मकवानपुर ।
कुवाको होस् वा झरनाको पानीको काम प्यास मेट्ने त हो
सडक होस् वा मेरो छाति तिम्रो पैतालाको काम टेक्ने त हो
तरबारसँग भागेर फूलको नजिक पुगेँ म, बल्ल सम्झेँ,
फूलको होस् या तरबारको धारको काम रेट्ने त हो ।
माथिका मुक्तक गीतकार सुवासचन्द्र ढुंगेलको हो । गीतसंगै मुक्तकलेखनमा समेत सक्रिय ढुंगेलले मकवानपुरको हेटौंडामा मंगलबार मुक्तक सुनाएका छन् ।
मुक्तक मञ्च मकवानपुर शाखाले ढुङ्गेलको मुक्तक सुनाउने चाजोपाजो मिलाएको हो । उनले एकल मुक्तक वाचन कार्यक्रममा माथिका जस्तै चोटिला ३० वटा मुक्तक सुनाएका थिए ।
मुक्तक वाचनको पहिलो सत्रमा ढुंगेलले १५ वटा र दोस्रो सत्रमा १५ वटा राजनीति, सामाजिक, समसामयिक, शृङ्गारिक भावका मुक्तक सुनाएका थिए । उनको ‘चोट के हो व्यथा के हो’ र ‘सुवास’ गीति एल्बम, भाँचिएको मन’ गजल संग्रह, ‘आनन्दै आनन्द’ भक्ति गीति एल्बम तथा ‘अक्षरका गोलीहरु’ मुक्तकसंग्रह प्रकाशित छन् ।
यस्तै ‘चोट के हो व्यथा के हो ?’ गीत ढुंगेलले लेखेका हुन् । उनका ‘जति चोट दिन्छौ देऊ मायालु’, ‘फूल झरे पनि काँडा झर्दैन’, ‘चिता बनाई जलाई नदेऊ’ लगायत ३ सय बढी गीतहरू सांगीतिक बजारमा छन् ।
कार्यक्रममा कमल नेपाल र मिथिला अधिकारीले ढुंगेलका थप ३/३ वटा मुक्तक वाचन गरेका थिए । कवि मुरारी सिग्देलले ढुंगेलको संक्षिप्त परिचय गराएका थिए ।
कार्यक्रममा मकवानपुरका गायक कृष्णगोपाल सिंह र अञ्जन दाहालले ढुङ्गेलले रचना गरेको गीत प्रस्तुत गरेका थिए ।
२०७८ पौष १७ गते स्थापित मुक्तक मञ्च मकवानपुर शाखाले स्थापना कालदेखि नै जिल्लाभित्र र बाहिरका मुक्तककारहरूमार्फत् प्रस्तुति गराउने, मुक्तक लेखन कार्यशाला, प्रतियोगिता, पुरस्कार तथा स्रष्टा सम्मानका कार्यक्रम गर्दै आएको छ ।
मुक्तक मञ्च मकवानपुरका अध्यक्ष सागर तिमल्सिनाको अध्यक्षता तथा सर्जक सञ्जाल मकवानपुरका संयोजक निमेष निखिलको प्रमुख आतिथ्यता भएको कार्यक्रमलाई सस्थाका सचिव सुवास सजलले सहजीकरण गरेका थिए ।
अन्त्यमा स्रष्टा ढुङ्गेलको यो मुक्तक
एकै दिनमा जानुपर्छ जन्त र मलाम कहिलेकाहीँ
फूल बन्छ यहाँ मन र बन्छ फलाम कहिलेकाहीँ
अनुहारमा पटक पटक थुक्न मन लाग्ने मान्छेलाई पनि
यो जिन्दगीको उद्घोष गर्नुपर्छ सलाम कहिलेकाहीँ ।
मकवानपुर । मकवानपुरे साहित्यकार पुरूषोत्तम आचार्यकाे “उठ हे युवा” बाेलकाे गीत सार्वजनिक भएकाे छ । मंगलबार हेटाैडा एक कार्यक्रम गरी गीतसंगै लिरिकल भिडियो सार्वजनिक गरिएकाे हाे ।
गीतमा आचार्यको रचना तथा सङ्गीत रहेको छ भने आचार्यसहित, हरि पौड्याल, आरोह सीले आवाज दिएका छन् । पुरुषोत्तम आचार्य युट्युब च्यानलबाट सार्वजनिक उठ हे युवा गीतका सम्बन्धमा श्यामकुमार बानियाँ, शान्ति प्रिय वन्दना, समर्पण न्यौपाने लगायतको टिप्पणी गरेका थिए । कार्यक्रमका क्रममा उक्त गीत प्रत्यक्ष गायनका साथ सार्वजनिक गरिएको हो ।
नवसर्जक नेपालका महासचिव न्यौपानेले आम जनजीविकाका सवाल उठाएकाे, युवाको भूमिका, क्रान्तिका कुरा, परिवर्तनसमेत सन्देश उठान गरेकाे बताए । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान काव्य विभाग सदस्य शान्तिले गीतले देश र युवाको समस्या उठान गरेको र शब्द मन मष्तिष्क मै छोएकाे बताइन् । साहित्य सङ्गम मकवानपुरका सल्लाहकार बानियाँले कविता, गजल, गीत लेखनका साथसाथै गायनमा समेत सक्रिय आचार्यका यस अघि प्रकाशित पुस्तक तथा गीतले परिचय बनिसकेको बताए । गीत रेकर्डिङमा शब्दलाई सङ्गीतले न्याय गर्न नसकेको महशुस गरेको उनले बताए ।
गीतकार सुवासचन्द्र ढुङ्गेलले काठमाडौंमा समेत गीतमाथि यसरी चर्चा कमै हुने गरेको बताउँदै गीतको शब्दको तौल अनुसार सङ्गीत र गायनले त्यसलाई अझ सुन्दर बनाउने बताए । देशभक्तिका गीत सुन्ने चलन हराइरहेको समयमा गीत रेकर्ड भइ सार्वजनिक हुनु नै सर्जकको सफलता रहेको बताए । सर्जक सञ्जाल मकवानपुरका संयोजक निमेष निखिलले मानव संवेदनासँग सबैभन्दा सजिलै जोडिने साहित्य, गीत, सङ्गीतका रचना भएकोले आचार्यका गीतले परिवर्तनको बाहक बन्ने अपेक्षा गरेकाे बताए । साहित्य सङ्गम मकवानपुरका अध्यक्ष डीबी बर्तौलाले आशा जगाउने गीतमार्फत् युवालाई यही माटोमा रहेर आफ्नो कर्म गर्न प्रेरित गर्ने कालजयी गीत बनेको प्रतिक्रिया दिए ।
आचार्यकाे यस अघि ‘घाम त झुल्क्यो’ गीतको एल्बम सार्वजनिक भैसकेको छ । मकवानपुरकाे हर्नामाडी जन्मस्थान रही मकवानपुरलाई नै कर्म थलो बनाउँदै आएका उनले साहित्यकाे प्रगतिवादी धारमा अनवरत रुपमा कलम चलाउँदै आएका छन् । आचार्यका हालसम्म ५ वटा कृतिहरु प्रकाशित छन् । उनकाे भोको मझेरी – मुक्तक संग्रह २०६८, मुटु र गीतहरू – गीत संग्रह २०७०, Roaring flames – संयुक्त कविता संग्रह- २०७७, छैनौ कसोरी तिमी- ऊर्जाकाव्य २०७९, जुनेली – खण्डकाव्य, २०८० प्रकाशित भएका छन् ।
माध्यमिक तहमा नेपाली विषय अध्यापन गराउदै आएका उनकाे आफ्नै शब्द संगीत र आवाजमा केहि गीत, गजलहरू समेत स्वरबद्ध छन् । सर्जक संजाल मकवानपुरकाे आयोजनामा भंएकाे गीत सार्वजनिक कार्यक्रममा ढुंगेलकाे प्रमुख आतिथ्यता तथा निखिलकाे सभाध्यक्षता रहेकाे थियाे ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटाैडामा विश्व वातावरण दिवस सप्ताहाव्यापी रुपमा विविध कार्यक्रमसहित मनाउने भएकाे छ । टाेल विकास संस्था नगर समन्वय समितिले जेठ १७ देखि २३ गतेसम्म वातावरण दिवस मनाउने भएकाे हाे ।
यद्यपी वडा स्तरीय टाेल विकास संस्थाहरुले यस अघि नै दिवस विशेष कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएका छन् ।
हेटाैडामा पत्रकार भेटघाटमार्फत यस्ताे जानकारी सार्वजनिक गरिएकाे हाे । टाेल विकास संस्था नगर समन्वय समिति अध्यक्ष ध्रुवप्रसाद अधिकारीले विगत २१ वर्ष अघिदेखि हेटौडावासीको पहिचान तथा वातावरणप्रतिको सामुहिक सचेत प्रतिवद्दता अभिव्यक्ति गर्ने कार्यक्रमकाे रुपमा जनसहभागितामा विश्व वातावरण दिवस सप्ताहव्यापी विविध कार्यक्रमसहित मनाउँदै आएको जानकारी दिए ।
यस वर्ष पनि सप्ताहव्यापी रुपमा ‘Our Land. Our Future. We are #Generation Restoration.” भन्ने मुल नाराका साथ ५२ औं विश्व वातावरण दिवस मनाइने अधिकारीले बताए । जेठ २३ गते वातावरण सचेतना मुलक र्यालीसहित सम्मान पुरस्कार वितरणका साथ कार्यक्रमकाे समापन गरिने उनले जाकारी दिए ।
जेठ १७ गते हेटाैडा १९ वस्तिपुरमा रक्तदान कार्यक्रम गरी शुभारम्भ गरिने कार्यक्रमकाे दोस्राे दिन फाेहाेर खाेज चुनाैति हेटाैडा १० फरेष्ट्री अगाडीबाट बसपार्कसम्म हुनेछ । यसैगरी जेठ १८ गते नै प्लाष्टिक जन्य सामग्रीहरुको विकी वितरण नियन्त्रण गर्न सचेतना अभियान कार्यक्रम हेटौडाकाे वसपार्कमा हुने अधिकारीले जानकारी दिए । यस्तै सफा हेटौडा अभियान अन्तरगत टोल विकास संस्थाहरुमा सरसफाई कार्यक्रम जेठ १९ गते नगरमा रहेकाे सबै टाेल विकास संस्था अन्तरगत गरिने छ । जेठ १९ गतेनै प्राकृतिक वातावरणमा मेयर तथा उपमेयरसँग बालबालिका कार्यक्रम वन विज्ञान अध्ययन संस्थानमा हुने उनले जानकारी दिए ।
यसैगरी फोहोर मैला व्यवस्थापनमा स्थानीय नागरीकको भूमिका” विषय बाल क्लव स्तरीय निबन्ध लेखन प्रतियोगिता रोयल प्यालेसमा जेठ २० गते हुने छ भने वातावरणीय सचेतना मुलक साईकल रयाली तथा सम्मान कार्यक्रम जेठ २१ गते हेटाैडा ४ हुप्राचौरदेखि उपमहानगरपालिका कार्यालयसम्म हुनेछ ।
यस्तै जेठ २२ गते मककानमा मन्दिर जाने बाटाे हेटाैडा ५ र जलेश्वर मन्दिर परिसर हेटौडामा वृक्षरोपण कार्यक्रम गरिने अध्यक्ष अधिकारीले पत्रकार भेटघाट जानकारी दिए । जेठ २२ गते नै खेर गएका वस्तुहरुबाट उत्पादित सामग्रीहरुको प्रतिष्पर्धा राेयल प्यालेसमा हुने उनले बताए ।
जेठ २३ गते कपडाकाे झाेला वितरण कार्यक्रम राेयल प्यालेसमा हुने छ भने वातावरणीय सचेतना मुलक र्याली सम्मान पुरस्कार वितरण तथा सप्ताहव्यापी कार्यक्रम समापन हुप्राचौरबाट सुरु भई राेयल प्यालेसमा गरिने बताइएकाे छ ।
समुदाय परिचालनका माध्यमबाट समावेशी, समतामुलक, वातावरणमैत्री दीगो विकास हासिल गर्न हेटौडामा २०५६ सालदेखि टोल विकास सस्थाहरु स्थापना गरिएको हो। नगरका प्रत्येक नागरिकहरुको सहभागितालाई अभिवृद्धि गराउदै समग्र टोल, वडा तथा उपमहानगरपालिकाको विकासमा योगदान गर्न तथा विकासका अवधारणाबारे टोलका हरेक सदस्यहरुलाई जानकारी गराउदै सचेत, समुन्नत, श्रञ्जनशील र विकसित हेटौडा बनाउन अभियानमा टाेल विकास संस्थाले कार्य गर्दै आएकाे अध्यक्ष अधिकारले जानकारी दिए ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेश सरकारकाे आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ काे नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक भएकाे छ । साेमबारकाे प्रदेश सभा बैठकमा प्रदेश प्रमुख यादव चन्द शर्माले नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गरेका हुन् ।
बागमती प्रदेश सरकारले उत्पादन तथा उत्पादकत्व वृद्धि गर्दै आर्थिक तथा सामाजिक रुपान्तरण गर्ने लक्ष्य प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रमले लिएकाे छ । प्रदेशको सन्तुलित विकास र समृद्धिमा योगदान गर्न सक्ने रुपान्तरणकारी तथा उच्च प्रतिफलयुक्त ठूला आयोजनाको पहिचान र विकास गरी कार्यान्वयनमा लैजाने नीति प्रदेश सरकारले लिएको छ नीति तथा कार्यक्रममा भनिएकाे छ । प्रदेश गौरवका आयोजना छनौट गर्ने मापदण्ड तयार गरी ठुला बहुवर्षीय र क्रमागत आयोजनाहरु तोकिएको समयभित्रै सम्पन्न गर्ने सरकारको योजना छ ।
अन्तरप्रदेश समन्वय मार्फत प्रदेश करका दरहरुमा एकरुपता ल्याउन जोड दिइने समेत नीति कार्यक्रममा उल्लेख छ । प्रदेश स्वास्थ्य क्षेत्र रणनीतिक योजना तर्जुमा गर्ने प्रदेशले योजना बनाएको छ । बर्थिङ सेन्टरलाई सुदृढीकरण गर्दै गर्भवती तथा प्रसुती अवस्थाका ज्यान जोखिममा परेका महिलाहरुको निशुल्क हवाई उद्दार सेवालाई निरन्तरता दिइने प्रदेश प्रमुखले शर्माले प्रस्तुत गरेकाे प्रदेश सरकारकाे नीतिमा आएकाे छ । संघ र स्थानीय तहसँगको सहकार्यमा प्रदेशभित्रका सामुदायिक माध्यमिक विद्यालयहरूमा प्राविधिक तथा व्यवसायिक शिक्षाको पाठ्यक्रम तयार गरी अध्यापनको व्यवस्था मिलाइने भएकाे छ । यसैगरी प्रदेश परिचय विषयको पाठ्यक्रम/पाठ्यपुस्तक तयार गरी अध्यापनको व्यवस्था मिलाइने प्रदेशकाे कार्यक्रम छ ।
प्रदेश सरकारले कृषि क्षेत्रको समग्र विकासका लागि प्रदेश कृषि विकाससम्बन्धी कानून तर्जुमा गर्ने नीति लिएको छ । ‘कृषक सूचीकरण र वर्गीकरण गरी कृषि तथा पशुसम्बन्धी सेवाप्रवाहलाई व्यवस्थित बनाइनेछ । नीति तथा कार्यक्रममा भनिएको छ– ‘मासु, दूध र दुग्धजन्य पदार्थ तथा दानाको गुणस्तर र स्वच्छताका लागि पूर्वाधार विकास गर्दै पशुपालन तथा उत्पादनका मापदण्डहरू लागु गरी नियमित अनुगमनको व्यवस्था गरिनेछ ।’
एक बडा एक कृषि उत्पादन कार्यक्रमलाई प्राथमिकताका साथ कार्यान्वयन गरिने पनि बताइएको छ । प्रदेश सरकारले आगामी वर्षदेखि दूध उत्पादन गर्ने किसानलाई दिने अनुदान स्थानीय तहमार्फत सशर्त अनुदान पठाएर कार्यान्वयन गर्ने समेत नीति कार्यक्रममा घोषणा गरेको छ । प्रदेशस्थित सरकारी भवन तथा सरकारबाट अनुदान प्राप्त निकायको भवन निर्माण गर्दा स्वदेशी काठको अनिवार्य प्रयोग गर्ने नीति पनि बनाइएको छ । सरकारी कार्यालय तथा सरकारबाट अनुदान प्राप्त सार्वजनिक निकायहरूमा स्वदेशी काठबाट निर्मित फर्निचरहरूको प्रयोग प्राथमिकताका साथ गर्ने पनि जनाइएको छ ।
आगामी वर्षदेखि प्रदेशका अनौपचारिक क्षेत्रमा कार्यरत श्रमिकहरुलाई सामाजिक सुरक्षाको दायरामा ल्याउनुका साथै प्रदेश सरकारका कार्यालयमा कार्यरत अस्थायी, ज्यालादारी र करारका कर्मचारीलाई सामाजिक सुरक्षाको दायरामा ल्याइने पनि जनाइएको छ । प्रत्येक जिल्ला सदरमुकाममा एक/एक सार्वजनिक नागरिक प्रदर्शन स्थल तोकिने नीति पनि प्रदेशले लिएको छ ।
साेमबार प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रमका सम्बन्धमा संसाेधन प्रस्ताव पेश गर्न चाहनु हुने प्रदेश सभा सदस्यहरुले जेठ १६ गते दिनकाे ३ वजेभित्र संसोधनको सूचना प्रदेश सभा सचिवालयमा उपलब्ध गराउन सक्ने प्रदेश सभा सचिव कृष्णहरि खड्काले बताए ।
हेर्नुहाेस नीति तथा कार्यक्रमकाे पूर्णपाठ
मकवानपुर । बिश्व वातावरण दिवसको अवसरमा हेटौंडा ११ का टोलहरुमा सरसफाई गरिएको छ । ५२ औं वातावरण दिवसमा वडाका २३ वटै टोल बिकास संस्थाहरुले सरसफाइ कार्यक्रम गरेका हुन् ।
टोल बिकास संस्था वडा समन्वय समितिको आह्वानमा जेठ १० गते टोल बिकास संस्थाहरुलाई सफाईका सामग्री बितरण गरेर सुरु गरेको कार्यक्रममा ११ गते रक्तदान, १२ गते बाल समूह, बिधालयको सहभागीता हाजिरी जवाफ, १३/१४ गते सरसफाई कार्यक्रम गरिएको हो । यसैगरी १५ गते वडा भरी रहेका टोल बिकास संस्थाहरुको सहभागीता बृहत् सचेतनामुलक प्रदर्सनी तथा पुरस्कार बितरण कार्यक्रम गरिने भएको छ ।
११ नम्बर वडा कार्यालयको आर्थिक ब्यवस्थापनमा भैरहेको कार्यक्रमको अनुगमन वडा अध्यक्ष जुना दाहल, सदस्यहरु बिकास नेपाल, सन्जय बिडारी, गोपिनी सापकोटा, गिता सुनार, टोल बिकास संस्था नगर समन्वय समितिका उपमहासचिव देवकुमार श्रेष्ठ, वडा समन्वय समितिका अध्यक्ष यज्ञ बहादुर आचार्य, कार्यसमितिका पदाधिकारीहरुले गरेको थियो।