मकवानपुर । मानसिक स्वास्थ्य समस्याप्रति गम्भिर हुन माग गर्दै बामगती प्रदेशको स्वास्थ्यमन्त्रीलाई ज्ञापन पत्र बुझाइएको छ ।
मानसिक स्वास्थ्य सेवामा टेलिमेडिसिन सेवालाई स्थानीय तहका अस्पतालमा जोड्ने कार्यक्रमहरु लागु गरिनु पर्ने माग गरिएको हो । प्रदेश अन्तरगतका निकायहरुमा एक कार्यलय एक मनोविमर्शकर्ताको व्यवस्था गर्न समेत सरोकारवालाहरुले माग गरेका हुन् ।
मनोसामाजिक स्वास्थ्य समस्या भएकाहरुको उपचार, समस्याको सम्बोधन तथा सुनुवाईमा समस्या भएको भन्दै उनीहरुले यस्तो माग गरेका हुन् । बागमती प्रदेशमा नव नियुक्त स्वास्थ्य मन्त्री रामेश्वर श्रेष्ठसँग उनीहरुले यस्तो माग गरेका हुन् । प्रदेश सरकारले सञ्चालन गर्ने जनस्वास्थ्यका सबै कार्यक्रमहरुमा मानसिक स्वास्थ्य सेवालाई एकिकृत गर्न माग गरिएको हो ।
प्रदेश अन्र्तगत रहेका अस्पतालहहरु तथा केन्द्रद्धारा सञ्चालित अस्पतालहरुबाट नै भर्ना गरि मानसिक स्वास्थ्य सेवा दिने व्यवस्था मिलाउन सरोकारवालाहरुले माग गरेका हुन् । बीमाबाट उपलब्ध औषधीको व्यबस्थापन गरी समस्या भएको व्यतिmको आवश्यकता अनुसार अति आवश्यक औषधीहरु निःशुल्क प्रदान गर्न समेत मानसिक स्वास्थ्य समस्या भएकाहरुले माग गरेका हुन् ।
प्रदेशले मानसिक स्वास्थ्य सम्बन्धी कर्मचारी र स्वास्थ्यकर्मीहरुका लागि (महिला स्वास्थ्य स्वयम सेविका) सम्बन्धी तालिम प्रदान गर्न समेत माग गरेका छन् । पछिल्लो समय आत्माहत्याको अवस्था बढ्दो रहेको र मानसिक स्वास्थ्य समस्या यसको मुख्य कारण भएकोले रोकथामका लागी सरकारी, गैह्रसरकारी तथा निजि क्षेत्रसंग बहुक्षेत्रीय समन्वय तथा सहकार्यको समेत माग गरिएको छ ।
पहुँच नपुगेका क्षेत्रका व्यक्तिहरुको मानसिक स्वास्थ्यको सेवामा पहुँच बढाउन त्यस्ता क्षेत्रहरुलाई समेट्ने गरि त्रैमासिक रुपमा मानसिक स्वास्थ्य सेवा क्याम्प सञ्चालन गर्ने नीति बनाईनु पर्ने, मानसिक अपांङ्गता भएका व्यक्तिहरुलाई अत्यावश्यकताको आधारमा विषेश प्याकेज मार्फत् सहुलियत सहितको विषेश सेवा प्रदान गर्ने बारे नीतिगत रुपमा समावेश गरिनुपर्ने, स्वास्थ्य मन्त्रालय बागमती प्रदेशको मातहतमा रहनेगरी सम्बन्धित विज्ञहरुको प्राविधिक समिति बनाई जिल्ला तहमा मानसिक स्वास्थ्य कार्यक्रमलाई प्रबद्र्धन गर्नुपर्ने माग गरिएको मनोसामाजिक स्वास्थ्य समस्या अनुभव गरेकी बन्दना तामाङले बताइन् । कोशिश मकवानपुरको सहजीकरण तथा समन्वयमा उनीहरुले मन्त्रीलाई ज्ञापन पत्र बुझाएका हुन् ।
मनोसामाजिक स्वास्थ्य समस्या अनुभव गरेका व्यत्तिहरुले माग गरेको विषयमा आफू सकारात्मक रहेको स्वास्थ्य मन्त्री श्रेष्ठले बताए । आफूले स्वस्थ्य मन्त्रालय सम्हाल्ने बितिकै पहिलो निर्णयको रुपमा नै यो कामको थालनी गरेको बताउँदै मन्त्री श्रेष्ठले अबको २ साता भित्र मदनभण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान हेटौंडा अस्पतालमा मनोसामाजिक स्वास्थ्य समस्या भएकाहरुलाई उपचारार्थ वेड नै छुट्याउने आश्वान दिए । “मैले आफैं पनि प्राथमिकतामा राखेको क्षेत्र हो, झन् उहाँहरुले ज्ञापन पत्र दिनुभएपछि मलाई दरिलो आधार पनि बन्यो, अब कार्यान्वयनमा झनै सजिलो हुन्छ” मन्त्री श्रेष्ठले भने ।
नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार हाल नेपालमा कुल जनसंख्याको २ दशमलब २ प्रतिशतमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु छन् । कुल अपाङ्गताको ४ दशमलब २८ प्रतिशतमा मनोसामाजिक अपाङ्गता छ । अर्थात संख्यागत रुपमा हेर्दा मनोसामाजिक अपाङ्गताको विवरणमा नेपालमा महिला १३ हजार ७२ जना र पुरुष १४ हजार ९७३ जनामा मनोसामाजिक स्वास्थ्य समस्या छ । बागमती प्रदेशमा मात्रै महिला २ हजार ७९७ पुरुष र २ हजार ८६३ जना छन् ।
मकवानपुर जिल्लामा महिला २३० पुरुष २९४ र हेटौंडा उपमहानगरपालिका महिला ७८ पुरुष १०७ जनामा मनोसामाजिक स्वास्थ्य समस्या छ । तथ्याङ्क अनुसार प्रत्येक ४ मध्ये १ जना व्यक्तिले आफ्नो जीवनकालमा कुनै पनि किसिमको मानसिक स्वास्थ्य समस्याबाट प्रभावित हुने आँकलन गरिएको छ । साथै अपाङ्गता गराउने विभिन्न प्रमुख १० कारणहरु मध्ये ५ वटा मानसिक स्वास्थ्य समस्याबाट हुने गरेको देखाएको छ ।
नेपालको परिपेक्षमा ६० लाख मानिसहरु अर्थात् कुल जनसंख्याको २५ देखि ३० प्रतिशत मानसिहरु कुनैन कुनै किसिमको मानसिक स्वास्थ्य समस्यमा रहेका छन् । नेपालमा नसर्ने रोगको भारको १८ प्रतिशत मानसिक रोगले ओगटेको छ । त्यस्तै विश्वव्यापी रुपमा नेपाल वार्षिक आत्महत्याको दरमा सातौ स्थानमा रहेको छ ।
प्रजनन उमेरका महिलाहरुमा मातृ मृत्यूदरको १६ प्रतिशत आत्महत्याले ओगेटेको तथ्यांक रहेको छ । नेपालको ९० प्रतिशतभन्दा बढि मानसिक स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्तिहरु उपचारबाट बञ्चित हुने गरेको कोशिश मकवानपुरकी पैरवी अधिकृत सुनिरा लामाले बताइन् ।
कार्यक्रमम गैरसरकारी संस्था महासघ बागमती प्रदेश अध्यक्ष आरती पाठक, जिल्ला अध्यक्ष रमिला सापकोटा, माइती नेपाल मकवानपुर प्रमुख माया तामाङ्, फिल्ड सुपरभाइजर मन लामा, मनोसामाजिक स्वास्थ्य समस्या अनुभुती गरेका व्यक्तिहरुको उपस्थिती रहेको कोशिशकी पैरवी अधिकृत लामाले बताइन् ।
इच्छाशक्ति र दक्ष सिप व्यवसायिक जीवनकाे दरीलाे आधार
Tags: No Comments
मकवानपुर । इच्छाशक्ति भएकाहरुलाई दक्ष सिपले व्यवसायिक जीवनमा दरीलाे आधार निर्माण गर्ने प्रदेश युवा परिषद बागमतीका कार्यकारी अध्यक्ष सन्तोष चौलागाईले बताएका छन् ।
तालिममा सिकेकाे सिपलाई प्रयाेग गरी मेहनतका साथ व्यवसाय सुरु गर्ने साना व्यवसायीहरुका लागि सहयोग गर्न प्रदेश युवा परिषद सबै प्रतिवद्ध रहेको चाैलागाईंले बताए ।
प्रदेश युवा परिषद बागमतीको आर्थिक सहयोग र हेडम्वा डेभलवमेन्ट एडभाजर फाउन्डेशनको आयोजानामा हेटौँडा उपमहानगरपालिका वडा नं १९ बस्तीपुरमा सञ्चालित उद्यमशिलता तथा सिप विकास तालिमकाे समापन कार्यक्रममा उनले यस्ताे बताएका हुन् ।
कार्यक्रममा हेटौँडा उपमहानगरपालिका वडा नं १९ का वडा अध्यक्ष नरनाथ सुवेदीले स्थानीय सरकारकाे हैसियतले नागरिकलाई सिप र सेवा दिनु आफूहरुकाे दायित्व रहेकाे बताए । सिप सिक्न र स्वराेजगार बन्नकाे लागि अग्रसर हुन उनले आग्रह गरे ।
थोरै लगानीमा गर्न सकीने साना व्यवसाय प्रर्वद्धनका लागि ७ दिने तालिम प्रदान गरिएकाे हेडम्वा डेभलवमेन्ट एडभाजर फाउन्डेशनका अध्यक्ष अनन्त कुमार बानियाँले बताए । समापन कार्यक्रममा टोल विकास सस्था नगर समन्वय समितिका सदस्य अन्जु पण्डित, जनजागरण दुद्य उत्पादन सहकारी संस्थाका अध्यक्ष देवेन्द्र अर्याललगायतकाे उपस्थिति रहेकाे थियाे ।
तालिममा आठ जना प्रशिक्षकहरुले व्यवसायको अर्थ तथा परिभाषा स्व–विश्लेषण तथा मुल्यांकन र पृष्ठपोषणको आवश्यकता र महत्व, सफल उद्यमीका विशेषताहरु, व्यवसायिक योजनाको अर्थ, आवश्यकता र महत्व बारे प्रशिक्षण गराइएकाे थियाे । यसैगरी व्यवसायिक योजना ,उत्पादन योजना, स्व–रोजगार र ज्यालादारी काममा भिन्नता, व्यवसायमा जोखिम तथा जोखिम व्यवस्थापनका, व्यवसाय दर्ता प्रक्रीया तथा सरकारी नीतिनियमलगायतका विषयमा सहजिकरण गरिनुका साथै चटपटे, पानीपुरी , मम, चाउमिनलागायत परिकार निर्माण तालिम प्रदान गरिएकाे थियाे । सहभागीहरुलाई अभ्यास कक्षासमेत गराइ परिकार तयारीकाे पूर्ण ज्ञान भएकाे तालिमकी सहभागी अञ्जना बस्नेतले बताइन् ।
यसैगरी कार्यक्रमका विशिष्ट अतिथि हेटौँडा उपमहानगरपालिका वडा नं १९ का अध्यक्ष नरनाथ सुवेदीले तालिम पश्चात सिकेको सीप अनसार नै व्यवसाय सुरु गर्न र लिएको प्रमाणपत्रको कदर गर्न अनुरोध गर्नुभयो ।
तालिममा अनन्त बानियाँ, जिल्ला कृषि सहकारी संघका नरेश आचार्य, घरेलु तथा साना उद्योग कार्यालयका लेखमान राउत, सुनिल राई राकेश शाह, सुरेश श्रेष्ठ लगायत प्रशिक्षकहरुले प्रशिक्षण गर्नुभएको थियो ।
चितवन । अन्तर प्रदेश राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता अन्तरगत महिला भलिबलकाे उपाधि बागमती प्रदेशले हात पारेकाे छ । फाइनलमा गण्डकी प्रदेशलाई ३–० को सोझो सेटमा पराजित गर्दै बागमतीले स्वर्ण पदक हात पारेको हो । बागमतीले २५–२१, २५–१२ र २५–८ को सेटमा गण्डकीलाई पराजित गरेकाे हाे ।
उपविजेता बनेको गण्डकीले रजत पदकमा चित्त बुझायाे । लुम्बिनी प्रदेश तेस्राेस्थानमा रहँदै काश्य पदक हात पार्यो । प्रतियोगितामा उत्कृष्ट स्पाइकर बागमतीकी सलिना बुढामगर, उत्कृष्ट ब्लकर लुम्बिनीकी आरती चौधरी, उत्कृष्ट सेटर बागमतीकी प्रगती नाथ, उत्कृष्ट सरोभर गण्डकीकी अरुणा शाही, उत्कृष्ट डिफेन्डर बागमतीकी एन्जीला प्रधान र उत्कृष्ट खेलाडी बागमतीकै सुमित्रा रेग्मी भइन् । उत्कृष्ट प्रशिक्षको अवार्ड बागमतीका कुमार राईले प्राप्त गरे ।
यसैगरी पुरुष भलिबलको उपाधि गण्डकी प्रदेशकाे पोल्टामा परेकाेछ । फाइनलमा कोशी प्रदेशलाई ३–० को सोझो सेटमा पराजित गर्दै गण्डकीले उपाधि उचाल्दै स्वर्ण पदक हात पारेको हो । गण्डकीले २५–१८, २५–२२ र २५–१८ को सोझो सेटमा कोशीलाई पराजित गरेको हो । कोशीले रजत पदकमा चित्त बुझायो भने सुदूरपश्चिम प्रदेशले काश्य पदक हात पार्यो ।
प्रतियोगितामा गण्डकीका हिमाल सुनारी सर्वोत्कृष्ट खेलाडी भए भने बेस्ट स्पाइकर गण्डकीकै सरोज बर्देवा, बेस्ट सेटर गण्डकीकै सुजन चोखाल, बेस्ट डिफेन्डर गण्डकीकै कुञ्जन शाही ठकरी, बेस्ट ब्लकर कोशीका पुकार तामाङ, बेस्ट सेभर सुदूरपश्चिमका बलदेव सिंह धामी भए ।
भरतपुरस्थित गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशालामा चैत्र २५ गते प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले उद्घाटन गरी प्रथम अन्तर प्रदेश राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियाेगिता सुरु भएकाे हाे । प्रतियोगितामा एथलेटिक्स, भलिबल, फुटबल, कराँते, तेक्वान्दो, बक्सिङ, पौडी, ब्याडमिन्टन र क्रिकेट गरी ९ खेलकाे प्रतिस्पर्धा भएका छन् ।
पुरुष फुटबल बाहेक सबै खेल चितवनमा भएका छन् । पुरुष फुटबल खेल भने गौरीटार रंगशाला हेटौडामा भएकाे छ । खेलकुदकाे समापन वैशाख १ गते शनिबार गौरीटार रंगशाला हेटौडामा बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री शालिकराम जम्कट्टेलले गर्नेछन् । बागमती प्रदेश सामाजिक विकास मन्त्रालय र प्रदेश खेलकुद विकास परिषद्, बागमतीको संयुक्त आयोजनामा प्रतियाेगिता भएकाे हाे ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे इन्द्रसराेवर गाउँपालिका ३ सिस्नेरीमा अखिल नेपाल फुटवल संघ (एन्फा) ले खेलकुद एकेडेमी स्थापना गरेकाे छ ।
फुटबलमा दक्ष खेलाडी उत्पादन गर्ने लक्ष्यका साथ १३ वर्षमूनि पुरुष खेलाडीलाई मकवानपुरको बत्सलादेबी मावि सिभिल इञ्जिनियरिङ शिक्षालयमा प्रशिक्षणमा राखिने भएको हाे । ३० जना छात्रहरुलाई नियमित अध्ययनमा बाधा नपर्ने खेल्दै पढ्दै गर्ने वातावरणमा उपलब्ध गराइने भएकाे हाे ।
अखिल नेपाल फुटबल संघ एन्फाले छनौट गरेका खेलाडीलाई विद्यालयको छात्राबासमा राखेर अध्ययन र प्रशिक्षणको व्यवस्था मिलाईएको हो। शुक्रबार एन्फा अध्यक्ष पंकज बिक्रम नेन्वाडको उपस्थिती मा महासचिव किरण राई र विद्यालय व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष सुवास चन्द्र ठकुरीले संयुक्त रुपमा हस्ताक्षर गरेका छन् ।
संबिधान सभा सदस्य समेत रहेका ठकुरीले खेल क्षेत्रमा उर्जाशिल युवाहरुकाे आवश्यकता रहेकाे बताउँदै विद्यालयकाे लागि याे अवसर जुटाएकाेमा एन्फाप्रति आभार प्रकट गरे ।
नेपालमै पहिलो पटक नयाँ अवधारणाका साथ सम्झौता गरिएको उनले बताए । विभिन्न जिल्लाबाट छनौट भएका खेलाडीहरुलाई एन्फा एकेडेमीले प्रशिक्षणमा राख्नेछ । अहिले जिल्लाहरुमा छनाैटकाे कार्य जारी छ । छात्रावासमा फुटबलका प्रशिक्षक वार्डेन कर्मचारी एन्फाले व्यवस्थापन गरेको छ । यसकाे लागि एन्फाले वार्षिक २६ लाख प्रदान गर्नेछ ।
विद्यालय र एन्फा बिच भएकाे याे संझाैता ४ वर्षसम्मकाे लागि रहेकाे महासचिव राइले बताए । बागमती प्रदेश सरकारकाे आर्थिक लगानिमा ८३ लाख रुपैयाँमा बिद्यालय परिसरमा छात्रावास निर्माण गरेकाे छ । छात्रावासमा आवश्यक केही पुर्वाधार निर्माण कार्य बाँकी रहेकाेले स्थानीय सरकारकाे सहयाेगमा निर्माण पुरा गर्ने तयारी रहेकाे विव्यास अध्यक्ष ठकुरीले बताए ।
कार्यक्रममा इन्द्रसराेवर गाउँपालिका अधयक्ष देबकृष्ण पुडासैनीले खेल क्षेत्रकाे विकासकाे लागि आवश्यक समन्वय गरीने बताए । विद्यालयकाे प्रयासले राष्ट्रिय र अन्तरास्ट्रिय स्तरको खेलाडी उत्पादन गर्न सकिने भएकाेले स्थानीय सरकारले पनि याे जिम्मेवारी वहन गर्न ध्यान दिने बताए ।
यसैगरी वडा ३ का अध्यक्ष प्रताप भम्जनले विद्यार्थीलाई खेलाउदै र सिकाउंदै गर्ने अभ्यास सुरु भएकाे बताए । ‘फुटबल विश्वमा नै रुचाइएको खेल भएकाेले व्यक्तिव विकासको लागि पनि खेल अनिवार्य छ’ उनले भने । वडा कार्यालयले भौतिक सहयोग गर्ने भम्जनले बताए ।
खेलबाट नाम दाम इज्जत कमाउन सकिने गरि नीति निर्माणमा पनि ध्यान दिनु जरुरी भएकाे विद्यालयका प्रध्यानाध्यापक उमाकान्त चाैधरीले बताए । गर्मी र चिसाेकाे हिसाबले वर्षैभरी मध्यम हावा पानी हुने याे क्षेत्र प्राकृतिक र वातावरणीय हिसाबले अत्यन्तै उपयुक्त रहेकाे र काठमाण्डाैबाट एक घण्टाकाे सडक मार्गमा पर्ने भएकाले एन्फाले एकेडेमी राख्न उपयुक्त ठानेकाे राइले बताए । विद्यालयमा हाल कक्षा १ देखी १२ सम्म ४५० विद्यार्थी अध्ययनरत छन् ।
मकवानपुर । प्रदेशले बागमती प्रदेशमा नव नियुक्त भएका मन्त्रीहरुलाई गैर सरकारी संस्था महासंघ बागमतीले सम्मान गरेकाे छ ।
नयाँ वर्ष २०८१ काे पुर्वसन्ध्यामा गैससले मन्त्रीहरुलाई सम्मान तथा शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रम गरेकाे हाे । कार्यक्रममा बागमती प्रदेश सरकारका खानेपानी मन्त्री एकालाल श्रेष्ठ, वन मन्त्री केशवप्रसाद पाेखरेल र उद्याेग प्रशासन मन्त्री प्रकाश श्रेष्ठकाे उपस्थिती रहेकाे थियाे ।
सम्मान कार्यक्रममा मन्त्रीहरुले आफ्नाे तर्फबाट सामाजिक हितकाे लागि काम गर्ने र यसमा सधै गैससहरुकाे सभागिता र सहकार्य गरिने बताएका थिए ।
गैसस महासंघ मकवानपुर र मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचविखन विरुद्धकाे जिल्ला सञ्जालकाे समन्वयमा कार्यक्रम गरिएकाे गैसस बागमती अध्यक्ष आरती पाठकले बताइन् ।
गैरसरकारी संस्थाहरुकाे याेगदानलाई आत्मासात गर्दै समन्वय र सहकार्य गरी सामाजिक विकासमा हातेमालाे गर्न गैससकर्मीहरुले माग गरेका छन् ।
कार्यक्रममा मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचविखन विरुद्धकाे जिल्ला सञ्जाल उपाध्यक्ष माया लामाले अधिकार संरक्षणकाे सवालमा राजनीतिक तवरबाट सहयाेग हुने अपेक्षा व्यक्त गरिन ।