वन, वन्यजन्तु र मुहान संरक्षणमा महिला
Tags: No Comments
मकवानपुर / मकवानपुर जिल्ला हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा न. १ कि सकुन्तला थापा उमेरले ५१ वर्ष पार गरिन् । तर, उनको सक्रिय दैनिकीले उनको उमेरलाई पत्याउँदैन । पछिल्लो दुई दशक उनको चासोको विषय बनेको छ, घर नजिकैको सामुदायिक वनकाे संरक्षण सवाल । सामुदायिक वन संरक्षणमा आफू लागि पर्ने र अन्यलाई पनि प्रेरित गर्ने काममा तल्लिन छिन् सकुन्तला ।
हेटौंडाको सुन्दर सामुदायि वन उपभोक्ता समितिको उपाध्यक्ष रहेकी सकुन्तला लगातार ५ कार्यकाल समितिमा नै छिन् । महिलाको जसैजसो सवाल वनसँगै जोगिएको हुनाले वन संरक्षणमा महिलालाई अगाडि बढाउनु पर्ने बताउँछिन् उनी । घाँस,दाउरा तथा सोतरको लागि वन प्रवेश गर्नेहरु पुरुषभन्दा बढी महिला हुन्छन्, विरुवालाई जोगाउनको लागि महिलालाई जागरुक बनाइयो भने, विरुवा हुर्कन्छ, वन बाक्लिन्छ । वन बाक्लिनु भनेको पानीको मुहानहरु सुरक्षित हुनु हो । जनघनत्व बढ्दो छ, बढ्दो शहरीकरणले पानीको अभाव पनि बढीरहेको छ । वन तथा पानीको मुहानलाई बचाउँन समयमा नै ध्यान नदिए आगामी पुस्ताले ठूलो मुल्य चुकाउनु पर्छ भन्नेमा सचेत छिन् उनी ।
‘घाँस, पात,काठ दाउराको मात्रै समस्या हैन, वन मासिदा हाम्रो जीवन नै कसरी रहला ?’ उनी भन्छिन् ‘वन त हाम्रो जीवन हो, वन संरक्षण सबैको दायित्व हो, कर्तव्य हो ।’ यसै सामुदायिक वनको सचिव पदमा रहेर नेतृत्व गरिरहेकी छिन् तनुजाकुमारी ढकाल । सामुदायिक वनको काम भनेपछि रातभर नसुतेरै खटेको अनुभव छ उनीसँग पनि । वनमा डढेलो लागेपछि साँझ आगो निभाउन वन पसेका उनीहरु निद्रा मारेर विहानीसम्म आगोसँगै पौठेजोरी खेल्दै आगो निभाएर डढेलोलाई जितेरै फर्कन्छन् ।
‘पटक पटक यस्ता घटना भएका छन्, आफ्नो आङमा लगाएको लुगा कति डढे, ज्यानमा कति चोट लागे, आगो निभाउन तिर लागेपछि केही सोच आउन्न, आगो निभाउनै पर्छ भन्ने मात्रै लाग्छ’ उनि भन्छिन् । ‘आगो निभाउँदा निभाउँदा पानीले प्याक्क प्याक्क भइन्छ, पानी दिने मान्छे पनि पाइदैन, तर वनमा आगो देखिसी मनले मान्दैन, दौडिहाल्छौ ।’
कहिले २५ हेक्टर वनमा फैलिएकाे डढेलाे नियन्त्रण गरेका त,कहिले ३९ हेक्टर जमिनमा फैलिएको जंगलमा आगो लाग्दा लगातार खटेर आगो निभाएरै फर्केको स्मरण छ उनीहरुलाई । वनमा लाग्ने डढेलो नियन्त्रणको लागि सकुन्तला र तनुजाले २०६६ सालमा नेपालमै पहिलो पटक ‘फायर फाइटर’को तालिन लिएका थिए । जर्मन सरकारको सहयोगमा उनीहरुसँगै अग्नी नियन्त्रणको लागि तालिम लिएका २० जना अहिले यो वस्तिमा छैनन् ।
२५ जनाले तालिम लिएकोमा हाल ५ जना मात्रै बाँकी छन् । युवा पुरुषहरुलाई तालिम दिइयो, उहाँहरु नोकरीको खोजिमा जिल्ला बाहिर पुग्नु भयो, तर घर गृहस्थि हेरेर बस्ने भनेकाहरुले नै अहिले सुन्दर सामुदायिक वनलाई साँच्चैको सुन्दर बनाएका छन् ।
सुन्दर सामुदायिव वन मात्रै हैन, वरपरका एकतारे सामुदायिक वन, मनकामना सामुदायिक वनलगायतका सामुदायिव वनमा डढेलो लाग्दा पनि उनीहरुले आगो नियन्त्रणमा पुग्ने गरेका छन् ।
महिलाले जसरी घरलाई सुन्दर ढंगले व्यवस्थापन गरेका छन्, वनलाई पनि सुन्दर नै बनाएका छन् । ढकालका अनुसार यस सामुदायिक वनमा झण्डै ३ सय जना जना उपभोक्ताहरु रहेका छन् । सबै उपभोक्ताहरु वनको संरक्षणको लागि एकजुट भएकै कारण यो वन मकवानपुर जिल्लामा उत्कृष्ट समेत घोषणा भएको छ । ‘महिलाको जिम्मेवारी घर मात्रै हैन, हाम्रो वरपरको वातावरणीय जीवन पनि हाम्रै जीवन हो, उनी भन्छिन् ‘वातावारण हराभरा राख्न सके पो हामी स्वस्थ रहन सक्छौ ।’
धेरै जसो पुरुषहरु काममाजि हुने भएकोले पनि वन, वन्यजन्तु तथा पानीका मुहान सुरक्षा तथा संरक्षणमा महिलाको दाँजोमा कम समय दिने गरेका छन् । वनमा आएका समस्याबारे समितिमा जानकारी गराउने, समाधान गराउनेमा महिलाहरु नै अगाडि भएको उपभोक्ताको बुझाई छ ।
कोरोना संक्रमणले देशव्यापि लकडाउन हुँदा सुन्दर सामुदायिक वन उपभोक्ता समितिका उपभोक्ताहरु घर घरमा थुनिएर बसेनन् । उनीहरुले यही समयलाई वनको सरसफाइमा खर्च गर्ने अवसरको रुपमा लिए । वनमा उम्रेका अनावश्यक झाडिहरु फँडानी गरे, वनको बिचमा बनाइएको पानी पोखरीहरु सरसफाइ गरे । वन्यजन्तुको सुरक्षाको लागि समय खर्चिए । चैत बैशाख, जेठको सुख्खा मौसममा पानीको अभाव भएपछि बस्ति पसेर हैरान गर्ने वन्यजन्तुको लागि जंगलमै पानी पोखरीहरु निर्माण गरिएको छ ।
जंगलमै फलफूल जंगलमै पानी पाेखरी
‘बन्यजन्तु हाम्रो बस्तिमा आए भनेर रिस गर्ने हैन, उनीहरु पनि जीवन खोज्दै हामी कहाँ आएका हुन्, पानीको तिर्खाले भौतारिदै वा खानेकुराको अभावले छट्पटिदै वस्तिमा आएका हुनछन् वन्यजन्तुहरु’ थापा भन्छिन् ‘वन्यजन्तुलाई समस्या नहोस् भनेर हामीले जंगलमै ४ स्थानमा पानी पोखरी बनाइदिनएका छौ, अबको केही वर्षमा उनीहरुलाई फलफूल पनि जंगलमै फल्ने छ ।’

वन्यजन्तुको लागि आवश्यक पानी तथा फलफूल जंगलमै भएपछि जनावरहरु बस्ति पस्दैनन् । जनावरहरु मानवीय वस्तिमा नपसेपछि मानव र बन्यजन्तु बिचको द्वन्द्वको सुरुवात नै हुँदैन । सुन्दर सामुदायिक वनले यो द्वन्द्वको उठान नै नहोस् भनेर वनमा विभिन्न प्रजातिको ५ हजार थान फलफूलको विरुवा रोपेको छ । केरा, आँप, कटहर, लिचि, अम्ब, अनार जस्ता फलफूलहरु यसवर्ष रोपिएको उपाध्यक्ष थापाले बताइन् ।
जनावरलाई पानी पिउनको लागि बनाइएको पोखरीको वरपर र अन्यत्र समेत फलफूल लगाएका छौ, अब बाटो बिराएर सडकमा आउने भन्दा बाहेक खाना र पानी खोजिमा भौतारिदै बस्ति पस्ने समस्या विस्तारै हल हुने अपेक्षा गरेका छ’ सचिव ढकालले भनिन् ‘केही वर्ष यता जनावर हाम्रो तरकारबारी, फलफूल बगैचामा पस्ने गरेपछि हामीले यो विकल्प सुरु गरेका हौं ।’

भिरालो र चट्टानी वन भएको कारण पानीको मुहान संरक्षणमा धेरै समस्या भएको सुन्दर सामुदायिक वन उपभोक्ता समिति, वन्यजन्तु संरक्षण तथा व्यवस्थापन उपसमिति संयोजक किशोरचन्द्र ढकालले बताए । पानीको मुहान कै संरक्षणको लागि धेरै समस्या भएको उनले बताए । मुहान नसुकोस् भनेर विरुवाहरु लगाउने वर्षको बेलामा आउने भेलबाढीले पुरिएमा सरसफाइ गर्ने जस्ता काम नियमित गर्ने गरेको संयाेजक ढकालले बताए ।
‘पानीको मुहानको संरक्षण गर्न सबैभन्दा ठुलो चुनौति नै डढेलो हो’ सचिव ढकालले भनिन् ‘मुहान भएको ठाउँमा डढेलो लागेपछि त खत्तम नै हुन्छ, हामीले पानीको मुहानलाई डढेलोबाट कुनै पनि हालतमा बचाँउनु पर्छ ।’ मुहान सुरक्षाको लागि सुख्खा समयको सुरु हुँदासाथ वरवर अग्नि रेखाहरु बनाउने, सुख्खा पातपत्करहरु रहन नदिने, डलेका सुकेका काठ दाउराहरु रहन नदिने गरेको उनले बताइन् । ‘पानीको मुहान नै सुख्यो भने हामी कसरी बाँच्ने भन्ने धारण सबैमा भयो भने, जो जसले भ्याउँछ, मुहानको अवस्थाबारे चासो दिइन्छ’ उनी भन्छिन् ‘सबैभन्दा ठुलो कुरा चेतना, जागरुकता नै हो ।’ पिउने पानीको मुहान संरक्षण गर्ने कार्यलाई उच्च प्राथमिकता दिंदै आएको संयाेजक ढकालले बताए ।
केही वर्ष अगाडि पानीको हाहाकार हुने गरेको यही क्षेत्रमा अहिले सार्वजनिक स्थलमा धारामा निरन्तर पानी आउने गरेको छ । यही वनले मुहान संरक्षण गरेपछि हेटौंडा अस्पताल, हेटौंडाको भिमफेदी बसपार्क, चौकीटोलको तिरतिरे धारा, वृद्ध आश्रम, सिद्धार्थ माध्यमिक विद्यालय जस्ता सार्वजनिक स्थलहरुमा तथा मनकामना सामुदायिक वन क्षेत्रका स्थानीयहरु समेतलाई अहिले नियमित पानी वितरण गरिदै आएको छ ।

मुहान मै ट्याङ्की बनाउने संभावना नभएपछि केही वरपर चेम्बर बनाएर पाइपमार्फत पानी जम्मा गर्ने र मुहानको निरन्तर रखेदेख गर्ने गरिएको उनले बताए । ट्याङ्की बनाउने, पाइप पुर्ने काम गर्नै समस्या छ एकातिर भिरालो जग्गा, गेगर नै गेगर छ खन्न र पुर्न सकिने अवस्था छैन भने अर्को तिर सबैभन्दा ठुलो कुरो बजेट कै समस्या छ । स्थानीय सरकार आए पनि सामुदायिक वन बचाउँनको लागि कुनै पहल नभएको समितिको गुनासो छ ।
सुख्खा मौसममा जनावारको लागि बनाइएको पोखरीमा पानी छिटो छिटो सुक्ने गरेको छ, यि पोखरीहरुमा पानीको मात्र अनुगमन गर्ने कार्य समितिले नियमित गर्ने गरेको किशोरचन्द्र ढकालले बताए ।
सामुदायिक वन क्षेत्रभित्र विभिन्न ४ स्थानमा जनावरको लागि पानी पिउने पोखरी निमार्ण गरिए पनि याे प्रयाप्त नभएकाे सामुदायिक वनका पुर्व अध्यक्ष तथा वर्तमान सल्लाहकार बुद्धिप्रसाद पोडेलले बताए । अवश्यकता अनुसार यसलाई थप्दै लैजाने योजना समेत रहेको पौडेलले बताए । यसै गरी सामुदायिक वनले २ स्थानमा मुहान संरक्षण अन्तरगतको कार्य गर्दै आएको छ ।

उपभोक्ताको रुपमा रहदा होस् वा पदीय जिम्मेवारीमा रहँदा यहाँका महिलाहरुले वन र वन्यजन्तु संरक्षणको काम आफ्नै जिम्मेवारी ठानेका छन् । यो सामुदायिक वनमा हाल मृग रतुवा मृग, मयुर, सालक, दुम्सी, बाँदरलगायतका वन्यजन्तुहरु प्रसस्तै रहेको र वन्यजन्तुले जंगल नजिकै रहेको बस्तिमा दुख दिन थालेपछि स्थानीयवासी र सामुदायिक वन उपभोक्ता समितिको सक्रियतामा वन्यजन्तुको संरक्षण तथा व्यवस्थापनलाई ध्यान दिन थालिएको छ ।
केही समस्या र केही गुनासा पनि
सामुदायिकव वन, वन्यजन्तु तथा पानीको मुहान संरक्षणार्थ लागेका अभियान्ताहरुसँग समस्या र गुनासाहरु पनि छन् । राजमार्गमा गुड्ने सवारीको कारण वन्यजन्त घाइते हुने क्रमले समितिलाई चिन्तित गराएको छ । सवारीमा ठोक्किएर चोट लागेका मृगहरुलाई समातेर वन कार्मचारीको रोहवरमा समितिका पदाधिकार तथा वन उपभोक्ताहरुले आफ्नो बाख्रा पाल्ने खोरमा राखेर उपचारपछि चोट निको गराइ वन कर्मचारीकै रोहवरमा छोड्ने गरेको वन्यजन्तु संरक्षण तथा व्यवस्थापन समिति संयोजक किशोरचन्द्र ढकालले बताए ।
सामुदायिक वनसँग बजेटको अभाव हुँदा घाइते जनावरहरुको उपचारको लागि काम गर्न नपाएको ढकालले बताए । वनबाट एक्कासि राजमार्गमा आइपुग्ने जनावरहरुको सुरक्षार्थ स्थानीय सरकारले खासै चासो नदिएको उनले बताए । यसै गरी छाडा कुकुरको कारण पनि वन्यजन्तुहरु शिकार हुने गरेका छन् । यसको रोकथामको लागि पनि कतैबाट चासो देखाइएको छैन ।

यता वनभरी ढलेका सुकेका काठ तथा दाउराहरू छन् । तर, मान्छे मर्दा घाटमा लैजाने दाउरा हुन्न । ढलेको रुख,दाउरा बटुल्न पाए एकातिर समितिको आम्दानी हुनेथ्यो, अर्को तिर आगलागीबाट जोगिन केही राहत हुने थ्यो ।

सरकारी नीतिको कारण यस्ता समस्यामा सहजिकरण नभएपछि भने समस्या भएको छ ।
यसैगरी वनमा वन्यजन्तुको संख्या बढ्दो छ, यस अनुरुप नै वनक्षेत्र भित्र पानी पोखरीहरु पनि थप निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता बढेको छ । समितिले थप पानी पोखरी बनाउने योजना पनि बनाएको तर बजेटको अभावले काम अगाडि बढाउन नसकिएको वन्यजन्तु संरक्षण तथा व्यवस्थापन समिति संयोजक ढकालले बताए ।
वन बचाउनको लागि अहोरात्र खट्ने समितिका पदाधिकार तथा उपभोक्ताहरुलाई वन पैदावरको प्रयोगमा लागि भने झण्झटीलो काुननको कारण समस्या भएको उपभोक्ताहरुको गुनासो छ । ‘हामीले वन, वन्यजन्तु, पानीका मुहान संरक्षण गरेका छौ, यसमा हामीलाई गर्व छ तर, हामीले गरेको काममा हामीले सन्तोषको स्वास लिन पाएका छौनौ’ उनीहरु भन्छन् ।
मकवानपुर जिल्लाका ४ सय २५ वटा सामुदायिक वनहरु रहेका छन् । जसमा नियम अनुसार प्रमुख पदसमेतमा ५० प्रतिशत महिला छन् । सामुदायिक वनले महिलाहरुको क्षमता विकास नेतृत्व विकास तथा जीविकोपार्जनको लागि महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको सामुदायिक वन उपभोक्ता महासंघ मकवानपुरका अध्यक्ष साधुराम चौलागाईले बताए । वन समितिहरुमा महिला र पुरुषको ५० ÷५० प्रतिशत नेतृत्व रहने कानुनी व्यवस्था अनुसार महिलाहरु नेतृत्व भएपछि वन तथा वनजन्य स्रोत सम्पदाको संरक्षणमा प्रगति भएको अध्यक्ष चौलागाईंले बताए ।
मकवानपुर । आइतबार बिहान बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले संसद् विघटनको प्रस्ताव पारित गरी स्वीकृतको लागि राष्ट्रपतिसमक्ष पठाउने निर्णय गरी संसद् विघटन गर्ने सरकारको प्रस्ताव राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले स्वीकृत गरेकी छन्। मन्त्रिपरिषद्काे बैठकपछि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली राष्ट्रपतिलाई भेट्न स्वयं राष्ट्रपति कार्यालय पुगेका थिए।
आइतबारै राष्ट्रपति कार्यालयले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै सरकारको सिफारिसमा नेपालको संविधानको धारा ७६ को उपधारा (१) र (७) तथा धारा ८५ एवं संसदीय प्रणालीको आधारभूत मर्म एवं मूल्य मान्यता तथा हाम्रो आफ्नै र संसदीय प्रणाली भएका मुलुकहरुको अभ्यास बमोजिम हुनेगरी संसद् विघटनको प्रस्ताव स्वीकृत गरिएको कार्यालयले जनाएको छ।
राष्ट्रपतिले २०७८ वैशाख १७ र २७ मा प्रतिनिधिसभा चुनावको मिति समेत तोकेकी छन्।
मकवानपुर । मकवानपुरको विकट राक्सिराङ गाउँपालिकाका विभिन्न स्थानमा लगाइएकाे गाँजा फडानी गरिएको छ । राक्सिराङ गाउँपालिका वडा नम्बर ३ को लावती लगायतका स्थानहरुमा १५ विगाहामा अबैध रुपमा लगाइएको लागुऔषध गाँजा खेती फडानी गरी नष्ट गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरिक्षक इन्द्रबहादुर रानाले जानकारी दिए।

जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी निरीक्षक अविनाश अधिकारी र इलाका प्रहरी कार्यालय मनहरीबाट प्रहरी निरीक्षक बिनोद श्रेष्ठको कमाण्डमा खटिएको ६० जना प्रहरी टोलीले बारीमा लगाइएको हरियो गाँजा नष्ट गाँजा नष्ट गरेको रानाले बताए ।
मकवानपुर । शुक्रबार देशभर थप १ हजार २९ जना कोरोना भाइरस संक्रमणमुक्त भएका छन् । यो सँगै हालसम्म कोरोना भाइरसलाइ जितेर घर फर्किनेको संख्या दुई लाख ५२ हजार ४ सय ७४ पुगेको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जनाएकाे छ ।
त्यसैगरी शुक्रबार थप ७ सय ८२ जनामा कोरोना भाइरस संक्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार ५ हजार ७ सय ६ जनाकाे नमुना परीक्षण गरिएकोमा ७ सय ८२ जनामा कोरोना भाइरसको संक्रमण देखिएको हो ।
त्यस्तै कोरोना भाइरस संक्रमणबाट १६ जनाको मृत्यु भएको छ । योसँगै देशभर कोरोनाबाट ज्यान गुमाउनेको संख्या १ हजार ७ सय ६५ जना पुगेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।
मन्त्रालयका अनुसार हालसम्म क्वारेन्टिनमा ४ सय २७ जना तथा ९ हजार ३ सय १७ जना आइसोलेसनमा रहेका छन् ।
मकवानपुर । सरकार विरूद्ध प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काग्रेसले घोषणा गरेको विरोध कार्यक्रम अन्तर्गत साेमबार देशब्यापी प्रदर्शन गरी विराेध सभा गरेकाे छ । कांग्रेसले सबै जिल्ला र ठूला सहरहरुमा प्रदर्शन र आमसभा गरेको हो । कांग्रेसले आयोजना गरेको जुलुस र सभामा नेता कार्यकर्ताको बाक्लो सहभागिता थियो ।
नेपाली कांग्रेसका शिर्षतहका नेताहरूले देशका फरक फरक शहरमा गरिएकाे विराेध सभालाइ सम्बाेधन गरेकाे छन् । बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडाको कार्यक्रममा सहभागी भएका पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाले ओली सरकारको गैरजिम्मेवारीपनले गर्दा राजावादीहरू सक्रिय भएका बताएका छन् । सरकारविरुद्ध कांग्रेसले घोषणा गरेको विरोध सभामा सम्बाेधन गर्दै सभापति देउवाले अहिलेके सरकारकै कारण राजा आऊ देश बचाऊ भन्ने नारा लाग्ने स्थिती आइपरेको बताए ।
सरकारको अत्याचार र गैरजिम्मेवार क्रियाकलाप जारी राखेपछि सडकमा आउन बाध्य भएको कांग्रेसले बताएकाे छ । ‘वास्तवमा यो कोरोनाको महामारीको समयमा सडकमा भेला गराएर जनतालाई संक्रमित बनाउने हाम्रो इच्छा होइन । यो बाध्यात्मक अवस्था हो,’ देउवाले भने, ‘हामीले विज्ञप्ति जारी गरेर विरोध गर्दा केही गरेन भन्ने सडकमा निस्कँदा कांग्रेसले यस्तो गर्यो भन्ने काम हुँदैछ ।’

‘मैले उसबेला नै भनेको थिएँ कम्युनिष्टले जितेमा हास्न पनि पाइँदैन दिल खोलेर रून पनि पाइँदैन,’ देउवाले भने, ‘आज हेर्नुस् त कम्युनिष्ट सरकारले एकदलीय शासन गरिरहेको छ, जनता भोक र रोगले मरिरहँदा ओली भाषणमा सरकारको प्रगति देखेर अरू आत्तिएँ भन्दै बसेका छन् ।’ कोरोनाको महामारीमा पनि भ्रष्टाचार गर्ने विश्वकै उदाहरण ओली सरकार भएको भन्दै ओली सरकार आएपछि भ्रष्टाचार, बलात्कार, हत्या र कुशासन चलिरहेको उनले बताए ।
राजा आऊ देश बचाऊ भन्नेलाई देउवाले राजा आऊ देश बचाउन भन्नेलाई आफैँ बाच्ने काम गर्न नसक्ने राजाले देशको रक्षा नगर्ने बताएका छन् । ‘सडकमा केही जनता निस्किएर राजा आऊ देश बचाउन भन्दैछन्, यो भ्रममा नरहन आग्रह गर्छु’ देउवाले भने, ‘मैले ठूलो राजनीतिक जोखिम मोलेर ज्ञानेन्द्रलाई सहयोग गरेको थिएँ, उनले मलाई के गरे, जेल हालिदिए । मलाई थुनामै राखे ।’ उनले राजाका पक्षमा नारा लगाउने वातावरण पनि प्रधानमन्त्री ओलीले नै बनाइदिएको बताए । उनले सडकमा राजाबारे प्रदर्शन हुनुमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकार नै जिम्मेवार रहेको आरोप लगाएका छन् । उनले वर्तमान संविधान र व्यवस्था नै उत्तम भएको बताएका छन् ।
‘राजतन्त्र त राजा ज्ञानेन्द्रकै कारण गएको हो र अब पछि फर्कने ठाउँ पनि छैन,’ देउवाले भने– ’सरकारप्रति निरासा बढाउने काम ओलीले गरिरहेको छ । त्यही कारण राजावादीहरु गणतन्त्रले राम्रो गर्दैन भन्दै जनता झुक्याउन सकिन्छ कि भनेर निस्किएका छन् ।’ शुन्य सहनशीलता भन्ने प्रधानमन्त्रीको सरकारले हत्या हिंसा बलात्कारका आरोपीहरु पक्राउ कारबाही नगर्नुले ओली सरकारका कुरा गफमै सिमित भएको देउवाको भनाइ छ ।
सभापति देउवाले ओलीले अदालतलाई समेत प्रभावमा पारेर कम्युनिष्टकरण गर्न खोजेका कारण अदालतको निष्पक्षता कायम गर्न पनि आफूहरु आन्दोलनमा उत्रिएको बताए ।
‘कांग्रेस सुतेको बाघ हो, जिस्काउने प्रयत्न नगर्नु’– प्रवक्ता शर्मा
सरकारविरुद्ध कांग्रेसले आयोजना गरेको देशभरको विरोधसभामा हेटौँडामा भएको कार्यक्रममा नेपाली कांग्रेसका प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले कांग्रेस सुतेको बाघ भएकाले नजिस्काउन सरकारलाई चेतावनी दिएका छन्।

सेमबार भएको विरोधसभामा प्रवक्ता शर्माले भने,‘सुतेको बाघलाई जिस्काउने प्रयत्न नगर। कांग्रेस पनि त्यस्तै हो। कांग्रेसलाई जिस्काउने प्रयत्न नगर्नुस्।’
शर्माले कांग्रेसलाई कम नआँक्न कम्युनिस्टलाई चुनौती दिएका छन् । शिक्षक अपहरण गर्ने नभई विमान अपहरण गर्ने पार्टी भएको भन्दै प्रवक्ता शर्माले कांग्रेसलाई कम नआँक्न कम्युनिस्टलाई चुनौती दिएका हुन् । ‘कांग्रेस बन्दुक उठाउनेमा पनि जेठो हो,’ प्रवक्ता शर्माले भने, ‘माओवादीले रोल्पा र मकवानपुरमा प्रहरी आक्रमण गरेको जस्तो हैन, कांग्रेस सीधै महाराजधिराज महेन्द्र चढेको मोटरमा बम प्रहार गरेको पार्टी हो ।’
उनले कोरोना महामारी नियन्त्रणको नाममा सरकारले कात्रोमा समेत भ्रष्टाचार गरेको आरोप लगाए । शर्माले जनता कोरोनाको मारमा हुँदा सरकार भने सत्ताको जित हारको लडाइमा रहेको बताए। ‘जनता कोरोनाको मारमा छ। सरकार सत्ताको जित हारमा छ। त्यसैले हामी सरकारलाई सच्याउनका निम्ति सडकमा उत्रिएका हौं,’ उनले भने।
प्रवक्ता शर्माले के जनता मर्दै गर्दा बालुवाटारमा यस्तै सत्ताको लडाइ होस् भनेर मत दिएको हो भनेर युवाहरुलाई प्रश्न पनि गरेका छन्। ‘म सोध्न चाहन्छु- एमालेलाई मत दिने, माओवादीलाई मत दिने युवा साथीहरु हो। तपाईंको दाहिने हात छातीमा राखेर एक पटक अन्तरआत्मालाई सोध्नुस्– के जनता मर्दै गर्दा बालुवाटारमा यस्तै लडाइ होस् भनेर मत घाममा लाम लागेर दिनु भएको होरु,’ उनको प्रश्न थियो।
शर्माले कम्युनिष्ट सरकार आएपछि देशले गति लिन्छ भन्ने जनताको भ्रम टुट्नु पर्ने बताए। ‘कमरेड केपी ओली र प्रचण्डका कारण कम्युनिष्ट सरकार बनेको होइन,’ उनले भने,‘तपाईंहरुका कारण बनेको हो कम्युनिष्ट सरकार। त्यसैले तपाईंको सपना टुट्नु पर्छ। कम्युनिष्ट पार्टीको सरकार आएपछि देशले गति लिन्छ भन्ने जनतको भ्रम टुट्नुपर्छ। सरकार आज महामारीमा के गर्दैछ भन्ने बुझाउन हामी सडकमा उत्रिएका हौं।