मकवानपुर । बागमती प्रदेश सभाको बुधबारकाे बैठकमा विनियोजित विधेयक माथि छलफल भएको छ । बुधबार बसेकाे दोस्राे अधिवेशनकाे दोस्राे वैठकमा विनियोजित विधेयक २०८०।०८१ को सिद्धान्त र प्राथमिकतामा दफाबार छलफल भएकाे हाे ।
बुधबारकाे बैठका शुन्य समय नरहेकाे जानकारी दिदै सभामुख सानु कुमार पाठकले विशेष समयकाे प्रारम्भ भएकाे घाेषणा गरि विनियोजित विधेयक २०८०।०८१ को सिद्धान्त र प्राथमिकतामा दफाबार छलफल भएकाे जानकारी गराएका थिए ।उक्त विधेयक मंगलबारको प्रदेश सभा बैठकमा आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री बहादुर सिं लामा तामाङले प्रदेश सरकारको तर्फबाट दफावार छलफल गरियोस् भन्ने प्रस्ताव टेबुल गरेका थिए ।
बैठकमा विनियोजित विधेयक माथि कृष्ण प्रसाद सिलवाल, तारानाथ श्रेष्ठ, मायादेवी शर्मा, आनन्द मोहन श्रेष्ठ, कुमारी तामाङ, डा. दिनेशचन्द्र देवकोटा, भरतबहादुर केसी, रामप्रसाद ढुंगानालगायतका सत्तापक्ष र प्रतिपक्ष दलका सांसदहरुले आ–आफ्नो धारणा व्यक्त गरेका थिए ।
सांसदहरुले प्रदेशको १३ वटै जिल्लालाई समेटिने गरी कृषि उत्पादन, फलफुल, मौसमी तरकारी खेतीलाई आत्मनिर्भर तुल्याउन दीर्घकालिन गुरुयोजना तर्जुमा गर्नुपर्ने सुझाएका थिए । उनीहरुले विनियोजित बजेटको सिन्द्धान्तलाई केवल प्रचारमूखी मात्र नगरी जनताको जीवन स्तरलाई माथि उठाउन सक्ने बजेट निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।
उनीहरुले ग्रामीण बस्तीमा विद्युतीकरण, खानेपानी, कृषि सडक, स्वास्थ्य चौकीको निर्माण गर्न र शैक्षिक गुणस्तरीय दक्ष जनशक्ति उपलब्ध गराउने, सुकुम्बासी र अवस्थित बसोबासीहरुलाई लालपुर्जा, रोजगारीको अवसर र विपन्न कृषकहरुलाई अनुदान, पशुपालन, कृषि उत्पादनको लागि ऋण उपलब्ध गराउन पनि सरकारले छुट्टै कार्यक्रम ल्याउनुपर्ने बताए । यस्तै प्रदेशको १३ जिल्लाको ११९ वतै स्थानीय निकायलाई अझ प्रभावकारी ढंगबाट परिचालन गरी सर्वसाधारणहरुलाई सेवा सुविधा सहज ढंगबाट उपलब्ध गराउनेखालको बजेट निर्माण गर्न सुझाव दिएका छन् ।
यस्तै सभामुख पाठकले विशेष समय सकिएकाे घाेषणा गर्दै कार्य व्यवस्था परामर्श समितिका सदस्य प्रदेश सांसद रामकृष्ण चित्रकार मन्त्री नियुक्ति भएकाले उनकाे ठाउँमा श्रीराम लामिछानेलाई र कुमारी तामाङ र गिरी बहादुर तामाङलाई कार्य व्यवस्था परामर्श समितिकाे सदस्यमा मनाेनयन गरेका थिए । पाठकले कार्य व्यवस्था परामर्श समितिमा भएकाे हेरफेर तथा नयाँ सदस्य मनोनयमा सहमती जनाउन अनुराेध गरेका थिए । उक्त मनोनयनमा संसदले सहमती जनाएका थिए ।
प्रदेश सभाको अर्को बैठक जेष्ठ ११ गते बिहीबार विहान ८ बजे बस्ने गरी बुधबारकाे बैठक स्थगीत भएकाे प्रदेश सभाकी उपसभामुख अप्सरा चापागाईँले जानकारी दिइन् । विहीबारकाे बैठकमा विनियोजित विधेयक २०८०।०८१ को सिद्धान्त र प्राथमिकतामा सम्बन्धमा कर प्रस्ताव बाहेका बाँकी विषयमा छनफल हुने चापागाईले संसदमा जानकारी गराइन् ।
मकवानपुर । राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमती प्रदेशले बागमती प्रदेशका सांसदहरुलाई ध्यानाकर्षण पत्र बुझाएका छन् ।
हालै प्रस्तुत प्रदेस सरकारको सिदान्त र प्राथमिकतामा प्रस्तुत गरिएका बुदाँहरुमा सिमान्तकृत र पछाडि पारिएका वर्ग भनि गोलमटोल शव्दहरुको प्रयोग गरि प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको वर्गलाई सम्वोधन नगरिएको प्रति राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमती प्रदेसको गम्भिर ध्यानाकर्षण भएको जनाइएको छ।
अपाङ्गता भएका ब्यक्तिको हक, हित र अधिकार संरक्षण, सम्बर्धन र प्रवर्धनको लागि आफूहरले २०५० सालदेखि निरन्तर लागिपर्दै आएको तर अझैसम्म पनि भौतिक संरचनालगायतको धेरै पाटोमा असहजता भोग्नु परेको महासंघका अध्यक्ष अश्विन लम्सालले बताए । महासंघले ६० जना प्रदेश सभा सदस्यहरुलाई ध्यानाकषर्ण पत्र बुझाएकाे लम्सालले बताए ।

“आर्थिक विकासका लाभहरुको समन्यायिक वितरण र उत्पादनका साधनमा सीमान्तीकृत समूह तथा समुदायको पहुँच अभिवृद्धि गर्ने नीति अवलम्बन गरिनेछ,अपाङ्गता भएका वर्ग, पिछडिएको क्षेत्र वर्ग र समुदायलाई आर्थिक गतिविधिमा मूलप्रवाहीकरण गरी समावेशी आर्थिक विकासको आधार तयार गरिनेछ” भनिएको प्रति महासंले ध्यानाकर्षण जनाएको हो ।
महासंघले “प्रदेशको संस्थागत विकास र सबलीकरणको लागि प्रदेशका संरचनाहरुको पुनरावलोकन गर्ने, कार्यालयहरुको संगठन तथा व्यवस्थापन सर्वेक्षण गर्ने, प्रदेश मन्त्रालय निकाय र कार्यालयहरुको पहुँचयुक्त भौतिक संरचना निर्माण गर्ने, प्रदेश कानून तर्जुमा गर्ने, प्रदेश सरकारको जनशक्ति व्यवस्थापन गर्ने, प्रदेशको सेवा प्रवाहलाई थप व्यवस्थित गर्न एकीकृत सेवा कार्यालय स्थापना गर्ने” भन्ने सिद्धान्त पछ्याउन माग गरेको छ ।
पूर्वाधार विकास अन्तरगत प्रदेशको सन्तुलित आर्थिक विकासको लागि पहुँचयुक्त भौतिक पूर्वाधारको विकास गर्ने, प्रदेश राजधानीलाई संघीय राजधानीसँग जोड्ने सडकको निर्माण आगामी आर्थिक वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने, प्रदेश गौरव आयोजनाहरुको निर्माण कार्य निर्धारित समयभित्र सम्पन्न गर्ने, अधुरा आयोजनाहरु सम्पन्न गर्ने, प्रदेश सडक गुरुयोजना अनसुार सडक निर्माण गर्ने, प्रदेश लोक मार्गहरुको विस्तार र स्तरोन्नति गर्ने, विद्यमान भौतिक पूर्वाधारहरुको नियमित मर्मत सम्भार गर्ने भन्ने सिद्धान्त पछ्याउन पनि महासंघले माग गरेको छ ।
यसैगरी पर्यटन क्षेत्रको विकासतर्फ मौलिक कला, संस्कृति र ऐतिहासिक सम्पदाहरुको संरक्षण र सम्वर्द्धन गर्ने, पर्यटकीय पहुँचयुक्त पूर्वाधार विकासमा लगानी गर्ने, धार्मिक तथा मनोरञ्जनात्मक पर्यटन विकास गर्ने, आन्तरिक पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने, पर्यटन क्षेत्रलाई उद्योगको रुपमा विकास गर्नुपर्ने माग गरिएको छ ।
मकवानपुर । मकवानपुरमा बसको ठक्करबाट पैदलयात्रीको मृत्यु भएको छ । मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिका वडा नम्बर–६ नयाँबस्तीमा गौरबाट काठमाण्डौ तर्फ जादै गरेको ना ५ ख १७४० नम्बरको यात्रुबाहक बसले ठक्कर दिदा एक जना पैदलयात्रीको मृत्यु भएको छ ।
आज बिहान नाम थर नखुलेको महिलालाई ठक्कर दिदा मृत्यु भएको हो । महिलाको हेटौंडा अस्पतालका डाक्टरहरुले मृत घोषणा गरेका थिए । बस र चालक भने प्रहरीको नियन्त्रणमा रहेको प्रदेश प्रहरी कार्यालय हेटौंडाले जनाएको छ ।
मकवानपुर । कुवाको सिमित पानी, दामासाही भागबन्डा गरेर कसरी गुजारा चल्छ ? यसको राम्रो अनुभव छ मकवानपुर जिल्ला थाहागरपालिकाकी सान्नानी कार्कीलाई ।
“एका विहानै कुवामा पानीको लागि लाम लाग्न पुगिएन भने दिनभर घरमा ‘थोप्पो’ पानी हुँदैनथ्यो” कार्की भन्छिन “पाहुना आउदा पानी पुर्याउन धौ धौ थियो ।”
यो उनको बिगत हो, अब त्यो बिगत जस्तो छैन दैनिकी । रातभरी कुवामा जम्मा भएको पानी विहान भेला भएका महिलाहरु मग (पानी उभाउने भाँडो) ले भाग लगाउँथे । कस्ले कति मग पानी उभाउन पाउने भनेर । कसैको घरमा पाहुना आएको भए एक वा दुई मग थपिदिन्थे छिमेकीको मायाले । नत्र सामन्यत: परिवार संख्या अनुसार पानीको बाँडफाँड हुन्थ्यो ।
वर्षौसम्म खानेपानीको अभाव खेपेका मकवानपुर थाहा नगरपालिका टिष्टुङ कुवापानीले धेरै पुस्ता फेर्यो । गाउँको नामै कुवापानी । गाउँमा प्रतिनीधि निर्वाचित भएर आएपछि खानेपानी घरघरमा पुर्याउने योजना बन्यो । घरघरमा पानीको धारा पाउने योजना सुनेरै उपभोक्ता उत्साहित भए ।
कुवापनीसंगै थाहा नगरपालिका वडा नम्बर ११ टिष्टुङकै कालोपानी ठाडोखोलामा पनि घरैपिच्छे शुद्ध खानेपानीसहित धारा पुर्याउने योजना थपियो । अहिले भने कुवापानीले मुहार फेरेको छ । अब मगले पानी भाग लगाउने दिनको अन्त्य भएको छ ।
निरन्तरको प्रयासपछि कुवापनी गाउँका २८ वटै घरमा धारा जडान भएको छ । धारामा नियमित पानी आउँछ, कुवापानीकी निरा घिसिङले भनिन् । ‘खानेपानी बोक्न जाँदा बालबालिकालाई समयमै खाना बनाउन नभ्याएर कतिपटक गाउँलेहरुले स्कूलसम्म पठाउन भ्याउँदैन थिए’ निराले पुराना दिन सम्झिइन् ।
खानेपानी लिनकै लागि कुवापानीबासीलाई डेढ घण्टा धाउन पर्थ्यो । थाहा नगरपालिका वडा नम्बर ११ का वडाध्यक्ष दिनेश तामाङले भने–‘अन्नको भन्दा नि दुःख पानीको थियो, अहिले दुःख तोडियो नागरिकहरु खुसी छन् ।’ विकासका कामसंगै घरघरमा धारा पुर्याउँदा निकै खुशी लागेको वडाध्यक्ष तामाङले बताए । ‘नागरिकको लागि काम गर्ने हामी प्रतिनीधिलाई नागरिकको आवश्यकता पूरा गर्न पाउँदा खुसी लाग्ने रहेछ ।’
विद्युतको सहायताले मुहानदेखि २२ सय मीटर माथि लिफ्टीङ गरी वस्तीभन्दा माथि निर्माण गरिएको पानी ट्याङ्कीबाट अहिले कुवापानीवासीलाई खानेपानी वितरण भइरहेको छ ।
खानेपानी आयोजनाका लागि स्थानीय सरकारको मात्र लगानीले पुगेन । यसका लागि उपभोक्ताहरु कम्मर कसेर लागे । खानेपानीको अभाव टार्न २८ परिवारले ५३ लाख जुटाए । उनीहरु महिनौसम्म श्रमदानमा जुटेर यति धेरै लगानी गरेका हुन् ।
गाउँका लागि आएको योजनामा श्रमदान गर्दा योजनाप्रती अपनत्व हुने र दीगो पनि हुने वडाध्यक्ष तामाङले सुनाए । कुवापानी खानेपानी आयोजनाका लागि थाहा नगरपालिकाले २० लाख, गैरसरकारी संस्था च्वाइस नेपालले २५ लाख लगानी गरेका छन् । बाँकी श्रमदानबाटै योजना निर्माण भएको हो ।
‘आयोजनाको लागि अझै ८५ हजारजति अपुग छ’–वडाध्यक्ष तामाङले भने । उनले नपुग रकमको लागि स्रोत जुटाउन लागिपर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे । यस योजनामा ६/६ हजारको दुईवटा र एउटा १० हजार लिटरको गरी तीनवटा खानेपानी ट्याङ्की रहेका छन् ।
कुवापानीबासीका जस्तै खानेपानीका लागि अभाव झेलीरहेका थाहा नगरपालिका वडा नम्बर ११ टिष्टुङकै फलाँटे, भट्टीडाँडा, तल्लो देउराली, माथ्लो देउरालीलगायतका क्षेत्रका बासिन्दाहरुको पनि घरघरमा खानेपानी धारा जडान भएको छ ।
यि दुवै आयोजना हालै उद्घाटन भएको छ । स्वच्छ पानी पिउने अधिकारको सम्मान गर्न खोजेको थाहा नगरपालिकाका नगर प्रमुख विष्णु बहादुर विष्टले बताए ।
‘खानेपानी आयोजनामा टिष्टुङका उपभोक्ताको लगाव र लगानी उदाहरणीय छ, श्रमदानमा भएको उत्साह अतुलनीय छ’, नगर प्रमुख विष्टले भने । थाहा नगरपालिकाको विभिन्न किसिमका विकास र आयआर्जनको क्षेत्रमा समेत साँझेदारी गर्दै आएको च्वाइस नेपालको लगानी थाहानगरका लागि सहयोगी सावित भएको नगर प्रमुख विष्टले बताए ।
नागरिकसंग प्रत्येक्ष सरोकार राख्ने योजनामा गाउँपालिका साँझेदार बन्ने विष्टको भनाइ थियो । १ सय ६७ घरमा पानी पुयाइएको यस योजनामा मुख्य ५० हजार लिटरसहितको ३ वटा पानीट्याङ्की रहेको छ । टिष्टुङको यस योजनामा ‘एक घर, एक धारा’ अभियानलाई कार्यान्वयनमा ल्याइएको छ ।
कालोपानी ठाडोखोला खानेपानी आयोजनाका लागि थाहा नगरपालिकाको ४५ लाख लगानी छ । उक्त योजनाका लागि गैरसरकारी संस्था च्वाइस नेपालले ८० लाख र स्थानीय उपभोक्ताले ५६ लाख बराबरको श्रमदान जुटाएका छन् । कुल १ करोड ८१ लाख कुल लागत रहेको योजनाको काम सकिएको छ । उपभोक्ताहरुले प्रतिवद्धताको साथ काम गरेकोले योजना सम्पन्न भइ घरघरमा धारा पुर्याउन सफल भएको वडा कार्यालयले जनाएको छ ।
यस आयोजनामा उपभोक्ताहरुले कार्यालय भवन समेत बनाएका छन् । उनीहरुले खानेपानी सेवालाई व्यवस्थित गर्न इस्टिमेट बाहेकको श्रमदान गरी भुईतले कार्यालय भवन निर्माण गरेका हुन् । भवनको लागत करिब २० लाख रहेको छ । खानेपानी आयोजना सम्पन्न भई घरघरमा पानी थाप्न पाएपछि स्थानीय ठूली स्याङ्तानले खुसी व्यक्त गरिन् ।
‘टाढाबाट बोकेर पानी खाइन्थ्यो, अब घरमै धारामा थापेर खाइन्छ’ स्याङ्तानले हर्षित हुँदै भनिन् । उनले यस आयोजना सम्पन्न गर्न सहयोग गर्ने सबैलाई धन्यवाद दिइन् ।
थाहानगरको ११ नम्बर वडामा निर्माण सकिएको दुवै खानेपानी आयोजना शुल्कमा आधारित बनाई यसको दीगोपना दिइने वडाध्यक्ष दिनेश तामाङले बताए । योजनाको ३० वैशाखमा सार्वजनिक सुनुवाई गरी आम नागरिकलाई हिसाबकिताब सार्वजनिक गरिएको र ३ जेठमा आयोजनाको उद्घाटन गरिएको हो । केही समय परीक्षणका रुपमा खानेपानी वितरणसंगै आम उपभोक्ता भेला आयोजना गरिने वडाध्यक्ष तामाङले बताए । भेलाले महशुल दर तोक्ने, आयोजना निरन्तर संचालन गर्ने लगायतका विषयमा कार्ययोजना निर्माण गरी अघि बढ्ने उनको भनाइ छ । यसका लागि उपभोक्ता, थाहा नगरपालिका र सहयोगी संस्था च्वाइस नेपालको अभिभावकत्व सँधै आवश्यक रहने तामाङले बताए ।
मकवानपुर । दोश्रो बागमती प्रदेश खेलकुद प्रतियोगिता अन्तर्गत एथलेटिक्समा मकवानपुरले २ स्वर्ण पदक जितेकाे छ । मगलबार भएकाे एथलेक्टिक्स तर्फकाे २ मिटर दौडमा मकवानपुरका दिना गोपाली र जिकेश सापकोटाले स्वर्ण पदक जितेका हुन् ।
प्रदेश खेलकुद विकास परिषद्को आयोजनामा भइरहेकाे प्रतियोगितामा २ सय मिटरको प्रतिस्पर्धामा मकवानपुरका गोपालीले महिला तर्फ र सापकोटाले पुरुष तर्फकाे दौडमा स्वर्ण पदक जितेका हुन् । हेटौंडास्थित पिप्ले–क्याम्पा रंगशालामा भएकाे दौडमा दिनाले निर्धारित दुरी २९.३७ सेकेन्ड र जिकेशले २४.६० सेकेन्ड मा पुरा गरी स्वर्ण पदक हात पारेका हुन् । महिला तर्फ भक्तपुरकी स्वागता खाइतु र चितवनकी रोजिता गुरुङले क्रमशः रजत र कांस्य पदक प्राप्त गरे भने ।
पुरुषतर्फ मकवानपुरकै सुजन राई र चितवनका शेखर उप्रेतीले कांस्य पदक जिते । महिला ८ सय मिटर दौडमा ललितपुरकी रजिना दुलालले २ मिनेट ४० सेकेन्डमा दौड पूरा गर्दै स्वर्ण पदका प्राप्त गर्दा यसै विधामा नुवाकोटकी आस्था राईले रजत र रामेछापकी भगवती खड्काले कांस्य पदक जितेका छन् । ८ सय मिटर पुरुष दौड विधामै पुरुष तर्फ चितवनका अृमत बोटले स्वर्ण हात पार्न सफल भए । उनले यो दूरी २ मिनेट ८ सेकेन्डमा पूरा गर्दै स्वर्ण पदका जितेका हुन् । सिन्धुपाल्चोकका टीकाराम लोप्चन रजत र नुवाकोटका दिनेश राई कांस्य पदक जित्न सफल भए ।
५ हजार मिटर दौडमा सिन्धुपाल्चोकका मिगमार सिंहले सफलता पाए । उनले १८ मिनेटमा ९ सेकेन्डमा उक्त दूरी पार गर्दै स्वर्ण पदका हात पार्दा काठमाडौंका धर्म महर्जन र सिन्धुपाल्चोकै विश्वराम कुँवरले क्रमशः रजत र कांस्य पदक मा चित्त बुझाए । यसै विधाको महिला तर्फ सिन्धुपाल्चोककै निनु तामाङले २१ मिनेट ८ सेकेन्डमा निर्धारित दुरी पार गर्दै स्वर्ण पदक जितिन् । दोलखाकी सोनु घोतानेले रजत र भक्तपुरकी रोस्टिना सितिखाले कांस्य पदक जिते ।
यसैगरी महिला लङजम्पमा चितवनकी प्रनिशा महतोले स्वर्ण जितिन् । चितवनकै आसिका गुरुङले रजत र दोलखाकी रोजिना कार्कीले कांस्य पदक जिते । पुरुषको लङजम्पमा चितवनका सुजितकुमार महतोले स्वर्ण पदक हात पारे भने चितवनकै सुदीप महतोले रजत र दोलखाका सुदीप मिजारले कांस्य जिते । पुरुषको सटसुटमा चितवनका ललित राउतले १२.७८ मिटर पर फ्याक्दै स्वर्ण पदक जिते । रामेछापका प्रचण्ड ढुंगेल रजत र चितवनका दीपेश महतो कांस्य पदक जित्न सफल भए । महिला तर्फकाे सटपुटमा चितवनकी अप्सरा श्रेष्ठले स्वर्ण जित्दा सिन्धुलीकी प्रमिला माझीले रजत र रामेछापकी अनिता कार्कीले कांस्य पदक हात पारेका छन् ।
