुनेछ ।’
अभिनेता अनमोल केसीको जोडी बनेर पाँच वर्ष अघि नेपाली चलचित्र ‘ड्रिम्स’सबाट नायिकाको रुपमा सन्ध्याले डेब्यु गरेकी थिईन् । सन्ध्याले ‘कमलेको बिहे, पण्डित बाजेको लौरी, कथा काठमाण्डू’ लगायतका फिल्ममा पनि अभिनय गरिसकेकी छन् । उनले केही म्यूजिक भिडियोमा पनि अभिनय गरेकी छन् ।
- जगन्नाथ सुवेदी
मानिस तरल पानी हो
मरण पुर्वको अन्तिम सौगात
त्यसैले
धर्मको नारा रगतले लेख्ने
अपरिचितहरुको नाम सुन्दा
म भित्र अनायास बागमती सुक्दछ
मानिस तरल आँसु हो
परेला भित्र अट्न सक्ने
त्यसैले आफ्नो धुकधुकीको विश्राममा
उ लाख परेलाबाट अभिषेक पाउँछ
मानिस तरल पसिना हो
परिश्रमको पूज्य उपज
त्यसैले
ठेला उठेका हत्केलाहरु
शसित हुन मन्जुर छन्
मानिस तरल रगत हो
थोपा थोपामा सिंगो जीवन बोक्ने
त्यसैले
देशलाई जीवन दिन
उ शहिद भएर बाँचिरहन्छ
मानिस तरल मसी हो
सत्य र धर्मको उद्घाेष गर्ने
त्यसैले “सत्यमेव जयते”
अनि “यतो धर्म ततो जय”
यी सुक्तिले अमरत्व पाइरहेछन्
मानिस तरल अमृत हो
जीवन र जगतको उद्धार गर्ने
त्यसैले
स्वर्गका राजा इन्द्रलाई
दधिची आफ्नो हाड दिन्छन्
मानिस तरल तेल हो
तातिएर खाग बन्नु पर्ने
त्यसैले
अन्तरीक्षे देख्न खुलेका परेला
कारागारभित्रै बन्दै हुन्छन्
मानिस तरल मह हो
ओंठको स्पर्शले मदहोस पार्ने
त्यसैले
मेनुकाको शारिरीक सुन्दरताले
विश्वामित्रको अठोट नष्ट गर्छ
मानिस तरल दुध हो
आफ्नो गरिमा भुलेर उम्लने
त्यसैले
मानव देवत्वमा नपुगेको धेरै भयो
दानवका अधिपत्य बढ्दैछ
मानिस तरल पेट्रोलियम हो
जीवन जगत क्षणमै जलाउने
त्यसैले
फेरी हिटलर जन्मिने शंकाले
हिरोसिमाहरु डराइरहेछन्
मानिस तरल मदिरा हो
उन्माद भएर आदर्श बेच्ने
त्यसैले
हिमशिखरलाई प्रित साँचेका
कुमुदिनी फुलहरुकाे चित्कार
मृत्युको घण्टा बजेसरी
बम्बै कोठीमा संगित भएका छन्
रचनाकाल २०५१ साल
- सुन्दरी घिमिरे खतिवडा
१.
भिजेको पछ्यौरी अगेनामा सेकाएको सम्झन्छु
उन्को खाने बेला रित्तो भाँडो देखाएको सम्झन्छु
तर पनि हाँसी हाँसी दुःख पीडा लुकाउँदै आमाले
संघर्ष गरेर छोराछोरीको भोक मेटाएको सम्झन्छु।
२.
पानामा बुद्ध तिम्रा तस्वीर छरिए
तस्वीरमा अनेकन रङ्ग भरिए
शान्तिको धुन पनि बज्न छोडेन तर
अफसोच हत्या हिंसा धेरै गरिए।
३.
कुकर्म र पाप कोसँग कति छ
संका उपसंका मनमा जति छ
फूललाई काँडै काँडा देख्नेहरु
सोच्दैनन् किन आफ्नै कस्तो मति छ ?
४.
रुखका हाँगा पात सजाउन पो होकी
चारो टिपाी बचेरा अघाउन पो होकी
निलो निलो गगनमा उडे जोडी पंक्षी
बिरक्त भै मन बहलाउन पो होकी ।
५.
आफ्नै घरमा फर्कि आउ है खोली तरेर
बिलासियौ कि पराईको जालमा परेर
इँटा थप्दै, दुःख ,कष्ट झेल्दै बनाएको घर
चम्काउनु छ लिपपोत गरी रङ्ग भरेर।
६.
न आदि हुन्छ यसको न त हुन्छ अन्त नै
न रोकिन्छ बर्षातमा न पर्खन्छ बसन्त नै
अड्दैन आदेशमा यो, न त धाक धम्कीमा
चलिरहन्छ समय अनादि र अनन्त नै ।
सङ्खुवासभा