मकवानपुर । हेटौंडा उपमहानगरपालिका १५ नम्वर वडाले वडा स्तरीय स्नुकर च्याम्पियनसीप सुरु गरेको छ ।
सोमबार हेटौंडा १५ मा खेलको उद्घाटन गर्नुहुदै बागमती प्रदेश पुर्व मन्त्री एकालाल श्रेष्ठले जिविकोपार्जनसंगै खेल क्षेत्रको लगाव प्रभावकारी बन्दै आएको बताउनु भयो ।
युवालाई खेलमा लाग्नुपर्ने औल्याउँदै खेलबाट युवा सशक्तीकरण संभव भएको उहाँले बताउनु भयो । विभिन्न दुर्व्यसनीमा युवाहरू फस्ने क्रम बढिरहेको स्मरण गर्दै उहाँले भन्नुभयो “खेलले जीवनलाई अनुशासित र सभ्य बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ ।”
कार्यक्रममा हेटौंडा १५ का वडा अध्यक्ष सुनिल मोक्तानले खेलले ब्यक्तिलाई समाजमामात्र नभइ देश र अन्तरराष्ट्रिय स्तरमा समेत चिनाउने बताउनुभयो ।
गत भदौ १० गते रसुवा जिल्लामा आएको बाढीमा परेर ज्यान गुमाएका हेटौडा १५ का युवाहरु सुमन गोले र रमेश थापा मगरको स्मरणमा वडाले यो प्रतियोगिता गरेकझ मोक्तानले बताउनु भयो ।
मंसिर ४ गतेसम्म चल्ने प्रतियोगितामा १५ नम्बर वडाका मात्रै १८ जना खेलाडीहरुले खेल्नेछन् ।
प्रतियोगितामा विजेताले ३० हजार नगर सहित ट्रफि प्राप्त गर्ने छन् । यसैगरी उपविजेताले १५ नगदसहित ट्रफि प्राप्त गर्ने छन् । प्रतियोगिताको सेमीफाइनल चरणमा प्रवेश गर्ने खेलाडिहरु २ जनालाई र उत्कृष्ट खेलाडि एक जनालाइ प्रोत्साहन स्वरुप ५/५ हजार प्रदान गरिने ।
उद्घाटन कार्यक्रममा वडा स्तरीय खेलकुद विकास समिति अध्यक्ष गोबिन्द नेगि, मकवानपुर जिल्लाका राष्ट्रिय स्नुकर खेलाडी नितेश खण्डवाललगायतको उपस्थिती रहेको थियो ।
मकवानपुर । छठ पर्व धार्मिक आस्थाको पर्व मात्र नभई सामाजिक सद्भाव, समानता, भाइचारा र प्रकृतिप्रतिको सम्मान अभिव्यक्त गर्ने विशिष्ट सांस्कृतिक पर्वसमेत भएको बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री किरण थापा मगरले बताउनु भएको छ ।
नेपालको बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक तथा बहुसांस्कृतिक विविधताबीचको एकतालाई राष्ट्रिय शक्ति र मौलिक पहिचानका रूपमा उहाँले व्याख्या गर्नुभएको हो।
उहाँले छठजस्ता मौलिक सांस्कृतिक पर्वहरूले नेपाली समाजमा आपसी सहिष्णुता, भावनात्मक एकता र राष्ट्रिय गौरवको भावना अभिवृद्धि गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउँदै आएको आज जारी शुभकामना सन्देशमा उल्लेख गर्नुभएको हो ।
छठ पर्व २०८३ को अवसरमा शुभकामना सन्देश जारी गर्दै मुख्यमन्त्री थापा मगरले विविधताबीचको एकतालाई नेपालको विशिष्ट पहिचानका रूपमा प्रस्तुत गर्नुभएको हो।
उहाँले आफ्नो सन्देशमा भन्नुभएको छ, “नेपाल बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक र बहुसांस्कृतिक विविधताले भरिपूर्ण एक सुन्दर राष्ट्र हो ।
विविधताबीचको सुदृढ एकता नै हाम्रो मौलिक पहिचान र राष्ट्रिय शक्ति हो। छठ जस्ता मौलिक पर्वहरूले नेपाली समाजमा आपसी सहिष्णुता, भावनात्मक एकता र राष्ट्रिय गौरवको भावना अभिवृद्धि गर्न विशिष्ट योगदान पुर्याउँदै आएका छन्।”
मुख्यमन्त्री थापा मगरले छठ पर्व धार्मिक आस्थाको पर्व मात्र नभई सामाजिक सद्भाव, समानता, भाइचारा र प्रकृतिप्रतिको सम्मान अभिव्यक्त गर्ने विशिष्ट सांस्कृतिक पर्वसमेत भएको उल्लेख गर्नुभएको छ। अस्ताउँदो र उदाउँदो सूर्यको पूजा आराधना गरी निष्ठा, पवित्रता र भक्तिभावका साथ मनाइने छठ पर्वको अवसरमा उहाँले स्वदेश तथा विदेशमा रहनुभएका सम्पूर्ण आमाबुबा, दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरूमा सुख, शान्ति, समृद्धि, सुस्वास्थ्य एवं दीर्घायुको कामना गर्दै हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको छ।
उहाँले भन्नुभएको छ, “अस्ताउँदो र उदाउँदो सूर्यको पूजा आराधना गरी अत्यन्त निष्ठा, पवित्रता र भक्तिभावका साथ मनाइने नेपालीहरूको ऐतिहासिक एवं सांस्कृतिक छठ पर्व २०८३ को पावन अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा रहनुहुने सम्पूर्ण आमाबुबा, दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरूमा सुख, शान्ति, समृद्धि, सुस्वास्थ्य एवम् दीर्घायुको हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछु।”
तराई–मधेसबाट सुरु भएको छठ पर्व अहिले हिमाल, पहाड र तराईका सबै क्षेत्रमा उत्तिकै श्रद्धा र भक्तिभावका साथ मनाइनु नेपाली समाजको सांस्कृतिक एकताको उदाहरण भएको मुख्यमन्त्री थापा मगरले बताउनुभएको छ। उहाँले यस पर्वले मानव र प्रकृतिबीचको अटुट सम्बन्धलाई जीवन्त राखेको उल्लेख गर्नुभएको छ।
उहाँले आफ्नो सन्देशमा भन्नुभएको छ, “छठ पर्व धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक दृष्टिकोणले अत्यन्त विशिष्ट र अद्वितीय छ । तराई-मधेसबाट सुरु भई हाल हिमाल, पहाड र तराई सबैतिर उत्तिकै श्रद्धाका साथ मनाइने यस पर्वले मानव र प्रकृतिबिचको अटुट सम्बन्धलाई जीवन्त राखेको छ।”
जल र सूर्यको उपासनामार्फत पर्यावरण संरक्षण, अहिंसा, सामाजिक सद्भाव र विभेदविहीन समाज निर्माणको सन्देश प्रवाह गर्नु छठ पर्वको महत्त्वपूर्ण पक्ष भएको उहाँको भनाइ छ। सबै वर्गका मानिस एउटै घाटमा उभिएर सूर्यदेव र छठी माताको आराधना गर्ने परम्पराले समानता र सामाजिक एकताको सन्देश दिने उहाँले उल्लेख गर्नुभएको छ।
मुख्यमन्त्री थापा मगरले भन्नुभएको छ, “जल र सूर्यको उपासनामार्फत पर्यावरणको संरक्षण, अहिंसा, सामाजिक सद्भाव र विभेदविहीन समाजको निर्माण गर्नु यस पर्वको मुख्य सन्देश हो। सबै वर्ग एउटै घाटमा उभिएर सूर्यदेव र छठी माताको आराधना गर्ने भएकाले यस पर्वले आपसी समानता, एकता र भाइचाराको अनुपम उदाहरण प्रस्तुत गर्दछ।”
यसैगरी, बागमती प्रदेश सरकार मौलिक चाडपर्व, भाषा तथा संस्कृतिको संरक्षण, संवर्द्धन र प्रवर्द्धनमा प्रतिबद्ध रहेको उहाँले स्पष्ट पार्नुभएको छ। स्थानीय तह र सरोकारवाला निकायसँग सहकार्य गर्दै राष्ट्रिय पहिचानसँग जोडिएका सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणमा प्रदेश सरकारले अभिभावकीय भूमिका निर्वाह गर्ने उहाँको भनाइ छ।
उहाँले भन्नुभएको छ, “बागमती प्रदेश सरकार आफ्नो अभिभावकीय भूमिका निर्वाह गर्दै, स्थानीय तह र सरोकारवाला निकायहरूसँगको सहकार्यमा यस्ता राष्ट्रिय गहनाका रूपमा रहेका अमूल्य चाडपर्व, भाषा एवं संस्कृतिको संरक्षण, संवर्द्धन र प्रवर्द्धन गर्न सदैव प्रतिबद्ध रहेको छ।”
मुख्यमन्त्री थापा मगरले छठी माताको कृपाले सबैको जीवनमा नयाँ ऊर्जा, उत्साह र उज्यालो छाओस् भन्ने कामना गर्नुभएको छ। साथै, छठ पर्वले नेपाली समाजमा आपसी सद्भाव र मित्रवत् सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउने विश्वास व्यक्त गर्दै पुनः सम्पूर्ण नेपालीमा छठ पर्वको शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको हो ।
मकवानपुर । जीवनको कुन पल अन्तिम हुन्छ पत्तो हुुदैन र पनि यात्रा त जीवनको अनिवार्य पाटो हो । यात्राकै क्रममा हुने मृत्यु झन् भयानक हुने गर्दछ ।
चाडपर्वको रौनक बोकेर घर परिवार र आफन्तको माझमा रमाउन यात्रा तय गरेकाहरु बिचबाटोमै अस्ताउँदाको पीडा शब्दमा प्रकट संभव छैन । विहीबार यस्तै पीढादायि पलको साक्षि बन्यो मकवानपुरको भिमफेदी । घुमाउरो अनि ओरालो बाटो, पटक पटक दुर्घटना भइरहेको स्थान । यही स्थानमा आइपुग्दा सकियो १४ जनाको जीवनलिला ।
विहीबार विहान सबेरै ललितपुरको टीकाथलीबाट सर्लाहीको लागि छुटेको विद्युतीय सवारी (हायस) पौने ६ बजे मकवानपुर जिल्लाको भिमफेदी गाउँपालिका–६ चिसापानीगढीमा आइपुगेर दुर्घटना भयो । गाडीमा सवार २० मध्ये १४ जनाको घटना स्थालमै मृत्यु भयो ।
यो घटनाले अनेक प्रश्नहरु फेरी उठाएको छ । हेटौंडा काठमाण्डौ छोटो दुरीको यात्रामा आत्तिने मन, व्यक्ति, परिवार र आफन्तसमेतलाई यात्राभरी हुने तनाव मात्रै हैन, जिम्मेवार निकायहरुको बेवास्ताको हदमाथि पनि प्रश्न उठेको छ । जोखिमपूर्ण यात्राको विकल्प नखोजिएको, दुरीको हिसाबले लगाइने समयसिमा (टाइमकार्ड) लाई प्रहरी र प्रशासनले बेवास्ता गरेको, प्रदेश सरकारले समेत आफ्नो जिम्मेवारी पुरा नगरेको प्रश्नहरुको ताँतीले यतिखेर सामाजिक सञ्जालहरु तातेका छन् ।
सलार्ही जिल्ला चक्रघट्टा गाउँपालिकाका १३ जनाले र कविलासी नगरपालिकाका १ जनाले ज्यान गुमाएपछि मधेश प्रदेश सांसद तथा पूर्व अर्थमन्त्री संजय कुमार यादब पीडित परिवारको साथमा हेटौंडा आइपुग्नु भएको छ ।
छठ पर्व मनाउन ललितपुरको टीकाथलीबाट सर्लाहीको चन्द्रघट्टातर्फ जाँदै गरेको मधेश प्रदेश ०३–००१ ज ०८८० नम्बरको हाइस सडकबाट करिब पाँच सय मिटर तल खोल्सामा खस्दा १४ जनाको मृत्यु भएको थियो ।
प्रादेशिक अस्पतालमा शव राख्ने स्थानको समेत अभाव भएपछि चाँडै शव बुझिदिन गरिएको अनुरोध मृतकका परिवारले मान्न तयार भएका थिएनन् । घटनाको छानविन र क्षतिपुर्तिको सवालमा कुरा नमिलेपछि हेटौडा उपमहानगरपालिका १ स्थित हेटौडा अस्पतालमा बागमति प्रदेश स्वास्थ्य तथा सामाजिक विकास मन्त्री गिरबहादुर तामाङ, मधेश प्रदेश सभा सदस्य संजय कुमार यादब, हेटौंडा अस्पतालका रजिष्ट्रार भिमसागर गुरागाइ, हेटौंडा अस्पतालका निमित्त निर्देशक डा हरिबहादुर खड्का, अस्पतालका सुचना अधिकारी डा सुरेन्द्र बढु, सर्लाही जिल्ला चक्रघट्टा गाउँपालिकाका पुर्व अध्यक्ष, मृतक परिवारका व्यक्तिहरुसमेतको उपस्थितिमा छलफलको लागि बैठक बसेको थियो ।
बैठकपछि मृतकको परिवारले पोष्टमार्टनको लागि सहमति दिने भएका छन् । शव पोष्टमार्टनपछि शव गृहजिल्ला लगिने छ । छलफलमा मन्त्री गिरबहादुर तामाङले दुर्घटना प्रति शोक व्यक्त गर्दै बागमति प्रदेश सरकारले यो दुर्घटना प्रति ध्यानाकर्षण भएको र घटनाकै दिन गठित छानविन समितिले रफ्तारमा काम गर्ने आश्वासन दिनुभयो । राज्यवाट मृतक परिवारलाई हुने व्यवस्थापन, मृतक परिवारलाई घरसम्म जान र हेटौंडा बसुञ्जेल खाना र बासको व्यवस्थापन गर्ने सहमति भएको छ । जसअनुसार हेटौंडामा रहेका मृतक पिडित परिवारका ४५ जना गाँसबासको व्यवस्थापन हेटौंडा उपमहानगरपालिकाले मिलाएको छ । बागमति प्रदेश मुख्यमन्त्री किरण थापाले पिडित परिवारको मागलाइ सम्बोधन गर्ने प्रतिवद्दता गर्नेुभयो ।
निमित्त निर्देशक खड्काले कानुनि प्रक्रिया बमोजिम पोष्टमार्टम गर्न सर्जिकल रुपमा आफूहरु तयार भएको, अस्पतालको क्षमता अनुसार हेटौंडा अस्पतालमा जम्मा ४ वटा मात्रै शव राख्न मात्र सकिने अवस्था रहेकोले समस्या भएको बताउनु भयो । जतिसक्दो चाडो पोष्टमार्टम गर्नुपर्ने अवस्थामा हामी छौ” खड्काले भन्नुभयो । “मृतक परिवारले आफ्नो कानुनी प्रक्रिया सम्बन्धित निकायबाट टुङ्ग्याउन अनुरोध गरेछौ ।”
छलफलमा पूर्वमन्त्री यादबले पिडित परिवारलाइ आवश्यक क्षतिपुर्तिको माग गर्नुहुदै राज्यले सर्वसुलभ तरिकाले यातायातको सुविधा मिलाउनु पर्नेमा खबरदारी गर्नुभयो । एकै परिवारको ६ जनाको परिवार नै मृत्यु भएको अवस्थामा तथा सबै अभिभावक गुमाएर ज्यान बचेका १६ महिनाको बालकको भविष्यको सुनिश्चितता गर्न राज्य गम्भिर हुनेपर्छे यादबले बताउनु भयो ।
चक्रघट्टामा शुक्रबार सार्वजनिक बिदा
एकै पालिकाका १३ जनाको मृत्यु भएपछि शोकमा डुबेको चक्रघट्टा गाउँपालिकाले शुक्रबार शोक विदा दिएको छ । मकवानपुरको भीमफेदी गाउँपालिका–६ चिसापानीगढीमा भएको माइक्रोबस दुर्घटनामा स्थानीय नागरिकको मृत्यु भएपछि सर्लाहीको चक्रघट्टा गाउँपालिकाले शुक्रबार शोक बिदा दिएको हो ।
दुर्घटनमा मृत्यु भएका चालक एकजना सर्लाही जिल्ला कविलासी नगरपालिकाका बासिन्दा हुन् भने अरु सबै एकै पालिकाका थिए ।
गाउँपालिका अध्यक्ष कृष्णकुमार यादवद्वारा जारी सूचनाअनुसार दुर्घटनामा ज्यान गुमाएकाहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै पालिकाभरि एक दिन शोक बिदा दिइएको थियो । गाउँ कार्यपालिकाको कार्यालय, वडा कार्यालयहरू, सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालय र सम्पूर्ण सरकारी तथा गैरसरकारी कार्यालय बन्द रहेका छन् । तर स्वास्थ्य संस्थाका आकस्मिक सेवा भने नियमित सञ्चालनमा रहे ।
चक्रघट्टा गाउँपालिकाले दुर्घटनामा ज्यान गुमाएका प्रत्येक मृतकका परिवारलाई जनही ५० हजार रुपैयाँका दरले आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउने भएको छ ।
संघीय सरकारको आश्वासन
मकवानपुरको भीमफेदी दुर्घटनाका पीडितलाई उपचार खर्च, क्षतिपूर्ति तथा बिमा रकम यथाशीघ्र उपलब्ध गराउने आश्वासन संघीय सरकारले दिएको छ ।
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले शुक्रबार विज्ञाप्ति प्रकाशन गर्दै सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐन, २०४९ तथा प्रचलित बिमा कानुनअनुसार भीमफेदी दुर्घटनाका घाइतेहरूको उपचार खर्च र मृतकका परिवारले प्राप्त गर्ने क्षतिपूर्ति तथा बिमा रकम यथाशीघ्र उपलब्ध गराउने बताएको हो । सम्बन्धित सवारीधनी, यातायात व्यवसायी र बिमा कम्पनीसँग समन्वय गरी आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाइने विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
प्रधानमन्त्री कार्यालयका अनुसार उपचाररत घाइतेहरूको स्वास्थ्योपचारमा कुनै कमी हुन नदिन सम्बन्धित अस्पताललाई आवश्यक निर्देशन दिइएको छ ।
यसैगरी दुर्घटनाको वास्तविक कारण पहिचान गरी आगामी दिनमा यस्ता घटना दोहोरिन नदिन आवश्यक सुझावसहितको प्रतिवेदन तयार गर्न मकवानपुरका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारीको संयोजकत्वमा सात दिनभित्र प्रतिवेदन पेस गर्ने गरी पाँच सदस्यीय छानबिन समिति गठन गरिएको जनाइएको छ ।
“सरकार दुर्घटनाका पीडित परिवारलाई आवश्यक सहयोग तथा सहजीकरण गर्न प्रतिबद्ध छ” विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
मकवानपुर । आज तिहारको मुख्य दिन अर्थात भाई टीका । दाजूबहिनी, दिदिभाइहरूको आत्मिय चाड ’भातृद्वितिया’ अर्थात् ’भाईटिका’।
आज टीकाको उत्तम साइत ११ः०७ बजे रहेको छ । शुभ साइतमा दाजूभाइहरू पश्चिम मुखासन भई बस्ने तथा दिदीबहिनीहरू पूर्वाभिमूख भई दाजूभाइहरूलाई टीका लगाई शुभाशिष दिई शुभ सगून ख्वाउनु उत्तम हुन्छ ।
काग, कुकुर, गाई, गोरु सबैलाई पूजा गरिएपछी तिहारको मुख्य र अन्तिम दिन दिदिबहिनीले दाजुभाईको पूजा गर्ने भाइटिका । यमपञ्चकको पाँचौ तथा अन्तिम दिन आज “भाइटिका“ । दाजूभाइलाई टीका लगाउन माईती जाने गर्छन्,भने कतिपय दाजुभाई आउने प्रतिक्षा र हर्षमा टीका लगाउने चाँजोपाँजो मिलाउँदै हुनुहुन्छ होला ।
सप्तरङ्गी टिकाहरु, कहिल्यै नओईलाउने मखमली अथवा सुपारी फूलको माला, सेलरोटी, अनर्सा, मिठा स्वादिला चकलेट, काजू, किसमिस, नरीवल, छोहडा, मिठाई, मरमसाला लगायतका खानेकुराहरुसहित आज दिदीवहिनीले दाजूभाइको पूजागर्ने चलन छ ।
भाइटिका लगाउने चलन
भाइटिकाका विषयमा एउटा अत्यन्त प्रचलित जनउक्ति रहेको छ । एकपटक एकजना चेलीले आफ्नो दाजूलाई टिका लाउँदैगर्दा यमराजको दूत उनको दाजूलाई लिन आईपुग्दछ । यमदूतका अनुसार उनको दाजुको उमेर पुगिसक्यो अनि अब उनको मृत्यू निश्चय छ ।
ति चेलीले यमदूतलाई टीकाटालो नसकुन्जेलसम्म पर्खिन भन्छिन र टिकाटालोका क्रममा यमदुतलाई पनि सँगै राखेर टीकाटालो अनि पूजा गर्दछिन् । यसरी चेलीको श्रद्धा अनि सम्मानबाट खुसीभएका यमदुतले प्रसन्न भएर चेलीलाई वरदान माग्न भन्दा उनले मेरा दाजूलाई नलग्नु भनेर वरदान माँगेर बचाएको अर्थात् चेलीको मायाले दाजूभाइको मृत्युसमेत टर्दछ भन्ने जनविश्वास रहेको छ ।
मकवानपुर । तिहार अर्थात् यमपञ्चको दिन आज गोवर्द्धन पुजा गरि मनाइदै छ । कात्तिक शुक्ल प्रतिपदाका दिन आज मंगलबार गोवर्द्धन संगै बलि, गोरु र कृषकको पूजाआजा गरी मीठो खानेकुरा खान दिएर मनाउने गरिन्छ ।
आजको दिन आँगनमा लिपपोत गरी गाईको गोबरको पर्वत बनाई त्यसलाई गोवर्द्धन पर्वत मानी पूजा गर्ने गरिन्छ । गोवर्द्धन पुजा द्वापरयुगसंग सम्बन्धित रहेको मानिन्छ ।
द्वापरयुगमा भगवान् श्रीकृष्णले हत्केलाले गोवर्द्धन पर्वत उचाली गोकुलवासीलाई मुसलधारे वर्षाबाट बचाएको सम्झनामा गोवर्द्धन पर्वतको पूजा गर्ने प्रचलन बसेको धर्मशास्त्रविद्हरु बताउँछन ।
बलि, हली एवं गोरु पूजा
भगवान् विष्णुले बलि राजालाई यमपञ्चकका पाँच दिन मत्र्यलोकको शासन गर्ने अधिकार दिएको विश्वासका आधारमा आज बलि राजाको पनि सम्झनास्वरूप पूजा आराधना गरिन्छ ।
यसैकारण तिहारमा देउसी भैलो खेल्नेले हामी त्यसै आएनौँ बलि राजाले पठाए भनेर भट्याउने चलन चलेको हो । वर्षभर जोतिएर मानव हितका लागि सेवा गर्ने गोरुलाई पनि आज पूजाआजा गरी मीठामीठा खानेकुरा खान दिने प्रचलन छ ।
गोरुलाई महादेवको वाहन अर्थात् साँढेका रूपमा पनि पूजा गर्ने परम्परा छ । यसैगरी वर्षभर गोरु जोत्ने हली एवं अन्य कृषि कर्म गर्ने किसानलाई पनि आज पूजा गरी मीठा मीठा परिकार खुवाइन्छ । यसैले आजको दिनलाई हली तिहार पनि भनिन्छ ।
म्हः (आत्म) पूजा
आजैको दिन नेवार समुदायमा म्हः (आत्म) पूजा समेत गरिन्छ । नेवार समुदायका मानिसहरूले आफ्नो आत्म (म्हः) पूजा पर्व मनाउने गर्दछन् । मानिसको आत्मा नै सबैभन्दा ठूलो र महत्वपूर्ण भएकाले आत्म पूजा गर्ने परम्परा शास्त्रीय भएको धर्मशास्त्रविद् बताउछन । ।
आत्म सन्तुष्ट बनाई खुसी राख्न सके देवी देवता पनि प्रसन्न भई आशीर्वाद दिने र जीवन लिएको पनि सार्थक हुने धार्मिक विश्वाससमेत छ ।