मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडा उपमहानगरपालिकामा प्रदेश प्रहरी अस्पताल निर्माण हुने भएकाे छ । बागमती प्रदेश सरकारको सहयोगमा निर्माण हुने प्रदेशस्तरीय प्रहरी अस्पतालकाे आन्तरिक मामिला तथा कानूनमन्त्री सुरजचन्द्र लामिछानेले मंगलबार शिलान्यास गरे ।
हेटौंडा उपमहानगरपालिका–१७ स्थित हटियामा निर्माण हुने प्रदेश प्रहरी अस्पताल शिलान्यास गर्दै मन्त्री लामिछानेले प्रदेशको सुरक्षाको विषयमा सरकार गम्भीर रहेकाले नागरिक तथा प्रहरीलाई लक्षित गरेर अस्पताल निर्माण थालिएको बताए । ‘अस्पताल निर्माणपछि प्रहरी कर्मचारीसँगै स्थानीय बासिन्दासमेत लाभान्वित हुनेछन्’ उनले भने ।
प्रदेशको आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रालयबाट विनियोजित बजेटबाट सुविधा सम्पन्न ३० शय्याको अस्पताल बनाउने योजना अनुसार पहिलो चरणमा १५ शय्याको अस्पताल निर्माण थालिने छ ।
बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालय मार्फत निर्माण हुने अस्पताल परिसरमा बहिरङ्ग विभाग, कर्मचारी आवास, अस्पतालको घेराबार, डिप बोरिङ, पार्किङलगायतका अस्पतालका संरचनाहरु पहिलो चरणमा बन्ने बताइएकाे छ ।
१८ पुस २०८३ गतेभित्रमा सम्पन्न गर्नेगरी मूल्य अभिवृद्धि करसहित ८ करोड ३ लाख ७१ हजार रुपैयाँ लागतमा अस्पताल भवन निर्माण गर्ने गरी निर्माण कम्पनीसँग सम्झौता भएको प्रदेश प्रहरी कार्यालयले जनाएकाे छ ।
अस्पताल भवनको पहिलो चरणको निर्माण पूरा भएपछि अन्तरङ्गसँगै बहिरङ्ग सेवा सञ्चालन गरिने प्रदेश अस्पतालका चिकित्सक प्रहरी नायव उपरीक्षक डा. प्रयास बिडारीले बताए । हाल हेटौंडा १५ स्थित रातोमाटे गणबाट बागमती प्रदेश प्रहरी अस्पतालले प्रहरी कर्मचारीलाई स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको छ ।
मकवानपुर । महिनावारी भएको बेला छाउगोठमा बस्दा सर्पले डसेर महिलाको निधन भएको प्रति अनेमसंघले आफ्नो ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ ।
कञ्चनपुर जिल्ला कृष्णपुर नगरपालिका वार्ड नं.१ की २८ वर्षिया महिला कमला आउजीको छाउगोठमा सर्पले टोकेर निधन भएपछि संघले यस्तो ध्यानाकर्षण जनाएको हो । आउजीको २७ असारमा निधन भएको थियो ।

“छाउगोठमा सर्पको टोकाइले अकालमा मृत्यूवरण गर्नुपरेको घटनाले अखिल नेपाल महिला संघलाई स्तव्ध तुल्याएको भन्दै अनेमसंघ कैलाली जिल्ला ईञ्चार्ज रुकमणी देवकोटाले विज्ञप्ति मार्फत संघको ध्यानाकर्षण जनाउनु भएको हो ।
कानुनतः अवैध मानिएको छाउपडी प्रथा अझै पनि सुदूरपश्चिमका पहाडी र तराई जिल्लाहरुमा नारीहरुको लागि अभिश्रापको रुपमा रहेको अनेमसंघ कैलाली जिल्ला ईञ्चार्ज देवकोटाले विज्ञाप्तिमा भन्नुभएको छ ।
“मौलिक र मानव अधिकार उल्लङ्घन मात्र होइन राज्यको कानुनको खिल्ली उडाउने गरि संस्कारको नाममा यस्ता कुरीतिहरु समाजमा कायम रहनु अत्यन्तै दुःखद कुरा हो” विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
अनेमसंघले कमलाको निधनप्रति गहिरो शोक प्रकट गर्दै उनका ३ अबोध सन्तानहरुको पालनपोषण र शिक्षादीक्षाको लागी सम्बन्धित निकायसँग माग गरेको छ ।
कुरीति र अन्धविश्वासलाई पूर्णतः नकार्दै र आफ्ना सम्पूर्ण तहका महिला दिदीबहिनीहरुलाई छाउगोठलगायत अन्य कुप्रथा बिरुद्व लाग्न अनेमसंघले अपिल गर्दछ ।
सभ्य र समतामूलक समाज आधुनिक युगको अपरिहार्यता हो । कुरीति र कुसंस्कार विकास र समृद्धिको वाधक हुन् । कुरीति र कुप्रथा बिरुद्व सबै एकजुट हुनुपर्ने बेला आएको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । कुनैपनि नारी कुप्रथाको शिकार भई शोषणमा पर्ने, हेपिने, दुव्र्यवहारको शिकार हुने र अकालमा मृत्युवरणसम्म गर्नुपर्ने प्रवृत्तिको अन्त्यको लागि सबैको तर्फबाट पहल आवश्यक भएको अनेमसंघले जनाएको छ ।
सोचाईं र व्यवहारमा परिवर्तन ल्याई कुप्रथा र सबैखाले शोषणको अन्त्य गर्न अनेमसंघले अहम् भूमिका खेल्ने कुरामा प्रतिवद्धता जनाउँदै यस्ता दुःखद घटना हुन नदिन पहलकदमीको लागी अनेमसंघले राज्यका सम्पूर्ण निकाय, संघ संस्था, राजनैतिक पार्टीलगायत सम्पूर्ण नागरिक समाजलाई आह्वान गरेको छ । (more…)
नेपालका ३५ लाख जनसङ्ख्या आधारभुत खानेपानीबाट बञ्चित
मकवानपुर । नेपाल सरकारले सन २०३० सम्ममा ‘सबैका लागि सुरक्षित तथा खर्चले धान्न सक्ने मुल्यमा खानेपानीको सुर्वसुलभ तथा समतामुलक पहुँच हासिल गर्ने’ लक्ष्य लिएको छ, तर हाल नेपालका ३५ लाख जनसङ्ख्या आधारभूत खानेपाी सुविधाबाट बञ्चित रहेको छन् ।
यहाँका ६ लाख ३९ हजार जनसङख्याले एक गाग्रो पानीको लागि कम्तिमा ३० मिनेटभन्दा बढी समय खर्चने गरेका छन् । यस्तै ८ लाख ५५ हजार जनसंङ्ख्या खोलानाला, कुलो जस्ता सतहको पानी प्रयोग गर्नुपर्ने बाध्यतासँगै बाँचिरहेका छन् । सुरक्षित तवरले पानीको व्यवस्थापनको लागि एक घर एक धारा पहुँच पुर्याउने, चाहिएको बेला आवश्यक पानीको उपलब्धता कायम गर्ने, दिसाजन्य किटाणु र हानिकारक केमिकल नभएको गुणस्तरीय पानी वितरण गर्ने सरकारी लक्ष्य छ । हालको कार्य प्रगतिकै रफ्तारले २०३० को लक्ष्यलाई भेट्न सक्ला त ? विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) मा कार्यरत हरि भुषालका अनुसार हाल नेपालमा १ करोड ९२ लाख जनाले चाहिएको बेलामा सर्वसुललभ रुपमा पानी प्राप्त गर्न सकिरहेका छैनन् ।
राष्ट्रिय जनगणा २०७८ अनुसार हाल नेपालमा १९ प्रतिशतले मात्रै शुद्ध पानी पिउन पाएका छन् । यो तथ्याङ्क बागमती प्रदेशमा भने १५ प्रतिशत छ । तर बागमती प्रदेशको ७१ प्रतिशत परिवारले प्रयोग गर्ने पानीमा इकालाइ अर्थात दिसाजन्य पदार्थमा रहने किटाणु रहेको विश्व स्वास्थ्यले जनाएको छ ।
वि.स २०७८/०७९ मा बागमती प्रदेशमा ५ वर्षमुनीका प्रति हजार बालबालिकामा ३०४ जनाको झाडापखालनको कारण बिरामी हुने गरेको थियो । यो दर पनि खट्दो रहेको भुषालले बताए । उनका अनुसार २०७९/०८० मा यो दर प्रतिहजारमा ७९ जनामा झरेको थियो । तर २०८०/०८१ फेरी केही बढेर प्रतिहजारमा ८० जना पुगेको छ । यसको प्रमुख कारण नै पानीको शुद्धता र उपलब्धताको समस्या हो ।
शुद्ध पानी र आधारभूत पानीको उपलब्धताको समस्या नेपालमा मात्रै हैन विश्वको धेरै जसो मुलुकमा रहेको पाइन्छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनको प्रतिवेदन अनुसार सन् २०२२ मा गरिएको सर्भेक्षण अनुसार विश्वमा ६ अरव मानिसहरुले सुरक्षित रुपमा व्यवस्थित गरिएको पानी प्रयोग गरेका थिए । २ अरब २० करोड मानिसहरूले सुरक्षित रुपमा व्यवस्थित नगरिएको पानीको प्रयोग गरेका थिए ।
जसमध्येस १ अरब ५० करोड मानिसहरुले सुधारिएको आधारभूत खानेपानी सेवा प्रयोग गरेका थिए । २९ करोड २० लाख मानिसहरुले सुधारिएको तर ३० मिनेट भन्दा टाढाको दुरीमा रहेको पानी प्रयोग गरेका थिए। यसैगरी २९ करोड ६० लाख मानिसहरुले असुरक्षित कुवा, ईनार तथा वर्षाको पानी प्रयोग गरेका थिए ।
नेपालमा भने पानीको सफाइमा ध्यान दिदैं आएको कारण नेपालले जनस्वास्थ्यमा केही प्रगति गरेको विश्व स्वास्थ्यका हरि भुषालले बताए । भुषालका अनुसार सन् १९९० मा पानी प्रदुषणको कारण लाग्ने झाडापखाला मृत्युको पाँचौ कारण थियो । २०१९ सम्म आइपुग्दा यसमा प्रगति हासिल भएर दशौंं कारणको रुपमा पुगेको र सन् २०२१ मा आइपुग्दा चौधौं कारण बन्न पुगेको छ । “नेपालीको स्वास्थ्यमा जोखिम कम हुदै आएको छ, प्रगति भएको त तथ्याङ्कले देखाउँछ, तर अझै धेरै काम बाँकी छ” भुषालले भने ।
बागमती प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयले हेटौंडामा आयोजना गरेको खानेपानी गुणस्तर निगरानी सम्बन्धी अभिमुखिकरण कार्यक्रममा यस्तो तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको हो । बागमती प्रदेश स्वास्थ्य मन्त्रालय तथा स्वास्थ्य निर्देशनालयले समन्वयात्मक रुपमा जनताको स्वास्थ्यको लागि पानीको सरसफाइमा बिशेष चासो राख्दै आएको स्वास्थ्य निदेर्शक डा.नरेन्द्रकुमार झाले बताए ।
सरकारको अभियान नै सबैको घरघरमा शुद्ध खानेपानी र सबै किसानहरुको खेतमा सिंवाइ सुविधाको व्यवस्थापन गर्ने कार्यक्रमलाई सार्थक टुङ्गोमा पुर्याउन खानेपानी, सरसफाइ तथा सुलभ सिंचाइ वर्षको रुपमा विशेष अभियान चलाउने नीति रहेको डा. झाले बताए ।
तर पानीको वितरणमा विभिन्न समस्या खेप्नु परेको स्थानीय खाने पानी उपभोक्ता समूहका प्रतिनिधिहरुको गुनासो छ । आयोजनाको सम्भाव्यता या विस्तृत सर्वेक्षण, अध्ययन बिनाका न्यून बजेटका अत्याधिक टुके्र योजनाहरूमा बजेट विनियोजन हुदाँ प्रभावकारी काम हुनै समस्या रहने गरेको सरोकारवालाहरु बताउँछन् ।
प्राथमिकताका आधारमा उपलब्ध प्राविधिक जनशक्तिको अनुपातमा बजेट योजना छनोट नहुनु, सबै स्थानीय तहको खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता योजना तयार नभएकोले यथार्थ तथ्याङ्क नहुने जसले गर्दा आयोजना निर्माण, पानी वितरणमै समस्या हुने गरेको उनीहरुले बताएका हुन् । सतही स्रोतहरू सुक्दै जाने, पम्पिङ्, लिफ्टिङ् प्रविधिबाट योजना संचालन गर्नु पर्ने र योजनाको लागत तथा सञ्चालन खर्च बढ्ने गरेकोले छरिएको पहाडी बस्तीहरूमा खानेपानी आयोजना संचालन गर्न समेत कठीनाई हुने गरेको र पानीको शुद्धता परिक्षणका सवालमा झनै समस्या हुने गरेको प्रदेश जनस्वास्थ्य व्यवस्थापक निश्चल सापकोटाले बताए ।
पछिल्लो समय स्थानीय तहका स्वास्थ्य शाखाहरु, जिल्ला स्थित जनस्वास्थ्य कार्यालयहरुमा पानीको शुद्धता परिक्षण गर्ने गरिएको भए पनि धेरै उपभोक्ता समितिहरु नै यसबारे अनविज्ञ छन् । पानी जाँचको लागि स्वास्थ्य शाखाका प्राविधिकहरुले स्वास्थ्य मापदण्ड पु-याएर संकलन गरेको नमुना पानी जाँच गरेर नतिजा अनुसार पानी शुद्धिकरणमा ख्याल गर्नुपर्ने जनस्वास्थ्य कार्यालय मकवानपुरका कान्जय चौधरीले बताए ।
मकवानपुर। बागमती प्रदेशका प्रमुख दीपक प्रसाद देवकोटाले अन्तराष्ट्रिय योग दिवस २०२४ (जुन २१) को अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा रहेका सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ तथा दिदी बहिनीहरूलाई सन्देश व्यक्त गर्नुहुदै योग गरि स्वस्थ्यमा ध्य दिन आग्रह गर्नुभएको छ ।
योगको माध्यमबाट स्वस्थ जीवनशैली अपनाउन प्रेरणा मिलोस् भन्ने कामनासहित उहाँले यो सन्देश जारी गर्नुभएको हो।
प्रदेश प्रमुख देवकोटाले योगलाई नेपालको गौरवपूर्ण सभ्यता र सनातन परम्पराले दिएको अनुपम उपहारको रूपमा चित्रण गर्नुभएको छ । उहाँले योग आज विश्वभर स्वीकारिएको जीवनपद्धति बनेको र हरेक वर्ष जुन २१ तारिखमा अन्तराष्ट्रिय योग दिवस मनाइनु यसैको सम्मान भएको सन्देश मार्फत बताउनुभयो।
उहाँको सन्देशमा भनिएको छ, “पूर्वीय सभ्यताले व्यक्तिको शारीरिक, मानसिक, सामाजिक, बौद्धिक र संवेगात्मक स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्न योगाभ्यासलाई आत्मसात गर्यो।
आज त्यसको चमत्कारिक प्रभावलाई पश्चिमी जगत् लगायत समग्र विश्वले अवलम्बन गरेका छन्।”
योगलाई केवल व्यायाम नभई एक समग्र जीवनदर्शनका रूपमा व्याख्या गर्दै, प्रदेश प्रमुख देवकोटाले योगले आत्मानुशासन र सह अस्तित्वको बाटो सिकाउनेमा जोड दिनुभयो।
आजको व्यस्त जीवनशैलीमा मानिस तनाव, चिन्ता र रोगहरूले ग्रस्त भइरहेको अवस्थामा योग नै शान्त, निरोगी र सुदृढ बनाउने अमूल्य साधन भएको उहाँको भनाइ छ।
यस महत्वपूर्ण दिनमा प्रदेश प्रमुख देवकोटाले सम्पूर्णलाई दैनिक केही समय योगाभ्यासमा समर्पित हुन आह्वान गर्दै, अन्तराष्ट्रिय योग दिवस २०२४ को अवसरमा सबैमा हार्दिक मंगलमय शुभकामना समेत व्यक्त गर्नुभएको छ।

मकवानपुर । मकवानपुरको कैलाश गाउँपालिका पूर्ण खोप सुनिश्चिता, दिगोपना र पूर्ण संस्थागत गर्भजाचँ गाउँपालिका घोषणा भएको छ । शुक्रबार बागमती प्रदेश सभा सदस्य ईन्द्रबहादुर बानियाँले गाउँपालिकालाई पूर्ण खोप सुनिश्चिता गाउँपालिका घोषणा गरे ।
जिल्ला पूर्णखोप समन्वय समितिको सचिवालयले. पूर्णखोप सुनिश्चिता गाउँपालिकाको प्रमाणपत्र प्रदान गरे सँगै कैलाशलाई घोषणा गरिएको हो ।पूर्णखोप गाउँपालिका सुनिश्चित गर्न राष्ट्रिय पूर्णखोप निर्देशिका बमोजिम जेष्ठ २५ गते सम्ममा १६ महिनादेखी २३ महिना सम्मका सबै बालबालिकाहरुलाई १५ महिनाको उमेर भित्र पाउनुपर्ने सबै खोप प्राप्त गरेकोले कैलाश गाउँपालिका जिल्लामै पहिलो पटक सुनिश्चिताको घोषणा गरेको हो ।
कार्यक्रममा ४२ जना स्वास्थ्यकर्मीलाई प्रशंसापत्र प्रदान गरिनुका साथै वडाका १० वटा स्वास्थ्य चौकी, स्वास्थ्य तथा शिक्षा क्षेत्रका काम गर्ने ७ वटा संघसंस्थालाई सम्मानित गरिएको थियो । यसैगरी खोप कार्यमा सक्रिय रहेका उत्कृष्ट तीन स्वास्थ्यकर्मीलाई सम्मान गरिएको थियो । तीन उत्कृष्ट स्वास्थ्य चौकीलाई समेत सम्मान गरिएको छ । कार्यक्रममा पत्रकार गणेश दुलाललाई नगदसहित सम्मान गरिएको थियो ।
गाउँपालिकालाई पूर्णखोप पालिका घोषणा अघि बैशाख अन्तिम साता पूर्णखोप वडा सुनिश्चित घोषणा गरिएको थियो । कार्यक्रममै वडा घोषणा भएको प्रमाणपत्र वडाध्यक्ष र स्वास्थ्य चौकी प्रमुखहरुलाई सम्मानपत्र प्रदान गरिएको थियो । खोप समन्वय समिति गाउँपालिकाका संयोजक एंव गाउँपालिकाका अध्यक्ष लोकबहादुर मुक्तानको सभाध्यक्षता तथा प्रदेश सभा सदस्य ईन्द्रबहादुर बानियाँको प्रमुख आतिथ्यतामा भएकाे कार्यक्रममा गाउँपालिका उपाध्यक्ष बालकुमार मल्ल, जनस्वास्थ्य कार्यालय मकवानपुरका प्रमुख कृष्णबहादुर मिजारको विशेष आतिथ्यता रहेको थियो ।