स्वास्थ्यको लागि पदयात्रा राम्रो व्यायाम
Tags: No Comments

हिड्नु स्वास्थ्यको लागि लाभदायक छ । हाइकिङ अग्रेजी शब्द, जसको नेपाली पदयात्रा हुन्छ । अंग्रेजीमा ‘हाइ’ भनेको उचाइ र ‘किङ’ भनेको राजा, उचाइको राजा । यसैबाट केही उचाईमा तर ग्रामीण बस्ती तथा जंगली बाटो भएर कुनै गन्तव्य तय गरिन्छ भने त्यो पदयात्रा स्वास्थको हिसाबले झनै राम्रो हुन्छ ।
हाइकिङ वा पदयात्रा जे भने पनि अर्थ केही उचाइ र कोलाहल मुक्त वातावरण ग्रामीण बस्ती पाखा पहराको दृश्यावलोकन गर्दै हिँडेर स्वास्थ्य लाभ गर्नु बुझिन्छ । बिहान बेलुकाको समयमा १-२ घण्टा हिड्नुलाई हिडाई मात्रै भनिन्छ । त्यो एक्लै वा केही साथीहरूको साथमा दिनहु गर्न सकिन्छ । शहरी क्षेत्र वा आफू बसिरहेको ठाउँ भन्दा केही पर स्वच्छ वातावरण भएका गाउँ तिरको कुनै गन्तव्यतिर हिँड्डुल गर्दै दृश्यावलोकन गर्नुलाई पदयात्रा भनिन्छ । पदयात्रा सामुहिक गरिन्छ ।
नेपालमा धेरै ठाउँ छ्न पदयात्राका लागि । ठाँउ र समय अनुसार पदयात्राको दिन तय गरिन्छ । सामान्यतया ५-७ घण्टा कुनै उपयुक्त समय मिलाएर समुहमा पदयात्रा गर्न सकिन्छ । मकवानपुरमा समेत पदयात्रा गर्ने पर्याप्त ठाँउहरु छन् । हेटौंडा वरपरसमेत यस्ता ठाउँ छन् । जहाँ बिहानै हिडेर ग्रामीण बस्तिको रहनसहन हेर्दै पहाडी दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ । समूह र फुर्सद मिले पदयात्रा हरेक हप्ता पनि गर्न सकिन्छ । तर महिनामा एक पटक पदयात्राको लागि समय मिलाउन सके स्वास्थ्यको समेत राम्रो मानिन्छ । त्यसो त हरेक दिन विहान वा बेलुका समय मिलाएर १ देखि २ घण्टा हिडाइबाट समेत लाभ लिन सकिन्छ ।
प्रायः पदयात्रा गर्न रुचाउने मध्येको मलगायत केही साथीहरूले माघ १३ गते शनिबार हेटौडा नजिकैको छोटो तर रमाइलो पदयात्रा मार्ग छनौट गरि हिड्ने मेसो मिलायौ र केही साथीहरुकाे समय पक्का गर्यौ । करिव करिव हामी जाने समुहमा ९/१० जनाकाे टुङ्गाे लागेकाे थियाे । साेही अनुसार शनिबार विहानै केही खाजा बनाउन चार बजे उठेर तम्मतयार गर्दै थिए दिदी शान्ति प्रिय बन्दनाकाे ट्वाङ्ङ मेसेज आयाे म जान्न सन्चाे भयन माफ पाउँ । मेराे मनकाे उत्साहा जागर सब मर्याे । अब के गरुँ गरुँ दाेधारमा परियाे । हिजै समय पक्का गरेकाे आफू भन्दा परिपक्प मान्छे समूहमा नहुने भएपछि म दाेधारमा परे । खाजा त बनाए तर ओछ्यानमा आयर पल्टिएँ । विहान ६:३० वजे पैदल हिड्ने ठाउँ सामरी पुलमा पुग्ने भनी अघिल्लाे दिन निधाे गरेका थियाै । तर त्यतिन्जेल सम्म ओछ्यानमै थियाै हामी । समुहकाे सदस्य सुनिताकाे कल आयाे म बुद्द चाेक आइपुगे तपै कहाँ ? म त झसङ्ग भए उनकाे कल राख्न नपाउँदै मन्जुले फाेन गरिन् दिदि हामी त सामरी पुल आइपुग्याै तपाईंहरु कहाँ भन्दै । केहीअघि मरेकाे जाँगरलाई फेरी तङ्याउदै संजिव कार्की र वावुलाई तयार हुन भने र हतार हतारमा १५/२० मिनेटमा यति रफ्तारमा सामरी पुल पुगियाे कि अचम्मित भएँ । चिसाेले कठ्याङ्ग्रियकाे हातमा हाेस थियन ।

हाम्राे पदयात्राकाे अर्काे साथि थिईन मन्जु मैनाली । मसिनि खिरिलि पातली तर अत्यधिक भावुक र सबकाे कुरा बुझ्ने जिम्मेवार घरतिर हिडे जसरी आएकी रहिछिन् हाइकिङ जान चप्पलै लगाएर, साेच्दै थे यीनलाई हिड्ने समयमा गाराे त हुन्न ? हिड्न त सक्छिन? कार्यक्षेत्रमा संधै छाेटाे समयमा भेटिने उनी जस्ताे कार्यक्षेत्रमा थिन तेस्तै सरल लामाे यात्रामा पनि थिइन । मानिसमा दाेहाेराे व्यवहार धेरै देखिन्छ तर उनमा देखिन्न । अरुकाे दुख देख्न नसक्ने मन्जु सानै उमेरमा परिपक्क देखिन्छिन । मन्जुले नै हामी माझ नयाँ साथि लिएर आएकी रहिछिन् । उनले साथमा विल्कुल नयाँ थिइन आरती ।
सबै जम्मा भएपछि हाम्रो पैदल यात्रा सुरु भयो सामरी पुलबाट । टोलीमा ९ वर्ष देखि ४० वर्षसम्ममा सदस्य थियौ । मकवानपुर गढिको आमभन्ज्याङ्गको बाटो हुँदै हामी सात जनाको टोलीले तय गर्यौ वुङदल-कप्सेरी-बाघचौर-आदामार-बाघझोराको पदमार्ग रुट । जुन भिमफेदी गाउँपालिका वडा नं १ को दक्षिणी भेगमा पर्दछ । सामरी पुल (भीमफेदी गाउँपालिका तर्फ) को पूर्वबाट करिब २ किमिको दुरीमा रहेको आमभन्ज्याङ्गको बुङ्दल झर्ना नपुग्दै केही वरबाट कप्सेरी जानका लागि हाम्रो टोली ठाडो उकालो तर्फ प्रस्थान गर्यौ । टोलीका ९ वर्षीय सबैभन्दा सानो सदस्य उकालोमा सबैभन्दा अगाडि लागेको थियो ।
कच्चि सडकको बाटो नभयको त होइन तर हिड्ने नै भएपछि किन लामो तर सहज हुने बाटो रोज्ने भनेर ठाडो उकालो बाटो रोजेका हामीलाई उकालो बढ्दै जाँदा श्वास फुलेर आएको थियो । सानो सदस्य त हिडिरहेको छ हामी किन हिड्न सक्दैनौ र भन्ने मानसिक रुपमा उत्प्रेरित हुँदै स्वाश्वको गति बढाउदै उकालो लागिरह्यौ केही बेर सुस्ताउँदै, सुस्केरा हाल्दै । स्थानीयवासी जो त्यहीबाटो आफ्नो दैनिक कर्मको लागि हिड्छ उहाँहरुलाई करिव १५ मिनेट लाग्ने बाटो हामीले ४५ मिनेट लगाएर पार गर्यौ । बाटाेमा बेला बेला आमाकै झल्काे दिलाउने गरि कम्मरमा हात राख्दै सुस्केरा हाल्दै हिडिन् मन्जु । म ओ आमाेइ भन्दै जिस्काउदै गर्दा मुसुक्क हास्ने मन्जु हामीसँग यति लामाे यात्रामा पहिलाे पटक साथमा थिइन् ।
कप्सेरी गाउँ पुगपछि देखिएका दृश्यावलोकनले हामीले ४५ मिनेट लगाएर पार गरेको उकालोको थकाइलाई विर्साइ दियो । वर्णन गर्न कठिन भएपनि अत्यधिक सुन्दर दुश्यमा पूर्वमा लहर परेका पहाड, उत्तर पुर्वमा छत्रेको ठुलो लेक नाकमै ठोकिएला जसरी उभिएको, दक्षिणतिर सामरी खोला र राप्ती खोला त्रिवेणी धामसम्म बगिरहेको दृष्य, हेटौडा बजार तथा औद्योगिक क्षेत्र, चुरेपर्वत क्षेत्र, पश्चमतिर पहाडी दृष्य र उत्तर तर्फ भिमफेदीकै साना साना गाउ अनि भरेङ्गी आकारका कान्लाहरु ।

अहिले जाडोको समय, यो मौसममा यसै पनि व्यायाम गर्न जाँगर चल्दैन, जसले शरीर चुस्त हुन पाएको छैन । त्यसैले जाडो मौसममा हाइकिङको महत्व अझ बढ्छ । विहानको सुर्योदयसँगै यात्रामा लम्किएका हामी दक्षिण तर्फवाट उकालो लागि माथि पुग्दा पारिलो घाम ! घाम माथि पुग्दा हामी पनि माथि पुगेका थियौ सँगसँगै । हाम्रो टोली कप्सेरी गाँउबाट पुनः अघि बढ्यौ स्थानीयहरुसंग कुराकानी गर्दैगर्दै । तामाङहरुको वस्ती रहेको कप्सेरीसम्म मज्जाले अटो चल्दो रहेछ । हेटौंडा बजारबाट २०० रुपैया भाडामा अटोले ल्याउँने/पुर्याउने रहेछ । जेहोस संघीयतासंगै घरघरमा सिंहदरवार पुगेको छ छैन तर बाटो घाटो, बिधुत र पानीको सुविधा भने पुगेको छ ।
मानिसको आधारभुत आवश्यकता विस्तारै पूरा हुँदै गएको देखिन्छ । हलो पनि प्रयोग गर्न नमिल्ने बारीका कान्लाहरुमा कोदो रोपेर नल काटेमा ठोसा ताजै थिए । त्यहाँ खेती गर्नका लागि अझैपनि कुटो कोदालो नै प्रयोग हुन्छ, कतैपनि देखिएन हाते ट्याक्टर । हाते ट्याक्टरको सहायताले केही सहज हुने भने देखिन्छ खेतिपातिका लागि ।
हाम्रो पाइला अघि बढीनै रहेको थियो बाघझोराको लागि, आउदै थियो कप्सेरी पछिको बाघचौर गाउँ । जहाँ एउटा विधालय रहेछ जनता आधारभुत विधालय । कुलेखानी तेस्रो जलविद्युत आयोजनाले उक्त विद्यालयको दुबैतर्फ पर्खाल बनाइदिएको रहेछ २०७१ सालमा । एकनाले आकारमा बनेको विद्यालयको लागि चौर थिएन । थोरै क्षेत्रफलमा निर्माण भएको विद्यालयको दुवै तर्फ भिर रहेछ । कुलेखानी तेस्रोले सामाजिक काम गरेको रहेछ पर्खाल बनाई हुनसक्ने संभावित क्षतिबाट बचाउन ।
हामीले थकानलाई केही बेर त्यही बिसाउने र सामान्य खाजा स्कुलकै पेटिमा बसेर खाने भयौ । स्थानीय स्तरमा १/२ स्थानमा चर्च थियो र स्थानीयहरु हामी केही वितरण गर्न चर्चमा आएको अनुमान गर्दै प्रश्न गर्दै थे । धर्म प्रति मेरो कुनै प्रतिशोध छैन । म यशु, अल्लाहा, बुद्द, महादेव, विष्णु, गुरु नानक सवलाई समान मान्छु किनकि सब धर्मको एउटै सार छ शान्ति, अहिसा, एकता, सद्भाव । चर्चमा गयर प्रभु यशुको प्रसाद खाएको छु, मस्जिदमा गएर कुरानलाई ढोगेको छु, गिता र बाइवल दुवैलाइ संगै घरमा राखेको छु, गुम्वा त सबैभन्दा प्रिय क्षेत्र जहाँ शान्तिको महशस गर्छु र गइरहेको हुन्छु पनि । तर उक्त गाँउमा चर्चका मान्छेहरु मात्र केही लियर जाने रहेछन् भन्ने लागिरह्यो । ती गाँउमा गुम्वा देखिन तर तामाङको समाधिस्थल भने देखेँ । स्कुलको पेटिमा बसेर हामीले खाजा खायौ कोदोको रोटी, मस्याङको विरौला, मिठ्ठो चिया भिटामिन बिस्कुट ।

अब सुरु भयो त्यो अघिको यात्रा । समतल समतल बाटो हुदै हामी अघि बढ्दै आदामार तर्फ अघि बढ्यौ जहाँ अचम्मको दृश्य देखियो । जग्ङेश्वर महादेव गुफा । जहाँ जात्रा लाग्ने रहेछ। विशाल गुफा जहाँ प्रतीत हुँदै थियो केही समय अघि मात्र जात्रा समापन रहेछ । उक्त स्थानमा रहेको महादेव थानो गुफा भित्र डराइडराइ गयौ । गुफाको माथि सानो प्वाल थियो जहाँबाट प्रकाश छिरिरहेका । उक्त प्रकाशको छाँया गुफाको अर्को कुनातिर देखिएको थियो जसरी आँगनबाट बसेर ऐना घाममा देखाएर तेस्को प्रकाश घरभित्र अधेरो क्षेत्रसम्म पुर्याउने काम गर्थ्यौ सानोमा । गुफाको प्रकाश र देखिएको छाँयाले फेरी एकपटक बालापनको याद गरायो। गुफा भित्र दिनभर बत्ति वलिरहने रहेछ करिव ३ वटा वल्ब बालिएको थियो । सुन्दर रहेछ गुफा ।गुफाको संरक्षण र संरचना व्यवस्थापनमा ध्यान दिन सके धार्मिक तथा आन्तरिक पर्यटनमा टेवा पुग्ने देखिन्छ भने भक्तजनलाई समेत सहज हुनेछ ।
महादेवथानमा लामै समय व्यतित गर्यौ हामीले । गुफाको भित्रसम्म गएर हेर्यौ । स्थानीय श्रमदान सहित निर्माण गरिएको उक्त मन्दिर क्षेत्र अझै व्यवस्थित हुने पर्खाइमा रहेको पायौ । मन्दिरमा करिव ४५ मिनेट अलमलिएपछि पुन हामी आदमारलाई नियाल्दै हिड्यौ जुन उत्तर पश्चिम क्षेत्र तर्फ अघि बढ्दै थियो । बाटोमा धुलो उडाउदै अघि बढेको हामी यात्रा छोटिदै थियो । घरी अन्ताक्षरी खेल्दै घरी दौडदै घरी घोचपेच गर्दै व्यवहारिक भन्दा पनि बालकपनमा हाम्रो टोली वेपर्वाह हिडिरह्यौ ।
हरेक यात्रा सहज हुने गर्छ भन्ने लाग्छ साथीको साथले । साथमा अझ वचपना भएका साथी भए झन सहज र मिठो बन्ने रहेछ । अझ साथमा ९ बर्ष आफ्नै छोरा समेत हिडिरहेको थियो । उ पनि रमाउने भएको छ पदयात्रामा । उ यात्रा भरी घरी खुरुर दौडेर अघि पुग्ने र फस्ट भएँ भन्छ त घरि अन्तिममा भएको साथीलाई सोध्न पुग्छ हिड्न सक्नु भएन हो ? उसको र मेरो हरेक कुरा मिल्छ । प्रकृतिमा रमाउन मलाई जति मनपर्छ उति उसलाई पनि । जति गुनगुनाउन मलाई मनपर्छ उति उसलाई पनि ।
गितकाे तालमा हामी म्युजिक पनि मिक्स गर्छाै टिङ् टि टि टिङ टिङ टि टि टिङ । गितकै तालमा नाच्ने गाेडाहरुले वाटाे धुलाे उडाउन मस्तथ्याे भने ती धुलाेलाइ तिनै खुट्टाका कपडाले मज्जाले लपेटेर लिएकाे थियाे । गाेजिमा हात हालेर खालि खल्ति पल्टाउदै छाेराे थप गुन गुनाउछ ।


हर यात्रामा ट्युनिङ मिल्ने साथी हुनुपर्छ र मेराे ट्युनिङ मेराे छाेराेसंग मिल्छ । हाम्राे टाेलिमा उहीँ उमेरका समूह छैनन् । आफू हाँस्न थालेपछि सबैलाई हसाउने सन्ताेषी बर्ताैला जाे घुम्न भनेसी हुरुक्क हुने । धेरै समय भएकाे छैन चिनजान भयकाे उनीसँग तर पनि अति आत्मिय छौ । अझ हिमाली क्षेत्रहरुमा समेत ट्रेकिङ गरिसकेकी सन्ताेषीसँग यात्राका धेरै अनुभवहरु छन् । त्यस्तै छिन सुनिता लामा पनि । लजालु तर हर जाे काेहिसंग मिल्ने, लाग्दैन कि हाम्राे हिजाे मात्र चिनजान भएकाे हाे । अरुकाे खुव प्रशंसा गर्छिन । समुहमा घाेडा जसरी हिड्ने उनी उनकाे साथमा हिड्दा पनि दाैडनु परेकाे फिल हुन्छ । त्यसैले म हात समाएर हिड्छु ताकि तालमेल मिलाेस ।
यसरी करिव करिव ५ घण्टामा ११:५६ मा हामीले बाघझाेरा स्थित त्रिभुवन राजपथमा ओर्लियाैँ । त्यहाँबाट सावरी साधन पाइने आशमा पैदल नै हिडिरह्याै तर करिव ३ किलाेमिटर हिड्दा पनि हामीले साधन पाउन सकेनाै । एउटा सेल पकाए जस्तै भयाे हाम्राे हाइकिङ यात्रा सामरी पुलमै आयर टुङ्गियाे । सामरी पुलमा आएर ढिडाे र मासु खाएर आ आफ्नाे गन्तव्यका लागि छुट्टियाै छिट्टै अर्काे हाईकिङ जाने याेजना बनाउँदै ।

हाम्रो वरपरको प्रकृति, भूगोल, समाज, संस्कृति र जनजीवन बुझ्ने एक उपयुक्त माध्यम पनि हो– हाइकिङ । यति मात्र होइन, सहरका घना बस्तीमा हुर्कंदै गरेका हाम्रा नानीबाबुहरूलाई प्रकृतिसँग साक्षात्कार गराउँदै हिँड्ने बानीको विकास गराउन पनि हाइकिङले सहयोग नै गर्छ । हाम्रा सहरमा पर्याप्त खुला ठाउँ, बगैँचा, सफा नदी र प्रकृतीमैत्री संरचनाहरू छैनन् । बालबालिका बढीभन्दा बढी समय मोबाइल, ल्यापटप र टीभीमा झुम्मिएर कृत्रिम वातावरणमा हुर्कन बाध्य छन् । यो वातावरणले बालबालिकाको सर्वाङ्गीण विकासमा असर परेको छ । बालबालिकालाई बिस्तारै प्रकृति र समाजबाट बिमुख पनि बनाउँदै लगेको छ । वन, चरा, पुतली, जनावर, सफा पानीका कलकल बग्ने झरना/नदी केवल मोबाइल, ल्यापटप तथा टेलिभिजनको स्क्रिनमा मात्र हेर्न बाध्य छन् बालबालिका । त्यसैले अहिलेको हुर्कंदो सहरी पुस्ताका लागि स्वच्छ हावा लिँदै, चराको चिरबिर आवाज सुन्दै उकाली ओराली हिँड्न हाइकिङ एक अवसर पनि हो ।
यात्रामा हामी प्रकृतिसँग मात्र सामिप्यता भेट्दैनाै साथमा हुने साथीहरुसँग पनि नजिक हुन्छाै एउटै परिवार जसरी । मकवानपुर जिल्लामा हाइकिङका लागि थुप्रै रुटहरु रहेका छन तर पछिल्लाे समय सडक निर्माण सगै तेस्ता पैदल हिड्ने वाटाेहरु नस्ट भयकाे तथा पैदल हिड्न छाेडेपछि ती वाटाेहरु झाडिले हराएकाे पनि पाइयाे । स्थानिय निकायले आफ्नाे क्षेत्रमा आन्तरिक पर्यटनमाा ध्यान दिई पैदल हिड्ने रुटहरुकाे संरक्षण गर्न जरुरी रहेकाे देखिन्छ । त्यस्तै रुटकाे मध्यक्षेत्रतिर विश्राम स्थान तथा स्थानीय तहकाे प्रमुख र विशेष कुराकाे पहिचान झल्कने कुराहरुकाे विस्तार गर्न जरुरी छ । जस्ले उक्त स्थानकाे चिनारी मात्र नभै सामाजिक सांस्कृतिक तथा व्यवसायिक गतिविधिलाई बढवा दिओस ।



मकवानपुर । कोशी प्रदेश मुख्यमन्त्री केदार कार्कीले मकवानपुरको हेटौंडा पत्रकार भेटघाट गर्दै संघीय सरकारको कारण प्रदेश सरकार अपुरो रहेको गुनासो गरेका छन् ।
कोशी प्रदेश मुख्यमन्त्री कार्कीको शुक्रबार हेटौंडामा पत्रकार भेटघाट गर्दै स्थानीय तहलाई चाहिने कानुन कोशी प्रदेश सरकारले नरोकेको दावी गरे । उनले स्थानीय तहसंग थप समस्या भए आजको भेलाले निवारण गर्ने बताए । मुख्यमन्त्री कार्कीले संघीयताकाे मर्म अनुरुप हेटाैडामा वैठक बसेकाे, प्रदेशले स्थानीय तहसंग मिलेर जनतालाई कसरी सेवा दिन सक्छ साे बारे साेचिरहेकाे बताए ।
एकात्मकताकाे साेच भएकालाई केही परिवर्तन गर्न सहज हुने, संघीयतालाई सुदृढ बनाउन सकिन्छ भन्नेमा चिन्तित रहेकाे कार्की बताए । सरकारले संघीय संसदलाई हस्तान्तरण नगर्ने, अधिकार नदिने हाे भने याे सरकारकाे गैरजिम्मेवार कार्य भएको उनलेे बताए ।
कर्मचारी प्रशासनले जनतालाइ उचित र समयमा सेवा प्रदान गरि सुशासन कायम गर्नुपर्ने, प्रदेशका एकल अधिकार र साझा अधिकारका वारेमा मिहिन छलफल गर्ने, संविधान बनाउदा जसरी एकमत थियाे त्यसरी नै प्रदेशकाे अधिकारका बारेमा एकमत हुनुपर्ने कार्कीले बताए । उनले भने “एमालेसंग सरकार बनाउन छलफलमा छौ, पार्टीसँग सरकार समदुरीमा छ ।”
आजबाट मुख्यमन्त्रीहरुको भेला
संघीयता कार्यान्वयनका सन्दर्भमा संघ सरकारसँग छिनोफानो गर्न भन्दै हेटौंडामा सातै प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरुको बैठक आज शुक्रबारबाट हेटौंडामा हुँदैछ ।
बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडामा मुख्यमन्त्रीहरुको बैठक आज हुने भएको हो । गत असार १५ र १६ गते पोखरामा भएको मुख्यमन्त्रीहरुको अन्तर प्रदेश बैठक र प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डको अध्यक्षतामा बसेको राष्ट्रिय समन्वय परिषदको बैठकमा भएका निर्णय कार्यान्वयनको समय गुज्रिन लाग्दा पनि संघले तदारुकता नदेखाएपछी फेरी हेटौंडामा बैठक हुन लागेको हो ।
संविधानमा व्यवस्था भएको तहगत अधिकारका बारेमा छलफल गर्न सातै प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरू हेटौँडामा भेला भएका छन् । संविधानमा व्यवस्था भएको प्रदेश र स्थानीय सरकारको अधिकारका बाँडफाँडमा समस्या देखिएको समयमा छलफल र संविधान कार्यान्वयनका लागि आवश्यक सुझाव दिने उद्देश्यसहित मुख्यमन्त्रीहरू हेटौँडामा भेला भएका हुन् ।
सातै प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरूको सहभागितामा तहगत अधिकारको कार्यविस्तृतिकरण सम्बन्धी संगोष्ठी आयोजना गरिएको बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषद् कार्यालयले जनाएको छ । उक्त संगोष्ठीमा तीनै तहका सरकारको साझा अधिकारको विस्तृतीकरण र कानुन निर्माण प्रक्रिया, बित्त/आर्थिक विकास क्षेत्र, सेवा क्षेत्र, पूर्वाधार क्षेत्र र वन वातावरण तथा विपत् व्यवस्थापन क्षेत्रको बारेमा कार्यपत्र प्रस्तुतीसँगै छलफल हुने भएको छ ।
कार्यक्रममा सातै प्रदेशका प्रमुख सचिव, मुख्य न्यायधिवक्ता, गाउँपालिका राष्ट्रिय महासङ्घ, नेपाल नगरपालिका संघका पदाधिकारीहरुको सहभागिता रहने छ । मुख्यमन्त्री कार्यालयका अनुसार छलफलपछि आज शुक्रवार साझा प्रतिवेदनसमेत अनुमोदन गर्ने कार्यक्रम रहेको छ ।
मकवानपुर । संघीय सरकार उपप्रधान एवम् गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठले नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलन सफल बनाउन तथा राजनीति परिवर्तनकाे लागि संचार जगतकाे योगदान रहेकाे बताएका छन् । साेमबार हेटाैडामा श्रेष्ठले भने “हामीले धेरै दुख र मेहनतले आजको ब्यबस्था ल्याउन सफल भएका हौं यसमा संचार जगतकाे याेगदान भुल्न सिकदैन ।’ मकवानपुरबाट प्रसारित रेडियो सन्देश, निकास साप्ताहिक र अनलाइन मिडिया थाहा नेपाल डटकमको संयुक्त वार्षिकोत्सव कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै उक्त कुरा बताएका हुन् ।
‘नेपालमा जुन प्रकृतिको राजनीतिक परिवर्तन भयो सो अनुरुप समृद्धि र बिकासको क्षेत्रमा जनभावना अनुरुप काम गर्न नसकिएको सत्य हो’ उनले भने ‘परिवर्तनलाई संस्थागत गर्नु र जनताको जीवनस्तर उकास्नु आजको आवश्यकता हो ।’ ‘सुशासन, समृद्धि, समाजिक न्याय सरकारकाे मुल मन्त्रको रुपमा रहेको छ’ उनले भने । अहिलेको सरकारले नागरिकको अपेक्षा अनुसार काम गर्न नसके वर्तमान राजनीतिक व्यवस्थाको औचित्य नरहने बताउँदै उनले नागरिकले अनुभूति गर्ने गरी सरकारले काम गर्न नसकेको खण्डमा लामो संघर्ष पछि प्राप्त भएको राजनीतिक व्यवस्था परिवर्तनको औचित्य नहुने तर्क गरे ।
मन्त्री श्रेष्ठले सरकारले चलाएको भ्रष्टाचार विरुद्धको अभियानलाई प्रभावित बनाउने प्रयासहरू भइरहेको दाबी गरे । सरकारले सञ्चालन गरेको सुशासनको अभियानविरुद्ध सङ्गठित शक्ति आक्रामक ढङ्गले प्रस्तुत भइरहेको उनले आरोप लगाए । ‘सरकारले सुरु गरेको सुशासनको अभियानलाई तुहाउन खोजिँदै छ । सुशासन अभियानविरुद्ध सङ्गठित शक्तिबाट आक्रामक ढङ्गले प्रहार भइरहेका छन्’ उनले भने ‘सरकार सुशासनको अभियानमा निरन्तर चलिरहन्छ । भ्रष्टाचार र तस्करी नियन्त्रणको प्रयास निरन्तर रूपमा चलिरहन्छ । यो अभियानमा पूर्ण विराम लाग्नेवालामा छैन ।’
गृह मन्त्रीको निरन्तरता र भ्रष्ट्राचारको निरन्तरता तैं चुप मैँ चुपको यथास्थिति कायम हुन नसक्ने उनले बताए । सरकारले जुनसुकै परिस्थितिमा सुशासन र भ्रष्ट्राचारविरुद्धको अभियानलाई जारी राख्ने उनको भनाई रहेकाे थियाे । सरकारले सुशासन अभियानअन्तर्गत ललिता निवास, मिटर ब्याज, भुटानी शरणार्थी, सुन तस्करीसम्बन्धी भ्रष्टाचारका विभिन्न घटनाको छानबिन गरिरहेको उनले बताए ।
‘सरकारले सुशासन अन्तर्गत नै मन्त्रीहरुकाे अनावश्यक खर्चको कटौती , अनावश्यक पदक वितरण खारेजी, मिटर ब्याजी समस्या लाई समाधान गर्न समिति बनाइ पीडितहरु लाई न्याय दिने प्रक्रिया , प्रहरी प्रशासन भित्र हुने सरुवा बढुवालगायतमा हुने चलखेल लाई शुन्य मा झारेको छौ’ उनले बताए । ‘भ्रष्टाचार, कुशासन विरुद्ध सरकारले काम गरिरहदा त्यसको संरक्षकहरु आत्तिएका छन् र सरकार बिरुद्ध बोलिरहेका छन्’ उनले भने ‘हामी भ्रष्टाचार विरुद्धको अभियान, सुशासनको अभियान , समृद्धि को अभियानमा लागिनै रहने छौ ।’
सरकारले विशेषत चार विषयमा जोड दिएकाे भन्दै श्रेष्ठले राष्ट्रिय स्वाधीनता, राष्ट्रिय एकता र राष्ट्रिय अखण्डता कायम राख्न, राजनीतिक परिवर्तनलाई कायम राख्न, मुलुकमा सुशासनको अभियानलाई जारी राख्न र विविधता बिचको एकता, सद्भावलाई कायम राखी सामाजिक एकता र सद्भाव माथि खलल आउन नदिन चुनौती रहेकाे बताए ।
मन्त्री श्रेष्ठले साेमबार जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुर, नेकपा माओबादी केन्द्र मकवानपुरको कार्यक्रम, प्रेस सेन्टरको पत्रकार सम्मेलन, मकवानपुरबाट प्रसारित रेडियो सन्देश, निकास साप्ताहिक र अनलाइन मिडिया थाहा नेपाल डटकमको संयुक्त वार्षिकोत्सव कार्यक्रम, हेटौंडा जेसीजको आयोजनामा ‘पब्लिक स्पिकिङ प्रतियोगिता’ लगायतका आधा दर्जन कार्यक्रममा सहभागी भएका थिए ।