
शंकरजीलाई कैलाश पर्वत पसे पनि सुहाउने ।
त्रिशुल लिई आङमा खरानी घसे पनि सुहाउने ।
नन्दी भृङी साथी, बुढो साढे सवार गर्ने हे भगवान !
काखमा गणेश ,पार्वती लिई बसे पनि सुहाउने ।।
लक्ष्मीपुर, इलाम

शिवजीको धाम सबै जन खैंजेडी बोकी आउनुहोला
मिठा मिठा भक्ति भजन गीत शिवजी कै गाउनुहोला
सुखदुख हर्ताकर्ता मात्र उनै भोलेबाबा तिर्थधाम
बाँञ्चुजेल गरी सुकर्म सबले प्रभुधाम पाउनुहोला।
हेटाैडा, मकवानपुर

साह्रै आनन्द हुन्छ भन्छन् गाँजा,भाङ सधैं छुन पाउँ
यो स्वार्थी संसार बिर्सिएर छिन छिनमै हाँस्न,रुन पाउँ
जता जसो गरे पनि नरिसाउने पार्वती पाउने भए त
एक जुनी मात्र कहाँ हो र हरेक जुनी महादेव हुन पाउँ।
विराटनगर
मकवानपुर/ वरिष्ठ संगीतकार तथा प्राध्यापक दीपक जङ्गम १ लाख नगद सहित मकवानपुरमा सम्मानित हुने भएका छन् ।
भीम विराग सङ्गीत साहित्य कला प्रतिष्ठान नेपाल मकवानपुरले हरेक वर्ष प्रदान गर्दै आइरहेको विजुलीमाया वनः श्रेष्ठ राष्ट्रिय संगीत पुरस्कारबाट यसवर्ष जङ्गमलाई सम्मान गर्न लागेको हो । आइबार हेटौंडामा प्रतिष्ठानले पत्रकार सम्मेलन गर्दै उक्त पुरस्कार जङ्गमलाई प्रदान गर्ने निर्णय भएको सार्वजनिक गरिएको हो ।
हेटौंडाका व्यवसायी/समाजसेवी कन्हैयाकृष्ण श्रेष्ठले आफ्नी आमाको नाममा विजुलीमाया वनः श्रेष्ठ राष्ट्रिय संगीत पुरस्कार स्थापना गरेका हुन् । २०६४ सालदेखि प्रतिष्ठानको व्यवस्थापनमा हरेक वर्ष उक्त पुरस्कार प्रदान गरिदै आइरहेको छ । जसको राशी एक लाख रुपैयाँ रहेको छ ।
२०१० सालमा भक्तपुरमा जन्मिनु भएका संगीतकार जङ्गमले हालसम्म चार हजार भन्दा बढी गीतमा संगीत भरेका छन् भने दुई सय भन्दा बढी गीतमा आफ्ना स्वर दिएका छन् ।
उनलाई २७ फागुनमा यो सम्मान प्रदान गरिने भएको छ । उक्त पुरस्कार सँगसँगै अन्य १० वटा पुरस्कार पनि प्रतिष्ठानको व्यवस्थापनमा प्रदान गरिने प्रतिष्ठानका अध्यक्ष ह्यग्रिव आचार्यले जानकारी दिए ।
२०६४ सालमा वरिष्ठ संगीतकार अम्बर गुरुङलाई पुरस्कार प्रदान गरि सुरु गरिएको पुरस्कार गतवर्ष नेपाली भाषी भारत दार्जिलिङकी गायिका दाबा ग्याल्मोलाई प्रदान गरिएको थियो । पत्रकार सम्मेलनमा प्रतिष्ठानका सल्लाहकार तथा वरिष्ठ साहित्यकार तुल्सी थापा, मुक्तिगोविन्द वैद्य, गायिका शुशिला मानन्धर, उपाध्यक्ष विष्णुगोपाल महर्जन, कोषाध्यक्ष निरा शर्मा, पुरस्कार संस्थापक कन्हैयाकृष्ण श्रेष्ठलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
मकवानपुर । साहित्य सङ्गम मकवानपुरले विभिन्न विधाका ८ जना साहित्यकारलाई सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरेकाे छ । मकवानपुरको अग्रणी साहित्यिक संस्था साहित्य संगमले यस बर्ष ८ जना साहित्यकारलाई विभिन्न सम्मान र पुरस्कार प्रदान गरेकाे हाे ।
शनिबार ५ साहित्यिक श्रष्टालाई विभिन्न साहित्य सम्मानबाट मम्मानीत गरेकाे संगमले २ जनालाई साहित्य पुरस्कारबाट सम्मानित गरेकाे छ। संगमले आफ्नाे ३ सय १६ औं साहित्य सन्ध्यामा उक्त सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरेकाे हाे ।
यस वर्षकाे मकवानपुर साहित्य श्री सम्मानबाट मकवानपुरे युवा साहित्यकार सुवास खनाल सम्मानित भएका छन् । संगमले स्थापना गरेकाे उक्त सम्मान १५ हजार ५ सय ५५ रुपैयाँ राशीकाे रहेकाे छ । यसैगरी सङ्गमले यसवर्ष भेषनाथ अधिकारी स्मृति सम्मानबाट चितवनका साहित्यकार मनोज भण्डारी सम्मानित भएका छन् । साहित्यकार विशाल अधिकारी (आशुतोष) ले बुबाको नाममा स्थापना गरेको यो पुरस्कारको राशी १५ हजार ५ सय ५५ रुपैयाँ रहेका छ ।
हाल अमेरिका निवासी मकवानपुरका दीपक मुडभरीले मातापिताको नाममा स्थापना गरेको १० हजार राशीकाे सुभद्रादेवी–मदन मुडभरी स्मृति काव्य सम्मानबाट मकवानपुरका साहित्यकार दीपक गौतम सम्मानित भएका छन् । यस्तै, शिक्षासेवी देवप्रसाद श्रेष्ठले आमाको नाममा स्थापना गरेको ७ हजार ७ सय ७७ रुपैयाँ राशीकाे मङ्गलादेवी श्रेष्ठ स्मृति नारी साहित्य सम्मानबाट साहित्यकार रुकु कार्की सम्मानित भएकाे संगम अध्यक्ष अनिता न्याैपानेले जानकारी दिइन् ।
यस्तै साहित्यसेवी मुक्तगोविन्द वैद्यले यसवर्षबाट स्थापना गरेको १० हजार रुपैयाँ राशीकाे मुक्क्ति–तारा साहित्य सम्मानबाट समिक्षक घनश्याम घिमिरे सम्मानित भएका छन् । यो सम्मान पुरस्कार साहित्यका विभिन्न विधामा योगदान पुर्याएका तथा क्रियाशिल साहित्यकारलाई प्रदान गरिने गरि स्थापना गरिएकाे न्याैपानेले बताइन् ।
यसैगरी हास्यव्याङ्ग्यकार आरसी रिजालले माताको नाममा स्थापना गरेको अणकुमारी स्मृति साहित्य पुरस्कार बालजागृति इङ्लिस बोर्डिङ स्कुलका सुविज्ञा सुवेदीलाई प्रदान गरिएकाे छ । उक्त पुरस्कारकाे राशी ५ हजार रुपौयाँ रहेको छ । यो पुरस्कार ९–१२ कक्षामा अध्ययनरत छात्रालाई प्रदान गरिदै आएको छ ।
न्याैपानेका अनुसार शेषजङ्ग स्मृति कथा पुरस्कार हेटौंडा स्कुल अफ म्यानेजमेन्टमा अध्ययनरत् उषाकिरण अधिकारीलाई प्रदान गरिएकाे छ । शिक्षासेवी डेडिजङ्ग शाहले छोराको स्मृतिमा स्थापना गरेको यो पुरस्कारको राशी ५ हजार रुपैयाँ रहेको छ । यो पुरस्कार ९–१२ कक्षामा अध्ययनरत् विद्यार्थी बीच कथा प्रतियोगिता गराई १ जनालाई प्रदान गरिदै आएको छ ।
साहित्यकार तुल्सी थापाकाे विशिष्ट आथित्यता तथा संगम अध्यक्ष न्याैपानेकाे सभाध्यक्षतामा भएकाे ३ सय १६ औ साहित्य सन्ध्या तथा सम्मान कार्यक्रममा सम्मानित र पुरस्कृत व्यक्तित्यहरुले मन्तव्य सहित साहित्यिक रचना वाचन गरेका थिए । कार्यक्रममा सम्मान तथा पुरस्कार संस्थापक सहित साहित्यकारहरु शम्भु बास्काेटा, मिन प्रसाद लामिछाने, देवराज तिवारी, राजकुमार लामिछाने, ह्याग्रिव आचार्य, शान्ति प्रीयवन्दना, पुरुषाेत्तम आचार्य, राम अविकास, सुनिल गाैतम, चिरञ्जिवी लामिछाने, विश्वनाथ सन्जेल, भावना सापकाेटा, भवानी तिमल्सिना,गंगा सापकाेटा लगायतकाे उपस्थिति रहेकाे थियाे ।
यस वर्षकाे भैरव अर्याल स्मृति सम्मानबाट हास्यव्यङ्यकार हरिकला उप्रेती सम्मानित गरिने यस अघी नै सगमले निर्णय गरेकाे छ । वरिष्ठ हास्यव्यङ्ग्यकार भैरव अर्यालको स्मृतिमा सङ्गमले स्थापना गरेको २१ हजार १ सय ११ रुपैयाँकाे उक्त सम्मानकाे लागि अर्याल परिवारले २ लाख ५० हजार रुपैयाँको अक्षयकोष स्थापना गरेका छन् । उक्त सम्मान आगामी फागुन १९ गते विहीबार अर्यालकाे स्मृति दिवसकाे दिन प्रदान गरिने न्याैपानेले बताइन् ।
मकवानपुर । स्तुती गुरागाईं ‘नवोदय स्टार अफ स्टार्स’ बनेकी छिन् । नवोदय शिशु सदनले आयोजना गरेको ‘नवोदय स्टार अफ स्टार्स’ २०७८ को उपाधि जित्दै स्तुती स्टार्स बनेकी हुन् । शुक्रबार भएको प्रतियोगितामा ९ जना प्रतिस्पर्धीलाई पछाडि पार्दै उनी नवोदय स्टार अफ स्टार्स घोषित भएकी छिन् । स्टार्स घोषित भएकी उनलाई ट्रफी प्रदान गरिएको छ ।
नवोदय गायन स्टार, नवोदय नृत्य स्टार र नवोदय नाटक स्टारबाट उत्कृष्ट तीन छनौट भएका प्रतिस्पर्धीहरुले नवोदय स्टार अफ स्टार्स प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएका हुन् । नवोदय गायन स्टारबाट उत्कृष्ट ३ मा आशुतोष पोखरेल, आयुष खरेल, चिराग डङ्गोल छनौट भएका थिए । यसैगरी नवोदय नृत्य स्टारबाट उत्कृष्ट तीनमा अपेक्षा विडारी, दर्शना सापकोटा, अस्मी घिमिरे, समीक्षा उप्रेती छनौट भएका थिए । नृत्य स्टारमा भोटिङ र निर्णायकको आधारमा अपेक्षा विडारी र समीक्षा उप्रेतीले समान अङ्क हासिल गरेका थिए । यसैगरी नवोदय नाटक स्टारमा स्वर्णिमा अधिकारी, स्तुती गुरागाईँ र प्रसिद्धि मिश्र उत्कृष्ट घोषित भएका थिए ।

कार्यक्रममा उत्कृष्ट भएका विद्यार्थीहरुलाई विद्यालयले शिल्ड प्रदान गरेको थियो । क्रियटिभ आर्ट (सि.ए) का संयोजक प्रलय चौलागाईँको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा रेडियो नेपालले आयोजना गरेको आधुनिक गायन प्रतियोगिता २०२२ मा प्रथम भई गोल्ड मेडल जित्न सफल सुशिला पाण्डे मानन्धरको प्रमुख आतिथ्यता रहेको थियो ।
प्रतियोगितामा तरङ्ग सांस्कृतिक परिषदका अध्यक्ष उज्ज्वल शर्मा भण्डारी, गायिका सुनिता शर्मा लुईँटेल, गायक तथा सङ्गीतकार पूर्णविक्रम अधिकारी र कलिउड कला केन्द्रका सञ्चालक सुजन श्रेष्ठले निर्णायकको भूमिका निर्वाह गरेका थिए । कार्यक्रममा नवोदय विद्यालयका निर्देशक दीपेश जोशीले प्रतियोगिताले विद्यालयको प्रतिभा प्रस्फुटन हुने भएकाले प्रतियोगितालाई हरेक वर्ष निरन्तरता दिइने बताए । कार्यक्रममा विद्यालयका सहायक प्रधानाध्यापक दुर्गाप्रसाद भट्टराई, विद्यालयका शैक्षिक संयोजक अव्यक्त खनाललगायतको आतिथ्यता रहेको थियो ।


आदिकविको जन्मक्षेत्र तनहुँमा स्थापित साहित्यिक संस्था “शुक्ला साहित्य सङ्गम”द्वारा प्रकाशित, शेषमणि आचार्य संरक्षक, वेणुप्रसाद खतिवडाद्वारा सम्पादित एवं कार्यकारी सम्पादक जनार्दन दाहाल लगायत आनन्दसुन्दर श्रेष्ठ, नारायणकुमार श्रेष्ठ, टुकादेवी आचार्य, आकाश अधिकारी, जीवन सागर, जुनु खड्का, युवराज पौडेल सम्पादक मण्डल रहनु भएको ” शुक्ला प्रवाह मुक्तक विशेषाङ्क- 2078″ पारिवारिक शिलशिलामा नेपालको धरान पुगेको समय सम्पादकले सम्झना स्वरूप पठाइदिनु भएको प्रति सधन्यवाद प्राप्त गरें ।
तर लत्काल सुन्दर कलेवर हेर्नबाहेक पढिहाल्ने समय पाइएन । हुनतः भाग्यवश सामाजिक सञ्जालमा आफ्ना मुक्तकहरू पनि समावेश भएको सुसमाचार पाइसकेकी थिएँ । हामीजस्ता नवोदित सर्जकहरूका रचनाहरू यस्तो उच्च स्तरीय सङ्ग्रहहरूमा प्रकाशित भइसकेपछि हेर्ने उत्सुकता त जागेर आउने नै भयो । अझ सङ्कलन नै हात परेपछि प्रातिस्वीकृति दिन हामी सर्जकहरूको धर्मिता नै हुनजान्छ भन्ने मेरो ठम्याइ हो । शुक्ला साहित्य सङ्गम, तनहुको स्थापना वि. स. २०६०-मा भएपछि विभिन्न साहित्यिक गतिविधिलाई निरन्तरता दिँदै आएको साहित्यिक संस्थाले यस अघि गजल विशेषाङ्क, लघुकथा विशेषाङ्क, कथा विशेषाङ्क र कविता विशेषाङ्क प्रकाशित गरिसकेकाे छ ।
यस पटक ” शुक्ला प्रवाह, मुक्तक विशेषाङ्क”-को सम्पादन एवं प्रकाशन गरेर संस्थाले नेपाली साहित्यिक क्षेत्रमा नवीन आयाम थपेकाे अनुभव गरेकी छु । पृष्ठ सङ्ख्या एकसय नब्बे भएको गहकिलो ‘मुक्तक विशेषाङ्क’मा जम्मा-जम्मी १ सय ५५ जना मुक्तककारहरूका ४/४ मुक्तक गरी जम्मा जम्मा छ सय २० मुक्तकहरू समावेश गरिएको छ । विशेषाङ्कमा नेपाल मुक्तक प्रतिष्ठानका अध्यक्ष श्री रामकाजी कोनेको शुभकामना, श्री रामजीप्रसाद आचार्य, मुक्तक मञ्चका अध्यक्षको शुभकामना लगायत सम्पादक मण्डलबाट लेखिएको सम्पादकीयले विशेषाङ्कको आद्योपान्त ऐनाजस्तै छर्लङ्ग पारिदिएको छ ।
शब्द सिर्जना कुञ्जका डा. मुरारी पराजुलीले लेख्नुभएको “नेपाली मुक्तकको परिचय”-ले मुक्तकहरूको पृष्ठभूमि, विधागत स्वरूप, मुक्तकको परिभाषा, मुक्तकको प्रकारगत वर्गीकरण, चरणवितरणगत प्रकार, स्रोतगत प्रकार, छन्दगत प्रकार, अन्त्यानुप्रासगत प्रकार, विषयगत प्रकार, विचारगत प्रकार, भावगत प्रकार, परम्परागत प्रकार, कथनगत प्रकार, मुक्तकका संरचक घटकहरू र निष्कर्षले मुक्तकहरूमा हुनपर्ने लेखन, वाचन , बन्धन, वर्गीकरण, मुक्तकको ऐतिहासिकता, प्रचलन र यसको विकासबारे विहङ्गम अवलोकन नेपाली मुक्तककारले मात्र होइन नेपाली साहित्यका सबै सर्जकहरूले अध्ययन र मनन गर्नुपर्ने नितान्त आवश्यक रहेको छ ।
मुक्तक, गजल, कविता, हाइकु, सुसेली, दोहा, तीन हरफे कविता तथा नेपाली साहित्यमा कलम चलाउनेहरूका निम्ति रामवाण सिद्धभएको अनुभव गरेकीछु । उक्त विशेषाङ्कमा वरिष्ठ मुक्तककार रामकाजी कोने, शरूभक्त, रामजीप्रसाद आचार्य, रमेश पौडेल लगायत सशक्त मुक्तककारहरूका चोटिला, पोटिला, स्तरीय, व्यङ्ग्यात्मक र पढिरहुँ लाग्ने मुक्तकहरूले मनै छोएको अनुभव गरेकीछु । नेपाली भाषा-साहित्यका विभिन्न विधामा आएको लेखनीलाई मुक्तकले पनि धेरै पाठक र सर्जकहरू स्थापित गरिसकेको समयमा आफू पनि सिक्किमकाे जनपक्ष प्रकाशनसित आबद्ध रहेर प्रकाशनकार्य गरेको तीनदशकको घण्टीले आवाज दिइसकेको अनुभव गरेकीछु । नेपाली साहित्यका पाठकहरू नेपालमा कति छन् ? भारतमा कति छन् र विभिन्न मुलुकहरूमा कति बसोबास गर्छन् ? नेपाली साहित्यमा लेखिएका उच्च स्तरीय साहित्यिकतिहरू ५ सय प्रति र हजारजति प्रतिहरू बिक्री-वितरण हुन कतिका दशक लाग्छन् ? नानी जन्माउने आमालाई नै थाहा हुन्छ, प्रशववेदना के हो ? र कस्तो हुन्छ ? साहित्यबाट साहित्यको सेवागर्छु भन्न कतिले हिम्मत गर्छन् ? म यसै भन्न सक्तिनँ ।
तर पनि आफ्नो साहित्यको धर्मलाई निरन्तरता दिएर संसारभरि छरिएर मुक्तक विधामा कलम चलाउने सर्जकहरूलाई वरिष्ठ को को हुन् ? को को कनिष्ठ हुन् ? को स्थापित हुन् ? कुन कुन नवोदित हुन् तील र रौं जति पनि नछुट्याइकन एकसूत्रमा बाँध्ने काम गरेको छ शुक्ला परिवारले, शुक्ला परिवार स्वयंमा सम्मानित छ । आगामी दिनहरूमा पनि नयाँ नयाँ आयाम र विधाका विशेषाङ्कहरूले निरन्तरता पाउन् ! शुभकामना व्यक्त गर्दछु।
गान्ताेक,सिक्किम