अनिल पराजुली
कतार । कतार सरकारले आफ्ना नागरिक सहित सम्पूर्ण आप्रवासीलाई सन् २०२१ को अन्त्य सम्ममा कोरोनाविरूद्ध खोप निःशुल्क वितरण गर्ने भएको छ । कतारको स्वास्थ मन्त्रालयले पत्रकार सम्मेलन गर्दै चार चरणमा यहाँ बसोबास गर्ने सबैलाई कोरोनाविरूद्ध खोप लगाईसक्ने जनाइएको हो ।
कतारमा कोरोना खोप सुरु भएदेखि अहिलेसम्म ५० हजार मानिसले कोरोनाविरूद्धको खोप लगाएका छन् । खोप लगाउन ९० हजार भन्दा बढीले नाम दर्ता गराएको कतारबाट प्रकाशित हुने क्यूएन खबरले जनाएको छ । कतारमा कोरोना भाइरस विरुद्धकोे पहिलो खोप कतार युनिभर्सिटीका भुतपूर्व निर्देशक डाक्टर अब्दुल्लाह अल कुबैसीलाई लगाइएको थियो ।
फाइजर र बायो एनटेक कम्पनीको भ्याक्सिनलाई कतार सरकारले प्रयोगमा ल्याएको थियो ।
कतारले पहिलो चरणमा ९ डिसेम्बर २०२० देखि ३१ मार्च २०२१ सम्म कोभिड–१९ विरुद्ध अग्रपंक्तिमा काम गर्ने स्वास्थ्यकर्मी तथा सरसफाई कर्मचारी, प्रमुख कर्मचारी र पहिलो प्रतिक्रियाका कर्मचारी (एम्बुलेन्स टिम, गृह मन्त्रालय, रक्षा मन्त्रालय, तेल र ग्यास क्षेत्र, हमाद अन्तर्राष्ट्रिय एयरपोर्ट र कतार एयरवेज, ७० वर्ष भन्दा माथिका दीर्घकालीन हेरचाहका बिरामी र घर हेरचाहमा रहेका व्यक्तिहरु, भाइरस बाट जोखिम भएका दीर्घकालीन रोग भएका वयस्कहरु, ५० देखि ६९ उमेर समुहका सबै मानिसहरु, अन्य स्वास्थ्यकर्मी,आवश्यक कर्मचारी र ५० प्रतिशत शिक्षा क्षेत्रका कर्मचारीलाई निःशुल्क खोप वितरण गरिने जनाएको छ ।
त्यस्तै अप्रिल १ देखि जून ३०, २०२१ सम्म दोश्रो चरणमा पहिलो चरणमा समावेश नभएका स्वास्थ्यकर्मीहरु, भाइरस बाट बढी जोखिम भएका मन्त्रालय तथा उद्योगका अत्यावश्यक कामदारहरू, खाना, हाउसकीपिंग, यातायात, ट्याक्सी ड्राइभर र सैलुन क्षेत्रका कामदारहरू, बाँकी शिक्षा क्षेत्रका कर्मचारी, पहिलो चरणमा समावेश नभएका विभिन्न रोग भएका व्यक्तिहरू, ४० वर्ष भन्दा माथिका व्यक्तिहरुलाई खोप बितरण गरिने भएको हो ।
त्यस्तै जुन १ देखि जुलाई ३१ २०२१ सम्म तेस्रो चरणमा युवा तथा बालबालिका ( बालबालिकाको हकमा खोप प्रयोगका लागि अनुमति आएपछि), पहिलो र दोस्रो चरणमा समावेश नभएका उद्योगमा काम गर्ने कामदारहरुलाई खोप वितरण गरिने छ ।
त्यस्तै अगस्ट १ देखि अक्टोबर ३१, २०२१ सम्म चौथो चरण पहिलो,दोस्रो र तेस्रो चरणमा खोप लगाउन नपाएका वा छुटेका व्यक्तिहरुलाई खोप वितरण गरिने कतारको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ । यसै गरी आगामी १० दिन भित्र मोडर्ना कम्पनीको खोप पनि कतार आइपुग्नेछ । गत साता देखि संक्रमितको उल्लेखनीय वृद्धिले कतारमा भाइरसको दोस्रो लहर सुरु हुनसक्ने देखिएको यहाँको स्वास्थ्य मन्त्रालयले बताएको छ ।
कतारमा कोरोना भाइरसबाट संक्रमित हुनेको संख्या १ लाख ५० हजार ६२१ पुगेको छ । त्यस्तै कोरोनाबाट कतारमा मृत्यु हुनेको संख्या २ सय ४८ पुगेको छ भने करिब १ लाख ४५ हजार ५५६ संक्रमणमुक्त भएका छन् । कतारले १३ लाख ७९ हजार ६६६ जनाको कोरोना जाँच गरिसकेको छ ।
कतारमा संक्रमित मध्ये धेरैजसो आप्रवासी श्रमिक रहेका छन् । कतार सरकारले खोप ल्याएसँगै कतारमा रहेका नेपालीले पनि चरणबद्ध रुपमा खोप लगाउन पाउनेछन् । हाल कतारमा करिव ३ लाख ५१ हजार नेपालीहरु कार्यरत रहेका छन् ।
मकवानपुर /प्रदेश नीति तथा योजना आयोगको आयोजनामा प्रदेश स्तरीय पोषण तथा खाद्य सुरक्षा निर्देशक समितिको बैठक हेटौंडामा भएको छ ।
बैठकमा प्रदेश नीति तथा योजना आयोगका कार्यवाहक उपाध्यक्ष श्यामप्रसाद बस्नेतले प्रदेशको सबै स्थानीय तहमा पोषणको कार्यक्रम लैजानु पर्नेमा योजना आयोग साझेदारीमा अगाडि बढ्न तयार रहेको बताए । खाद्य सुरक्षाको पाटो मजबुत हुंदामात्रै पोषणको कार्यक्रम सफल हुने कार्यवाहक उपाध्यक्ष बस्नेतले बताए । परम्परागत खानामा उपलब्ध पोषणयुक्त खानालाई समाबेश गर्नुपर्ने, परम्परागत खानाको महत्त्वबारे अनुसन्धान आवश्यक रहेको उनले बताए । पोषणको अनुसन्धान गर्नेलाई सघाउन प्रदेश सरकार तयार रहेको भन्दै बस्नेतले प्रदेश सरकारले योजना बनाउने क्रममा पोषण कार्यक्रमलाई उच्चप्राथमिकता दिने बताए ।
सुनौलो हजार दिनमा आमाहरूले सीप सिकेर बच्चालाई लालनपालनमा पनि सहयोग होस् भनेर सीप विकासमा पनि ध्यान दिएको, प्रदेशको स्थानीय तहको वडास्तरिय पोषण तथा खाद्य सुरक्षा निर्देशक समिती गठन र अभिमुखिकरण कार्यक्रम गर्दै आएको सुआहारा संस्थाले बैठकमा प्रस्तुति गरेको थियो ।
महिलहरुको अवस्था नाजुक भएको कारण स्वास्थ जांच गराउन समेत समस्या हुनेगरेको, महिलाको स्वास्थ जाँचको लागि पुरुषहरूको अनुमति लिनुपर्ने अवस्था अझै भाएको सुआहाराले जनाएको छ ।
बागमती प्रदेशमा ५९ प्रतिशत परिवारले शुद्धीकरण गरेर पिउने गरेको पाइएतापनि बहु क्षेत्रीय पोषण योजनाको सवाल अझैसम्म केन्द्रसम्म बुझाउन बाँकी नै रहेको सुआहाराको कार्यपत्रमा समाबेश गरिएको थियो।

बैठकमा सामाजिक विकास मन्त्रालय महिला विकास महाशाखा इन्दिरा ओझाले प्रदेश सरकारको पहलमा महिला बालबालिका संरक्षणको लागि मनोबिमर्श केन्द्र, अल्पकालीन सेवा केन्द्रको व्यवस्थापन गरेको बताइन् । स्थानीय बाल अधिकार समितीलाई पनि यस कार्यक्रम बारे जानकारीमा संगै समेट्नु पर्ने ओझाले बताइन् ।
यसैगरी स्वास्थ्य महाशाखाका डा.पुरुशोत्तमराज सेडाईंले पोषणबारे विभिन्न कार्यक्रम मात्रै भएको तर त्यसको उपलब्धि बारे समिक्षा नभएकोले आपेक्षित उपलब्धि नभएको बताए । “समिक्षा गर्दै योजनालाई सुधार गराउन सकिन्छ, कमिकमजोरिलाई सुधार गरेर अगाडि बढ्नु पाईन्छ” डा. सेडाइले भने उनले ।
प्रदेश नीति योजना आयोगका कार्यबाहक उपाध्यक्ष श्यामप्रसाद बस्नेतको प्रमुख आतिथ्यमा भएको बैठकमा प्रदेशको विभिन्न मन्त्रालयका प्रतिनिधिहरुले पोषणको बारेमा मन्त्रालयगत रुपमा जानकारी गराएका थिए । पोषण युक्त खानाको सवालमा अझै धेरै काम गर्न बाकी रहेको र प्रदेश सरकारले यसको सवालमा योजना बनाइरहेको कार्यवाहक उपाध्यक्ष बस्नेतले बताए । “पहिले खाद्य सुरक्षाको पाटो बलियो बनाउन र सँगसँगै पोषणको कार्यक्रम पनि अगाडि बढाउने उनले बताए ।
कार्यक्रममा राष्ट्रिय योजना आयोगका सहसचिव किरण रुपाखेतिले सामाजिक विकास भित्र युवा, बालबालिकाको मुद्दा मा पोषणको मुद्दा जोडेर अगाडि बढ्नै पर्ने नत्र सामाजिक मुद्दा ओझेलमा पर्ने बताए । जन्मनु अगावै बच्चाको ८० प्रतिशत दिमागको विकास भैसकेको हुने हुनाले गर्भवती अवस्थामा नै सुआहारामा ध्यान दिनुपर्ने उनले बताए । बहुक्षेत्रीय पोषण योजनालाई स्थानीय तहले नचिन्नु मुख्य चुनौती रहेको उनले बताए ।
कार्यक्रममा प्रदेश नीति योजना आयोगका सचिव डण्डुराज घिमिरेले स्थानीय तहलाई जोडेर कार्यक्रम गर्दा यसको प्रभावकारीता बढ्ने बताए । प्रदेशले आवधिक योजना तयारी गर्दा पोषणको कार्यक्रम राख्नुपर्ने उनले बताए ।

बागमती प्रदेशले बाल विवाह मुक्त प्रदेश कार्यक्रमको लागि सबै स्थानीय तहमा ३ लाखको दरले बजेट विनियोजन गरि कार्यक्रम जारी राखेको छ ।
कार्यक्रम प्रदेश नीति तथा योजना आयोग सदस्य डा. यमुना कंडेलको अध्यक्षतामा भएको थियो । गाउँपालिका महासंघ, जिल्ला समन्वय समिति महासंघलगायतको सहकार्यमा बजेटबाट सम्बोधन गर्दै अगाडि बढाईने कंडेलले बताइन् ।
कार्यक्रममा प्रदेशको पोषण अवस्था बारे जानकारी समेटेको ३ वटा कार्यपत्रहरु प्रस्तुत गरिएको थियो ।
मकवानपुर । नेपालमा कोभिड १९ खोप अभियान अन्तर्गत आज पहिलो दिन ९ हजार ८४ जनाले खोप लगाएका छन् । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता प्रा डा जागेश्वर गौतमले बुधबार देशभरि ९ हजार ८४ जनाले खोप लगाएको जानकारी दिए ।
बुधबार भारत सरकारबाट अनुदानमा ल्याइएको कोभिशिल्ड खोपको शुभारम्भ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले गरेका थिए । मन्त्रालयका अनुसार बेलुका ५ बजेसम्म ६४ जिल्लाका ९३ खोप केन्द्रहरुमार्फत ९ हजार ८४ जनाले खोप लगाएका हुन् ।
जसमध्ये प्रदेश १ मा १ हजार २ सय ५५, प्रदेश २ मा ७ सय २६, बागमतीमा २ हजार ६ सय ९४, गण्डकीमा १ हजार ८ सय ४३, लुम्बिनीमा ७ सय ३३, कर्णालीमा ७ सय ५१ र सुदूरपश्चिममा १ हजार ८२ जनाले खोप प्राप्त गरेका छन् ।

सरकारले ४ लाख ३० हजार जनालाई खोप लगाउने लक्ष्य लिएको छ । गत माघ ८ गते भारत सरकारले १० लाख मात्रा खोप नेपाललाई अनुदानमा दिएको थियो । खोप अभियान शुभारम्भमा सफलतापूर्वक सञ्चालन भई खोप लगाएका व्यक्तिमा कुनै पनि स्वास्थ्य समस्या नदेखिएको प्रवक्ता गौतमले बताए ।
मन्त्रालयले खोप अभियानको पहिलो दिनमा खोप लगाउने सबै व्यक्ति तथा सेवा प्रदायकहरुको स्वतस्फूत र उल्लेख्य सहभागिताका लागि धन्यवाद दिएको छ ।
यसै गरी हेटौँडामा बुधबार १ सय १३ जनाले खोप लगाएको हेटाैडा उपमहानगरपािलकाका जनस्वास्थ्य अधिकृत भोलानाथ चौलागाईंले बताए । मकवानपुरको लागि २ हजार २ सय ८९ जनाको लागि पहिलो चरणमा भ्याक्सिन उपलब्ध भएको उनको भनाई रहेको छ । बुधबार खोप लगाउनेहरु अधिकांश स्वास्थ्यकर्मी रहेका छन् ।
मकवानपुर । नेपालमा कोरोना भाइरसविरुद्धको खोप अभियान देशभर सुरु भएको छ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बालुवाटारबाट भर्चुअल विधिबाट खोप अभियान सुरु गरेका हुन् । स्वास्थ्यकर्मी, सुरक्षाकर्मी, सफाइकर्मीलगायतलाई पहिलो चरणमा खोप लगाउन सुरु गरिएको छ ।
कोरोनाविरुद्धको खोप अभियान शुभारम्भ समारोहलाई आज बालुवाटारस्थित निवासमा सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री ओलीले तीन महिनाभित्र सम्पूर्ण नेपालीहरुलाई कोरोनाविरुद्धको खोप उपलब्ध गराइसक्ने बताएका छन् । सबैलाई निःशुल्क खोप उपलब्ध गराउने उनले बताए । प्रधानमन्त्री ओलीले भने, ‘करिब तीन महिनाभित्र हामीले सम्पूर्ण नेपालीहरुलाई खोप उपलब्ध गराइसक्ने छौं ।
आजै बाममती प्रदेशको राजधानी हेटौंडा कोरोना भाइरस (कोभिड १९) विरुद्धको खोपको शुभारम्भ गरिएको छ । प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणी पौडेलले हेटौंडा अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा प्रविण श्रेष्ठलाई खोप हस्तान्त्रण गर्दै कोरोना विरुद्धको खोपको शुभारम्भ गरेका हुन् ।
मकवानपुरमा कोरोना विरुद्धको पहिलो खोप हेटौंडा अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा प्रविण श्रेष्ठले लगाएका छन् ।
भवितव्य भए सरकार जिम्मेवार नहुने
भारत सरकारले अनुदानमा दिएको १० लाख डोज कोभिशिल्ड खोप नेपालमा लगाउन लागिएको हो । यो खोप भारतमा ७० प्रतिशत प्रभावकारी देखिएको छ । नेपाल सरकारले कोभिशिल्ड खोपको आपतकालीन प्रयोगका लागि माघ २ गते अनुमति दिएको थियो ।
नेपाल सरकारले खोप लगाउँदा कुनै भवितव्य भएमा त्यसको जिम्मेवार आफू नहुने यसअघि नै बताइसकेको छ । त्यसैले खोप लगाउने व्यक्तिले भवितव्य परी केही भएमा स्वयं जिम्मेवार हुने सर्तनामा गर्नुपर्ने छ ।
स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार कोरोनाविरुद्धको खोप लगाएपछि कुनै गम्भीर स्वास्थ्य समस्या भए, अंगभंग भए या मृत्यु भएमा खोप दिने निकाय वा संस्थाले क्षतिपूर्ति दिनुपर्ने छैन । कोरोनाविरुद्धको खोप नयाँ र आपतकालीन प्रयोगको लागि भएकाले कम्पनीले क्षतिपूर्ति नतिर्ने स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतम बताउँछन् ।
कसले नलगाउने ?
यो खोप बायाँ पाखुरामा लगाइन्छ । कसैकसैलाई यो खोप लगाएको ठाउँमा सुन्निने, दुख्ने, रिंगाटा लाग्ने, आलस्य हुने, टाउको दुख्ने, वाकवाक लाग्ने जस्ता साइडइफेक्ट हुन सक्ने चिकित्सकहरु बताउँछन् ।
चिकित्सकहरुका अनुसार १८ वर्ष उमेर नपुगेकाले यो खोप लगाउन हुँदैन । यसैगरी कोरोनासँग मिल्दोजुल्दो लक्षण भएका, ज्वरो आएका, सुत्केरी, गर्भवतीहरूलाई पनि खोप नलगाउन चिकित्सकहरुले सुझाएका छन् । यसैगरी पहिलो डोज लगाउँदा स्वास्थ्यमा गम्भीर समस्या आएकाहरुलाई दोस्रो डोज दिइने छैन ।
स्वास्थ्य सेवा विभागका अनुसार पहिलो चरणमा कोरोना भाइरस रोकथाममा अग्रपंक्तिमा खटिने ४ लाख ३० हजार जनाले खोप लगाउन पाउनेछन् । खोप अभियानका लागि सबै प्रदेशहरुमा खोप पुर्याइसकिएको छ ।
मकवानपुर/संघीय सरकारले भारतको सहयोगमा ल्याएको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) विरुद्धको भ्याक्सिन ‘कोभिशिल्ड’ बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडा आइपुगेको छ ।
सरकारले कोभिड–१९ विरुद्धको खोप ‘कोभिशिल्ड’ आईतबारबाट ७ वटै प्रदेशमा पठाउन थालिएको थियो । भारतबाट ल्याएपछि खोप स्वास्थ्य सेवा विभागको टेकुस्थित केन्द्रीय चिस्यान केन्द्रमा राखिएको थियो ।
खोप केन्द्र बनाएर लगाउने पहिलो चरणको उक्त खोप अस्पताललाई नै खोप केन्द्र बनाएर लगाइनेछ । बागमती प्रदेशका विभिन्न जिल्लाहरुमा र काठमाडौँ उपत्यकामा भने १० भन्दाबढी अस्पतालमा खोप वितरण गरिने सरकारको तयारी रहेको छ । उक्त खोप स्वास्स्थ्य संस्थामा कार्यरत कोभिड–१९ व्यवस्थापनमा अग्रपङ्क्तिमा खटिने स्वास्थ्यकर्मी, सहयोगी कर्मचारी, एम्बुलेन्स तथा शववाहन चालक, कोभिड–१९ को सङ्क्रमणबाट मृत्यु भएका शवको व्यवस्थापनमा खटिने सुरक्षाकर्मी, स्थानीय तहमा कार्यरत फोहोर व्यवस्थापन तथा सरसफाइकर्मीलाई दिइनेछ ।
बागमती प्रदेशको रामेछापमा १४ सय १६, सिन्धुलीमा १४ सय ८०, ललितपुरमा ७८ सय १२, रसुवामा ७ सय ५७, चितवनमा ३७ सय ४१, काभ्रे ३६ सय ३८, नुवाकोट २४ सय, दोलखा २१ सय ४२, भक्तपुर ३८ सय ४५, सिन्धुपाल्चोक १७ सय ७३, ३३ हजार ५ सय ९, धादिङ १५ सय ९, मकवानपुर २२ सय ८९ जनालाई पहिलो चरणमा कोरोना भ्याक्सिन दिइनेछ । बागमती प्रदेशको लागि पहिलो चरणमा उपलब्ध गराएको सातहजार ६ सय भाइल कोरोना विरुद्धको भ्याक्सिन बागमती प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयअन्तर्गत् हेटौंडा–१ मा रहेको प्रदेश आपूर्ति केन्द्रमा भ्याक्सिन भण्डारण गरिएको छ ।
हेटौंडामा प्राप्त भएको भ्याक्सिन बागमती प्रदेशको तीन र प्रदेश २ को छ जिल्लालाई उपलब्ध गराइने छ । उनका अनुसार बागमती प्रदेशको मकवानपुर, चितवन र सिन्धुली तथा प्रदेश २ को बारा, पर्सा, रौतहट, सर्लाही, महोत्तरी र जिल्लालाई भ्याक्सिन उपलब्ध गराइनेछ ।
दुई मात्रामा दिइने खोप पहिलोपटक लगाएको एक महिना वा चार हप्तापछि दोस्रो मात्रा दिइने संघीय सरकारको स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. राजेश्वर गौतमले बताए । गौतमका अनुसार माइनस दुई डिग्री सेल्सियसदेखि माइनस आठ डिग्री सेल्सियसमा राख्न सकिने उक्त ‘कोभिशिल्ड’ खोप भारतमा ७० प्रतिशत प्रभावकारी देखिएको छ ।
अहिले विश्वमा फाइजर एन्ड बायोएनटेक कम्पनी (अमेरिका), मोडेर्ना (अमेरिका), ग्यामेलिया (रसिया), ‘स्पुतनिक–भी’ (रसिया) र अक्सफोर्ड अक्ट्राजेनिका (बेलायत) र चीनको ‘साइनोभ्याक्स’ लगायतका खोप कोभिड–१९ विरुद्ध प्रयोग भइरहेका छन् । थाहा सन्देश दैनिकबाट