मकवानपुर / हात हातमा मोबाइल, मोबाइलमा इन्टरनेट पहुँच, इन्टरनेट तथा गुगलमा साँघुरीएको विश्व । खोज गर्न चाहेको विषय वस्तु एक क्लिक मै फेला पर्ने प्रविधिसँगै घट्दै आएको छ पुस्तकालय धाउने प्रचलन । पछिल्लो पुस्ताहरु पुस्तकालय धाएर पुस्तक तथा पत्रपत्रिका पढ्ने संस्कृती बारे लगभग अनविज्ञ हुन थालेका छन् ।
इन्टरनेटले साँघुरो बनाएको दुनियाँबाट लोप हुँदै आएको पुस्तकालय शिक्षा प्रणालीलाई मकवानपुरमा भने ब्युँताउने अभियान नै थालिएको छ । लामो समयदेखि बन्द रहेको पुस्तकालयहरु केही युवाहरुको पहलमा मकवानपुर जिल्लामा पुनः सुरु गर्ने र नयाँ खोल्ने अभियान नै थालिएको हो । प्राध्यापक तथा पत्रकार सुरेश श्रेष्ठ पछिल्लो समय प्राध्यापन र पत्रकारीतासँगै पुस्तकालय स्थापना गरी पठन संस्कृतीको विकासमा लागि परेका छन् ।
लोप हुँदै गएका विविध विषयहरुको अध्ययन, अनुसन्धान तथा खोजका लागि सहयोगी बन्न सक्ने पुस्तकालय शिक्षा प्रणाली आफैं मा लोप हुनथालेपछि यस क्षेत्रमा विशेष चासो र चिन्तन राख्नेहरुको लागि आफूहरुको अभियान सहयोगि बन्ने श्रेष्ठले बताए । मकवानपुरमा खोलिएका सामुदायिक तथा संस्थागत पुस्तकालयहरु आर्थिक अभाव तथा मानवीय निक्रियताका कारण पुस्तकालय शिक्षामा रम्नेहरु केही वर्षयता एकाएक घट्दै आएपछि यो अभियान थालिएको हो ।
हेटौंडाको चौघडामा नवजीवन ज्योति क्लबद्वारा सञ्चालित शान्ति पुस्तकालय १५ वर्षपछि अभियान टोलीको सकृयतामा हाल पुनः सुरु गरिएको छ । २० वर्षअघि ठेलामा पत्रपत्रिका र पुस्तकहरु लिएर पाठकहरुलाई ठाउँ ठाउँमा वितरण गर्दै अध्ययनको सेवा पु-याउने पुस्तकालय क्लबको एउटा कोठा मै सिमित थियो । विषेशतः गृहेणी, बालबालिका र सावारी चालकहरुलाई मध्यनजर गरी पुस्तक, पत्रपत्रिकाहरु वितारण गर्ने गरेको थियो ।
सञ्चारको बहुप्रयोगका कारण पुस्तकालय शिक्षामा चासो राख्नेहरु नै कम भएपछि पाठककै अभावमा पुस्तकालयहरु बन्द गर्नुपरेको थियो । पछिल्लो पटक यसवर्ष पुस्तकालय अभियान टोलीको सक्रियतामा पुस्तकालय व्यवस्थित रुपमा सुरु गरिएको छ । यसैगरी हेटौंडा–१, चौकीटोलस्थित नवज्योति पुस्तकालय पुनः सञ्चालनमा आउने भएको छ । पुस्तकालय पुनः सञ्चालनका लागि स्थानीयको भेलाले उत्सव ढुंगानाको संयोजकत्वमा ७ सदस्यीय पुस्तकालय सञ्चालन तथा व्यवस्थापन तदर्थ समिति गठन गरिएको स्थानीय सन्तोष पराजुलीले जानकारी दिए । २०४७ सालमा स्थापना भएको पुस्तकालय २०५७ सालदेखि बन्द भएको थियो ।
पुस्तकालय अभियान समूह मकवानपुरको सहयोगमा विगतमा बन्द रहेका र नयाँ स्थापना गरेर पुस्तकालय सञ्चालमा ल्याउन थालिएको छ । पुस्तकालय पुनः सञ्चालनका लागि पुस्तकालय अभियान समूहले ५० हजार रुपैयाँ बराबरको पुस्तक सहयोग गर्दैै आएको छ । १५ भदौ अर्थात् राष्ट्रिय पुस्तकालय दिवसको अवसरमा पुस्तकालय अभियान समूहले हेटौंडा–१, चौकीटोलस्थित नवज्योति पुस्तकालयसँगै मकवानपुर जिल्लामा ७ स्थानमा ७ वटा पुस्तकालय एकैदिन स्थापना गर्ने तयारी गरिरहेको अभियान समूहका सदस्य रोशन खनालले जानकारी दिए ।
स्थानीय सहकारी तथा टोल समूहहरुले समेत सञ्चालनमा ल्याएका कयौं पुस्तकालयहरु बन्द रहेको बेला मकवानपुरको पुस्तकालय सञ्चालन अभियान टोलीले पठन संस्कृतिको विकासको लागि योगदान गरेको पत्रकार सुरेश श्रेष्ठले बताए । “पठन संस्कृति हराउँदै गयो अनि हामीले यो पहल थालेका हौ” पत्रकार श्रेष्ठले भने ।
हेटौंडामा रहेको पुष्पलाल स्मृति पुस्तकालय धिमा गतिमा सञ्चालित छ । यहाँ पहिले जस्तो पाठकको चाप नभएको तर,बन्द नै गर्नुपर्ने अवस्था पनि नभएको पुस्तकालय व्यवस्थापनले जनाएको छ । पुस्तकालयलाई आर्थिक संकटबाट मुक्त राख्न नै सबै भन्दा मुख्य समस्या हुने गरेको छ ।
यसो त एशियाकै ठूलो पुस्तकालयको दाबी गरिंदै आएको हेटाैंडाको वन विज्ञान अध्ययन संस्थानको पुस्तकालयमा बाह्य पाठकहरुले प्रवेश गर्ने अवसर पाएका छैनन् ।
शहरमा रहने र सञ्चारको पहुँचलाई समात्न सक्ने विद्यार्थीहरु पुस्तकालयभन्दा मोबाइल र इन्टरनेमा रमाउँछन् । समयको सदुपयोग गर्न मोबाइल इन्टरनेट नै सहज भएपनि पुस्तक पढ्नुको मज्जा मोबाइलको इन्टरनेटले दिनै नसक्ने बताउँछन् साहित्यकार तथा प्राध्यायक घनश्याम घिमिरे ।
“व्यस्त जीवन शैलीको कारण पठन संस्कृती पनि विस्तारै लोप हुदैं आएको छ” मकवानपुर बहुमुखि क्याम्पसका उपप्राध्यापक निरा शर्मा गुरागाईले भनिन् “कामको व्यस्तताबाट बचेको समय आराम र मनोरञ्जनमा लगाउने धेरै छन्,फेसबुक टीकटकलगायतको सामाजिक सञ्जालमा समय बिताउनेहरु बढेका छन्,अध्ययन र खोजको लागि त्यति ध्यान जाँदैन अचेल ।”
‘पुस्तकालयमा पसेर पुस्तकहरु खोजिरहने समयमा इन्टरनेटबाट धेरै जानकारी बटुल्न सकिन्छ’ हेटौंडा–५ का रोजिन श्रेष्ठले भने । “पुस्तकहरुमा भन्दा इन्टरनेटमा अपडेट सामग्री पाइने भएकोले पुस्तकालयको पाठक घटेका हुनसक्छन” श्रेष्ठले भने “तर, पुस्तक तथा पत्रपत्रिकाको महत्वलाई कम आँक्न भने हुन्न ।” अभियानकर्मीहरुले स्थानीय स्तरबाट पनि पुस्तक संकलन अभियान समेत सञ्चालन गर्दै आएको छ ।
मकवानपुर जिल्ला बकैया गाउँपालिकामा पुस्तकालय निर्माण अगावै समुदायस्तरबाट सयौं पुस्तकहरु पुस्तकालयको लागि प्राप्त भएको अभियानकर्मी गोबिन्द चौलागाईले बताए ।
आज एकै दिन ५ वटा पुस्तकालय सुरु गरिदै
१४ औं राष्ट्रिय पुस्तकालय दिवसको अवसर पारेर आज मंगलबार पुस्तकालय अभियान समूह मकवानपुरले जिल्लाका ५ स्थानमा पुस्तकालय सुरुवात गर्न लागेको छ ।
हेटौंडा–१ मा चौकिटोलमा नवज्योति पुस्तकालय, हेटौंडा–१८ दोभान चौरमा दोभानचौर सामुदायिक पुस्तकालय, बकैया गाउँपालिका–७, हात्तीचरणमा हात्तीचरण सामुदायिक पुस्तकालय, मकवानपुरगढी गाउँपालिका–५, धादिङमा हाम्रो सामुदायिक पुस्तकालय, भीमफेदी गाउँपालिका–४, निबुवाटारमा ज्ञानज्योति पुस्तकालय आजबाट सुरु गरिदै छ ।
पुस्तकालय अभियान समूहले यसअघि जिल्लाका ५ स्थानीय तहमा ६ वटा र छिमेकी जिल्ला बाराको निजगढ नगरपालिकामा एउटा गरी ७ वटा पुस्तकालय स्थापना गरिसकेको छ ।
घरबाट भागेर २०३६ सालमा राजनीतिमा लागेकी नेकपा (एमाले) नेत्री अष्टलक्ष्मी शाक्य २ भदौमा बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री नियुक्त भएकी छन्। उनी २०७४ सालको प्रदेश सभा निर्वाचनमा काठमाडौं ८ ‘क’ बाट निर्वाचित भएकी थिइन्। एमाले बागमती प्रदेशको इन्चार्ज समेत रहेकी शाक्य गुटगत आन्तरिक संघर्षका कारण त्यति वेला मुख्यमन्त्री बन्न सकिनन्। अहिले एमाले विभाजन भएको वेला उनी मुख्यमन्त्री बनेकी छन्। नवौं महाधिवेशनमा माधवकुमार नेपाल समूहबाट उपाध्यक्ष जितेकी शाक्य यति वेला भने अध्यक्ष केपी शर्मा ओली पक्षमा उभिएकी छिन्। नेपालले २ भदौमा नयाँ पार्टी गठन गरेसँगै ओलीले डोरमणि पौडेललाई राजीनामा गर्न लगाएर शाक्यलाई मुख्यमन्त्री बनाएका हुन्। अब नेपाल पक्षले साथ नदिंदा उनको मुख्यमन्त्री पद जोगिने देखिंदैन। उनी भने सबैको साथ पाएर नै मुख्यमन्त्री बनेको बताउँछिन्। मुख्यमन्त्री शाक्यसँग सरिता दाहालले गरेको कुराकानी :
नेकपा (एमाले) विभाजन भएको र निर्वाचन नजिकिंदै गरेको वेला छोटो समयका लागि मुख्यमन्त्री बन्नुभएको छ। कसरी अघि बढ्ने योजना छ ?
छोटो समयकै लागि भन्नुपर्यो, १६ महिना जति मात्रै बाँकी छ। यसमा पनि केही चुनौती र केही अवसरहरू देखेकी छु। पहिलो, बजेट नै हो। यसअघिको बजेटबाट भएका राम्रो कामको समीक्षा गर्छाैं। बजेट तथा कार्यक्रममा आवश्यकता र विगतको कार्यान्वयनको पाटो हेर्नु छ। त्यसपछि काम शुरू गर्छौं।
बागमती प्रदेशका सबै जिल्ला अत्यन्तै सम्भाव्यता बोकेका छन्। मैले पटक-पटक भन्ने गरेकी छु, यहाँको जीवन दुःखमा बस्नुपर्ने खालको छैन, हामीले आँट गरेर योजनाहरू बनाउने र कार्यान्वयनमा ल्याउने हो भने कोही पनि अभाव र समस्यामा बस्नुपर्ने छैन। अवसर नै अवसर भएको यो प्रदेशमा सबैको साथ चाहिन्छ, धेरै काम गर्न सकिन्छ। जनता र प्रदेशका लागि काम गर्छु।
अहिले हाम्रो ध्यान कोभिड-१९ नियन्त्रणमै छ। खोपको अपर्याप्तता छ, केही अव्यवस्थालाई व्यवस्थित गर्नुपर्छ। यस्तै, बाढीपीडितको अवस्थाप्रति पनि ध्यान दिनुपर्छ। सरकारले केही गर्ला भन्ने आशा बोकेर बस्नुभएको छ। उहाँहरूका लागि केही गर्नुपर्छ। बाढीपीडितको जहाँ-जहाँ समस्या छ, त्यहाँ ध्यान दिनेछु।
अर्को, सुशासन कायम गर्नुपर्नेछ। भ्रष्टाचार, अनियमितता विरुद्धको लडाँइ छ। विकास निर्माणका नियमित योजना त छँदै छन् ।
देशको पहिलो महिला मुख्यमन्त्री बन्नुभएको छ। महिलाका लागि केही विशेष योजना छन्?
म पहिले पनि महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्री भएकी हुँ। त्योभन्दा अगाडि जति वेला म आन्दोलनमा थिएँ, मेरो विषय महिला नै थियो। अखिल नेपाल महिला संघको अध्यक्ष भएको नाताले पनि मेरो मुख्य पाटो महिला नै थियो र आज पनि हो।
कमरेड साहना प्रधानसँग आन्दोलनमा हिंड्दा पनि महिलाको विषयमा हामी गहिरिएर सोच्ने र विश्लेषण गर्दथ्यौं। जेल पर्दाताका आन्दोलनको विषय पनि महिलाकै थियो। मेरो आन्दोलनको विषय महिला, मैले सबैभन्दा बढी समय खर्चिएको विषय महिला आन्दोलन, अनि आफैं पनि महिला भएका कारण मैले महिलाको मुद्दालाई बिर्सने त कुरै भएन। महिला कति पीडित, कति दमित, कति दुःख, पीडा सहेर बसेका छन् भन्ने बुझेकी छु।
अहिले संविधानमा महिलाका विषयमा जे व्यवस्था भएको छ, त्यो हाम्रो आन्दोलनबाट नै आएको हो। अझै पनि महिला पीडित छन्। हामीले अझै लड्नुपर्छ। अब मैले महिलासँगै सबै नागरिकको सवाललाई सम्बोधन गर्नुपर्छ। संविधानमा भएका व्यवस्था कार्यान्वयनमा ल्याउनुपर्छ। बागमती प्रदेशको हकमा मैले नेतृत्व गर्ने छोटो समयमा कति सक्छु, गरेर देखाउनेछु।
विगतमा धेरै पटक मुख्यमन्त्री हुने भन्ने हल्ला चल्यो। तर, यस पटक भने एकाएक मुख्यमन्त्री बन्नुभयो। यो कसरी सम्भव भयो?
विगतमा हल्ला भए, तर हल्लामै सीमित रहे। यो पटक अपर्झट नै कदम उठाइयो। सबै नेतालाई समेत जानकारी दिन सकिएन, तर थाहा पाएपछि पनि सबै दलका नेता, सांसदले फोन गरेर आफ्नो साथ छ भन्नुभएको छ। सत्ता र विपक्षी दलका नेताले ‘तपाईं हिजै मुख्यमन्त्री बन्नुपर्ने थियो, आज बन्नुभयो, हाम्रो पूर्ण साथ छ’ भन्नुभएको छ। सबै दलका नेताले ‘जे कदम चाल्नुभयो, हाम्रो पूर्ण साथ छ’ भन्नुभएको छ। म ढुक्क छु, मेरो कार्यकाल सफल पार्न सबैको विश्वास प्राप्त हुनेछ।
तपाईंको पार्टी राजनीति त एकाएक बदलियो नि ?
पार्टीभित्रको हलचल त केही लामै हो, मुख्य बागमती प्रदेशमा किन यस्तो भयो भन्ने सवाल अहिले चर्चामा छ। केन्द्रीय राजनीतिमा जे जस्तो देखिएको छ, यसले दुःखी बनाएको छ।
अहिले विकासका लागि राजनीतिक सहमति र प्रष्ट भिजनका साथ अगाडि बढ्नुपर्ने वेला हो। काम गर्न कुनै अप्ठ्यारो पनि छैन। तर, पार्टीभित्र बेमेल, अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा, गुटगत गतिविधि, एक–आपसमा मिल्नै नसक्ने घमण्ड र दम्भले नै नोक्सान पुर्यायो।
नेतृत्व तहमा घमण्ड बढी भयो। सबैलाई सम्मान गर्ने, समेटेर लैजाने, त्यो खालको लचकता र फराकिलोपन देखिएन। यसै कारण हामीले धेरै अवसर गुमायौं। राजनीतिक वातावरण कमजोर हुँदै गयो। जनतामा निराशा बढायो। अनेक चलखेल बढे, एकताबद्ध हुने अवस्था नै देखिएन।
यस्तो अवस्थामा बागमती प्रदेशबाट एकताको सन्देश दिने प्रयास गरेका हौं। हामी विभाजनतिर जानु हुन्न भनेर दबाब दिन खोजेका हौं। त्यसका लागि सल्लाह गर्दै, सहमति खोज्दै, अगाडि बढ्दै आयौं। मन फराकिलो बनाउँदै आयौं।
म पार्टीको सिनियर भएको हिसाबले पनि नेतृत्व गर्नुपर्ने थियो। मैले बाटो देखाउनुपर्ने भएकाले एकताको पक्षमा उभिएकी हुँ। लोकतन्त्र जोगाउन, गणतन्त्र जोगाउन, संविधानको मर्म राख्न एकताको पक्षमा फराकिलो सोच राखेर यो आँट गरेकी हुँ। मलाई डोरमणिजीबाट पनि साथ मिल्यो।
तपाईं त माधवकुमार नेपाल पक्षकी नेत्री, अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको चर्को विरोध पनि गुर्नभयो। अहिले मुख्यमन्त्री पदका लागि आफ्नो विचार साट्नुभएको भन्ने आरोप छ नि?
यस्तो आरोप लगाउनेलाई मैले भन्नु केही छैन। लोकतन्त्रमा आफ्नो विचार राख्न पाइन्छ, लागेको भन्न पाउनुहुन्छ।
मुख्यतः अष्ट कस्ती मान्छे हुन् भनेर चिन्नुपर्छ। अष्टले पदका लागि कहिले होडबाजीमा लागेकी छ? पार्टीमा हिजो मेरो देन के थियो, आज के योगदान गरिरहेकी छु? यो सब बुझ्नेहरूले त्यस्तो आरोप लगाउनुहुन्न।
आन्दोलनको दौरानमा, कम्युनिष्ट पार्टी स्थापना गर्ने क्रममा झलनाथ खनाल, जीवराज आश्रित, मदन भण्डारी, माधव नेपालले मलाई यहाँसम्म ल्याउनुभयो। घरपरिवार छाडेर म एक्लो निस्कँदा अन्योलमा थिएँ, उहाँहरूले नै मलाई कम्युनिष्टको सिद्धान्त बुझाउनुभयो। विचारमा खार्नुभयो। उहाँहरूको साथ मेरा लागि अद्वितीय छ। घर छोडेर हिंडेको मान्छेलाई धेरै सिकाउनुभयो, र अहिले यहाँ छु।
केपी कमरेडलाई मैले झापा आन्दोलनपछि मात्रै चिनेकी हुँ। म कोही नेतृत्वलाई अपमान गर्न सक्दिनँ, किनकि उहाँहरूले दुःख बुझेर आउनुभएको छ। त्याग गरेर आउनुभएको छ। तर, यतिखेर आएर जस्तो सोच राख्नुपर्ने हो, त्यो देखिएन। मुलुक, कम्युनिष्ट आन्दोलन, लोकतन्त्र, गणतन्त्रका लागि एकजुट भएर अगाडि बढौं, मन फराकिलो गरौं, कसैले कसैलाई निषेध नगरौं भन्ने सोच नेतृत्वले राख्नुपर्थ्यो, त्यो देखिएन।
पछिल्लो समय केपी कमरेडको दम्भ बढी भयो। पदमा पुगेपछि अगाडि-पछाडि कोही देख्नुभएन। व्यक्ति-व्यक्तिलाई पनि निषेध गर्ने काम भयो। त्यही कारणले राजनीतिलाई यो ठाउँमा पुर्यायो।
नमिलेको घर र मिलेर बसेको घरमा कति फरक हुन्छ? पार्टी भनेको पनि घर नै हो। अहिले नमजा लागेको छ। पार्टी अप्ठ्यारो अवस्थामा पुगेको छ। मैले आफ्ना तर्फबाट केपी कमरेडलाई भनेकी छु- अब तपाईंले पार्टी हाँक्न सक्नुहुन्न।
त्यसैले पनि फलानालाई छोडेर फलानाको तर्फ गयो भन्ने मेरो विषयमा लागू हुनै सक्दैन। म सबैको आदर–सम्मान गरेर अगाडि बढ्छु। हामी फुट्नु राम्रो हैन, यो प्यानल, त्यो प्यानल हैन, संस्कारयुक्त कम्युनिष्ट पार्टीका लागि मेरो मत हो।
अहिले कम्युनिष्ट आन्दोलनमा एकताको जरुरी छ। मैले एकताका लागि यो कदम चालेकी हुँ। यता र उताभन्दा पनि एकताकी पक्षधर हुँ। प्राप्त उपलब्धिको रक्षा गर्ने वेलामा फुटेको मलाई पटक्कै ठीक लागेको छैन। अब एक ठाउँमा आउनैपर्छ, मिल्नैपर्छ भन्ने दबाब दिन खोजेकी हुँ।
२०५४ सालमा पार्टी फुट्दाको पीडा मैले पनि भोगेकी छु। त्यो फुटपछि पार्टीभित्र कति धेरै तिक्तताहरू जन्मिए, त्यो अहिले झलझली सम्झिरहेकी छु। त्यस्तै घटना फेरि नहोस् भनेर म एकताको पक्षमा उभिएकी हुँ। कसैलाई धोका दिएकी छैन, कसैको पक्षमा गएकी हैन।
यो तपाईंको पार्टीको कुरा भयो। बागमतीका बासिन्दालाई के भन्नुहुन्छ ?
यति वेला राजनीतिक अस्थिरता देखेर जनतामा निराशा बढेको छ। लोकतन्त्र बेकारको रहेछ भन्ने सोच आउन सक्छ। जनताका लागि शान्ति, विकास, समृद्धि चाहिएको छ। यो वेला राजनीतिक अस्थिरता देखेर आत्तिनु स्वभाविक पनि हो। नआत्तिनुस्, राम्रो समय आउँछ।
लोकतन्त्र भनेको विचारको तन्त्र हो, फरक विचार आउनु स्वाभाविक हो भनेर बुझिदिनुस्। सकारात्मक विचारै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। आफ्नो ठाउँबाट सरकारलाई सहयोग गरिदिनुस्, सरकार सधैं जतनाकै लागि हो। धैर्य राखिदिनुस्, केही राम्रो गरेर देखाउनेछु।
https://www.himalkhabar.com बाट
मकवानपुर / पटक पटक चर्चामा आउने र सेलाउने गरेको राजमार्ग विस्तारको सवाल यसवर्ष पुनः चर्चामा आउन थालेको छ । ४ दशकदेखि विवादीत र टुङ्गो लाग्न नसकेको विषय हो राजमार्ग २५ मिटर चौडा पार्ने विषय ।
विभिन्न शहरको राजमार्ग चौडा गरिदा मकवानपुरको हेटौंडा क्षेत्र चौडा पार्ने विषय अन्यौलमा नै रहंदै आएको छ । यो विषयले टुङ्गो नपाउँदा पीडितहरुले आफ्नो घर जग्गाको स्वामित्व नै पूर्ण सदुपयोग गर्न नपाएको भन्दै समय समयमा आन्दोलित हुँदै आएका छन् । साघुँरो सडक र घना बस्तिको रहेको हेटौंडा बजार मानवीय बस्तिको रुपमा विकास गरेर बजारको वाइपासबाट बाटो लैजाने वा बजारको मध्यमा रहेको बाटोलाई चौडा गर्ने भन्ने बारेमा विवाद अझै कायम नै छ ।
प्रदेशका निवर्तमान मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेल हेटौंडा बजारलाई मानव बस्तिको रुपमा विकास गर्ने पक्षमा छन् । तर हेटौंडा उपमहानगरपालिका मेयर हरिबहादुर महत कुनै पनि हालतमा बजारको मध्यभागबाटै कायम रहेको बाटोलाई विस्तार गर्ने पक्षमा छन् । निवर्तमान मुख्यमन्त्री पौडेलले हेटौंडा १५ रातोमाटेदेखि हेटौंडा –१० राप्तिपुलसम्म वाइपास बाटो विस्तार गर्ने विकल्प अघि सारेका छन् । उक्त विकल्पलाई कार्यान्वयन गर्दै प्रदेश सरकारले गत वर्ष बजेटको व्यवस्था गरी मुख्य राजमार्गमा जोड्ने गरी ट्याक ओपन गरिसकेको छ ।
मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघले व्यापारीहरुको हितलाई मध्यनजर गर्दै २५ मिटरको विकल्पमा १५ मिटर भत्काउने सहमति सहितको ज्ञापान पत्र २ वर्ष अगाडि नै संघीय सरकारको भौतिक मन्त्रालयमा ज्ञापन पत्र बुझाइसकेका छन् ।
विवादमा रहेको कारण आफूहरुले व्यापार व्यवसाय सञ्चालन गर्न, बैंकिङ कारोवार सञ्चालन गर्न समस्या झेल्नु परेको र लामो समयदेखि घरजग्गा विक्रि वितरणमा समेत रोकावट आएको कारण यसको चाँडोभन्दा चाँडो छिनोफानो लगाउन माग गर्दै भौतिक योजना मन्त्रीलाई ज्ञापन पत्र बुझाएका थिए । तर त्यसको पनि कुनै पहल कदमी अघि बढेन । मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघले नै टोलीको नेतृत्व गरेको थियो ।
सडक दायाँबायाँ २५/२५ मिटर विस्तार गर्ने कार्यका लागि सडक विभागले तथ्याङ्क समेत संकलन गरेर गरेर सार्वजनिक गरिसकेको छ । साँढे २ वर्ष अगाडि मकवानपुरको मनहरी बजार र बारा जिल्लाको सिमानाबाट बाटो चौडा कार्य सुरु गरेको थियो । दुबैतर्फबाट चौडा गर्दै आएको बाटो हेटौंडा बजारको मुख्य क्षेत्र प्रवेश गर्दैगर्दा बजारवासीहरुले अदालतमा रिट हालेपछि अदालतले तत्कालको लागि काम रोक्न आदेश दियो । त्यसपछि सडक चौडा गर्ने काम रोकिएको थियो ।
डिभिजन सडक कार्यालयले बजारको २५ मिटर क्षेत्र भित्र रहेको बैङ्क तथा वित्तिय संस्थाहरुलाई कार्यलय सार्न पत्र काटेपछि बैंकिङ कार्यालयहरु मुख्य राजमार्गबाट अन्यत्र सरिसकेका छन् । डिभिजन सडक कार्यालयका अनुसार हेटौँडाको मेनरोडमा पर्ने डेढदर्जन बैँक र केही सरकारी कार्यालयहरुलाई २५ मिटर क्षेत्रबाट सरेका छन् ।
सडक अतिक्रमण गरिएका चुरियामाईदेखि लोथरसम्म ४० किलोमिटर क्षेत्रमा सयौं घरटहरा भत्काउनुपर्ने सडक कार्यालयले लगत सार्वजनिक गरिसकेको छ । ढिलोचाँडो सडक सबैलाई फराकिलो चाहिन्छ, २५ मिटर नभइ १५ मिटर भत्काउने सहमति व्यवसायीहरुले दिएको चौकीटोलतर्फका सघंर्ष समिति संयोजक कमल लामा बताए ।
मकवानपुर । नेकपा एमाले नेतृ अष्टलक्ष्मी शाक्य नेपालको पहिलो महिला मुख्यमन्त्री भएकी छन् । बुधबार शाक्यले बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्रीको रुपमा बागमती प्रदेशको नवनियुक्त मुख्यमन्त्रीको रुपमा पद तथा गोपनियताको शपथ लिएकी छन् ।
प्रदेश प्रमुख विष्णुप्रसाद प्रसाईले मुख्यमन्त्री शाक्यलाई शपथग्रहण गराएका हुन् । मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले बुधबार राजीनामा दिएपछि बसेको एमाले बागमती प्रदेश संसदीय दलको बैठकले संसदीय दलको नेतामा शाक्यलाई चयन गरेको थियो । दलको नेता भएपछि एमालेको सिफारिसमा प्रदेश प्रमुख प्रसाईले शाक्यलाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गरेका थिए । प्रदेशको दोस्रो मुख्यमन्त्रीको रुपमा शाक्य संविधानको धारा १६८ (१) अनुसार बहुमतको आधारमा नियुक्त भएकी हुन् । राति ८ बजे शपथ लिने गरी तयारी गरिएको भएपनि साँढे डेढ घण्टा ढीलोगरी सपथको कार्यक्रम सुरु गरिएको थियो ।
मुख्यमन्त्री शाक्यले बुधबार नै प्रदेशको आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रीमा केशवराज पाण्डे र सामाजिक विकास मन्त्रीमा कृष्ण खनाललाई नियुक्ति गरेकी छन् ।
नेकपा एमाले औपचारिकरुपमा विभाजन भएसँगै पौडेलले बुधबार संसदीय दलको नेता र मुख्यमन्त्रीबाट राजीनामा दिएपछि शाक्यलाई मुख्यमन्त्री बन्ने बाटो सहज बनेको थियो । मुख्यमन्त्री पौडेलले मन्त्रिपरिषद्को बैठक राखेर मन्त्रीहरुलाई लामो समयदेखि गरेको सहयोगबापत धन्यवाद दिँदै पदबाटसमेत राजीनामा दिएको घोषणा गरेका थिए । उनले प्रदेश प्रमुख विष्णु प्रसाईंलाई राजीनामा बुझाएका थिए । मन्त्रिपरिषद्को बैठकपश्चात् मन्त्रालयगत सचिवहरुसँग भेटेर उनले बिदा लिएको र धन्यवाद दिएको आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री केशवराज पाण्डेले बताए ।

केन्द्रीय राजनीतिमा नेकपा एमाले विभाजन भएसंगै बागमती प्रदेश मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले संसदीय दलको नेताबाट राजिनामा दिएपछि शाक्यलाई मुख्यमन्त्री बन्ने बाटो खुल्ला भएको हो । बुधबार संसदीय दलका नेता तथा मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलको नेतृत्वमा बसेको संसदीय दलको बैठकमा पौडेल स्वयम्ले नेतृ शाक्यलाई संसदीय दलको नेता चयन गर्न प्रस्ताव गरेका थिए । उनको प्रस्ताव बहुमतले पारित गर्दै नेतृ शाक्यलाई संसदीय दलको नेता चयन गरी प्रदेशसभा सचिवालयमा परिवर्तनको सूचनासमेत पठाएको प्रमुख सचेतक दीपक निरौलाले बताए ।
बुधबार नै मुख्यमन्त्री पौडेलले राजीनामा दिएको र प्रदेश प्रमुख विष्णुप्रसाद प्रसाईले शाक्यलाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गरेका थिए । यसको लागि प्रदेश प्रमुख प्रसाईं गृह जिल्ला झापाबाट बुधबार साँझ प्रदेश राजधानी हेटौंडा आएको थिए । सरकारको सिफारिसमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले संसदीय दल वा केन्द्रीय समितिको २० प्रतिशत पु¥याएर दल विभाजन गर्न सकिने गरी राजनीतिक दलसम्बन्धी अध्यादेश ल्याएसँगै माधव पक्षले ‘नेकपा एमाले समाजवादी’ दर्ता गरेपछि शाक्यलगायत एमालेका दोस्रो तहका दर्जन नेताहरुले माधव नेपालको साथ छाडेका छन् ।
यसअघि बागमती प्रदेशमा माधव पक्षको नेतृत्व गरिरहेकी अष्टलक्ष्मी शाक्यलाई संसदीय दलको नेता बनाई मुख्यमन्त्री बनाउने तयारी स्वरुप पौडेलले संसदीय दलको नेताबाट राजिनामा दिएका हुन् । एमालेको माधव पक्ष र ओली पक्ष दलगत हिसाबले एउटै भएकाले पौडेलको सत्ता टिकिरहेको थियो ।

यसअघि पनि बारम्बार पौडेललाई मुख्यमन्त्रीबाट राजीनामा दिन एमालेकै माधव पक्षका सांसद्हरुले माग गर्दै आएका थिए । बागमती प्रदेशमा कूल ११० जनामध्ये १०९ जना सांसद रहेकोमा सरकार गठन गर्न ५६ जना सांसद चाहिन्छ । नेकपा एमालेको ५६ जना सांसद रहेका छन् । जसमध्ये केपी ओली पक्षका ३४ जना र माधव नेपाल पक्षका २२ जना सांसद रहेका छन् । शाक्यलाई दलको नेता चयन गर्न बसेको बुधबारको बैठकमा भने ४९ जना मात्रै सांसदको उपस्थिती रहेको थियो भने बाँकी ७ जना अनुपस्थित थिए।
यद्यपी, माधव पक्षका अर्का प्रभावशाली नेता एवम् बागमती प्रदेशसभा सदस्य राजेन्द्र पाण्डे माधव नेपालले दर्ता गरेको नयाँ दलको केन्द्रीय सदस्यमा रहेका छन् ।
मकवानपुर / कोरोना भाइरसको संक्रमण भएका तथा अन्य स्वास्थ्य समस्याको कारण उपचारको क्रममा अक्सिजन लगाउनु पर्ने अवस्थाका बिरामीलाई अब मकवानपुरको हेटौंडामा सहज उपचार हुने भएको छ ।
राम्रो उपचार सेवा नपाएपछि “रिफर सेन्टर” भनेर वेवास्ता गरिदै आइएको हेटौंडा अस्पताललाई पछिल्लो समय बागमती प्रदेश सरकारले भरपर्दो र विश्वासिलो सेवा प्रदान गर्ने अस्पतालको रुपमा चिनाउँदै आएको छ ।
प्रदेश सरकारको मातहतमा सञ्चालन सुरु गरिएपछि स्थानीय संघसंस्थाहरुसँगको सहकार्यमा अस्पताललाई भौतिक रुपमा पनि बलियो बनाउने क्रम जारी छ । आइतबार उद्योग संघले हेटौंडा अस्पताललाई अक्सिजन प्लान्ट हस्तान्तरण गरेको छ । कोरोना संक्रमणका बिरामी अस्पतालमा थपीदै गएपछि निजी क्षेत्रका उद्योगी, व्यावसायीहरुको सहयोगमा उद्योगसंघ मकवानपुरले प्लान्ट खरिद गरेर अस्पताललाई हस्तान्तरण गरेको हो । आइतबार अक्सिजन प्लान्टको बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले उद्घाटन गरे । यस प्लान्टबाट दैनिक १ सय २० वटा शिलिण्डरसम्म अक्सिजन उत्पादन हुनेछ । ३१ जना सहयोगी व्यवसायीहरुबाट रकम संकलन गरेर उद्योगसंघ मकवानपुरले एक करोड ३६ लाख ९५ हजार रुपैयाँ लागतमा अक्सिजन खरिद गरेर अस्पताललाई हस्तान्तरण गरिएको हो ।
उद्योग संघ मकवानपुरका अध्यक्ष लेखराज पोख्रेलले मदनभण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका रजिष्टार तथा हेटौंडा अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष राजेश प्रसाईलाई अक्सिजन प्लान्ट हस्तान्तरण गरे । यसअघि हेटौंडा उपमहानगरपालिकाले पनि अस्पताललाई अक्सिजन प्लान्ट हस्तान्तरण गरिसकेको छ ।
यसैगरी अस्पतालमा केही दिन अघिबाट क्यान्सर पीडितलाई डायलासिस सेवा पनि सुरु गरिएको छ । अब मकवानपुरका मृगौलाका बिरामीहरुले चितवन, काठमाण्डौ धाउनु पर्ने छैन । डायलासिस सेवा लिनका लागि चितवन र काठमाण्डौ जादै आएका केही विरामीले अस्पतालबाट सेवा लिदै आएका छन् ।
कोरोना महामारी चलिरहेको बेला हेटौंडा अस्पताललाई कोरोना अस्पतालको रुपमा प्रयोग गरिएको छ । कोरोनाको दोस्रो लहरका बिरामीहरुलाई अस्पतालमा अक्सिजनको अभाव भएर बिरामीहरु अन्यत्र रिफर गर्नु परेको थियो । ‘अब त्यस्तो समस्या व्यहोर्नु पर्दैन,अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष राजेश प्रसाईंले भने,“विगतको जस्तो अक्सिजनकै अभावमा बिरामी अब रिफर गर्नु पर्दैन ।”
अस्पतालमा आइतबार ३९ जना कोरोना संक्रमितहरुको उपचार भइरहेको छ । अस्पतालमा १७ बेड आईसीयू, १६ बेड एचडीयू, भेन्टिलेटरसहितको ६ वटा र आकस्मिक कक्षमा ८ वटा बेड रहेका छन् । अस्पतालमा अहिले १ सय २० बेड छन् ।
सेवा अझै सशक्त पर्छौः मुख्यमन्त्री पौडेल
बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले हेटौंडा अस्पतालमा अझै सेवा सशक्त पार्नुपर्ने आवश्यकता आफूले देखेको बताएका छन् । प्रदेश मातहतमा सञ्चालन हुनथालेपछि पनि अस्पतालमा स्वासथ्यकर्मीसंगै सेवामा विस्तर गनुपर्ने आवश्यकता रहेको र आफू त्यसको लागि लागिपरीरहेको मुख्यमन्त्री पौडेलले बताए ।

“विगतमा ३ जना मात्र डाक्टरले दिएको सेवा अहिले ५० जना भन्दा बढी डाक्टर अहोरात्र खटिरहनुभएको छ” मुख्यमन्त्री पौडेलले भने “अबको ६ महिनामा सबै प्रकारको स्वास्थ्य सेवा दिने अस्पताल बनाइने छ, २ वर्ष भित्रमा पाँच सय बेडको अस्पताल निर्माण गर्ने लक्ष्यका साथ भवन निर्माणको काम भइरहेको छ ।”
प्रदेश मातहतका अस्पतालमा अक्सिजन प्लान्ट र पीसीआर मेसिन अनिवार्य गर्दै जाने सोचका साथ काम अगाडि बढाइएको प्रदेशका सामाजिक विकास मन्त्री सरस्वती बस्नेतले बताइन् ।