अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस मनाइदैं
Tags: No Comments
मकवानपुर । आज (आइतबार) मार्च ८ तारिख । हरेक वर्ष मार्च ८ तारिखका दिन अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस मनाउने गरिन्छ ।
१०९ औं अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस विश्वभर विविध कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ । यस वर्षको महिला दिवसको नारा ‘लैंगिक समानताका लागि समान सोच र व्यवहार समृद्धिको आधार’ दिइएको छ ।
नारी मुक्ति आन्दोलनकी अभियन्ता क्लारा जेट्किनले सन् १९११ मार्च ८ मा महिला कामदारमाथि भएको श्रम शोषणविरुद्ध आवाज उठाएको दिनको स्मरणमा विश्वभर महिला दिवस मनाउने प्रचलन छ । दिवसका अवसरमा नेपालमा पनि विविध कार्यक्रमहरु आयोजना गरिँदै छ ।
कसरी मनाउन थालियो ?
सन् १९०६ मा सम्पन्न महिलाहरूको प्रथम अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनबाट क्लारा जेट्किन सेक्रेटरी भइन् । त्यसपछि १९०८ मार्च ८ को दिन अमेरिकाको सिकागो सहरमा समान अधिकारको माग अघि सारेर महिलाहरूले हड्ताल र विशाल जुलुस प्रदर्शन गरे ।
महिला हक अधिकारको माग गर्दै भएको सोही प्रारम्भिक आन्दोलनको स्मरण तथा महिला अधिकारको संघर्षको दिनका रुपमा ८ मार्चलाई लिने गरिन्छ ।
जर्मनीकी मार्क्सवादी नेतृ क्लारा जेट्किनले सन् १९१० मा कोपेनहेगेनमा आयोजित महिलाहरुको द्वितीय अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा ८ मार्चलाई अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवसको रूपमा प्रस्ताव गरेकी थिइन् । जसलाई सम्मेलनले पारित गर्यो र सन् १९११ देखि महिला दिवस मनाउने थिति बसालियो । जुन अद्यपि कायमै छ ।
दिवसकाे इतिहास
संयुक्त राज्य अमेरिकाको सोशलिस्ट पार्टीले २८ फेब्रुअरि १९०९ मा सर्वप्रथम नारी दिवसको आयोजना गरेको थियो। सोशलिस्ट पार्टीले सन १९०८ को अन्तर्राष्ट्रिय महिला कपडा कामदारको आन्दोलनको स्मरणमा २८ फेब्रुअरी १९०९ को दिन महिला दिवस मनायो। यसपछि यो फेब्रुअरीको अन्तिम आइतबारको दिन मनाइन थालियो।
१९१० मा सोशलिस्ट इन्टरनेशनलको कोपेनहेगनको सम्मेलनमा यसलाई अन्तराष्ट्रिय दर्जा प्राप्त भयो। त्यस समय यसको प्रमुख ध्येय महिलाहरूलाई मताधिकार दिनु थियो । त्यस समय महिलाहरूलाई मत दिने अधिकर कतिपय देशहरूमा थिएन। १९१७ मा रसियाको महिलाहरूले, महिला दिवसमा गाँस र कपासको लागि हडतालमा जाने निर्णय गरे। यो हडताल पनि ऐतिहासिक थियो।
जारले सत्ता छोडे, अन्तरिम सरकारले महिलाहरूलाई भाेट दिने अधिकार दियो। त्यस समय रुस मा जुलियन क्यालेन्डरको प्रचलन थियो । बाँकी धेरै जसो देशमा ग्रेगेरियन क्यालेन्डरको प्रचलन थियो। यी दुईमा केहि फरक छ। जुलियन क्यालेन्डर अनुसार १९१७ को फेब्रुअरीको अन्तिम आइतबार २३ फेब्रुअरीमा पर्थ्यो जब की ग्रेगेरियन कयालेन्डर अनुसार त्यस दिन ८ मार्च थियो। त्यस समय धेरै जसो देशमा ग्रेगेरियन क्यालेन्डर प्रचलित थियो। त्यसैले ८ मार्च महिला दिवसको रूप मा मनाइन थालियो।
मकवानपुर । अमेरिका र इजरायलले इरानका विभिन्न सैन्य तथा रणनीतिक निशानाहरूमा गरेको संयुक्त हवाई आक्रमणका कारण इरानमा १०८ जना स्कुले बालबालिकाको मृत्यु भएको छ । यो घटनालाई यस युद्धको अहिलेसम्मकै भयावह त्रासदीका रूपमा हेरिएको छ।
इरानी स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार दक्षिणी इरानको मिनाब स्थित एक प्राथमिक विद्यालयमा भएको आक्रमणमा मात्रै कम्तीमा १०८ जनाको मृत्यु भएको छ।
इरानको रेड क्रिसेन्टले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो प्रतिवेदन अनुसार देशका २४ वटा प्रान्तमा भएका श्रृङ्खलाबद्ध आक्रमणहरूमा हालसम्म २०१ भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भइसकेको छ। यसैगरी, आक्रमणमा परी कम्तीमा ७४७ जना घाइते भएको र उनीहरूको विभिन्न अस्पतालमा उपचार भइरहेको रेड क्रिसेन्टले जनाएको छ।
यसैबीच, इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीको परिवारमा पनि ठूलो क्षति पुगेको छ। इरानी अर्ध-सरकारी सञ्चारमाध्यम ‘फर्स न्यूज’ ले खामेनीकी छोरी, ज्वाइँ र नातिनीको मृत्यु भएको आधिकारिक पुष्टि गरेको छ। सर्वोच्च नेताको निवासलाई लक्षित गरी गरिएको आक्रमणमा उनको परिवारका सदस्यहरू परेका हुन्।
इरानले पनि इजरायली क्षेत्रलाई लक्षित गरी जवाफी कारबाही सुरु गरेको छ। इजरायली उद्धार टोलीका अनुसार इरानी आक्रमणका कारण तेल अभिव क्षेत्रमा एक महिलाको मृत्यु भएको छ भने कम्तीमा ९० जना सामान्य घाइते भएका छन्।
युद्धको कारण त्यहाँ कार्यरत नेपालीको अवस्था चिन्ताजनक छ । नेपाल सरकारले यो समयमा संवेदनशील र विवेकपुर्ण कदम चाल्नु जरुरी छ ।
पृथ्वीका अधिकांश रुखहरू उभिएर आकाश छुने प्रयास गर्छन्। तर यमनको सोकोत्रा टापुमा पाइने ‘ड्रागन ब्लड ट्री’ नामको रुख भने छाताजस्तै फैलिँदै बाँच्छन्।
यी रुखहरू संसारमा यही ठाउँमा मात्र पाइन्छन्। जसले सोकोत्रालाई जैविक रूपमा अत्यन्तै मूल्यवान बनाएको छ।हजारौँ वर्षको सुख्खा मौसम र कडा हावासँग जुध्दै यी रुखहरूले आफूलाई यस्तो बनाएका छन् कि वर्षाको एक–एक थोपा पानी जरासम्म पुर्याउन सकियोस् ।
रुखबाट निस्कने रातो रस औषधि, रङ र परम्परागत उपचारमा प्रयोग हुँदै आएको छ । यस्तो रस परम्परागत औषधी बनाउँन लगायत विभिन्न किसिमका सामग्री बनाउँन प्रयोग हुने गर्दछ। यसलाई स्थानीय समुदायले आम्दानीको स्रोत बनाएका छन् ।
उक्त स्थान विश्व सम्पदा सूचीमा समेत सुचीकृत छ । रुखबाट रातो रगतजस्तो रस निस्कने कारण यस्को नाम ‘ड्रागन ब्लड ट्री’ राखिएको हो।
अमेरिकामा इतिहासकै लामो ४३ दिने सटडाउन अन्त्य भएको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बुधबार संघीय खर्च विधेयकमा हस्ताक्षर गरेसँगै अमेरिकामा ४३ दिने ‘सटडाउन’ अन्त्य भएको हो।
आर्थिक वर्षको अन्त्यपछि नयाँ आर्थिक वर्षको बजेट पारित नभए सरकारी खर्च बन्द हुन्छ। यसलाई सटडाउन भनिन्छ। सेप्टेम्बरको अन्त्यदेखि अमेरिकामा सटडाउन भएकाे थियो। अमेरिकाको माथिल्लो सदन सिनेट र हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटिभबाट विधेयक पारितमा ढिलाइ हुँदा लामो समयसम्म सरकारले खर्च गर्न सकेको थिएन।
सटडाउन हुँदा संघीय कर्मचारीहरूलाई तलब खुवाउन समस्या परेको थियो। यसले सरकारी कार्यालयहरू बन्द हुने अवस्थामा पुगेका थिए। बुधबार हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटिभको २२२-२०९ को बहुमतले संघीय खर्च विधेयक पारित भएको अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सले जनाएको छ।
प्रतिनिधिसभाले अत्यावश्यक सेवा पुनः सञ्चालन, सरकारी कर्मचारीको तलब भुक्तानी र हवाई यातायात प्रणाली पुनर्जीवित गर्ने निर्णय पारित गरेको छ। स्वास्थ्य बीमा, ऋण सीमा लगायतका सरकारले लिएको नीतिम डेमोक्र्याटिक सांसदहरू विपक्षमा उभिएका थिए। केही रिपब्लिकन सांसदहरूरूले पनि विधेयकमा सहमति नजनाएपछि पारित हुन सकेको थिएन।
यो विधेयक पारित भएपछि करिब ८ लाख संघीय कर्मचारीहरू बिहीबारदेखि काममा फर्कनेछन्। तर पूर्ण सरकारी सेवा कहिले पुनः सामान्य अवस्थामा पुग्छ भन्ने स्पष्ट छैन।
यो सम्झौताले आगामी जनवरी ३० सम्मका लागि मात्रै खर्च स्वीकृत गरेको छ। यसले अमेरिकी कुल ऋणमा हरेक वर्ष करिब १.८ ट्रिलियन डलर थपिने अनुमान गरिएको छ। सटडाउन अन्त्यसँगै हवाई उड्डयन र खाद्य सहयोग जस्ता सेवाहरू पुनर्जीवित हुने आशा गरिएको छ। सटडाउनका कारण अमेरिकी अर्थतन्त्रसम्बन्धी तथ्याङ्क प्रकाशन पनि रोकिएको थियो।
यसअघि ट्रम्पकै पहिलो कार्यकालमा सन् २०१८ मा ३५ दिन सटडाउन भएको थियो।
बीबीसी/ भारतको केन्द्र प्रशासित भूमि लद्दाखमा बुधबार जेनजीहरुले आन्दोलन गरेका छन् । जेनजी (युवा प्रदर्शनकारी) र प्रहरीबीच झडप भएपछि हिंसा र आगजनीको घटना भएको छ । घटनाबाट कम्तिमा ५ जनाको ज्यान गएकाे बताइएको छ ।
भारतको समाचार एजेन्सी एएनआईका अनुसार, झडपका क्रममा प्रदर्शनकारीहरूले लद्दाखको सदरमुकाम लेहमा रहेको भारतीय जनता पार्टी (बीजेपी)को कार्यालयमा आगो लगाइदिएका छन् ।
लद्दाखमा पूर्ण राज्यको दर्जा र छैटौँ अनुसूचीका लागि आन्दोलन केन्द्र शासित प्रदेश लद्दाखलाई पूर्ण राज्यको दर्जा दिन र संविधानको छैटौँ अनुसूचीमा समावेश गर्नुपर्ने माग राख्दै वातावरणविद् तथा सामाजिक कार्यकर्ताहरू विगत दुई हप्तादेखि भोक हडतालमा छन् ।
बुधबार सोनम वाङचुकको समर्थनमा ठूलो संख्यामा मानिसहरू लेहका सडकमा उत्रिए । केही युवाहरूले कथित रूपमा लेह हिल काउन्सिलको भवनमा ढुंगामुढा गरी आफ्नो आक्रोश व्यक्त गरेका थिए ।
समाचार एजेन्सी पीटीआईका अनुसार, प्रहरीले भीडलाई तितरबितर पार्न अश्रुग्यास र लाठीचार्ज गरेको थियो । केही भिडियोहरूमा लेह सहरमा धेरै सवारीसाधनहरू जलिरहेको र केही झडपहरू भएको देखिएको छ ।
बीजेपी प्रदेश अध्यक्ष ताशी ग्यालसन खाचूले बीबीसी संवाददाता माजिद जहांगीरलाई फोनमा बताएअनुसार उनको पार्टी कार्यालयमा आगजनी गरिएको छ र लेहमा स्थिति तनावपूर्ण छ ।
समाचार एजेन्सी पीटीआईका अनुसार, लेहमा बुधबार भएको हिंसामा चारजनाको मृत्यु र करिब ३० जना घाइते भएका छन् । लेहमा पाँच वा सोभन्दा बढी व्यक्तिहरू जम्मा हुन प्रतिबन्ध लगाइएको छ । जिल्ला मजिस्ट्रेटको आदेशअनुसार लेहमा पूर्वलिखित अनुमतिबिना कुनै पनि जुलुस, र्याली वा मार्च निकाल्न पाइने छैन ।
सोनम वाङचुकद्वारा शान्तिको अपिल
सोनम वाङचुकले सामाजिक सञ्जाल एक्समा एक भिडियो सन्देश जारी गर्दै शान्तिको अपिल गरेका छन् ।
उनले भने, “यहाँ केही मानिस ३५ दिनदेखि अनशन गरिरहेका थिए । हिजो उनीहरूमध्ये दुईजनाको स्वास्थ्य बिग्रियो र उनीहरूलाई निकै गम्भीर अवस्थामा अस्पताल भर्ना गरियो । यसबाट मानिसहरूमा धेरै आक्रोश छ र आज पूरै लेहमा बन्दको घोषणा गरियो । यस दौरान हजारौँको संख्यामा युवाहरू सडकमा उत्रिए । यो एक प्रकारको ‘जेनजी रिभोलुसन’ थियो ।”
“पाँच वर्षदेखि ‘जेनजी’ युवाहरू बेरोजगार छन् । एकपछि अर्को बहाना बनाएर उनीहरूलाई जागिरबाट बाहिर राखिँदै छ र लद्दाखलाई पनि संरक्षण दिइएको छैन । आज यहाँ कुनै लोकतान्त्रिक मञ्च छैन,” उनले थप भने । सोनम वाङचुकले कुनै पनि परिस्थितिमा युवाहरूलाई हिंसाको बाटो नअपनाउन अपिल गरेका छन् ।
वार्ताका लागि नयाँ मिति तय
समाचार एजेन्सी पीटीआईका अनुसार, केन्द्र र लद्दाखका प्रतिनिधिहरूबीच अक्टोबर ६ मा वार्ताको एक नयाँ चरण निर्धारण गरिएको छ । जसमा लेह एपेक्स बडी र कारगिल डेमोक्रेटिक अलायन्सका सदस्यहरू सहभागी हुनेछन् ।