मकवानपुर । मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिकामा बाघको आक्रमणबाट एक जनाको ज्यान गएको छ ।
मनहरी गाउँपालिका ६ खयर घारीगाउबाट अन्दाजी २ कि.मी.दक्षिण तर्फ रहेको राप्ति र लोथर खोलाको मध्यवर्ति क्षेत्र अन्तरगत दोभानमा खर काट्न आएका ४३ बर्षिय हरि पौडेलको ज्यान गएको हो ।
चितवन जिल्ला राप्ति नगरपालिका १ दुबि चौर बस्ने पौडेललाई जंगली बाघले आक्रमणमा परेको कारण ज्यान गएको इलाका प्रहरी कार्यालय मनहरीले जनाएको छ ।
मकवानपुर । स्थानीय क्षेत्रको विकास निर्माणमा प्राय स्थानीयहरु नै श्रमदान र लगानीमा लागि पर्छन् । तर मकवानपुरको थाहा नगरपालिकामा एउटा खानेपानी योजनाको लागि विदेशी स्वयम् सेवकहरु पनि श्रमदानमा लागि परेका छन् ।
थाहा नगरपालिका वडा नम्बर १२ मा लितीमा रहेका दुईसय भन्दा बढी घरधुरीमा स्वच्छ खानेपानी पु¥याउन विदेशी स्वयमसेवकहरु पनि लागि परेका हुन् । खानेपानी आयोजनाको रिजर्भ ट्यांकीको शिलान्यास गरिए पछि स्थानीय र विदेशीहरु एकै साथ श्रम दानमा जुटेका छन् ।
उक्त खानेपानी आयोजनाको लागि थाहा नगरपालिकाको विकास साझेदारको रुपमा रहेको संस्था च्वाईस नेपालले १ करोड लगानी गर्ने भएको छ । कूल २ करोड ५९ लाख ९० हजार ५ सय ८ रुपियाँ लागत अनुमान गरिएको खानेपानी आयोजनाको लागि १ करोड बराबरको श्रमदान हुनेछ भने थाहा नगरपालिकाले ६० लाख लगानी गर्नेछ । थाहा नगरपालिका वडा नम्बर १२ को नागदह, ब्लेटोल, गौराइटोल, नयाँघर टोललगायतका गाउँलाई लक्षित गरी खानेपानी आयोजना निर्माण शुरु गरिएको हो ।
१८ महिनामा निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य लिइएको खानेपानी आयोजना सम्पन्न भएपश्चात २ सयभन्दा बढि परिवार लाभान्वित हुने खानेपानी उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष हिरामान घलानले बताए । गुणस्तरीय खानेपानीको अभावमा रहेका उक्त क्षेत्रका बासिन्दाहरुलाई नगरपालिकाको ‘एक घर, एक धारा’ नीति अनुसार खानेपानी आपूर्तिको लागि सहज हुने च्वाईस नेपालका कुल प्रसाद तिवारीले बताए । आयोजनाको रिजर्भ ट्यांकीमा करिब २ किलोमिटर टाढाको घट्टेखोला र मेल खोला मुहानबाट पाईपलाईन मार्फत पानी ल्याइ बितरण गरिने च्वाईस नेपालका प्रताप घिमिरेले बताए ।

यसअघि एउटै धाराबाट धेरै परिवारले पानी थाप्नुपर्ने बाध्यता रहेको सो क्षेत्रमा आयोजना सम्पन्न भएपश्चात् घरमै खानेपानी आपूर्ति हुने भएकोले उपभोक्ताहरु खुसी भएको थाहा १२ का वडा अध्यक्ष टीकाराम स्याङतानले बताए । खानेपानी आयोजनाको लागि सहयोग गर्ने च्वाईस नेपाल र थाहा नगरपालिका र श्रमदान गर्ने डोटेराका स्वयंसेवक सहित स्थानीय लागिपरेका हुन् । खानेपानी आयोजना सम्पन्न गर्नकोलागि स्थानीय संगै डोटेरा हिलिङह्याण्ड फाउण्डेशमा आवद्ध विदेशी ४१ जना स्वयंसेवकहरु श्रमदानमा लागेका छन् । उनीहरु आयोजना क्षेत्रमा केही दिनदेखि स्थानीय जीवनशैली अवलोकनसंगै आयोजना अन्तर्गतको पाइपलाइन खन्ने पुर्ने लगायतका कामहरु गर्दै आएका छन् । स्वयंसेवकहरुमा जापानका ३५ जना,अमेरिकाका ४ जना, स्वीडेन र अष्ट्रेलियाका १/१ जना रहेका छन् ।
आयोजनाको शिलान्यास थाहा नगरपालिकाका उपप्रमुख भरत गोपाली सहित साँझेदार संस्था च्वाइस नेपालका राष्ट्रिय निर्देशक प्रतीक शर्मा, कार्यक्रम निर्देशक किरण न्यौपानेले संयुक्तरुपमा गरेका थिए । शिलान्यास कार्यक्रममा मकवानपुर जिल्ला सहकारी संघका कोषाध्यक्ष बिमलकुमार ढकाल, सामुदायिक रेडियो प्रशारक संघ (अकोराब) का केन्द्रिय सदस्य ध्रुबराज ढकाल, थाहा नगरपालिका खानेपानी बोर्डका कर्मचारी सुरजकुमार भुजेललगायत जनप्रतिनिधि र स्थानीयको उपस्थिति रहेको थियो
मकवानपुर । आज हरिबाेधनी एकादशी पर्व मनाइदै छ । आषाढ शुक्ल एकादशी अर्थात् हरि शयनी एकादशीदेखि कार्तिक शुक्ल एकादशी अर्थात् हरि बोधिनी एकादशीका दिनसम्म तुलसीको विशेष पूजा आराधना गरेकाहरुले आजकाे दिनलाई विशेष पर्वकाे रुपमा मनाउने गर्दछन् । आजकाे दिनलाई तुलसी विवाह पनि भनिन्छ ।
आज मकवानपुरकाे भिमफेदी गाउँपालिकामा रहेकाे त्रिखण्डि मन्दिर, मकवानपुरगढी दरबार परिसरमा रहेकाे बंशगाेपाल मन्दिर, थाहा नगरपालिकामा रहेकाे ऋखेश्वर मन्दिरलगायतमा विशेष मेला लाग्ने गर्दैछ । यि क्षेत्रहरुका आज विहानैबाट भक्तजनहरुकाे भीड सुरु भएकाे छ ।
वर्ष कार्तिक शुक्ल एकादशीका दिनमा भगवान् विष्णुको प्रतीकका रुपमा तुलसीको दामोदरसँग विवाह र विशेष पूजा गरी मनाइने गरिन्छ । आषाढ शुक्ल एकादशी अर्थात् हरि शयनी एकादशीका दिनमा क्षीरसागरमा सुत्नुभएका विष्णु आज ब्युँझने मान्यता अनुसार आजको एकादशीलाई हरिबोधिनी वा प्रवोधिनी एकादशी पनि भनिन्छ ।
हरिशयनी एकादशीका दिन घर घरमा रोपेर विशेष पूजा गरिएको तुलसीको मठमा गाईको गोबर र रातो माटोले पोतेर सिँगारी फूल मालाले सजाएर आज विवाह गरिन्छ । तुलसी विष्णुप्रिया भएकाले यस दिन तुलसीको दामोदरसँग विवाह गर्ने परम्परा बसेको हो । तुलसीको मठ नजिकै विष्णुको प्रतीकका रुपमा निगालाको लिङ्ग गाडेर विधिपूर्वक पूजा गरिन्छ । कार्तिक महिनाभर सबै देव देवी तुलसीमै निवास गर्छन् भन्ने धार्मिक विश्वास छ ।
आदिकालदेखि पूजाको परम्परा बसेको तुलसीको महिमा वैज्ञानिकरुपमा पनि लाभदायक प्रमाणित भएको छ । यसैले तुलसीको मठ हुने घरलाई तीर्थ समान मानिन्छ । तुलसीको सुगन्धले दश दिशा पवित्र हुन्छ भनिन्छ । तुलसीको पूजा गरिएको घरमा यमदूत पनि पस्दैनन् भन्ने आस्थाका कारण हिन्दू धर्मावलम्बीले घरमा तुलसीको मठ बनाउँछन् ।
तुलसीको महत्व
तुलसीको पात, डाँठ, वा फूलको रस रुघाखोकी र औलो लगायत रोगका लागि औषधि हुन्छ । यो रस शरीरमा लगाएर सुतेमा लामखुट्टेले टोक्दैन । तुलसीको मठ भएको स्थल वरपर विषालु सर्प पनि आउँदैन । मठको वरपर वहने हावाले विषालु कीटाणुलाई नष्ट गर्दछ । शरद ऋतुभर सबै प्राणीका लागि तुलसीलाई महा औषधि मानिन्छ ।
तुलसीबाट बनेको चिया मानव शरीरमा रोग प्रतिरोधी क्षमता वृद्धि गर्न उपयुक्त मानिन्छ । कोरोनालगायत भाइरसबाट बच्न तुलसीको चिया नियमित सेवन गर्नाले लाभ मिल्ने आयुर्वेदका चिकित्सक नरदेवी आयुर्वेद अस्पतालका प्रमुख डा. श्यामबाबु यादव बताउँछन् ।
कार्तिक महिनामा तुलसीको माला लगाउँदा र एक लाख तुलसी पत्र विष्णुलाई अर्पण गर्दा मनोकांक्षा पूरा हुन्छ भन्ने विश्वास छ । गरुड पुराणमा उल्लेख भए अनुसार यस महिनामा एउटा तुलसी पत्र भगवान् विष्णुलाई अर्पण गर्दा १० हजार गाई दान गरे बराबरको फल मिल्दछ ।
आजका दिन भगवान् विष्णुको मूर्तिलाई रथमा राखी यात्रा गराउने प्रचलन पनि छ । रात्रिमा “गोविन्द उठ्नुस् तपाईँ सुते जगत् सुत्छ, तपार्इँ उठे जगत् उठ्छ” भन्दै शङ्ख, घन्ट र ढोल बजाएर विष्णुलाई जगाउने गरिन्छ । यसको प्रतीकका रुपमा मानवका पाँच ज्ञानेन्द्रिय र पाँच कर्मेन्द्रिय एवम् मन गरी एघार वटालाई जित्न उपयोग गरिने शास्त्रीय मान्यता रहेको धर्मशास्त्रविद् प्रा डा. रामचन्द्र गौतम बताउँछन् ।
किसानले उखुको बोट मठमा गाड्छन् । आजको दिन अन्न खान नहुने भएकाले सखरखन्ड, पिँडालु र वनतरुल उसिनेर फलाहार गरिन्छ । यसरी व्रत गरेमा पापको नाश भई पुण्य वृद्धि हुने र मोक्ष प्राप्ति हुन्छ भन्ने धार्मिक विश्वास छ । ठूलो एकादशी पनि भनिने आजको एकादशी व्रतले हजार अश्वमेध यज्ञ तथा राजसूय यज्ञ गरे बराबरको फल पाइने शास्त्रीय मान्यता छ ।
कार्तिक महिनामा भगवान् विष्णुलाई भक्तिपूर्वक सम्झी गरिएको स्नान, दान, जप र होमले फल पाइने एवम् सय जन्मका पापबाट मुक्ति मिल्ने प्रसङ्ग विभिन्न ग्रन्थमा वर्णन गरिएको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका सदस्य एवं धर्मशास्त्रविद् प्रा डा. देवमणि भट्टराई बताउँछन् ।
आषाढ शुक्ल एकादशीदेखि कार्तिक शुक्ल एकादशीसम्मका चार महिना विष्णु क्षीर सागरमा सुतेकाले विवाह ब्रतवन्ध जस्ता माङ्गलिक कार्य नगरिने परम्परा छ । यस समयमा खोला, नदी नालामा बाढी पहिरो आउने र सर्पजस्ता जीवको भयका कारण यात्रा नगर्नु शुभ मानिन्छ ।
आजका दिन काठमाडौँ उपत्यकाका चार नारायण, भक्तपुरको चाँगुनारायण, ललितपुरको विशङ्खुनारायण, काठमाडौँका शेष नारायण र इचँगुनारायण स्थानमा विशेष मेला लाग्दछ । यहाँ जान नसक्नेले काठमाडौँको उत्तरी भेगमा रहेका बूढानीलकण्ठ नारायणस्थानको दर्शन गर्दा चार नारायणको दर्शन र पूजा गरे बराबरको फल पाइने विश्वास गरिन्छ । आजै देशभरका नारायण मन्दिरमा विशेष पूजा गरी यो पर्व मनाइन्छ ।
वर्षमा एक दिनअर्थात् आजका दिन यी चार नारायण मन्दिरमा धेरै दर्शनार्थीले पूजा आराधना गर्न आउने गरेकाले चारै मन्दिरमा विशेष व्यवस्था गरिएको जनाइएको छ ।
मकवानपुर । मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिकामा कुटपिटबाट १ जना महिलाको मृत्यु भएको छ । मनहरी ५ डिल्लीपुरकी ५० वर्षीय सन्तमाया चेपाङको कुटपिटबाट मृत्युु भएको मकवानपुर प्रहरीले जनाएको छ ।
मनहरी ५ डिल्लिपुरका डिलबहादुर चेपाङको कान्छी श्रीमती सन्तमायालाई डिल बहादुरको जेठि श्रीमतीको छोरा २६ वर्षीय ईन्द्रबहादुर चेपाङले कार्तिक २७ गते कुटपिट गरी गम्भीर घाईते बनाएकोमा उनको उपचारको क्रममा मृत्यु भएको मकवानपुर प्रहरी प्रवक्ता लक्ष्मी भण्डारीले जानकारी दिए ।
भण्डारीका अनुसार कुटपिटबाट गम्भीर घाइते भएकी सन्तमायाको उपचार चितवनस्थित भरतपुर अस्पताल भइरहेकोमा उपचारको क्रममा मंसिर ५ गते दिउँसो मृत्यु भएको हो ।
कुटपिटमा संलग्न इन्द्रबहादुरलाई जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले नियन्त्रण लिएको र थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

सुदर्शन घिमिरे स्मृति यु–२१ हेटौंडा च्यालेन्ज फुटबल प्रतियोगिताका लागि एफसी मुण्डियाललाई विभिन्न व्यक्ति र संस्थाले नगद सहयोग गरेकाे घिमिरेले बताए । सिनियिर अडिटर रमेश गिरी तथा रमेश एण्ड एसोसियट परिवार हेटौंडाले नगद २५ हजार ५ सय ५५ रुपैयाँ सहयाेग गरेकाे छ भने हेटौँडा–५, पिप्लेस्थित जेनिथ कलेजका सञ्चालक अनिल पाण्डेले ६५ हजार रुपैयाँ सहयोग प्रदान गरेकाे घिमिरेले जानकारी दिए ।
यसैगरी शान्तिनगर टोल विकास समितिका अध्यक्ष देवी बुढाथोकीले १५ हजार रुपैयाँ, नागस्वति भेट्रान्सका अध्यक्ष सोम तितुङले ११ हजार १ सय ११ रुपैयाँ, हेटौडा ५ पिप्ले स्थायी बसाेबास भई हाल हाल अष्ट्रेलिया बस्दै आएका राकेश थापाले १० हजार, पुर्वखेलाडी कमल गौतम खत्रीले १० हजार रुपैयाँ, दि डोर्स रेष्टुरेन्ट पिप्लेका अध्यक्ष सञ्चालक आषिश गौतम र पिप्ले घर भइ हाल बेलायत रहेका सागर ढुङ्गेलले ५ हजार ५ सय रुपैयाँ सहयाेग गरेका छन् । यस्तै प्रतियाेगिताकाे लागि न्यु कम्बाइन क्लबका अध्यक्ष सचिन राई र पोल्ट्री व्यवसायी रुपक चौलागाईले ५–५ हजार रुपैयाँ सहयाेग प्रदान गरेकाे घिमिरेले बताए ।
प्रतियोगिताका संयोजक सुदीप सिंह ठकुरीका अनुसार युवा खेलाडीलाई प्रोत्साहन गर्न उमेर समूहको प्रतियोगिता आयोजना गर्न लागिएको हाे । प्रतियोगिता आयोजनाका लागि करिब ५ लाख अनुमानित लागत अनुमान रहेकाे संयाेजक ठकुरीले जानकारी दिए । प्रतियोगिता संचालनबाट बचत भएको रकम जाजरकोट भूकम्प पीडितहरुका लागि सहयोग गरिने जनाएको छ ।