काठमाडौं । भदौ ४ गतेदेखि विक्री खुला भएको रिलायन्स लाइफ इन्स्योरेन्स र समाज लघुवित्त वित्तीय संस्थाको आईपीओमा आवेदन दिने आज सोमवार अन्तिम दिन रहेको छ । समाज लघुवित्तले ८० हजार ७०० कित्ता र रिलायन्स लाइफले ५६ लाख ७० हजार कित्ता आईपीओ सर्वसाधारणका लागि सार्वजनिक निष्कासन मार्फत विक्री खुला गरेका हुन् ।
प्राथमिक बजार पूर्ण प्रविधिमैत्री बनिसकेको अवस्थामा कोरोनाको कारण जारी निशेधाज्ञाका बीच पनि दुवै कम्पनीहरुले आईपीओ विक्री खुला गरेका हुन् । रिलायन्स लाइफको विक्री प्रबन्धकमा सानिमा क्यापिटल र समाज लघुवित्तको सिद्धार्थ क्यापिटल रहेको छ ।
समाज लघुवित्तले प्रतिशेयर रू. १०० अंकित दरको ८६ हजार कित्ता शेयरमध्य १ हजार कित्ता कर्मचारीहरुका लागि र ४ हजार ३०० कित्ता सामूहिक लगानीकोषका लागि सुरक्षित गरी बाँकी ८० हजार ७०० कित्ता शेयर सार्वजनिक निष्कासन मार्फत विक्री खुला गरेको हो ।
त्यस्तै रिलायन्स लाइफले प्रतिशेयर रू. १०० अंकित दरको कुल ६३ लाख कित्ता शेयरमध्ये ३ लाख १५ हजार कित्ता सामूहिक लगानीकोषका लागि बाँडफाँट पश्चात ३ लाख १५ हजार कित्ता कर्मचारीहरुका लागि सुरक्षित गरी बाँकी रहेको ५६ लाख ७० हजार कित्ता सर्वसाधारणका लागि विक्री खुला गरेको हो ।
रिलायन्सको आईपीओ खरीदका लागि छिटोमा भदौ ८ गते र ढिलोमा भदौ २२ गते र समाजको छिटोमा भदौ ८ र ढिलोमा भदौ १८ गतेसम्मको समय तोकिएको छ । छिटो अवधिभित्रै माग भन्दा बढी आवेदन परिसकेकाले विक्री बन्द गर्न लागिएको हो ।
समाज लघुवित्तले बिहिबारदेखि बिक्रीमा ल्याएको आइपीओमा आइतबार साँझ सम्ममा १२७ गुणा भन्दा धेरै आवेदन परेको छ। लघुवित्तको आइपीओमा १२७.७३ गुणा बढी आवेदन परेको हो। बिक्री प्रबन्धक सिद्धार्थ क्यापिटलले दिएको जानकारी अनुसार आइतबार पाँच बजेसम्ममा ४ लाख ८५ हजार ४८३ वटा आवेदनबाट १ करोड ३ लाख ८ हजार ४५० कित्ता शेयर खरिदको लागि आवेदन परेको छ ।
रिलायन्स लाइफ इन्स्योरेन्सले बिक्रीमा ल्याएको आइपीओमा आइतबारसम्म ३ गुणा भन्दा धेरै शेयर खरिदको लागि आवेदन परेको छ। विक्री प्रबन्धक सानिमा क्यापिटलले दिएको जानकारी अनुसार आइतबार साँझ सम्ममा ३.६० गुणा धेरै शेयर खरिदको लागि आवेदन परेको छ। ५ लाख ३ हजार ८०२ जना आवेदकबाट २ अर्ब ४ करोड १४ लाख १९ हजार रुपैयाँ बराबरको २ करोड ४ लाख १४ हजार १९० कित्ता शेयर खरिदको लागि आवेदन परेको हो।
रिलायन्सको आईपीओ खरीदका लागि न्यूनतम १० कित्ता र अधिकतम ६३ हजार कित्तासम्म माग गर्न सकिनेछ भने समाज लघुवित्तको शेयर खरिदका लागि न्यूनतम १० कित्ता र अधिकतम ५ हजार कित्तासम्म आवेदन दिन सकिनेछ ।
प्राथमिक बजारमा सार्वजनिक निष्कासनका क्रममा आस्बा सेवा अनिवार्य गरिएकाले आस्बा सेवामा सहभागी सम्पूर्ण बैंक तथा वित्तिय संस्था र मेरो शेयर खाता मार्फत घरमै बसेर आवेदन दिन सकिनेछ ।
नयाँ जीवन बीमा कम्पनीको रुपमा सञ्चालित रिलायन्स लाइफले आईपीओ विक्री गर्न साउन १६ गते र समाज लघुवित्तले साउन २१ गते नियामक निकाय नेपाल धितोपत्र बोर्डको अनुमति पाएको हो ।
समाज लघुवित्तको जारी पूँजी रू. २ करोड रहेको छ । हाल संस्थापकहरुबाट चुक्ता भएको पूँजी रू. १ करोड १४ लाख रहेको छ । सर्वसाधारणका लागि यो आईपीओ जारी पश्चात समाज लघुवित्तको जारी पूँजी अनुसारको रकम कायम हुनेछ ।
त्यस्तै हाल रू. १ अर्ब ४७ करोड चुक्तापूँजी रहेको रिलायन्स लाइफले बीमा समितिले तोके बमोजिम रू. २ अर्ब चुक्तापूँजी कायम गर्न आईपीओ जारी गर्न लागेको हो । आईपीओ पश्चात कम्पनीको चुक्तापूँजी रू. २ अर्ब १० करोड पुग्नेछ ।
काठमाडौं । एनएमबी बैंकले कञ्चन डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेडलाइ प्राप्ति पश्चात आइतबारबाट एकीकृत वित्तीय कारोबारको शुरु गरको छ। बैंकको नाम “एनएमबि बैंक लि.” नै रहने छ भने रजिष्ट्रर्ड/मुख्य कार्यालय साविककै बबरमहल काठमाडौंमा रहेको छ। अब बैंकको चुक्ता पूँजी १४ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ तथा जगेडा कोषको आकार ७ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।
एकीकृत वित्तीय कारोवारको थालनीसँगै, एनएमबि बैंककोे सबै प्रादेशिक संरचनामा सन्तुलित सञ्जालको विस्तार भई बैंकको ब्रान्ड (चिनारी) समेत बलियो रुपमा स्थापति हुने जनाइएको छ। जसले सहरोन्मुख र ग्रामीण क्षेत्रका जनतामा वित्तीय पहुँच पुर्याउने बैंकको दिगोको लक्ष्य प्राप्त गर्न सरोकारवालाहरुसंगको सहकार्यलाई अघि बढाउन मद्दत गर्ने बताइएको छ।
कञ्चन डेभलपमेन्ट बैंकसङग प्राप्ति पश्चात बैंकले १८६ शाखाहरु, ६ विस्तारित काउन्टरहरु र १३५ एटीएमहरुको मजबुत सञ्जाल मार्फत ग्राहकहरुलाई सेवा प्रदान गर्नेछ।
काठमाडौं । नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीका सबै विदा रोक्का गरिएका छन् । कोरोना महामारीका कारण बिदा रोक्का गरिएको सशस्त्र प्रहरी बलका प्रवक्ता डीआइजी राजु अर्यालले जानकारी दिए ।
बिदामा छाड्दा कोरोना जोखिम झन बढ्नसक्ने भन्दै सबैलाई काममा बोलाइएको उनले बताए । उनले भने, ‘कोरोना जोखिम बढ्दो छ । त्यसैले अहिलेलाई बिदा रोक्का गरेका हौं ।’
यस्तै प्रवक्ता अर्यालयले सशस्त्र प्रहरीको मुख्यालयमा आउने प्रहरी कर्मचारीलाई संगठनकै बसमा ल्याउने लैजाने गरिएको बताएका छन् ।
त्यस्तै प्रहरी प्रवक्ता एसएसपी कुवेर कडायतले अत्यावश्यक बाहेक अन्य बिदामा रोक लगाइएको बताएका छन् । उनले मृत्यु संस्कार, सुत्केरी, बिरामीलगायतलाई बिदा दिइएको तर अन्य बिदा भने हाललाई रोक्का गरिएको बताए ।
मकवानपुर । भरतपुरस्थित पुरानो मेडिकल कलेजमा उपचाररत हेटौंडा उपमहानगरपालिका–३ का ६५ वर्षीया महिलाको शनिबार मृत्यु भएको छ । ती महिलाको मृत्यु भएपछि साँझ रिपोर्ट पोजिटिभ आएको भरतपुर अस्पतालका सूचना अधिकारी लिलाधर पौडेलले जानकारी दिए । ती महिलाको पुरानो मेडिकल कलेजबाट भदौ १ गते नै स्वाब संकलन गरी परीक्षणका लागि भरतपुर अस्पताल कोभिड–१९ प्रयोगशाला पठाइएको थियो । तर रिपोर्ट नआउँदै मृत्यु भएको हो । उनी उपाचारकाे लागि साउन ३२ गते मेडिकल कलेज भर्ना भएकी थिइन ।
याे सँगै कोरोना संक्रमणबाट मकवानपुरका मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुगेको छ । यसअघि कोरोनाबाट मृत्यु हुनेमा हेटौंडा उपमहानरपालिका वडा नंबर १,४ र १९ का एक/एक जना रहेका थिए ।
- निरा शर्मा
नेपालमा संस्कारगत रूपमा अभ्यासमा आएका केही गलत धारणाले नेपालीहरूको जीवनपद्धतिलाई अत्याधिक प्रभावित पारेको छ । त्यसमध्ये एक गलत धारणाको अभ्यासको रूपमा महिनावारीलाई लिन सकिन्छ । नेपालका अधिकांश महिलाहरू महिनावारी हुँदा तिनीहरूलाई अशुद्ध मानेर नछुनी भएको भन्दै बार्न लगाउने चलन छ । धर्मको नाममा लादिएको महिनावारीसम्बन्धी गलत अभ्यास नै महिलालाई दोस्रो दर्जामा राख्न र छोराको तुलनामा उनीहरूको मानप्रतिष्ठा कम गराउने प्रमुख कारक बनेको छ । लैङ्गिक विभेद सिर्जना गर्ने आधार नै महिनावारी हो । महिलाहरू सामाजिक, धार्मिक र सांस्कृतिक पक्षमापछि धकेलिनुको कारक तत्व नै महिनावारी हो । वैज्ञानिक एवम् धार्मिक सत्यताको आधार नभेटिए पनि यसको गलत उपयोगले प्राकृतिक वरदान आज अभिशाप बनेको छ।
महिनावारी महिलाको पूर्णता, आत्मगौरव एवम् स्वाभिमानको पहिचान हो । यो सृष्टिको वरदानहो । नारी धरणी भएर आफूलाई फूलाएर यस प्रकृतिलाई हराभरा बनाउने यही उपहार महिनावारीलाई हाम्रो समाजमा गरिएको संस्कारगत गलत अभ्यासले नारीहरू कुण्ठित भएर दारुण अवस्था झेलिरहेका छन् । सृष्टिमा रङ्ग भर्ने शक्तिशाली रातो मसी हो महिनावारी तर हाम्रो समाजमा शक्तिशाली मसीलाई पापको दर्जा दिन्छन् । कुनै धार्मिक अनुष्ठानमा वा तिथिश्राद्धमा यदि नारी महिनावारी हुन्छे भने त्यो स्वयम् पापीमा दरिन्छे । त्यस नारीलाई पापीको संज्ञा दिने पुरुष मात्र होइनन् घर र समाजका नारीहरू पनि हुन् । जुन कुरा मैले स्वयम् भोगेकी छु र अधिकांश नारीले भोगेका छन् ।
मानवजीवन सृष्टिको सुन्दर उपहार हो । प्रत्येक मानिस आफैमा फरकफरक प्रतिभा लिएर आएका हुन्छन् । उनीहरू अब्बल र अद्वितीय हुन्छन् । एक पटक पाइने यस जीवनमा महिला भएर जन्मनु, सृष्टि कायम राखनु र पुरुषलाई पुरुषार्थ देखाउन सघाउनु के आफैमा अभिशाप हो ? यदि हो भने प्रत्येक नारी पापी हुन् । उनीहरूले पुनर्जन्ममा पाप गरेका हुन्, त्यही पापिनीसँग समागम गर्ने पुरुष पनि पापी हुन् र उनीहरूले जन्माएका छोराहरू पनि पापी हुन् भन्न सक्नुपर्छ । होइन भने नारीको ऊर्जावान् शक्तिलाई सबैले कदर गर्न सक्नुपर्छ र उनीहरूलाई पनि समान मान र प्रतिष्ठा दिनुपर्छ । हामीले सृष्टिको वरदानलाई कदर गर्न सकेको भए छोराको आशामा छोरीहरू जन्माउनु पर्ने थिएन र छोराको आशामा छोरीको गर्भमै पतन गरी हत्यारा हुनु पर्ने थिएन ।
वास्तवमा महिनावारीसम्बन्धी गलत अभ्यास पुरुषले मात्र गरेका छैनन् महिलाले पनि गरेको छन् । महिनावारीसम्बन्धी गलत धारण संस्कार बनी सकेको हुनाले यसले समाजमा प्रश्रय पाएको छ । महिलाले पनि धार्मिक मूल्यमान्यतासँग गाँसेर यसको गलत अभ्यासलाई शिरोधार्य गरेका छन् । शिक्षित महिलाले वास्तविकता बुझ्दाबुझ्दै गलत धारण त्याग्न सकेका छैनन् । पश्चिमी नेपालबाहेक अन्य क्षेत्रमा महिनावारी हुँदा अपनाउने परिपाटीमा आजभोलि समयसापेक्ष रूपमा लचिलो बन्दै परिमार्जित हुँदै अगाडि बढेको पाइन्छ तर पश्चिमी नेपाल अझ पनि रूढिवादी एवम् अन्धविश्वासी परम्परामा जस्ताको त्यस्तै जकडिएको छ । छाउपडी जस्तो गलत अभ्यासको कारण महिलाले महिला हुनुको दारुण पीडा भोगेका छन् र अकालमा ज्यान फाल्नु परेको छ ।
एक पटक पाइने यस जीवनमा महिला भएर जन्मनु, सृष्टि कायम राखनु र पुरुषलाई पुरुषार्थ देखाउन सघाउनु के आफैमा अभिशाप हो ? यदि हो भने प्रत्येक नारी पापी हुन् । उनीहरूले पुनर्जन्ममा पाप गरेका हुन्, त्यही पापिनीसँग समागम गर्ने पुरुष पनि पापी हुन् र उनीहरूले जन्माएका छोराहरू पनि पापी हुन् भन्न सक्नुपर्छ ।
समयसान्दर्भिक रूपमा परिमार्जित हुँदै अगाडि बढेको नेपाली समाजले अहिले पनि महिलाको एक गौरवशाली चाडमा पञ्चमी पूजाको नाममा गर्ने गलत अभ्यास आफैमा लज्जास्पद छ । यस परम्परालई अशिक्षित महिला समुदायले मात्र होइन शिक्षित महिला समुदायले पनि साथ दिएका छन् । विकासको सूचकलाई हेर्ने हो भने कुनै पनि देशमा विकास एकै पटक भएर कायापलट भएको पाइँदैन । यो क्रमबद्ध रूपमा निश्चित गतिमा अगाडि बढ्छ । त्यस्तै संस्कारगत गलत धारणलाई हामीले एकै झट्कामा त्याग्न सक्दैनौँ । सानैदेखि अभ्यासमा आएका कुरालाई सहजै त्याग्न नसके पनि हामीले क्रमिक रूपमा सुधारात्मक बाटो पच्छाएर हिँड्नुपर्छ ।
हामी हरितालिका तीजको तयारीमा छौँ । पञ्चमीमा दूषित पानीलाई गङ्गाजल ठानी नारी अवयवलाई चोख्याउने जुन परिपाटी छ,त्यसमा कुनै सत्यता छैन । वर्षभरि गरिएको पापबाट दतिवन टोकेर र निश्चित अङ्ग पखालेर मुक्ति पाइने भए भ्रष्टचारी र अपराधीले वर्षमा कति पटक धार्मिक अनुष्ठान गरेर मुक्ति पाउने थिए होलान् । यस्ता अव्यवहारिक धार्मिक गतिविधि त्याग्न सक्नु पनि महिनावारीप्रतिको गलत अभ्यासलाई घटाउने एउटा दह्रो कदमहो ।
राधा पौडेलकृत ‘अपवित्र रगत’नामक पुस्तक नारी हकअधिकारको पक्षपोषण गर्ने एक कृतिहो । ‘अपवित्र रगत’ शीर्षकीकरणलाई हेर्दा नै यसले महिनावारी अर्थात् रजस्वलालाई इङ्गित गरेको कुरा प्रस्ट हुन्छ । यो पुस्तक खोजमूलक, अनुभवमूलक, र अनुसन्धानमूलक महिनावारीकेन्द्रीत भोगाइको संस्मरणत्मक कृतिहो । लेखक स्वयम्ले कार्यक्षेत्रमा बटुलेका अनुभवहरूको सँगालो हो । अन्य संस्मरणत्मक कृतिमा लेखकले जीवनभोगाइका बहुआयामिक पक्षलाई समेटेर लेखिएको पाइन्छ भने यस कृतिमा केवल मर्यादित महिनावारीसम्बन्धी धारणमा आधारित सान्दर्भिक घटनामा सीमित भएर लेखिएको पाइन्छ तसर्थ यस संस्मरणत्मक कृतिको आफ्नै पहिचान छ ।

एक स्वास्थ्यकर्मी , एक सामाजिकअभियन्ता र लेखकको रूपमा आफ्नो व्यक्तित्व देखाउन सफल लेखक राधापौडेलले महिलाअधिकारकर्मी र सामाजिकअभियन्ताले गौण राखेको गहन विषयवस्तुमाथि यस पुस्तकमा उठान गरेकी छिन् । मानवअधिकार र सुरक्षित मातृत्वसँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने विषय महिनावारीप्रतिको समाजिक अभ्यासमा आएका गलत धारणाको विरुद्धमा आवाज यस कृतिमा उठाएकी छिन् । मर्यादित महिनावारीलाई स्वीकार्दै परम्परागत संस्कारगत गलतधारणालाई त्याग्न लेखक समाजमा जति क्रान्तिकारी र विद्रोही भएर प्रस्तुत भएकी छिन् त्यस्तो साहासिक कदममा साथदिँदै आम नेपालीमहिलाले पनि एक दुई कदम अगाडि बढाउनु पर्छ र विभेदको जन्जिरले घेरिएको सृष्टि शक्तिलाई सही स्थानमा ल्याउनुपर्छ ।
मर्यादित महिनावारीलाई स्वीकार्दै परम्परागत संस्कारगत गलतधारणालाई त्याग्न लेखक समाजमा जति क्रान्तिकारी र विद्रोही भएर प्रस्तुत भएकी छिन् त्यस्तो साहासिक कदममा साथदिँदै आम नेपालीमहिलाले पनि एक दुई कदम अगाडि बढाउनु पर्छ र विभेदको जन्जिरले घेरिएको सृष्टि शक्तिलाई सही स्थानमा ल्याउनुपर्छ ।
धार्मिक तथा वैज्ञानिक सत्यता नरहेको यस विषयलाई पुरुषले पनि विवेकको प्रयोग गरी सत्य र वास्तविकतालाई स्वीकार्नु पर्दछ भन्ने मनसाय यस कृतिमा लेखकको छ । अवैज्ञानिक र अमर्यादित रुढिवादी मान्यता त्याग्नका साथै गलत धारणालाई निरुत्साहित पार्न हामी आफैबाट क्रान्तिकारी तथा विद्रोही कदम चाल्न सके मात्र गलत धारणाको उन्मूलन गर्न सकिन्छ र समाज रूपान्तरण गर्न सकिन्छ भन्ने थप मनोबल यस कृतिबाट पाइन्छ । लेखकले संस्कारगत मूल्यमान्यताको विरोधमा जुन साहासिक कदम चालेकी छिन् त्यो आफैमा सरहानीय पक्ष हो । यस्तो गहन विषयमा लेखिएको यस कृति भविष्यमा नेपाली महिलाको पीडाको ऐतिहासिक अभिलेख बन्ने कुरामा दुई मत छैन ।
महिनावारीसँग सम्बन्धित भएर नेपाली महिलाको पीडा र जटिलतालाई बुलन्द रूपमा आवाज उठाउन सफल यस कृतिमा केन्द्रित भएर शब्दहरू केलाउँदा यसमा प्रसङ्गअनुसार पूर्वापर सम्बन्ध जोडेर घटना नदेखाइएको हुनाले अर्थ स्पष्ट नभएको महसुस हुन्छ । लेखक राधा पौडेललाई पहिलो पटक पढ्ने पाठकलाई समग्र कथन बुझन असजिलो हुन्छ । कुनैकुनै उपर्शीषकले विषयवस्तुलाई समग्रतामा स्पष्ट बुझाउन नसकेको र समग्र कथनलाई नसमेटेर अर्ध कथनलाई समेटेको पाइन्छ । यस पुस्तकले पश्चिमी नेपालझैँ पूर्वीय नेपाल र तराईको परिवेशलाई समेटेर समग्र नेपाली महिलाको व्यथा बोल्न सकेको भए अझ प्रभावकारी हुने थियो । छाउपडी र छुइ प्रथामा समानता देख्ने लेखकले यी दुवै प्रथामा तात्विक भिन्नतालाई देखाउन सके अझ प्रभावकारी हुने थियो । महिनावारी पवित्र रगत हो भन्ने कुरा चिकित्सा विज्ञानले प्रमाणित गरेको विषय हुनाले यसको शीर्षकीकरण राख्दा लेखक स्वयम्ले अपवित्र रगत लेखेर ’अ’लाई काट्नु जरुरी देखिँदैन । एक स्वास्थ्यकर्मी वा एक विकासे कार्यकर्ताको केही वर्षको पहलमा र आफ्ना आमाबुवालाई पटक पटक सम्झाएको आधारमा संस्कारगत रूपमा बसेको धार्मिक आस्थासँग जोडिएको धारणामा आएको परिवर्तन त्यति छिटो कसरी सम्भव भयो रुभन्ने प्रश्न यस कृतिले पाठकहरू माझ उब्जाउछ ।
समग्रतामा भन्नुपर्दा ‘अपवित्र रगत’ कृति आफैमा एक गहन विषय समेटिएको र गलत धारणाको विरोधमा चालिएको क्रान्तिकारी एवम् साहासिक कदमको सङ्गालो हो । लेखक एक स्वास्थ्यकर्मी र सामाजिक अभियन्ता भएर समाज रूपान्तरणमा चालेको कदम प्रशंसनीय छ । आममहिलाले यस्तो साहासिक एवम् विद्रोही कदम चाल्न नसके पनि यस्ता कुरीतिको विरुद्धमा आंशिक रूपमा भए पनि कदम चाल्न सफल भयौँ भने मात्र लेखक राधा पौडेलप्रति हामीले गरेको सम्मान ठहरिनेछ । आगामी दिनमा पनि यस्तै गहन विषयमा लेखिएको कृतिको अपेक्षा गर्दै कृतिगत सफलताको कामना व्यक्त गर्दछु ।
सहीखबर लेखक शर्मा पेशाले प्राध्यापक हुन् ।