मकवानपुर । नेपाली काँग्रेस मकवानपुरकाे सदस्यता वितरण विवाद सहमतिमा टुंगिएकाे छ । नेपाली कांग्रेस मकवानपुरमा सभापती इन्द्रबहादुर बाँनीयाले एकलौटी रूपमा नयाँ क्रियाशील सदस्यता वितरण गरेकाे भन्दै आन्दोलनरत नेपाली कांग्रेस मकवानपुरका नेता माईकल रामचन्द्र अर्याल, नेपाल विद्यार्थी संघका महामन्त्री प्रभात दाहाल सहितका नेताहरुले आफुहरुको मागलाई संवोधन गर्ने सहमति गरेको भन्दै धर्ना स्थगित गरिएको जनाएका छन् ।
मकवानपुरमा सभापती बाँनीयाले एकलौटी, कांग्रेसको विधान विपरित नयाँ क्रियाशिल सदस्यता बितरण गरेको र तत्कालिन मधेसी जनअधिकार फोरम ( लोकतान्त्रिक) का सदस्यहरुको समायोजन गरेको नाउँमा अबैधानिक तबरले २१ जनाको नाम थप गरेको भन्दै बिबाद बढेपछि अर्याल, दाहाल लगायतका मकवानपुरका काग्रेस नेताहरू केन्द्रीय कार्यलय काठमाडाैंमा धर्नामा बसेका थिए ।
हेटौँडाको केही वडाहरुको समस्या समधान भएको र फोरम लोकतान्त्रिकका सदस्यता समायाेजन गरेकाे नाममा दिईएको भनिएको सदस्यता नदिने सहमति भएपछि धर्ना स्थगित गरेकाे बताइएकाे छ । मकवानपुरको नेतृत्वले कपोकल्पित ढंगबाट हेटौँडा वडा नंबर २, ९ सहितका सदस्यलाई क्रियाशिल सदस्य बनाएको, लोकतान्त्रिकको नाउँबाट २१ जनालाई चुनावी प्रयोजनको लागि क्रियाशिल सदस्य दिईएको भन्दै क्रियाशिल सदस्य कटौती, लोकतान्त्रिकको समायोजन कटौति लगाएतको माग राखी कांग्रेस मकवानपुरका नेताहरु धर्नामा बसेका थिए ।
कांग्रेस महाधिवेशन नजिकदै गर्दा बाँनीयाले आफ्नो सचिवालयका मिलन पुडासैनी सहित सुनिल अधिकारी, मिठाराम दाहाल, युवाराज लामा, अञ्जना उपाध्यय, सिता नेपाल, चेतकुमारी न्यौपाने, प्रकाश बर्तौला, प्रमिला खतिवडा सहित २१ जनाको क्रियाशिल सदस्य सिफारिस गरेका थिए ।
मकवानपुर । शिक्षकलाई सरकारले उपेक्षा गरेको भन्दै नेपाल शिक्षक संघले शुक्रबार बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री तथा मन्त्री परिषदको कार्यालयमा धर्ना दिएका छन् ।
शिक्षकहरुको माग सुनुवाई नभएपछी आन्दोलनमा उत्रनु परेको बताइएको छ । शिक्षकहरुले ३४ बुदे मागहरु राख्दै धर्ना दिएका हुन् । आÇना मागहरु पटक पटक राख्दा पनि कुनै सुनुवाइ नगरेपछी धर्ना दिन बाध्य भएको नेपाल शिक्षक संघ मकवानपुरका उपाध्यक्ष गणेश प्रसाद हुमागाईले बताए ।
सरकारले शिक्षकहरुलाई उपेक्षा गरेकाले आन्दोलनमा उत्रन बाध्य भएको नेपाल शिक्षक महासंघ बागमती प्रदेश समितिले जनाएको छ । शिक्षकहरुले शिक्षा क्षेत्रमा कुल बजेटको २० प्रतिशत छुट्याउन माग गरेका छन् । त्यसैगरी संघीय शिक्ष ऐन जारी गर्नुपर्ने, बिद्यालय शिक्षाको विकास गर्नुपर्ने, बालकक्षाका शिक्षक तथा अन्य कर्मचारीको तलब बृद्धी गर्नुपर्ने, अव्यवहारीक शिक्षक दरबन्दी मिलानको काम खारेज गर्नुपर्ने, दशका विभिन्न स्थानीय तहले शिक्षक तथा कर्मचारीलाई गरेका सरुवा, पदस्थापन बन्द गर्नुपर्ने लगायतका ३४ बुदे माग राखेर आन्दोलनमा उत्रीएको हुमागाईले जानकारी दिए ।
विभिन्न ३४ वटा मागहरुसहित नेपाल शिक्षक महासंघ बागमती प्रदेश आन्दोलन परिचालन समितिको आयोजनामा बागमती प्रदेशका शिक्षकहरूले हेटौंडा–२ मा रहेको बागमति प्रदेश सरकार मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषदको कार्यालयमा धर्ना दिएका थिए । बागमती प्रदेश शिक्षक महासंघ आन्दोलन परिचालन समितिका सहसंयोजक दिपकलाल खतिवडाको नेतृत्वमा बागमती प्रदेश, जिल्ला, स्थानीय तहका करिब ६० जना शिक्षकहरूले कार्यालयमा धर्ना दिएका हुन।
शिक्षकहरुको केन्द्रीय कार्यक्रम अन्तर्गत शुक्रबार बिहान बागमती प्रदेश मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद कार्यालयमा धर्ना दिइएको नेपाल शिक्षक संघ हेटौंडा नगर सचिव श्रीराम लुइँटेलले बताए । यस अघि शिक्षक महासंघ मकवानपुरले शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइको कार्यालयमा धर्ना दिएको थियो ।
अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक)ले अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको रोम विधान पारित गर्न नेपाल सरकारसँग माग गरेको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको स्थापनाका लागि रोम विधान पारित गरिएको दिन १७ जुलाइको स्मरणमा इन्सेकले यस्तो माग गरेको हो । विज्ञप्तिमा भनिएको छ-‘इन्सेक दण्डहीनताको अन्त्य गरी पीडितहरूको न्याय सुनिश्चितगर्न माग गर्दछ ।’
अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको रोम विधान सन् १९९८ को जुलाई १७ देखि सम्मिलनका लागि खुला गरिएको थियो । यो विधान संसारका विभिन्न १ सय २३ राष्ट्रले अनुमोदन गरिसकेका छन् । दक्षिण एशियाका बङ्गलादेश, अफगानिस्तान, मालदिभ्सलगायत एशियाका १९ देशहरू पनि रोम विधानको पक्ष राष्ट्र भइसकेका छन् ।
रोम विधान पारित गर्न इन्सेकले वर्षौँदेखि गर्दै आएको मागलाई सरकारले सम्बोधन नगरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ । ‘रोम विधानअन्तर्गत गठन भएको अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनद्वारा परिभाषित युद्ध अपराध, आम नरसंहार र मानवता विरुद्धको अपराध जस्ता गम्भीर अपराधमा संलग्न हुने व्यक्तिहरूलाई जबाफदेही बनाउनुका साथै पीडितको न्याय सुनिश्चित गर्दछ ।’-विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतको स्थापनाले राष्ट्रिय अदालतको क्षेत्राधिकार कटौती र हस्तक्षेप नहुने कुरामा विश्वस्त हुन पनि इन्सेकले आग्रह गरेको छ । ‘राज्यले दण्डहीनताको अन्त्य र मानव अधिकार संरक्षण र संबर्द्धनका लागि रोम विधानको अनुमोदन गर्नु जरूरी छ ।’- विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ ।
साउन महिनाको पहिलो प्रहर । सदा झै मर्निङ्ग वाकबाट फर्किए, नित्य कर्म सकें । ८ बज्यो । केजी कक्षामा अध्ययनरत छोरोको अनलाइन कक्षा सुरु भयो । उसलाई सहजिकरण गर्दै खाना बनाउँदै थिए । सँगसँगै मोबाइलमा राष्ट्रिय तथा स्थानीय समाचारहरु हेरें । त्यसपछी सामाजिक सञ्जालमा आँखा लगाउँदै थिएँ । केही महिला साथीहरुको टाइम लाइनमा मेहेन्दी, हरिया पंहेला चुरा तथा पोशाक लगाएको तस्बिर र टिकटकहरु छ्यापछ्याप्ती देखिरहेको थिए । खास्सै वास्ता लागेन । अक्सर यस्ता लुगा गहना, मेकअप जस्ता बाहिरी आवरण सजिने कुराले मेरो ध्यान कहिल्यै खिच्दैन।
आज पनि यि तस्बिर र टिकटकले मेरो आँखालाई अलमल्याएन । मन खिचेन । स्कृन सार्दै गएँ । एक जना दाइको स्टाटसमा टक्क आँखा रोकिए । आँखा मात्रै हैन, मन पनि खिच्यो ।
स्टाटस यस्तो थियोः ‘हाम्रो कामः ‘११ महिना कुरा लाउने, १ महिना चुरा लाउने ।’ एउटी बहिनीको स्ट्याटस खासमा दमदार थियो ।

स्टाटसले पढें । खिन्नता आभाष भयो । वास्तममा जो बहिनीले लेखेको र उहाँ दाइले साभार गर्नु भएको भएपनि कुरा घत लाग्दो थियो । स्टाटस को बहिनीले लेखिन् वा उहाँ दाइले बहिनीको हवाला दिंदै आफैं लेख्नुभयो यसले कुनै अर्थ राखेन, बरु अर्थ खोज्यो, महिनाको पहिचानको । के यही हो त महिलाको पहिचान ? महिलाहरुको कामै छैन ? कुरै काटेर ११ महिना बिताउँछन् र मेहेन्दी चुरा लगाएर सजिएरै मात्रै १ (साउन) महिना बिताउँछन् ?
महिलाको हैसियत नङ्ग्याउने यो सवाल । महिला मेकअप गरेर राम्री बनेर मात्रै बस्छन् भन्ने अर्थ लाग्ने यो कुराले महिलालाई कत्ति हेलित गरेको छ ? मेरो मनमा गडिरह्यो । हामी महिला सशक्तिकरणको सवाल उठाइरहेको छौ । महिलाको सशक्तिकरण महिलामात्रै लागेर संभव छैन । महिलाको हैसियतको प्रश्न उठ्दा महिलामात्रै नाङ्गिने भन्ने पनि हैन । महिलासँगै पुरुषको पनि हैसियत जोडिएर आउँछ । सबै महिलाहरु जो चुरा मेहेन्दी र मेकअपमा चासो राख्छन् रुचि राख्छन् उनीहरु बेकम्म छन् भन्नेमा पनि कहाँ तुक छ र ? आफैं आर्थिक उपार्जन गरेर सिङ्गाे घर एक्लै धानिरहेका महिलाहरुको पनि यस्ता सवालमा रुचि हुनसक्छ । त्यो आ–आफ्नो रुचिको कुरो हो । मलाई मन पर्दैन भन्दैमा मैले अरुको रुचिलाई कदापि घृणा गर्दिन, र मलाई मन पर्दैन भन्दैमा मलाई अलग सोच्नु पनि म माथिको न्याय हैन ।
आफ्नो सजावटको लागि श्रीमान् को पसिना खेर फालेको भन्ने आरोप बढी आउँछ महिलाहरुलाई । तर, मैले सामाजिक सञ्जालमा भर्खरै जस्को टिकटक र साउने सजावटको तस्बिरहरु देखिरहेका थिए सबै कामकाजी महिला नै थिए । एक दर्जन चुरा, एक प्याकेज मेहेन्दी र एकसेट कपडाको लागि श्रीमानकाे पर्स खोज्नु पर्ने महिला अब कमै छन् । जसलाई यस्ता खर्चको लागि श्रीमानको भर पर्नुपर्छ उनीहरु त्यस्तो सवालमा धेरै सौखिन रहेको पनि मैले पाएकी छैन ।
हामीले सशक्त समाज कल्पना गरेका हौं, जहाँ महिला र पुरुषलाई लिङ्गको आधारमा छुट्टाछुट्टै नजरले हैन समावेशी सोच र कल्पनाले हेरियोस् । पुरुष भएकै कारण उ जतिबेला पनि काम नै गर्छ, भन्ने सोच र महिला भएकै कारण उ जतिबेला पनि बेकमी बस्छे, आफ्नौ सौन्दर्यको मात्रै ख्याल गर्छे भन्ने निच सोच कहिलेसम्म हाबि होला हामीमा ?
अघिल्लो वर्ष असार मसान्त लाग्दै गर्दाको कुरा याद आयोः
एक जना पुरुष साथीले श्रीमतीको लागि चुरा रोज्न जान मलाइ अफर गरे, मैले आफूमा त्यो सिप नभएको बताएँ । उनले भने “तिमी त महिला जस्तो पनि छैनौ, जहिले मेकअप विहीन।” मलाई बाहिरी सजावटको सवालमा धेरैले यसै भन्नुहुन्छ । यसमा चित्त दुखाइ हुन्न मलाई । तर, आम महिलाको सवालमा समाजमा जुन सोच, चिन्तन र विश्लेषण गरिन्छ यसमा अझै धेरै साँघुराेपना देख्छु म । धेरै सुधारको खाँचो छ।
पुरुषहरुसँगै काँधमा काँध मिलाएर जिम्मेवारीको भारी बोक्न तयार हुँदा पनि महिला कै कुरा काटिन्छन् । यसको उदाहरण अहिले राजनीतिक नेतृत्वमा आएका महिलाको चर्चाको सवाललाई नै हेरौं । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, सांसद कोमल ओलीलाई कमजोर बनाउने अश्रको रुपमा किन लिङ्ग नै विषय वस्तु बन्यो ?
महिलालाई उसको प्रगतिबाट स्वाट्टै तल झार्नको लागि बलियो अश्रकाे रुपमा लिने गरिन्छ उसको लिङ्ग । लिङ्ग / इज्जतकै सवालमा प्रश्न उठाइदिएपछी महिला आफैं ब्याक हुन्छन् भन्ने सोचले गलत प्रचार र गलत आक्षेप लागाउने परिपाटीको अन्त्य नभएसम्म महिला जगतको प्रगति संभव छैन ।
चुरा र कुराको सवाल यहाँ पनि जोडिन्छ । भए नभएको कुरा लगाएर आफू पदमा पुग्ने र चुरा लगाएर (पुरुषलाई आकर्षित गरेर) फाइदा लिने भन्ने सवालमा यो कुरा उठेको हो । आफ्नो दक्षता र योग्यताको आडमा उभिएका महिलालाई पनि कुनै न कुनै रुपमा कुनै निकट पुरुषसँगको नाता सम्बन्ध जोडेर ब्याक हुन जबरजस्ती गरिने परिपाटीको अन्त्य हामीले नगरे कस्ले गर्छ । फरक लिङ्ग हुँदैमा सहकार्यमा साथसाथै हुन नहुने विकृत सोचको कारण महिलाको मात्रै हैन पुरुषको प्रगतिको बाटोमा पनि अवरोध सिर्जना भएका छन् ।
सजावटकै कुरा अलिकति जोडौं । महिला मात्रै हैन, आफू राम्रो देखिउँ, आकर्षित देखिउँ भन्ने सोच पुरुषमा पनि हुन्छ । यो कुनै गलत वा नराम्रो कुरा हैन । आत्म सन्तुष्टिपूर्ण आकर्षणले व्यत्तिको क्षमतामा निखारता ल्याउँछ । आत्मसन्तुष्टिले व्यत्तिको आन्तरीक क्षमतामा निखारता ल्याउँछ, यसले स्वातः कार्यदक्षतामा वृद्धि र सफलताको कडी जोड्दछ । आपसी सम्बन्धमा मिठास ल्याउँछ । चाहे पारीवारिक होस् वा साथी भाई बिच मिठासपूर्ण सम्बन्धले नै हो व्यक्तिलाई प्रगतिको शिखरमा डाे-याउँने।
अहिलेको महामारीको समयमा सबैजसो व्यक्तिमा एक प्रकारको मानसिक ‘प्रेसर’ चिच्याहट, हतास, तनाव व्याप्त छ । मानसिक रुपमा आफूलाई ‘फ्रेस’ राख्न स्वास्थ्य राख्न सक्नु नै सबैभन्दा महत्वपूर्ण विषय बनेको छ । जसरी जुन काम गरेर व्यक्ति खुसी हुनसक्न त्यही गरेर स्वस्थ्य रहनु पर्ने अवस्थामा छ । यो बेला पहिरनको सवाल जोडेर एउटा वर्ग समूदाय र लिङ्गको पहिचानमा अनावश्यक विषय जोडेर गिज्याउनुभन्दा आफ्नै सिर्जनशिलतामा समय लगाउनु धेरै गुणा बेश हुनेछ।
महिलाको सिर्जनशिलताको चर्चा गरौं, उनीहरुलाई प्रेरित गरौं अझै सिर्जनशिलताको लागि साथ दिऔं । परिवारको कुसल व्यवस्थापन गरेर पुरुषकै हाराहारीमा जिम्मेवारी निर्वाह गरेको कुराहरुलाई सकारात्मक रुपमा लिने प्रयास गरौं । चाडपर्व विशेषमा सजिएका, आकर्षित बनेका सवालभन्दा महिलाले परिवार, समाज र राष्ट्रको लागि गरेको योगदानको सवाल पक्कै बढी छ ।
मकवानपुर । काेराेना महामारीकाे कारण जारी निषेधाज्ञ साउन ७ गतेसम्मकाे लागि थप गरिएकाे छ । मकवानपुरमा एक साताका लागि निषेत्राज्ञा थप गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकार भरतमणि पाण्डेले बताए छ ।
अहिले थपीएको निषेधाज्ञामा बजार खुल्ने समय भने केही थप गरिएको छ । साउन १ गते बाट थप गरिएको निषेधाज्ञामा अत्यावश्यक उपभोग्य वस्तु खाद्यान्न, पानी, दूध, माछा, मासु, अण्डा, फलफूल तथा तरकारी विक्री वितरण गर्ने पसलहरू विहान ४ बजेदेखि विहान ११ बजेसम्म खुल्न पाउने भएका छन् ।
यसैगरी अन्य गैर खाद्य पसलहरू विहान ११ बजेदेखि बेलुकी ६ बजेसम्म मात्र खोल्न पाइने निर्णय भएको मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी पाण्डेले बताए ।
मकवानपुर जिल्लाभित्र कोभिड–१९ को संक्रमण रोकथाम, नियन्त्रण तथा व्यवस्थापनका लागि यस जिल्लामा मिति २०७८ साल असार ३१ गते राती १२ बजेसम्म निषेधाज्ञा कायम गरिएकोमा जिल्लाभित्र संक्रमणको दर क्रमशः घट्दै गएको तर जोखिम यथावत नै रहेको हुँदा जिल्ला कोभिड व्यवस्थापन समिति, मकवानपुरको आजको सिफारिस र जिल्ला सुरक्षा समितिको निर्णय समेतको आधारमा निषेधाज्ञा थप गरिएको हो ।
यता होटल, लज, रेष्टुरेन्ट, मिठाई तथा खाजा पसलमा काम गर्ने कर्मचारी र कामदारहरूले अनिवार्यरूपमा स्वास्थ्य मापदण्ड पालना गर्ने र कोठाहरू दैनिकरूपमा निसङ्क्रमण गर्ने । तर, होटल, लज तथा रेष्टुरेन्टहरूमा कुनै पनि प्रकारको भोज भतेर, भेला, सम्मेलन, गोष्ठी, तालिम, सेमिनार सञ्चालन गर्न नपाइने भएको छ ।
पसल तथा व्यवसाय सञ्चालन गर्दा अनिवार्यरूपमा मास्कको प्रयोग, भौतिक दूरी कायम, जनस्वास्थ्यका मापदण्ड पालना र भिडभाड नहुने सुनिश्चितता सम्बन्धित व्यवसायीले गर्नुपर्ने प्रजिअ पाण्डेको आदेशमा उल्लेख छ । उल्लेखित जनस्वास्थ्यका मापदण्डहरू पालना नभएको पाइएमा अनुगमन समितिको सिफारिसमा उक्त पसल तथा व्यवसाय निषेधाज्ञा अवधिभरको लागि बन्द गरिनेछ ।