आचार्य प्रभा
१.
रुनलाई पनि मिठो साथ चाहिन्छ कसैको
आश्वासनको न्यानो धाप चाहिन्छ कसैको
आँखाहरुले झरी दिनु त हो झर्छन् बेस्सरी
दुखेको मन सम्हाल्न हात चाहिन्छ कसैको।
२.
सुस्तरी आउनु सपनीमा परेली खोली राखुँला
मिठास भर्दै सपनीमा ईश्वरलाई बर्दान मागुँला
बिपनीको भेट्भन्दा पनि सपनी नै मिठो हुन्छ
जीवनभर नछुट्ने कसम देवको अघी भाकुँला।
३.
कति बेदनाहरु मनभित्रै लुकाएर बस्नु पर्छ
बग्ने आँसुहरु आँखाभित्र सुकाएर बस्नु पर्छ
दुख,पीडाले भरिएको छ संसार नै आज हेर
आईपरेको नियतिसँग शीर झुकाएर बस्नु पर्छ।
४.
भाग्य लेख्ने अक्षरहरु कस्ता हुन्छन् ?कोही त बताउ
यदि लेखिएकै अक्षरहरु गलत भए परिश्रमले सच्याउ
नत्र किन दिन्छौ?भाग्यलाई दोष,लेखिएको यस्तै भन्दै
अड्कलबाजीको भरमा निर्दोष अक्षरलाई दोष नलाउ ।
५.
कोही पुगे चंन्द्रमा टेक्न हामी जातमा लड्दैछौं
एकार्कालाई जुझाउँन मात्र हामी अघी बड्दैछौं
यतिबिघ्न संकट्मा नि चेत कहिल्यै नआउँने भो
एकै देशका सन्तान हामी काँडा बनी गड्दैछौं।
झापा, हाल अमेरिका
पार्वती भट्ट
१.
हेर्नुस् बाहिर देखिनेभन्दा, भित्र फरक हुन्छ
व्यवहारकाे छाप, मुहारकाे चित्र फरक हुन्छ
हामी भ्रममा हुन्छाैं र त एेनामा विश्वास गर्छाैं
अरे यार ! एेना र मान्छेकाे चरित्र फरक हुन्छ ।
२.
लाग्छ, प्रेम पनि पीडाहरुकाे, मीठाे गीत हुनुपर्छ
गुलाबी पत्रपत्रमा बिम्बित, सौन्दर्य शीत हुनुपर्छ
प्रेमकै सेरोफेरोमा अडिएकाे, देखिन्छ याे संसार
सायद ! यही नै प्रकृतिको, अनुपम रीत हुनुपर्छ ।
३.
कहिले खडेरी जस्तै लाग्छ, कहिले झरी जस्तै लाग्छ
वसन्तमा प्रफुल्ल, शिशिरमा विरक्त चरी जस्तै लाग्छ
साँच्चै ! पढ्दै जाँदा बुझ्दै जाँदा भिन्न भिन्न अध्यायलाई
जिन्दगी, पाटीमा लेखिने अनि मेटिने, खरी जस्तै लाग्छ ।
४.
थाेक हुने काेसिस गर्दागर्दै, खुद्रा पसल भै दियाे
दुखी किसानका रुखा गराकाे, फसल भै दियाे
अनिदा सपनाहरु बाेकेर मात्रै सुन्दर जिन्दगानी
के बन्थ्याे र समृद्ध राजधानी, माेफसल भै दियाे ।
५.
जीवनका कयौं उतारचढावहरुले, प्रसन्न बनाएका छन्
अनेकाैं अनुभूति र संवेदनाहरुले, व्युत्पन्न बनाएका छन्
तिम्राे अभाव, तिम्राे स्वभाव र तिम्राे प्रभाव छ सम्झनामा
साँच्चै ! अभावै अभावहरुले मलाई, सम्पन्न बनाएका छन् ।
डडेल्धुरा
मीना चौलागाईं
जिन्दगीले आँधीहुरी छल्न नसकेको
धेरै भयो मनको दीप बल्न नसकेको ।
स्वाभिमानीहरूलाई चिन्ता सधैँ देशको
भ्रष्टाचारी शासन सत्ता ढल्न नसकेको ।
पत्थरबाहेक केही होइन भगवानको रूप
दीन दु:खी देख्दा पनि गल्न नसकेको ।
निमोठ्दैछन् ब्वाँसाहरू आफ्नै छोरी चेली
किन होला पापीको मन जल्न नसकेको ।
बाँकी केही छैन अब देख्न सुन्नलाई पनि
एउटा कमजोर मुटु छ बदल्न नसकेको ।
पाँचखाल, काभ्रे
सानु खनाल ‘समदर्शी’
१.
आजै दिए हुन्छ दानमा, किन कन्जुस्याईँ गर्छौ ?
तिमी आफ्नै जमानमा, किन कन्जुस्याईँ गर्छौ ?
न कुनै चीजको खति, न त हुन्छ धनको क्षति
जाबो एउटा मुस्कानमा, किन कन्जुस्याईँ गर्छौ ?
२.
न मान न प्रतिष्ठा, दुनियाको हप्काइ दप्काइ खानुपर्छ
यो कस्तो व्यवस्था हो, जहाँ डाक्टरले कुटाइ खानुपर्छ
मै हूँ भन्ने सामन्तका आसेपासे खेतालाहरुबाट बँचेर
आफ्नो योग्यताको जागिर पनि डराइ डराइ खानुपर्छ ।
३.
आमा ! यो तिम्रो सन्तानलाई आशिर्वचन पठाईदेऊ
म अझै बाँच्न चाहान्छु मलाई अक्सिजन पठाइदेऊ
यो मुटु यो फोक्सो अब छिट्टै बन्द हुने चरणमा छन्
तिनलाई दुई चारदिन धान्न पुग्ने धड्कन पठाइदेऊ ।
४.
जित मात्रैले पनि अभिमान बढ्छ, हार सिकाउनु पर्छ
सुख दुःख दुईटा पाटो, जीवनको सार सिकाउनु पर्छ
सन्तानको उन्नति प्रगतिमा, साँच्चै गौरव गर्नु छ भने
सबैभन्दा पहिले तिनीहरुलाई, संस्कार सिकाउनु पर्छ ।
५.
जब राती अबेरसम्म नि छोरो घरमा आउँदैन
जागै बस्दिन्छ बा आमाका आँखा निदाउँदैन
ए समय ! तैँले के सिकाउँदैछस् यो पिँढीलाई
लाग्छ अब हाम्रो बुढेसकालले साहरा पाउँदैन ।
हेटाैडा, मकवानपुर
धनु शर्मा
रुन त म एक्लै सक्छु भेटमा हाँसौँला
बिर्सिएर सारा बैगुन माया गाँसौँला
फुर्सदमा सम्झिदिनु तिमीले पनि थोरै
तिम्रै खुसी सजाएर एक्लै बाँचौँला ।
रमाणपत्र उस्तै मेरा तिरेकै छु कर
मरिमेटी ज्ञानै बाड्छु बनाउन डाक्टर
बजेट भाषण भत्ता पाेसाक समेट्दैन मलाई
चक डस्टरमै जुनी बित्छ म को हुँ त सरकार ।
ढुकढुकी हौ हृदयको नयनको तारा
किन छैनौँ हामीसँगै तिमी देख्छु सारा
त्यता दुखे यता रुन्छु ख्याल गर्नु राम्रो
धैर्य गर्नु भेटेपछि मन खोलौँला प्यारा ।
सारेको कदम पछाडि, नाता ताेड भनेरै हाे
भुलेर विगत सारा, उतै मुटु जोड भनेरै हो
न घाम छेक्ने न पानी ओत्ने सुकेको डाली
वर पिपल चौतारी रोजी, छोड भनेरै हो ।
दुखिरहने यो मन बरु फेर्न पाए हुन्थ्यो
छातिभित्र लुकेको घाउ हेर्न पाए हुन्थ्यो
बगरकाे माछीसरि तड्पिरहनु भन्दा बरु,
उसका यादका बाटाहरु घेर्न पाए हुन्थ्यो।
पाेखरा