मकवानपुर । बागमती प्रदेश प्रमुख यादवचन्द्र शर्माले ११२ औं अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसको अवसरमा शुभकामना सन्देश व्यक्त गरेका छन् । प्रदेश प्रमुख शर्माले मंगलबार विज्ञप्ति जारी गरी ‘‘सामाजिक न्याय र लैङ्गिक समानता : दिगो विकासको सुनिश्चितता’’ भन्ने नारासहित विश्वभर मनाइदै गरिएको नारी दिवसका सन्दर्भमा सम्पूर्ण नेपाली नारीहरुमा सुख, शान्ति एवम् समृद्दिका लागि शुभकामना व्यक्त गरेका हुन् ।
‘नेपालको संविधानले समेत मौलिक हकको धारा ३८ मा महिलामाथि हुने अत्याचार, शोषण, दमन र हिंसा जस्ता लैङ्गिक विभेद र अमानवीय व्यवहारहरू अन्त्य गरी पुरुष र नारीबीच समानताको प्रत्याभूति गर्न महिलाको हक सुनिश्चित गरेको छ । संविधानमा महिलाको सम्मानजनक सहभागिता सुनिश्चित गर्ने व्यवस्था छ । यस्तै, संयुक्त राष्ट्र संघले सन् २०३० सम्म हासिल गर्ने गरी निर्धारण गरेको दिगो विकासका लक्ष्यहरू लैङ्गिक समानता कायम गर्ने, असमानता घटाउने, शान्ति कायम गर्ने र न्यायमा पहुँच पुर्याउने जस्ता विषयहरु महिला हित पक्षमा छन् ।’ प्रदेश प्रमुख शर्माले भनेका छ्न् ।
विगतका तुलनामा महिलालाई हेर्ने दृष्टिकोण, सामाजिक सोच तथा प्रथामा क्रमिक रुपमा सकारात्मक परिवर्तन भइरहे पनि अझै पनि कहीँ–कतै पितृसत्तात्मक सोच कायम रहनाले महिला विकासका विभिन्न चरणमा अपेक्षाकृत उपलिब्ध हासिल गर्न चुनौतीहरु खडा भएको शुभकामना सन्देशमा उल्लेख छ ।
सन्देशमा उनले महिला र पुरुषका बिच लैङ्गिक समानताका लागि सम्बन्धित पक्षमा जागरण आउनुपर्नेमा जोड दिँदै भनेका छन्,‘महिला र पुरुषबीच विभिन्न बाहनामा हुने विभेद तथा हिंसा न्यूनिकरणका लागि समाजका सबैक्षेत्रमा जागरण आवश्यक पर्दछ । लैंगिक समानताका लागि समाजका सबै खाले वर्गको सोच र व्यवहारमा पनि समानताको खाँचो देखिएकाले महिला र पुरुषबीच समानता कायम गर्न आवश्यक कार्यमा सम्बन्धित पक्षको ध्यान जानु आवश्यक छ ।’
प्रमुख शर्माले लैंगिक समानताको साझा विषयलाई आत्मसात् गर्दै महिलाका सर्वाङ्गीण विकासका लागि क्रियाशील रहन सम्बद्घ पक्षलाई अन्तराष्ट्रिय नारी दिवसले थप प्रेरणा प्रदान गरोस् भन्ने पनि शुभकामना व्यक्त गरेका छन् ।

हाम्रो समाजले छोरालाई कुल दीपकको रूपमा मान्ने गरेको भएता पनि छोरी घरकी लक्ष्मी र दीपक दुवै हुन् । घरको प्राण हुन् । छोरी बिनाको घर नुन बिनाको तरकारी जस्तै फिक्का, अपुरो र अधुरो हुन्छ । घरको साज सज्जा एवं मान सम्मान नै छोरी हुन् । छोरी हुँदा घरको कुना काप्चा उज्यालोले धपक्क बलेको भान हुन्छ ।
हाम्रो दिमागले जे कुरालाई धेरै जोड दिएर सोचिरहेको हुन्छ त्यही नै सपनी बनेर आउने रहेछ । सपनीमा जहिले पनि सानी छोरी घरमा फुर् फुर् पर्दै यताउति कुँदेको र आफू पनि अत्यन्त खुसी भएर उसको बालापनमा रमाउँदै सरिक भएको देख्ने गर्छु । तर ब्युँझँदा फेरि निराश पनले डुबाउँछ । सपना त सपना हो तर पनि मन मान्दैन । सपनाकी सानी नानीको उमङ्ग, खुसी र निष्कपट हाँसोसँग मेरो नाता गाँसिसकेको छ । सुत्ने बेलामा जहिले पनि भगवानसँग प्रार्थना गर्छु कि आज पनि छोरी मेरो सपनीमा आओस् र म ऊसँग निर्धक्क भएर खेल्न पाउँ भनेर ।
उज्यालो बाटुलो अनुहार, अनारका दाना झैँ टम्म मिलेका दाँत, हाँस्दा गालामा बन्ने खोपिल्टा, मृगका झैँ लामा आँखाले मेरो मातृत्व स्नेह छचल्किएर उनी माथि पोखिने गर्छ । एक दिन सपनामा खेल्दै गर्दा अचानक उसले मलाई भनी “मामु म धेरै बाँच्न चाहन्छु, हजुर हुनुहुन्छ मलाई केही हुँदैन नि है” ।
मैले पनि उसको हो मा हो मिलाउँदै भने “हो नानु तिमी अहिले सानी छौ ठुलो हुन बाँकी नै छ । यो संसारमा तिमीले सफलताका पाइलाहरू चालेर उच्च शिखर चढ्नु छ, तिमी मेरी छोरी भएकोमा मैले गर्व बोध गर्नु छ, त्यसैले तिमी बाच्नु पर्छ र तिमीलाई बचाउने हर सम्भव प्रयास म गर्ने नै छु” ।
तर यसो भनिरहँदा मेरो मन आत्तिइरहेको थियो किनकि म आफै आफ्नै देश, समाज र आफ्नै परिवारबिच असुरक्षित महसुस गरिरहेको बेलामा कसरी छोरीलाई सुरक्षा दिन सक्छु भनेर । तीन वर्ष पनि नपुगेका दुधे बच्ची बलात्कार गरेर मार्ने मेरो देशमा मानवता हराई रहेको छ, नैतिकता गुमिरहेको छ, विवेक शून्य भइरहेको छ, अहंता र आपराधिक क्रियाकलाप बढिरहेको छ । यस्तो अवस्थामा छोरीको सुरक्षाको प्रश्न उठ्दा अचानक मेरो दिमाग रन्थनियो र “छोरी तिमिलाई म बचाउन सक्दिन” भन्न पुगेछु ।
मेरो कुरा सुनेर खेल्दै गरेकी छोरीको अनुहारबाट खुसी र हाँसो अचानक हरायो । जड बनी पत्थरको मूर्तिमा परिवर्तन भइन । म भने अँध्यारो खाईमा झर्दै गर्दा सपनाबाट ब्युँझिएँ । त्यस दिन देखि मैले नजन्माएकी मेरी सानी छोरी सपनामा आउन छोडिन् । जति सम्झेर सुत्दा पनि उनी आइनन् । उनलाई सपनीमा भेट्ने लालसाले सधैँ भगवान् पुकार्दै सुत्थे तर मेरी मायाकी खानी कता हराइन् थाहै भएन ।
एक दिनको कुरा हो, अचानक निर्मला, भगिरथी, सङ्गीता लगायतका छोरीहरू मेरो सपनीमा आए । सबै जना अत्यन्त दुःखी, दुब्ला, पातला ख्याउटे देखिएका थिए । उनीहरूलाई हेर्दा यस्तो लाग्यो कि वर्षौँदेखि भोकै छन् । शरीर सुकेर बाँसको भाटा जस्तो, अनुहार चाउरिएर मुजा परेको थियो । सुन्निएर फुलेका आँखाबाट बलिन्द्र आशुका धारा झर्ना बनी झरिरहेका थिए ।
पीडा र अपमानको ज्वालाले शरीर दन्किरहेको थियो । उनीहरूले मलिन एवं अँध्यारो अनुहार लगाउँदै एकै स्वरमा भने “आमा हाम्रो के दोष थियो र हामी मारियौँ ? हामी पनि सृष्टिकर्ता नै थियौँ, सबै पुरुषहरूलाई जन्म महिलाले नै दिने होइन ? हात समाएर हिँड्न र बोल्न सिकाउने पनि महिलाले नै होइन ? उनीहरूको बालापनमा आफूलाई चुर्लुम्म डुबाएर उनीहरूको सपनामा आफ्नो सपना देख्ने पनि महिला नै होइन र ? फेरि कहाँ गल्ती भयो ? नारी सर्बते पूज्यति भनेर किन भनेको ? यस्तो अपमानजनक मृत्यु हामीलाई किन लेखियो ? राज्य किन मौन छ, राज्यलाई किन दुख्दैन आमा ? हामीलाई निमोठेर मार्दा पनि यौन पिपासुहरू किन खुलेआम हिँडिरहेका छन् ? हाम्रो बाच्न पाउने अधिकार छैन ? असिना परे जस्तै गरी एक पछि अर्को गरी उनीहरूका प्रश्नहरू बर्सिँदै गए ।
म भने अवाक् भएर उनीहरूलाई हेरिरहे । अझ अगाडि उनीहरूले भने “आमा मृत्यु त सबैको एक दिन हुन्छ नै मारेका मात्रै भए पनि हुन्थ्यो तर किन हाम्रो शरीरमा उनीहरूको रजाइँ ? यो अपमानको पीडाले आत्मा भतभती पोलिरहेको छ, हामीलाई चैन छैन, जति गरे पनि यो पीडा र डाहाबाट मुक्ति पाउन सकेका छैनौँ । हामीलाई मुक्ति देऊ आमा । मुक्ति देऊ” उनीहरू एकै स्वरले डाको छोडेर रुन थाले । त्यो रुबाईमा विरह र असह्य वेदना थियो । म पनि उनीहरूसँग सँगै रुन पुगेछु । ब्युँझिँदा आशुले सिरानी निथ्रुक्क भिजेको थियो ।
महिला, किशोरी, बालिका एवं बृद्घहरु गाउँ गाउँमा, बाटोघाटो र घरमै बलात्कारको सिकार भई रहेका छन् । बलात्कार पछि पनि पोल खुल्ने डरले बीभत्स हत्या गर्ने तर्फ अपराधीहरू बढिरहेका छन् । कडा दण्ड सजायको अभाव, राजनीतिमा अपराधीकरण बढ्दै जाँदा र यस्ता अपराधहरूबाट सजिलै उन्मुक्ति पाउने भएबाट समाजमा महिला र बालिकाहरू असुरक्षित हुँदै गएका छन् । यस्ता अपराधको विरुद्ध राज्य र समाज ढाल बनी उभिएर पीडकलाई हदैसम्मको सजाय दिएर पीडितलाई न्याय दिनुपर्नेमा अपराधी खुल्ला खुल्ला हिँडिरहेका छन् भने पीडितले अमानवीय यातनाका साथ अपमानजनक मृत्युवरण खेप्नुपरिरहेको छ ।
अझ समाजका अगुवाहरूले बलात्कारीलाई जोगाउने, पीडित पक्षमाथि दबाब दिने, पञ्चायती बसेर मिलाउने, पीडक छाती फुलाएर हिँड्ने र पीडित लाञ्छित भएर अपमान र अन्यायको ज्वालामा दन्किनु पर्ने अवस्था छ । अहिलेको “पल” प्रकरणलाई नै हेरौँ न, मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ को दफा (२१९)को २ बमोजिम कसैले मन्जुरी लिएर भए पनि १८ वर्षभन्दा कम उमेरको कुनै बालिकालाई करणी गरेमा निजले त्यस्तो बालिकालाई जवर्जस्ती करणी गरेको मानिनेछ भन्ने स्पष्ट व्यवस्था हुँदाहुँदै पनि कार्यान्वयनमा समस्या आइरहेको छ । दोषी दुवै हुन तर पितृ पितृसत्तात्मक नजरको चस्माले हेरिएकोले पीडित बालिका बढी प्रताडित भइरहेकी छन् ।
नाबालकको उमेर घटाउने, बढाउने पक्षमा बहस भई रहेछ, उनलाई मात्र गलत ठहर्याइएको छ, इज्जत भन्ने शब्द उनको शरीरसँग मात्र जोडिएको छ । उमेरको कुरा गर्दा १८ वर्ष भन्दा कम उमेर परिपक्व निर्णय गर्न सक्षम नहुने हुनाले सरकारी जागिर खान, निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न र विवाह गर्न बन्देज लगाइएको हो । समाजलाई नैतिक रूपमा संचलान गर्न र पीडितलाई न्याय दिन यस्ता कानुन निर्माण गरिन्छन् । कानुनले दोषी मानेको व्यक्ति पुरुष भएकोले उसलाई फसाउने प्रयासको रूपमा चित्रित गरिँदै छ । जबकि पीडित पनि नाबालिग छन् उनले अपरिपक्व निर्णय लिइन् अब उनलाई न्याय दिनुपर्छ भन्नेतर्फ समाजको ध्यान जान सकेको छैन ।
कानुनले गर्न नहुने भनेको काम पीडकले गरेका छन् । देशको कानुन थाहा छैन भनेर कसैले पनि उन्मुक्ति पाउँदैन । तर उनैको पैरवी गर्नमा समाज लागि परेको छ । पीडितका बाबुआमासमेत अपमानको रापमा जलिरहेका छन्, दैनिक मर्दै बाँचिरहेका छन् । समाज भने पीडितलाई नै थप पीडा दिनमा व्यस्त छ ।
एकचोटि सबैले आफूलाई यो स्थानमा राखेर मात्रै हेरौँ त कस्तो हुन्छ ? आज हरेक छोरीका बाबु आमा एकातिर छोरीलाई पितृ पितृसत्तात्मक सोचको दोषी चस्माको हेराइबाट कसरी जोगाउने भन्नेमा चिन्तित छन् भने अर्कोतिर बलात्कार गरी मारिएका छोरीहरूको मृतात्माले न्याय र शान्ति नपाएकोमा छटपट्टिरहेका छन् । आफैलाई धिक्कारिरहेका छन् । अन्यायको ज्वालामा जिउँदो लास बनेर जलिरहेका छन् । निर्मला, भगीरथ, सम्झना, नमिता, सुनिता लगायतका ज्ञात एवं अज्ञात अन्य थुप्रै बलात्कार पछि बीभत्स हत्या गरिएका छोरीहरूका आत्माले धिक्कारेको मेरो देशमा छोरी नहुनेले आफूलाई भाग्यमानी ठान्नु पर्ने अवस्था आएको छ । पितृसत्तात्मक सोचको अन्त्य गर्नमा पहल गर्न सके मात्र नारी दिवसले सार्थकता पाउने छ, हैन भने नारामा मात्रै सीमित रहने गरी मनाइने नारी दिवसको कुनै औचित्य छैन । प्रशासन डटकमबाट

सरस्वती काेइराला
सधैं चुप चाप बस्ने मात्र तिम्रो पहिचान नबनोस
हरेक कुरा सहने मात्र तिम्रो पहिचान नबनोस
चाहे जस्तो सुकै कठिन परिस्थिति किन नआवोस
हार मानी सधैं पछी सर्ने तिम्रो पहिचान नबनोस ।
थिमि, भक्तपुर

प्रीति आत्रेय ज्ञवाली
१.
कसैको डरमा हैन आफ्नै भरमा बाँच्न परोस्
अरूको त्रासमा हैन आफ्नै करमा बाँच्न परोस्
नारीहरू सबै यति सक्षम भैजाउन् संसारमा कि
कसैलाई बाध्यतामा हैन आफ्नै रहरमा बाँच्न परोस् ।
२.
नारीलाई हेर्ने सम्मानको नजर हुनुपर्छ
नारीलाई बुझ्ने भावनाको कदर हुनुपर्छ
गोष्ठी सभा सेमिनार गरेर मात्र अर्थ छैन
नारीलाई विभेद गर्ने कानून बदर हुनुपर्छ ।
बुटवल हाल कम्बोडिया

सरस्वती पाैडेल
हजारौं हजार थान खुसिको कल्पना लिएर
समृद्धि आइदियोस घरघरमा वन्दना लिएर
हाम्रो हक र अधिकारमा समनाता रहोस भन्दै
म आएँ आज नारी दिवसको शुभकामना लिएर .
भरतपुर चितवन

सुदर्शन शर्मा
नारी दिवसको शुभकामना सदाबहार आउँछ
दिवस कै भोली पल्ट नारीमा अत्यचार आउँछ
आजको दिन मात्र किन सम्मान गर्छौ नारीको
पटकपटक नारी नै लुटिएको अखबार आउँछ।
सिरानचोक ३ गोरखा
मकवानपुर । आज नेपाल सहित विश्वभर ११२ औं अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ । हरेक वर्ष मार्च ८ तारिखका दिन अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवस मनाउने गरिन्छ ।
नारी मुक्ति आन्दोलनकी अभियन्ता क्लारा जेट्किनले सन् १९११ मार्च ८ मा महिला कामदारमाथि भएको श्रम शोषणविरुद्ध आवाज उठाएको दिनको स्मरणमा विश्वभर महिला दिवस मनाउने प्रचलन छ । सन् २०२२ को दिवसको अन्तर्राष्ट्रिय नारा ‘दिगो भविष्यका लागि लैंगिक समानता’ रहेको छ ।
नेपालमा भने ‘सामाजिक न्याय र लैंगिक समानता : दिगो विकासको सुनिश्चितता’ भन्ने नाराका साथ यो दिवस मनाइँदैछ ।
सर्वप्रथम् १९०९ फेब्रुअरी २८ मा नारी दिवस मनाइएको थियो । सो मितिमा पहिलोपटक संयुक्त राज्य अमेरिकाको सोशलिस्ट पार्टीले त्यहाँको एक कपडा उद्योगका महिला मजदूूरहरुको विद्रोहको सम्झनामा यस दिवसको आयोजना गरेको थियो ।
१९१० मा महिलाहरूलाई मत हाल्ने अधिकार सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यको साथ यसलाई अन्तराष्ट्रिय दर्जा प्रदान गरिएको थियो । १९१७ मा रसियाका महिलाहरूले, महिला दिवसमा गास र कपासको लागि हड्तालमा जाने निर्णय गरे । फेब्रुअरीको अन्तिम आइतबार २३ फेब्रुअरी मा पथ्र्यो, जुन गे्रगरियन कयालेन्डर अनुसार ८ मार्च थियो । त्यसयता विश्वका सबै देशमा अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस प्रत्येक मार्च ८ मा मनाइँदै आएको पाइन्छ ।
दिवसका अवसरमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन, प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा, प्रदेश प्रमुखलगायतले शुभकामना व्यक्त गरेका छन् ।
‘महिलाकाे सवाललाई साझा रुपमा स्वीकाराैं’
Tags: No Comments
मकवानपुर । महिलाको सवाललाई साझा सवालको रुपमा स्वीकार्न पूर्व राज्य मन्त्री जुनेली श्रेष्ठले अनुरोध गरेकी छन् । महिलाको विषय भनेर पुरुषहरुले बेवास्ता गर्ने हो भने यसको असर पुरुषहरुलाई पनि प्रत्यक्ष रुपमा पर्ने बताइन् ।
११२ औं अन्तराष्ट्रिय महिला दिवसको अवसरमा बागमती प्रदेश सभा सदस्य श्रेष्ठले यस्तो बताएकी हुन् । प्रदेश सभा सदस्य एवम् सामाजिक विकास पुर्व राज्यमन्त्री श्रेष्ठले आफू मन्त्रालयको जिम्मेवारीमा हुँदा महिलाको सवालमा धेरै काम गरेको स्मरण गराइन् ।
अन्तराष्ट्रिय महिला दिवसको अवसरमा ‘लैंगिक समानता सामाजिक समावेसिकरण नीति विषयक’ अन्तर संवाद कार्यक्रममा उनले भनिन् ‘हामीले धेरै राम्रा कामहरु घान हालेर आएका थियौ, ति काम कहाँ पुग्यो थाहा छैन ।’
डेभलपमेन्ट एक्स्चेन्ज सेन्टर (डेक नेपाल) र मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचबिखन विरुद्धको संजाल मकवानपुरको संयुक्त आयोजनामा भएको थियो । कार्यक्रममा पूर्वराज्य मन्त्री श्रेष्ठले अझै पनि समाजमा महिला हिंसाको समस्याहरु रहेको बताईन् । उनले आफूले सधै महिला हकहितको सुनश्चिताको लागि राजनीतिमा महिला सहभागिता,सामाजिक क्षेत्रमा महिलाहरुको समानुपातिक सहभागिता लागि सधै बहस उठाईरहेको बताएकी थिइन् ।
मानव अधिकार,महिला अधिकार तथा महिला हिंसा विरुद्धको अभियानमा निरन्तर सक्रिय श्रेष्ठले बागमती प्रदेशको राज्यमन्त्रीको ४९ दिनको जिम्मेवारी लिँदा महिला तथा बालबालिकाको लागि विभिन्न कार्यक्रम तयार पारिरहेको तर राजनीतिक घटनाक्रमको कारण जिम्मेवार मुक्त हुँदा काम अपुरै रहेको बताईन् । बागमती प्रदेश सरकारले ४ वर्ष बित्दा पनि महिला,बालबालिका,यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसंख्यक समुदायकोे लागि कुनै पनि नीति निर्माण गर्न नसकेकोमा उनले गुनासो गरिन् ।
नीति तथा कार्ययोजना नबन्दा अझै पनि हिंसाका घटनाहरु उत्तिकै रहेको उनले जिकिर गरिन् । उनले आफू नीति निमार्ण गर्ने स्थानमा पुग्दा पहिलो प्राथमिकता बालबालिकाको हकहित,विकास तथा संरक्षणको लागि नीति तथा बजेट छुट्याएर काम गर्ने तयारी अवस्थामा रहँदा सरकारको जिम्मेवारीबाट पद मुक्त हुँदा काम अपुरो रहेको दुःख व्यक्त गरिन् ।
महिला हकहित अधिकारको लागि महिलानै राजनीतिमा आउनुपर्ने उनले बताईन् । उनले राजनीतिक क्षेत्रमा महिला अघि नबढेसम्म महिला हकहित तथा संरक्षणको नीति निर्माण हुन नसक्ने दाबी गरिन् । उनले जुनसुकै रानीतिक पार्टीमा आस्था राख्ने भएपनि महिलाले महिलालाईनै सहयोग गर्नुपर्ने बताईन् । उनले भोलि ८ मार्च अन्तरराष्ट्रिय महिला दिवसको कार्यक्रम भव्यताको साथ मनाउन समेत अनुरोध गरिन् ।

यसैगरि,कार्यक्रममा इन्सेक बागमतीका कार्यकारी निर्देशक विजयराज गौतमले हिंसा सम्बन्धी हुने अपराधमा ६० प्रतिशत महिला हिंसा सम्बन्धी अपराध हुने गरेको बताए । उनले आफुहरु पनि महिला हिंसा विरुद्धकै अभियानमा साथ रहेको बताउँदै मानव अधिकार तथा संरक्षणमा लागि इन्सेक सदैव साथमा रहिरहेको र रहने बताए । यस्तै कार्यक्रममा बोल्दै शान्तिका लागि साझा अभियान (कोक्याप) का केन्द्रीय कोषाध्यक्ष अर्जुन ढकालले महिला हक हितका लागि कोक्याप सधै साथमा रहेको रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।
मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचबिखन विरुद्धको संजाल मकवानपुरका अध्यक्ष आरती पाठकको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा मकवानपुरगढी गाउँपालिकाको उपाध्यक्ष हर्कमाया रुम्बा,मनहरी गाउँपालिकाको उपाध्यक्ष मनिला विष्ट,गैसस महासंघ केन्द्रीय सचिव बुद्धशरण लामा,सदस्य ईन्दिरा न्यौपाने, डेक नेपालका निर्देशक कोपिला डंगोल,संचारिका समूहको बागमती प्रदेश संयोजक सरिता दाहाललगायत विभिन्न संघसंस्थाका प्रतिनिधि,मानव अधिकारकर्मीहरुको सहभागिता रहेको थियो ।
मार्च ८ को सन्दर्भमा जिल्लाको विभिन्न दलहरु, गैरसरकारी संघसंस्थाहरुले महिला हिंसा विरुद्ध सचेतना तथा महिला नीतिबारे बहस तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम गरिरहेका छन् ।
कार्यक्रममा गैसस महासंघको केन्द्रीय सचिव बुद्धशरण लामा र केन्द्रीय सदस्य इन्द्रीरा न्यौपानेलाई सम्मान गरीएको सञ्जालका सचिव जगन्नाथ सुवेदीले बताए । हालै सम्पन्न गैसस महासंघको निर्वाचनमा मकवानपुरबाट प्रतिनिधित्व गर्न सफल भएकोमा उनीहरुलाई सम्मान गरिएको सञ्जाल अधक्ष्य पाठकले बताइन् ।