पाँच वर्षमा ५७ प्रतिशत काम
Tags: No Comments
सम्झना घिमिरे
मकवानपुर /भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण कार्य साह्रै सुस्त गतिमा रहेको पाइएको छ । मकवानपुरमा निजी आवास तर्फ करिब ५७ प्रतिशत प्रगति भएको छ । जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाइ मकवानपुरको तथ्याङक अनुसार पाँच वर्षको अवधिमा ५७ प्रतिशत निजी आवास निर्माण सम्पन्न भएको हो ।
जिल्लामा पहिचान भएका ३४ हजार ६ सय ८५ परिवारमा १९ हजार ९ सय ३५ घरहरु निर्माण सम्पन्न भएको जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाइका निमित्त आयोजना प्रमुख विमल किशोर केपीले जानकारी दिनुभयो । जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाई ९अनुदान व्यावस्थापन तथा स्थानीय पूर्वाधार (कार्यालयका अनुसार प्रथम किस्ता प्राप्त गर्ने भूकम्प पीडित ३० हजार ९ सय ३२ परिवार रहेका छन् ।
त्यस्तै दोस्रो किस्ता प्राप्त गर्ने भूकम्प पीडित २६ हजार ४ सय ९६ परिवार रहेका छन् । यसैगरी तेस्रो किस्ता प्राप्त गर्ने भूकम्प पीडित २१ हजार ६ सय ३९ परिवार रहेको उनले जानकारी दिनुभयो ।
प्रवलिकरणको गति झन् सुस्त
जिल्लामा भुकम्पपछि क्षति भएका निजि घरहरु प्रवलिकरण गर्नुपर्ने भनि पहिचान भएकाहरुको प्रगति विरण झनै टिठ लाग्दो छ । हालसम्म १ प्रतिशत पिडितले मात्र प्रवलिकरणको लागि दोश्रो किस्ता लिएको जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाइ (आवास) मकवानपुरका सुचना अधिकारी सन्तोस लम्सालले बताउनु भयो ।
मकवानपुरमा १३ हजार २ सय ४९ वटा प्रवलिकरणको लाभग्राही रहेको तथ्याङ्क छ । जसमा १० हजार ७४ अर्थात् ७६ प्रतिशत लाभग्राहीले सम्झौता गरेको आयोजनाले जनाएको छ । ३ हजार १ सय ७५ अर्थात २४ प्रतिशत पिडितले अझै सम्झौता गरेका छैनन् । प्रवलिकरणको सूचिमा परेका १० हजार २४ परिवारले पहिलो किस्ता लिए पनि दोस्रो किस्ता लिनेहरु जम्मा १ सय १३ जना मात्र छन । यसैगरी १८ जना लाभग्राहीले सम्झौतापछि लगेको रकम फिर्ता गरेका छन् । गुम्बाको मर्मत तथा प्रवलिकरणमा पनि आधाजसो काम मात्रै भएको देखिएको छ ।
आव ०७४/ ७५ मा जिल्लाका ४४ वटा गुम्वा प्रवलिकरणमा गर्नुपर्ने सूचिमा परेका मध्ये २५ वटा गुम्वाको निर्माण कारय सम्पन्न भईसकेको छ ।
भूमिहिन लाभग्राहीसँग सम्झौता अन्तिम चरण
जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाई (अनुदान व्यवस्थापन तथा स्थानीय पूर्वाधार) मकवानपुरले जिल्लाका भूमिहिन लाभग्राहीहरुसँग निजि आवास निर्माण सम्झौता भने अन्तिम चरणमा पुगेको जनाएको छ ।
जिल्लामा पहिचान भएका ५ हजार १ सय भूमिहिन मध्ये ४ हजार ८ सय करिव ९४ प्रतिशत भूमिहिन लाभग्राहीहरुसँग निजी आवासका लागि सम्झौता भईसकेको इकाई प्रमुख केपीले जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार बाँकी ६ प्रतिशत भूमिहिनहरुको समस्याका माथि छलफल भईरहेको छ । विगत लामो समयदेखिको समस्याको रुपमा रहेको भूमिहिनको विषय अहिले समाधान भएको उहाँले बताउनु भयो । आफ्नो भूमी नभएको तर ऐलानी जग्गामा लामो समय बसोबास गरेको आधारमा उनीहरुसँग स्थानिय तहले जिम्मेवारी प्राप्त गरेपछि सम्झौता प्रक्रिया अघि बढाईएको उहाँले बताउनुभयो ।
पुलको काम अघि बढ्न सकेको छैन जिल्लामा भिमफेदि–कोगटे–ईपा–देउरालि सडक खण्डमा पर्ने धर्मेलि खोला सडक पुल र सोहि सडकखण्डमा पर्ने कोगटे खोला सडक पुलको काम सम्झौता भएको करिव ६ महिना बितिसक्दा पनि सुरु हुन सकेको छैन ।
कार्यान्वयन इकाइले दुईवटा पुलको निर्माणका लागि डाइनामिक भद्रकालि जेभि चितवनसँग गत वर्ष पुसमा सम्झौता गरेपनि लगत्तै देशमा कोरोना भाईरसको महामारिका कारण काम अघि बढ्न नसकेको बताइएको छ । धर्मेलि खोला सडक पुलको कुल लागत रकम ४ करोड ५७ लाख १० हजार भएपनि जेभिसँग ३ करोड ५१ लाख ६६ हजार रुपियाँमा सम्झौता भएको र सुरुको कामको प्रक्रिया अघि बढाउन ३० लाख रकम लगानि गरिसकेको इकाइले जनाएको छ ।
त्यस्तै ४ करोड ४० लाख ६३ हजारको कुल लागत रहेको कोगटे खोला सडक पुलको ३ करोड २९ लाखमा सम्झौला भएको छ । उक्त दुबै पुल २०७८ असार मसान्त सम्ममा सम्पन्न हुनुपर्ने योजनाहरु हुन् ।
निजी आवासमा डेढ अर्ब खर्च
जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाइ मकवानपुरले अघिल्लो आर्थिक वर्षमा निजि आवासका लागि ६१ प्रतिशत खर्च गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा निजी आवास निर्माणका लागि विनियोजित २ अर्ब ४९ करोड ५३ लाख मध्ये १ अर्ब ५३ करोड १६ लाख खर्च भएको इकाइ प्रमुख केपीले जानकारी दिनुभयो । निजि आवासका लागि बैदेशिक श्रोतबाट १ अर्ब ९५ करोड रुपियाँ प्राप्त भएकोमा १ अर्ब ४ करोड ६३ लाख खर्च भएको छ भने नेपाल सरकारबाट ५४ करोड २९ लाख प्राप्त भएकोमा ४८ करोड ५३ लाख रुपियाँ खर्च भएको छ ।
इकाईले अघिल्लो आर्थिक वर्षमा आफ्नो चालू तथा पुजिगत गरि कुल खर्चको कुल ५८ दशमलब २६ प्रतिशत खर्च गर्न सफल भएको छ । इकाइका लागि विनियोजित २ अर्ब ८९ करोड २० लाख ४९ हजार रुपियाँ मध्ये १ अर्ब ६८ करोड ५० लाख ४० हजार रुपियाँ खर्च गर्न सफल भएको छ ।
अघिल्लो आर्थिक वर्षमा गुम्बाको प्रवलीकरणका लागि २ करोड ४५ लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ । २५ वटा गुम्बाको प्रवलीकरणका उक्त रकम खर्च भएको उहाँले बताउनु भयो । ४४ वटा गुम्बा प्रवलीकरणका लागि सिफारिस भए पनि २५ वटा मात्रै प्रवलीकरण भएको छ । आर्थिक वर्ष २०७६/७७ का लागि ४ करोड ८० लाख विनियोजन भएकोमा ५१ प्रतिशत खर्च भएको इकाइले जनाएको छ । राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले छनौट गरेर पठाएको आधारमा गुम्बाको पुनर्निमाणका लागि रकम विनियोजन गरिएको छ ।
चालु आवका लागि ५३ करोड विनियोजन
जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाइ (अनुदान व्यवस्थापन तथा स्थानीय पूर्वाधार) मकवानपुरका लागि चालु आर्थिक वर्षमा ५३ करोड २० लाख ७६ हजार रुपियाँ बजेट विनियोजन भएको छ । यस मध्ये १३ वटा गुम्बा पुनर्निर्माणका लागि ४ करोड १ लाख ५८ हजार रुपियाँ विनियोजन गरिएको छ ।
सडक निर्माण तथा भने केही काम भएको आयोजनाले जनाएको छ । कुल २३ दशमलब ६४ किलोमिटर सडक खण्डको समेत ७३ प्रतिशत काम सम्पन्न भईसकेको छ ।
यस्तै, निजी आवासका लागि ३२ करोड ९७ लाख ५० हजार रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ । इकाईले निर्माण गरिरहेको सडकका लागि चालु आर्थिक वर्षमा ८ करोड रुपियाँ बजेट विनियोजन गरिएको छ । भिमफेदी–कोगटे–इपा–देउराली–सिस्नेरी सडक खण्डका लागि २५ करोड रुपियाँमा सम्झौता भएको छ । जेठ मसान्तमा ठेक्का सम्झौता सकिए पनि ६ महिनाका लागि समय थप भएको उहाँले बताउनु भयो ।
यस्तै, कोगटे खोला सडक पुलका लागि २ करोड २५ लाख रुपियाँ र धर्मेली खोला सडक पुलका लागि २ करोड ७० लाख रुपियाँ विनियोजन भएको छ । यो दुबै पुल क्रमागत आयोजना हो । कोरोना महामारीका कारण सबै प्रकारको पुनर्निर्माणमा अवरोध आएकोले पर्याप्त खर्च हुन नसकेको उहाँले बताउनु भयो ।
मकवानपुर/ मकवानपुर स्थायी घर भइ हाल अमेरिकामा रहदै आएकी अमृता नेपालको शब्दमा ‘कसले भन्यो तिमीलाई’ बोलको गीत सार्वजनिक गरिएकाे छ ।
द डिभाईन म्युजिकको युट्युब च्यानलबाट सार्वजनिक गरिएको गीतमा हेटौँडेली गायिका स्वस्तिका ढकालकाे स्वर रहेकाे छ । गायिका ढकालकाे स्वर रहेकाे पहिलो गीतमा गीतकार, साहित्यकार तथा सञ्चारकर्मी नेपालकाे शब्दलाइ संगीतकार अर्जुन पोख्रेलले संगीत भरेका छन् ।
गीतलाई रिदम कँडेलले एरेञ्ज गरेका हुन् । गीतको म्यूजिक भिडियोमा स्वस्तिकाकै फिचरिङ गरिएको छ । भिडियोको छायाँकन अनिशआयु बाबाले गरेका हुन भने भिडियोलाई सम्पादन सुशिल र सेशाले गरेका छन् ।
गीतकार नेपालले यस अघि नेपाली चलचित्रकाे लागि र आधुनिक गीत समेत लेखिसकेकी छन । विभिन्न प्रतिस्पर्धामा सांगेतिक क्षेत्रमा उत्रिएकी गायिका ढकालले सफतला समेत हाँसील गरेकी छिन् । उनी नेपाल आइडलबाट चर्चामा आएकी हुन ।
मकवानपुर/ मकवानपुरको थाहा नगरपालिकाबाट तास खेलिरहेका १० जना पक्राउ परेका छन् । थाहानगरपालिका वडा नं. ३ डाँडागाउ स्थित सुमन बिष्टकाे खाजा पसलमा तास खेलिरहेका १० जनालाई ईलाका प्रहरी कार्यालय पालुङ मकवानपुरकाे टोलीले अवस्थामा पक्राउ गरेको हो ।
पक्राउ पर्नेमा थाहानगरपालिका वडा नं. ३ का ४१ बर्षिय महेश खत्री, ३२ बर्षिय राजन रायमाझी, ३६ बर्षिय हिरेन्द्र कुमार रायमाझी, ३१ बर्षिय सुमन बिष्ट, वडा नं. ४ का ४२ बर्षिय कृष्ण राम कार्की, ३८ बर्षिय राम कुमार खत्री, २२ बर्षिय अनिल कार्की, ३२ बर्षिय अमर कुमार तामाङ, ३४ बर्षिय राम भक्त श्रेष्ठ, ३२ बर्षिय अमर कुमार तामाङ, वडा नं. १ का ३४ बर्षिय राम भक्त श्रेष्ठ र सोही स्थानका २४ बर्षिय श्याम कृष्ण प्रधान रहेकाे प्रहरीले जानकारी दिएकाे छ ।
उनीहरुको साथबाट नगद १८ हजार ७ सय ६६ नेपाली रुपैया, ५ सय ८० भारतिय रुपैया र तास तिन बुक पनि बरामद गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रबक्ता प्रहरी नायब उपरिक्षक इन्द्र बहादुर रानाले जानकारी दिए । उनीहरुलाई नियन्त्रणमा लिई थप आवश्यक अनुसन्धान भैरहेको रानाले बताए ।
मकवानपुर/भिमफेदी गाउँपालिका वडा–३ ज्यालटार र ४ पान्द्राङको बीचमा रहेको राप्ति खोलामा झोलुङ्ग पुल तयार गरिएको छ । पुल तयार भएपछि वारीपारी आवतजावत गर्नको लागि बाध्याताबस् त्रासैत्रासको बीचमा तुइन तान्नु पर्ने पीडाबाट स्थानीय मुक्त भएका छन् ।
नेपाल सरकारले तुइन विस्थापन गर्दै झेलुङ्गे पुल निर्माण कार्यलाई प्राथमिकता दिए अनुरुप संघीय सरकार, स्थानीय भिमफेदी गाउँपालिका र स्थानीयवासी समेतको योगदानमा झोलुङ्गे पुल निर्माण गरिएको हो ।
कुल २१ लाख १७ हजार लागतमा करिव ४७ मिटर लामो पुल निर्माण गरिएको हो । पुल निर्माणका लागि प्राविधिक तथा सामाजिक सहयोग कार्यमा संलग्न संस्था राडो नेपालका इञ्जिनियर बैकुण्ठप्रसाद सुवेदीका अनुसार स्थानीय गाउँपालिकाले ६ प्रतिशत, स्थानीय उपभोक्ताले २ प्रतिशत र संघीय सरकारले ९२ प्रतिशत लागत व्यहोरेका थिए ।
आज आइतबार पुल उद्घाटन गरिएको छ । भिमफेदी गाउँपालिकाका अध्यक्ष हिदम लामाले पुलको उद्घाटन गरेका हुन् ।
पुल निर्माण भएपछि आवतजावत गर्न स्थानीयहरुलाई जोखिम टरेको र स्थानीय सरकार जनताको हितको लागि काम गर्न सधैं तत्पर रहेको गाउँपलिका अध्यक्ष हिदम लामाले बताए ।
स्थानीयहरुलाई तुइनको साहारामा सधैं जोखिमयुक्त यात्रा गर्नु परेको बताउँदै गाउँपालिका उपाध्यक्ष पार्वती रानाले अब पुल तयार भएकाले तत्काल तुइन हटाउने प्रक्रिया थालनी गरिने बताइन् ।
आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ को बजेटमा पुल निर्माण गरिएको हो । स्थानीयको हितको लागि अत्यावश्यक भएकोले पुलको काम सुरु भएको डेढ महिनामै निर्माण सम्पन्न गरिएको गाउँपालिकाका अध्यक्ष लामाले बताए । पुल निर्माणले वडा नम्बर ३ ज्यालटार र वडा नम्बर ४ पान्द्राङका स्थानीयहरुलाई स्थानीय बजार, स्वास्थ्य उपचार तथा बालबालिकाहरुलाई विद्यालय आवतजावत गर्न सहज हुने प्राविधिक संस्था राडो नेपालका सामाजिक सहजकर्ता राजन दाहालले बताए ।
“पुल निर्माणपछि ज्यालटारका ७८ घरधुरीका ६ सय ९६ जना स्थानीयहरु प्रत्यक्ष लाभान्वित भएको प्राविधिक संस्था राडो नेपालका कार्यक्रम संयोजक विष्णु धितालले बताए ।
वर्षामा पसल जाँदा होस् वा बालबालिकाहरु स्कुल जाँदा सधैं समस्या थियो अब त्यो हटेको छ, पुल निर्माण उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष महेश्वर थिङले भने ‘अब बिरामी पर्दा उपचारको लागि लैजादा पनि खोला तर्न सहज भयो ।”
वर्षाको मौसममा उत्पादित तरकारी तथा फलफूल विक्रीको लागि लैजान पनि अब सहज हुने भएकोले स्थानीय युवाहरुलाई स्वरोजगारतर्फ प्रेरित गर्न पनि सहज भएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । “सबैभन्दा ठूलो कुरा व्यक्तिको ज्यानको सुरक्षा हो, पुल हाम्रो जीवनको सुरक्षा बनेर खडा भएको छ” अध्यक्ष थिङले भने ।
खोला बाढी आएको कारण तुइनबाट खोला तर्न लाग्दा हालैमात्रै हेटौंडा उपमहानगरपालिका–१ का एक वृद्धको तुइनबाट खसेर मृत्यु भएको थियो । सरकारले तुइन विस्थापन गर्दै झोलुङ्गे पुल निर्माण कार्यलाई प्राथमिकतामा राखेर काम गर्दै आएको छ ।

पुल उद्घाटन कार्यक्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, प्रकाशकीय अधिकृत जीवन कुँवर, राडो नेपालका कार्यक्रम संयोजक विष्णु धिताल, इञ्जिनियर बैकुण्ठ सुवेदीलगायत स्थानीयवासीको उपस्थिती रहेको थियो ।
पुलको उद्घाटन कार्यक्रमपछि पुल मर्मत सम्भार समिति गठन गरिएको छ । यस्तै पुलको रेखदेखको लागि हेरालु समेत नियुक्त गरिएको छ ।
मकवानपुर /हेटौंडा उपमहानगरपालिका –१३ मा रहेको कृषक जागृती बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्था लिमिटेडले कृषकहरुले पालेका गाई भैसीको लागि लिभरटोनिक र नाम्ले जुगाको औषधि निशुल्क वितरण गरेको छ ।

संस्थामा नियमित दुग्ध विक्री गर्ने ६० जना कृषकलाई औषधि वितरण गरिएको संस्थाका अध्यक्ष केशबप्रसाद मुडवरी बताए । हेटौंडा उपमहानगरपालिका–१४ का वडा अध्यक्ष मनोजकुमार वाईबाको प्रमुख आतिथ्य तथा राष्ट्रिय सहकारी बैंकका प्रमुख रामेश्वर अर्यालको विशेष आतिथ्यमा औषधि वितरण गरिएको हो ।
कार्यक्रममा पशुसेवा उपकेन्द्र उपप्रमुख हेम दुलालको समेत उपस्थिती रहेको संस्थाका टेकराज सापकोटाले बताए । पशु सेवा उपक्रेन्द्र पदमपोखरीको सहयोगमा औषधि वितरण गरिएको अध्यक्ष मुडवरीले बताए ।