मकवानपुर । स्थानीय तह वित्तिय सुशासन मुल्याङ्कनमा मकवानपुर जिल्लाकाे १० स्थानीय तहहरुमा मनहरी गाउँपालिका र थाहा नगरपालिका प्रथम भएका छन् ।
दुवै स्थानीय तहहरुले वित्तिय सुशासन मुल्याङ्कनमा समान प्रतिशत प्राप्त गरी प्रथम हुन सफल भएका छन् । संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालायद्धारा जिल्ला समन्वय समिति (जिसस) को सहयोगमा मुल्याङ्कन गरीने वित्तीय सुशासनमा मनहरी र थाहा प्रथम भएका हुन् ।
यस मुल्याङ्कनमा योजना, वजेट तथा कार्यक्रमको व्यवस्थापन, कार्यन्वयन क्षमता, लेखाङ्कन तथा प्रतिवेदन, अनुगमन तथा लेखापरीक्षण र राजस्व व्यवस्थापनलाई जिसस ले मुल्यांकन गरी प्रतिवेदन तयार पार्दछ । जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरले गत आ.व २०७९/८० को प्रतिवेदनमा मनहरीलाई योजना, वजेट तथा कार्यक्रमको व्यवस्थापनमा ७१ दशमलव ४३ प्रतिशत, कार्यान्वयन क्षमता तथा व्यवस्थापनमा ८१ दशमलव ०३ प्रतिशत, लेखाङ्कन तथा प्रतिवेदनमा ८२ दशमलव ३५ प्रतिशत,अनुगमन, मुल्यांकन तथा लेखापरीक्षणमा ६२ दशमलव ५ प्रतिशत र राजस्व व्यवस्थापनमा ६४ दशमलव ७१ प्रतिशत दिएको छ ।
जिससले प्रदान गरेको सम्पुर्ण विषयको औषत ७३ दशमलव ५ प्रतिशत प्राप्त गरी मनहरी गाउँपालिका मकवानपुरमै प्रथम भएको हो । यस्तै बराबर ७३ दशमलव ५ न अंक प्राप्त गर्नेमा थाहा नगरपालिका पनि रहेको छ । जिससले थाहा नगरलाई योजना, बजेट तथा कार्यक्रम व्यवस्थापनमा ६९ दशमलव ०५ प्रतिशत, कार्यान्वयन क्षमता तथा व्यवस्थापनमा ७९ दशमलव ३१ प्रतिशत , लेखाङ्कन तथा प्रतिवेदनमा ७० दशमलव ५९ प्रतिशत, अनुगमन, मुल्यांकन तथा लेखापरीक्षणमा ६८ दशमलव ७५ प्रतिशत र राजस्व व्यवस्थापनमा ७६ दशमलव ४७ प्रतिशत प्रदान गरेको छ ।
यसैगरी कुल ७१ अंक सहित हेटाैंडा उपमहानगरपालिका दाेस्राे स्थानमा छ भने कैलाश र मकवानपुरगढी गाउँपालिका समान अंक ७० दशमलब ५ ल्याइ तेस्राे स्थानमा रहेका छन् । हेटाैंडा उपमहानगरपालिका कार्य सम्पादन मुल्याङ्कनमा जिल्ला प्रथम भए पनि स्थानीय तह वित्तिय सुशासन मुल्याङ्कनमा दाेस्राे भएकाे हाे ।
हेर्नुस् कुन कुन स्थानीय तहले कति कति अंक पाए:

मकवानपुर । प्रधानन्यायधीश विश्वम्भरप्रसाद श्रेष्ठले न्यायपालिकाप्रति आमनागरिकको भरोसा विश्वास बढाउन आवश्यक भएको बताएका छन् ।
अदालतको कार्य प्रकृतिले नै यो विश्वास बढाउने भएकोले कार्यशैलीलाई प्रविधिमैत्री बनाउनु पर्ने उनले बताएका छन् । “कुनै पनि हालतमा हामीले न्याय मर्न दिनु हुदैन, छिटो र छरितो न्यायको लागि संविधानको मर्म पनि ख्याल गरिनु पर्छ” प्रधानन्यायधीश श्रेष्ले भने ।
मकवानपुर जिल्ला अदालतको नवनिर्मित भवन उद्घाटन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् । प्रविधिको विकाससँगै न्याय कार्यान्वयन लयमा आएको बताउँदै उनले भने मुद्दा फर्स्याैट दर बढेको छ, सर्वोच्चमा कार्यालय समय बाहेक पनि इजलाश बस्ने गरेको छ, जिल्ला र उच्चमा पनि यो सुरु हुन्छ ।” सर्वोच्च र उच्च अदालतमा पेशी तोक्ने सम्बन्धका गुनासो घटेको बताउँदै उनले भने “प्रविधिको प्रयोग जरुरी छ,यसले घरघरमै बसेर बहस गर्न सकिन्छ, अदालत प्रवेश गर्नै पर्छ भन्ने छैन ।”
उनले अदालतमा अनलाइन बहसको थालनी गर्नुपर्नेमा आफूहरु लागि परेको बताए । “अदालतको अनावश्यक भिडभाड कम गर्न, गुनासा र विकृती कम गर्न सकिन्छ” उनले अदालत प्रशासनलाई निर्देशन दिंदै भने “सेवालाई चुस्त पार्न ध्यान दिनोस, वैतनी वकिलमार्फत सेवा सहज बनाउनुहोस्, न्यायपालिकाको सुधारबाट मात्रै शासन सुधार हुन्छ, आम नागरिकको अपेक्षा प्रती न्यायपालिका सचेत हुनुपर्छ ।”
उनले आमनागरिकालाई पनि न्यायपालिकाको सुधार प्रती विश्वस्त हुन आग्रह गर्दै भने “हामीले चाहेर पनि आजको भोलि नै फैसला हुन सक्दैन, यसबारे बुझिदिनुस, कार्यविधगत प्रक्रिया पनि पु-याउन प-यो, संविधान कानुनका पछिपछि हामी छौ, तर अलिअलि ढिलो हुदैमा, अन्याय हुने हैन ।”
संघीयता कार्यान्वयसँगै विकास निर्माणको सवालमा अदालतमा मुद्दा बढेकोले महिनामा ४/५ वटा सवाल विकास निर्माणका सवाल हेर्नुपर्ने अवस्था आएको उनले बताए । “राजस्व र विकास निर्माणको मुद्दा ढिलो नहोस् भनेर विशेष व्यवस्था गरेर सुनुवाइ गर्न प्रयास गरेको उनले बताए । जिल्ला अदालतमा कार्यबोझ घटाउन स्थानीय तहमा निमार्ण भएको न्यायिक समितिलाई सघाउन उनले आग्रह गरे । “संविधानको चाहना घर घरमा न्यायलय भनेको स्थानीय तह हो, यसलाई सहयोग गरौ, अदालतको बोझ आफै्रं कम हुन्छ, बोझ घटेपछि काममा छरितोपना आफैं आउँछ ।”

सलामी ग्रहण गर्दै प्रधानन्यायधीश श्रेष्ठ
कार्यक्रममा बागमती प्रदेशका आन्तरिक मामिला मन्त्री गंगानारायण श्रेष्ठले जनताले सरकारको अङ्गमाथी प्रश्न उठाउन थालेको र यसमा आफ्नो ध्यानाकर्षण भएको बताए । “अदालत बन्यो यो पुर्वधार मात्रै अब सेवाग्राहीलाई दिइने सेवा पनि सुन्दर हुनुपर्छ,नागरिक मैत्री हुनुपर्छ” उनले भने ।
यसैगरी उच्च अदालत पाटन हेटौंडा इजलाश मुख्य न्यायाधीश यमुना भट्टराइले हेटौंडा इजलासको भवनमा पनि कागजात जतन गरिराख्न समस्य भएको भन्दै धमिराबाट दस्तावेज सुरक्षा गर्न डरैडरै भएकोले गुनासो गरिन् । यसैगरी सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश कुमार चुडालले भौतिक अवस्था न्यायसम्पादनको महत्वपूर्ण पाटो भएको बताउँदै यसले काम गर्ने वातावरण सिर्जना गर्ने अपेक्षा प्रकट गरे ।
मकवानपुर । सर्वोच्च अदालतको अदालत व्यवस्थापन समितिको २०७६ फागुन २२ गतेको निर्णय अनुसार नयाँ भवन निर्माणको लागि नक्सा स्वीकृत भइ कवीन्द्र नवसिर्जन सेलेट जेबि कम्पनी काठमाडौँले निर्माण गर्ने सम्झौता २०७७ माघ २१ गते भएको थियो ।
२०७७ चैत १५ गते भवनको शिलान्यास गरिएको थियो । २०८० साउन २० मा निर्माण सम्पन्न भएको थियो । भवन निर्माणपछि सुपरभिजनलगायतको कार्य सम्पन्न गरी २०८० माघ ९ गते निर्माण कम्पनीले हस्तान्तरण गरेको थियो ।
१० कठ्ठा जग्गा बनेको भवनको भुमिगत तल्लामा पार्किङको सुविधा रहेको छ, भने पहिलो तल्लामा श्रेस्तेदार कक्ष, तहसिल्दार कक्ष, मुद्दा दर्ता, प्रशासन दर्ताचलानी शाखालगायत गरी ११ कोठा रहेको छ । यसैगरी दोस्रो तल्लामा २ वटा इजलाश शाखा सहित पुस्तकालय सरकारी वकिल प्रतिक्षालयसमेत गरी १५ कोठा छन् । तेस्रो तल्लामा १६ कोठा, चौथो तल्लामा १४ कोठा, पाँचौमा १३ कोठा र छतमा एक कोठा गरी जम्मा ७१ कोठा रहेको मुख्यन्यायाधीश श्रीप्रसाद संजेल श्रीप्रसाद सञ्जेलले बताए ।
अदालतमा अपाङ्गमैत्री र्याम्प, अपाङ्गमैत्री शौचालय, सेवाग्राहीको लागि र न्यायधीश कर्मचारीको लागि २ वटा लिफ्ट, ४८ थान सिसि क्यामरा, विद्युत व्याक अपको लागि ५० केबि क्षमताको सोलार प्यान, आगो निभाउन प्रयोग हुने ग्याँस सिलिण्डर समेत छ ।
बेलपत्र लागतमा २७ करोड ८९ लाख १४ हजार रहेकोमा १८ करोड १२ लाख ३३ हजारमा कवीन्द्र नवसिर्जन सेलेट जेबि कम्पनी काठमाडौँको बोलपत्र स्वीकृत भएको थियो । भवन निर्माणको क्रममा मुल्य अभिवृद्धिलगायतको कारण निर्माण लागतमा २३ करोड ७७ लाख ४ हजार लागतमा निर्माण सम्पन्न भएको सञ्जेलले बताए ।
कुल ७ वटा इजलास कक्ष रहेको उक्त भवनमा १५० जना अट्ने क्षमताको सभाहल पनि रहेको छ । अदालतले गत माघ २८ गते आइतबारबाट नयाँ भवनबाट सेवा प्रवाह सुरु गरेको जिल्ला अदालत मकवानपुरका श्रेस्तेदार लेखनाथ पौडेलले जानकारी दिए । पुरानो भवन भत्काएपछि जिल्ला अदालत मकवानपुरले उच्च अदालत पाटन हेटौँडा इजलासको परिसरमा रहेको एकनाले भवनबाट आफ्ना सेवा दिँदै आएको थियो । साँघुरो भवन भएकाले अदालतका कर्मचारी र न्यायाधीश कोचाकोच गरी सेवा प्रवाह गरिरहेका थिए भने सेवाग्राहीले पनि समस्या भोगिरहेका थिए । जिल्ला अदालत मकवानपुर ४ जना न्यायाधीशसहित ५६ जना कर्मचारी कार्यरत छन् ।
मकवानपुर । मकवानपुर जिल्ला हेटौडा उपमहानगरपालिका वडा न. ३ कि कमला माया तितुङलाई कोशिश संस्थाले घरेलु साना उद्योग संचालनका लागि सहयोग गरेको छ ।
वडा अध्यक्ष ढलक बहादुर थापा, बसामाडी स्वाथ्य चौकी स्वास्थ्य प्रमुख सुस्मा तिवारी मनोसामाजिक अपाङ्गता रहेको संजालका संयोजक धिरज लामालगायतको उपस्थितिमा तितुङ्लाई सहयोग उपलब्ध गराईएको कोशिश मकवानपुरको पैरवी अधिकृत सुनीरा लामाले बताइन् ।
तितुङलाई जिविकोपार्जन र मनोशिक्षा प्रदान गरिएको लामाले बताइन् । मनोसामाजिक स्वास्थ समस्या भएपछि लामो समय कोशिश संस्थाले परामर्शसँगै औषधि सेवनमा सहयोग गरेपछि तितुङलाई अहिले परिवारमा पर्नस्थापना गराइएको छ । हाल उनी सिलाईकटाइ सिपको राम्रो प्रयोग गर्न सक्ने भएकी छिन् । संस्थाले उनलाई सिलाई सम्बन्धी उद्यमकोलागि कपडा १ सय ३७ मिटर कपडा, धागो, मेसिनमा हाल्ने तेल, इलास्टिकलगायत २१ हजार रुपैया बराबरको सामन सहयोग गरिएको कोशिशको सामुदायिक अभियानकर्ता सकुन्तला पौडेलले बताइन् ।
मनोसामाजिक समस्या जसलाई पनि हुन सक्ने भएकोले यसलाई विकराल रुपमा लिन नहुने र उपचारमा ध्यान दिनुपर्ने स्वस्थ्य प्रमुख सुष्मा तिवारीले बताइन् । वडास्तरको स्वाथ्य चौकीमा ३ किसिमका औषधिहरु निशुल्क पाइने भएकोले कसैलाई समस्या भएमा सम्पर्क गर्नेलाई गोपनियता कायम गरि परार्मश सहित औषधि उपलब्ध गराउने उनलेे बताइन् ।
वडा अध्यक्ष ढलक्बहादुर थापाले सिपलाई प्राथमिकता दिनसक्दा धेरै प्रकारको समस्या समाधान हुने बताए । उद्यम गर्ने, व्यस्त रहने गर्नाले मानसिक स्वास्थ राम्रो हुने भएकोले सीप सिकेर दक्ष बन्न उनले आग्रह गरे । सीप सिक्न र बीउ पुजीको सहयोगको लागि वडा कार्यालय सधै तयार रहेको थापाले बताए । आगामी दिनमा मनोसामाजिक विषयलाई प्रथामिकतामा राखी कार्यक्रम तथा योजना बनाई काम गर्ने र सहकार्य, समन्वय मार्फत कोशिशसंग काम गर्न, अभिभावकत्व ग्रहण गर्न वडा तयार रहेको उनले बताए ।
घिमिरेको माटोको मोह लोकार्पण
Tags: No Comments
मकवानपुर । मकवानपुरका साहित्यकार तुलसी घिमिरेको कविता संग्रह माटोको मोह लोकार्पण गरिएकाे छ । साहित्य संगमकाे ३ सय ४० औं सन्ध्यामा हेटौडामा शनिबार घिमिरेकाे कविता संग्रह विमाेचन गरिएकाे हाे ।
कृतिकार घिमिरे,समाजसेवी मुक्तिगाेविन्द वैद्य, व्यङ्यकार आरसी रिजाल, प्राध्यापक निरा शर्मा, हेटौडा उपमहानगरपालिका ४ नम्बर वडा अध्यक्ष नविन सिग्देल, अग्रज साहित्यकार देवराज खरेल, साहित्य संगम मकवानपुर अध्यक्ष डीबी बर्तौलालगायतले माटोकाे माेहकाे लाेकार्पण गरेका हुन् ।साहित्य संगम मकवानपुर संस्थापक हाल सल्लाहकार कवि घिमिरेकाे यस अघि फूलका कुरा जूनका कुरा गीत संग्रह २०७१ प्रकाशित छ ।
विमाेचन गरिएकाे कृतिमाथि कवि सुवास खनाल र समिक्षक घनश्याम घिमिेरेले समिक्षात्मक टिप्पणी गरेका थिए । कवि खनालले घिमिरे लेखनका विविध आयाम कविता, गजल, मुक्तक, गीतलगायतमा फेलनु भएका बताए । सचेतता र वैचारिकताका साथ लेखन यात्रामा रहनु भएका घिमिरेकाे माटोकाे माेह कृति भित्रका कवितामा ग्रामिण परिवेश जीवनप्रतिकाे प्रेम र देशकाे सही यात्राकाे अपेक्षा गरिएकाे खनाले बताए । उनले देशकाे व्यवस्था परिवर्तन भए पनि अवस्था उस्तै रहेकाेले राजनीति प्रतिकाे असन्तुष्टि स्वभाविक ढंगले कृतिमा आएकाे बताए । गाउँ तथा देश छाडी जानेहरुलाई फर्केर आफ्नै माटोमा पसिना बगाउन समेत उनले कवितामर्फत आग्रह गरेकाे खनालले बताए ।
यसैगरी समिक्षक घनश्यामले कवितामा अहिलेका पुस्ताले बिर्सिसकेका तथा सुन्दै नसुनेका शब्दकाे प्रयाेग गरेर कविता लेखिएकाले भाषा साहित्यका विद्यार्थीकाे लागि अनुसन्धानकाे विषय हुने बताए । कविताहरुमा आर्गानिक बिम्बहरुका साथ लेखिएका कविता कृतिले पाठकमा मनमा प्रभाव छाड्न सक्ने बताए ।
यसैगरी साहित्य सङ्गम मकवानपुरले प्रदान गर्ने ‘शेषजङ्ग स्मृति कथा पुरस्कार-२०८०’ ‘आदर्श मानव’ कथाकालागि समर्पण न्यौपानेलाई प्रदfन गरिएकाे छ । नगद ५ हजार रुपैया राशीकाे उक्त पुरस्कार स्वर्गीय डेन्टिजङ्ग शाहले आफ्नो छाेराकाे नाममा स्थापना गरेका थिए । संगमले समयावधी ताेकेर सूचना प्रकाशित गरी माग गरिएको कथाहरूको मूल्याङ्कनबाट ज्ञानदीप शिक्षा निकेतन माविका छात्र न्यौपाने उत्कृष्ट हुँदै उक्त पुरस्कारद्वारा सम्मानित भएका संगम अध्यक्ष डीबी बर्तौलाले बताए ।
यसैगरी ‘णकुमारी स्मृति साहित्य पुरस्कार-२०८०’ बाट सुजिता कुमारी विश्वकर्मा सम्मानित भएकी छिन् । मकवानपुरका अग्रज साहित्यकार तथा व्यङ्यकार आरसी रिजालले आफ्नी आमाकाे स्मृतिमा स्थापना गरेकाे उक्त पुरस्कारकाे राशी नगद ५ हजार रुपैया रहेकाे छ । समयावधी ताेकेर सूचना प्रकाशित गरी माध्यमिक विद्यालयका छात्राहरू बिच स्थलगत निबन्ध प्रतियोगिता गराई प्रतियोगितामा उत्कृष्ट हुदै ज्योति माध्यमिक विद्यालय हर्नामाडीकी छात्रा विश्वकर्मा उक्त पुरस्कारबाट सम्मानित भएकी हुन् ।
संगम अध्यक्ष डीबी बर्तौताकाे अध्यक्षता वडा अध्यक्ष नविन सिग्देलकाे प्रमुख आतिथ्यतामा भएकाे ३ सय ४० साहित्य सन्ध्या कृति लाेकार्पण तथा पुरस्कार समर्पण कार्यक्रमकाे सहजीकरण संगम सचिव मनोज पोखरेलले सहजीकरण गरेका थिए ।
