उद्धार गरिएका ४ बालबालिका पुनःस्थापना गरियो, होटल व्यवसायीलाई जरीवाना
Tags: No Comments
मकवानपुर । हेटौंडाको विभिन्न होटलमा बालश्रमिकको रुपमा राखिएका बालबालिकाहरुलाई उद्धारपछि परिवारका तथा आफन्तको जिम्मा लगाइएको छ ।
श्रम कार्यालय हेटौंडा, सिविन बाल हेल्प लाइन, हेटौंडा उपमहानगरपालिका, जिल्ला प्रशासन कार्यालयलगायतको टोलीले अनुगमनको क्रममा गैर कानूनी रुपमा बालबालिकाहरूलाई श्रममा लगाइएको भेटीएपछि २० जेठमा उनीहरुलाई उद्धार गरी सिविन बाल हेल्प लाइन राखिएको थियो ।
बालबालिकाहरूलाई विद्यालय छुटाएर काममा लगाइएको अवस्थाबाट उद्धार गरिएका उनीहरुलाई परिवार तथा आफन्तको जिम्मेवारीमा छोडिएको सिविन बाल हेल्प लाइन मकवानपुरले जनाएको छ । उद्धार गरिएका ३ बालिका र १ बालक थिए ।
हेटौंडा १० मा रहेको १ डाँफे होटलबाट १५ वर्षीय बालकको उद्धार गरिएको थियो । कैलाश गाउँपालिका वडा नं ८ कालिकाटार घर भएका उनी विगत १० महिनादेखि बाल श्रमिकका रूपमा कार्यरत थिए । स्थानीय विद्यालयमा कक्षा ५ पढेर छाडेका उनलाई होटल संचालक मानमाया थिङले श्रमिकका रूपमा काममा लगाउँदै आएकी थिइन् । सोही होटलमा कार्यरत १५ वर्षीया बालिकाको पनि उद्धार गरिएको थियो ।
यसैगरी हेटौंडा १० बसपार्क मै रहेको धादिङ होटल एण्ड लजबाट ९ वर्षीया बालिकालाई उद्धार गरिएको थियो । उनलाई उनी अध्ययनरत विद्यालयको प्राध्यानाध्यापकको जिम्मेवारीमा घर पठाइएको सिविनले जनाएको छ ।
धादिङ जिल्ला, रोराङ गाउँपालिका, जरुङ भन्ने ठाउँमा घर भएकी ती बालिका १ महिनादेखि होटलमा श्रमिकका रूपमा कार्यरत थिइन् ।
यसैगरी गण्डकी होटल एण्ड लजबाट उद्धार गरिएकी १५ वर्षीया बालिकालाई परिवारको जिम्मा लगाइएको छ । उनी विगत १ महिनादेखि होटलमा काम गर्दै आएकी थिइन् । कक्षा ४ पढेर छोडेकी थिइन् ।
उद्धार गरिएका बालबालिकाहरुलाई श्रममा लगाइए वापत उनीहरुले पाउने सेवा सुविधाको रकम तिराएर होटल सञ्चालकहरुलाई छोडिएको श्रम कार्यालय मकवानपुरका प्रमुख छन्दनारायण श्रेष्ठले बताए । उनीहरुलाई बालबालिकाको उमेर, काम गराइएकाे प्रकृति अनुसार दुईजना व्यवसायिलाई ३/३ हजार र एकजनालाई ७ हजार दण्ड जरीवाना तिराइएको श्रेष्ठले बताए । एकजना बालक १८ वर्ष उमेर पुगेकाेले जरीवाना नलागेकाे बताइएकाे छ । “आइन्दा यसरी बाल श्रमिक नराख्ने सर्तमा छोडिएको छ” श्रेष्ठले भने “ऐन बारे जानकार हुँदाहुँदै अटेरी गरी बालबालिकालाई श्रममा राख्ने परीपाटीले गर्दा समस्या छ, थाहै थिएन भनेर पार पाइएला भनेजस्तो गर्नुहुन्छ, कानुनी कारवाही त हुन्छ नै ।”
पुनस्थापना गरिएका बालबालिकाहरुलाई विद्यालय पठाउने र आवश्यकता हेरेर स्थानीय तह तथा सिविनको समेत सहयोगमा छात्रवृती प्रदान गरिने समेत तयारी भएको बाल हेल्प लाइनका प्रबन्ध झविन्द्र ज्ञवलीले बताए ।
हेटौंडा उपमहानगरपालिका बालमैत्री स्थानीय शासन लागू भएको स्थानीय तहका रूपमा घोषणाको तयारीमा रहेको छ । तर विभिन्न होटल तथा ग्यारेजहरुमा बाल श्रमिक राख्नेहरुमाथि कडा निगरानी गर्न सकिएको छैन । अर्को तिर बाल विवाहमा चुनौती उस्तै छ । बालमैत्री स्थानीय शासनको लागि पुरा हुनुपर्ने न्युनतम सूचकहरुमाथि धेरै काम गर्न बाँकी रहेको सरोकारवालाहरु बताउँछन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडामा उद्यमशिलता प्रदर्शनी तथा नृत्य प्रतियोगिता हुने भएको छ । हेटौंडा ४ वडा कार्यालयको लगानी तथा टोल विकास संस्था नगर समन्वय समितिको व्यवस्थापनमा कार्यक्रम हुने भएको हो ।
आयोजकले सोमबार पत्रकार सम्मेलन गरी यसबारे जानकारी गराएको हो । आगामी ५ जेठमा हुने प्रतियोगितामा हेटौंडाको १९ वटा वडाको उद्यामीहरु तथा नृत्य टोलीहरुको सहभागीता रहने छ । स्थानीय उत्पादनलाई प्रवद्र्धन गर्ने र सांस्कृतिक कार्यक्रमबाट राष्ट्रियता उजागर गर्ने उद्देश्यले कार्यक्रम आयोजना गर्न लागेको हेटौंडा ४ नम्वर वडाध्यक्ष नवीन सिग्देलले जानकारी दिए ।
प्रदर्शनीमा सहभागीहरुको मूल्याङ्कनको आधारमा प्रथम हुनेलाई नगद २५ हजार रुपैयाँ, द्वितीय हुनेलाई १५ हजार रुपैयाँ, तृतीय हुनेलाई नगद १० हजार रुपैयाँ र सान्तवना हुने २ वटालाई नगद ५ हजार रुपैयाँ प्रदान गर्ने छ ।
टोल विकास संस्था नगर समन्वय समिति हेटौंडाका सचिव राजेन्द्र चौलागाईको संयोजकत्वमा व्यवस्थापन मूल समिति रहेको छ । यसैगरी नृत्य प्रतियोगितामा प्रथम हुनेलाई नगद ५० हजार रुपैयाँ, द्वितीय हुनेलाई नगद ३५ हजार रुपैयाँ, तृतीय हुनेलाई नगद २० हजार रुपैयाँ र सान्त्वना हुनेलाई नगद १० हजार रुपैयाँ २ वटा समूहलाई प्रदान गरिने छ ।
नृत्य प्रतियोगिताको लागि एक वडाको एक समूह मात्रै रहने र टोल विकास संस्थाको समन्वय समिति मार्फत समूह दर्ता गरिने छ । नृत्य प्रतियोगिताको व्यवस्थापन समितिको संयोजकमा हरि गोपाल सापकोटा रहेका छन् ।
जेठ ५ गते हुने कार्यक्रममा राष्ट्रिय लोक दोहोरी गायक बद्री पंगेनीको पनि प्रस्तुती रहने आयोजकले जनाएको छ । पत्रकार सम्मेलनमा टोल विकास नगर समन्वय समिति हेटौंडाका अध्यक्ष ध्रुवप्रसाद अधिकारी, हेटौंडा ४ नम्वर वडा कार्यालयका सचिव टीका कडेंललगायतको आतिथ्यता रहेको थियो ।
बाल विवाह गर्नेमा किशारीहरु बढी, न्यूनिकरणमा पुरुषको भूमिका महत्वपूर्ण
Tags: No Comments
मकवानपुर । बीसवर्षभन्दा कम उमेर विवाह गर्नु गैर कानूनी हो । यस्तो विवाहलाई कानूनले कुनै पनि हातलमा मान्यता दिंदैन तर दिनहुँ यस्ता घटना भइरहेका छन् ।
मकवानपुरमा हुने बाल विवाहमा किशोरभन्दा किशोरीको संङ्ख्या दोब्बरभन्दा बढी हुने गरेको एक तथ्याङ्कले देखाएको छ । सन् २०२३ को ४ महिनामा ५ जान बालकहरुको बाल विवाह रोकिदा ८ बालिकाहरुको विवाह रोकिएको छ ।
सन् २०२१ मा मकवानपुरमा १२ किशोरहरुको बाल विवाह रोकिएको छ भने यही साल ३८ किशोरीहरुको बाल विवाह रोकिएको थियो । सन् २०२२ मा ५ बालक तथा ३१ बालिकाहरुको बाल विवाह रोकिएको सिविन बाल हेल्प लाइन मकवानपुरले जनाएको छ ।
नेपालमा सन २०३० सम्म बाल विवाह मुक्त बनाउने लक्ष्य लिइएको छ । तर बाल विवाह न्यूनिकरणको समस्या झन् झन् चुनौतीपूर्ण हुदै आएको सिविन बाल हेल्प लाईन मकवानपुरका प्रबन्धक झविन्द्र ज्ञवलीले बताए ।
बालबालिका सम्बन्धी ऐन, २०७५ अनुसार २० वर्ष उमेर नपुग्दै गरिएको विवाह स्वत बदर हुन्छ। बालबालिकाको विवाह तय गर्ने वा बालबालिकासँग विवाह गर्ने वा गराउनेलाई ७५ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना र तीनवर्षसम्म कैद हुन्छ।
उमेर पुगेको पुरुषसँग बालिकाको विवाह भएमा कतिपय अवस्थामा बलात्कारको मुद्दा समेत लाग्ने हुन्छ । मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ अनुसार दश वर्षभन्दा कम उमेरकी बालिकालाई जवरजस्ती करणी गर्नेलाई जन्मकैद, र दशवर्षदेखि अठार वर्ष उमेरकी बालिका भए उमेर अनुसार सात वर्षदेखि बीस वर्षसम्म कैद सजाय हुन्छ ।
बाल विवाह टड्कारो सामाजिक समस्यको रुपमा रहदा पनि बाल विवाहबारेको घटना प्रहरीमा भने दर्ता नै हुने गरेको छैन । मकवानपुर जिल्लामा सन् २०२३ मा बाल विवाहबारेको एउटा पनि घटना दर्ता भएको छैन । बागमती प्रदेशभरमा पनि जम्मा ४ वटा मात्रै बाल विवाहको मुद्दा प्रहरीमा दर्ता भएको छ ।
प्रहरीमा मुद्दा दर्ता गरेपछि कानुनी प्रक्रियामै जानु पर्ने र अभिभावकहरुले सकेसम्म बाल विवाहको केसलाई सहमतिमा तत्काललाई रोक्न चाहने गरेको कारण बाल विवाहको सवाल प्रहरीमा पुग्दैनन् ।
बाल हेल्प नाइनलमा दर्ता भएका मध्ये ७० प्रतिशत केसहरु आपसी सहमतिमा रोक्न सफल भएको र ३० प्रतिशत केसहरु तत्काललाई रोकिए पनि पुन दोहोरीने गरेको पाइएको छ ।
पछिल्लो समय अधिकांश बालबालिकाहरुले आफूखुसी गर्ने गरेको विवाहको कारण बाल विवाह बढी चुनौतीपूर्ण बन्दै आएको ज्ञवलीले बताए । “आधारभूत वा माद्यमिक तहमा अध्ययनरत बालिकाहरुले उमेर पुगेका पुरुषहरुसँग भागेर विवाह गर्ने गरेको घटना बढेका छन्” उनले भने “यसरी विवाह गर्ने किशोर वा उमेर पुगेका पुरुषहरु शिक्षामा पछाडी रहेका, सवारी चालक काम गर्ने र कतिपय त विभिन्न दुव्र्यसनको शिकार भएकाहरु समेत छन् ।” अभिभावबाट लुकेर प्रेममा परी भागेर बाल विवाह गरेका यस्ता बालिकाहरुको जीवन तुरुन्तै कष्टकर हुने देखिएको उनले बताए ।
बाल विवाह न्यूनिकरणको लागि शिक्षा र पारीवारीक हेरचाहमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता रहेको सरोकारवालाहरुले बताएका छन् । परिवारको नेतृत्व गर्ने पुरूषहरूले छोराछोरीमा समान व्यवहार गर्नु पर्ने अभिभावकहरुले बताए ।
किशोरकिशोरीलाई बढि ब्यस्त राखियो भने पनि अनावश्यक रुपमा अनलाइनमा नबस्ने र गलत कुरा मानसिकताका नराख्ने भएपछि प्रेममा फसेर विवा गर्ने संभावनालाई कम गर्न सकिने जसले बाल विवाह न्यूनीकरण हुने बल पुग्ने अधिवक्ता जगन्नाथ सुवेदीले बताए ।
विकटका बालबालिकाहरुले बिद्यालय टाढा भएको कारण कक्षा ५ पढेर छोडेपछि घरबस्ने र बाल्यकाल मै विवाह गरेको मकवानपुर जिल्ला राक्सिराङ्ग गाउँपालिकाको शिक्षक सर्मिला पौडेलले बताइन् । स्कुल छोडेकालाई सिपमुलक तालिम चाहियो, कक्षा शिक्षामा पनि बाल विवाह बिरुद्धको ज्ञान दिने गरिएको छ, तर पढाइ नै अधुरो भएपछि जीवन कसरी उज्याले बनाउन सकिन्छ ?” उनले भनिन् ।
अस्मिता नेपालको आयोजना बाल विवाह न्यूनीकरणमा पुरूषको भूमिका बिषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा यस्तो सवाल उठाइएको हो ।
अस्मिता नेपालले मकवानपुरको राक्सिराङ गाउंपालिका बिगत ४ बर्षदेखी बाल विवाह न्यूनिकरणको सवालमा कार्यक्रम गर्दै आएको अध्यक्ष आरती पाठकले बताइन् ।
बाल विवाह निर्माण किशोर किशोरी समूह निर्माण मासिक बैठक राखेर छलफल चलाउने गरिएको, अभिभावक समूहमा त्रैमासिक बैठकमा समाधानको खोजिबारे चर्चा गर्ने गरिएको र वडा कार्यालयमा जनचेतनामूलक बोर्डहरु राखेर कानूनी सचेतना समेत प्रदान गर्दै आएको कार्यक्रम संयोजक शान्ति कार्कीले बताइन् ।
कार्यक्रममा राक्सिराङ्ग गाउँपालिका ५ नं वडा अध्यक्ष हरि बहादुर प्रजाले बाल विवाह र बालश्रम अन्त्यको लागि कार्यक्रम र बजेटमा प्राथमिकता दिने बताए । प्रभावितलाई शिक्षा, सीप र आयआर्जनको लागि कार्यक्रम लागू गर्ने उनले बताए ।
बालबालिकाहरुले आधारभूत तहमात्रै पढेर स्कुल छोड्नुपर्ने बाध्यतालाई टार्नकै लागि प्रजा जागृती आधारभूत विद्यालयलाई मावि बनाउने कोसिस स्वरूप यो बर्षबाट कक्षा ९ सन्चालन सुरू गरेको वडा अध्यक्ष प्रजाले बताए । सभ्य र शिक्षित समाज निर्माण आफू लागेको उनले बताए । कार्यक्रममा सिविनका प्रबन्धक ज्ञवलीले कार्यपत्र प्रस्तुती गरेका थिए ।
मकवानपुर । जाँडरक्सी महोत्सव हास्यव्यङ्ग्य कविता प्रथम भएको छ । सिस्नुपानी नेपाल मकवानपुरले आयोजना गरेको हास्यव्यङ्ग्य कविता प्रतियोगितामा उक्त कविता प्रथम भएको हो ।
हेटौंडामा आयोजित कार्यक्रममा भक्तपुरका डिल्लिप्रसाद मुलतिहुनको कविता जाँडरक्सी महोत्सव पहिलो हुँदा मकवानपुरका कवि प्रभास घिमिरेको कविता बाँदर द्वितीय, सुनसरीका कवि सुरज पराजुलीको कविता फलानो तेस्रो स्थान प्राप्त गर्यो।
यस्तै कास्कीका कवि संयोग बस्यालको हामी तथा कमल घिमिरेको नेताज्यूलाई स्वागत छ कविताहरू सान्त्वना स्थान प्राप्त गर्यो । प्रथम, द्वितीय र तृतीय पुरस्कारको राशी क्रमशः १५ हजार, १० हजार र ५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो । सान्त्वना भएका २ जनाका लागि ३ हजार राशीको पुरस्कार प्रदान गरिएको छ
।
देशभरबाट प्राप्त ८१ कवितामध्ये २५ कविता पहिलो चरणमा समावेश गरी वाचन गराइएको थियो । जसमध्ये ५ जना कविहरू अनुपस्थित रहेका थिए । विषयवस्तु लेखन, हास्यव्यङ्ग्यको प्रयोग तथा वाचन लगायतका विविध विधालाई आधार मानी गरिएको मूल्याङ्कनमा १०० पूर्णाङ्कलाई आधार मानिएको थियो ।
कार्यक्रम सिस्नुपानी मकवानपुरका अध्यक्ष राजकुमार लामिछानेको सभाध्यक्षता, सिस्नुपानी नेपालका संस्थापक तथा सल्लाहकार नरनाथ लुइटेलको प्रमुख आतिथ्यता तथा हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा ४ का अध्यक्ष नवीन सिग्देलसमेतको उपस्थिती थियो ।
अध्यक्ष सिग्देलले स्थानीय सरकारले बाटोघाटो, स्लाब ढलान, भवन निर्माण मात्र नभई साहित्य सिर्जना, कला, भाषा, शिक्षा आदिको विकासमा जोड दिन शुरु गरेको बताए ।
कार्यक्रममा सिस्नुपानी नेपालका सचिव सरोज घिमिरेले हास्यव्यङ्ग्य विधा समाजको ऐनाका रूपमा विकास हुनुपर्ने तथा यस्ता प्रतियोगिताहरूले हास्यव्यङ्ग्य लेखनमा हौसला पुग्ने बताए ।
कार्यक्रममा मकवापुरका सर्जकहरूको तर्फबाट सर्जक सञ्जालका संयोजक निमेष निखिल तथा आँचल साहित्य कलाकी अध्यक्ष भावना सापकोटाले सम्पूर्ण साहित्यकारहरूको तर्फबाट प्रतिनिधित्व गरेका थिए ।
२०५५ सालमा स्थापना भएको सिस्नुपानी नेपालको जिल्ला शाखा मकवानपुर हास्यव्यङ्ग्य सिर्जना, बहस, वाचन तथा प्रतियोगितामार्फत् सक्रिय छ ।
हेटौंडाको होटलबाट ४ जना बालश्रमिकहरूको उद्वार
Tags: No Comments
मकवानपुर । हेटौंडाको होटलहरूमा बालश्रम गर्दै आएका ४ जना बालबालिकाको उद्वार गरिएको छ ।
सिविन बाल हेल्प लाइन, श्रम कार्यालय, जिल्ला प्रशासन कार्यालय, हेटौंडा उपमहानगरपालिकालगायतबाट खटिएका प्रतिनिधिहरूले हेटौंडा १० बसपार्क क्षेत्रमा अनुगमन गरि ४ बालबालिकाहरूको उद्धार गरिएका हो । जसमा ३ बालिका र १ बालक छन् ।
बालबालिकाहरूलाई श्रममा लगाउनु गैरकानुनी भए पनि हेटौंडाका होटल व्यवसायीहरूले बलश्रमिक राख्न छाडेका छैनन् । बालश्रमबाट बालबालिका उद्वार गरेपछि पनि अभिभावकहरू जिम्मेवार नबन्ने गरेको पाईएको छ ।
हेटौंडाको होटलहरूको अनुगमन गर्दा बालश्रममा लगाइएको पाइएको हो । बालबालिकाहरूलाई बिद्यालय छुटाएर काममा लगाईएको अवस्थाबाट उनीहरूको उद्वार गरिएको हो
हेटौंडा १० मा रहेको १ डाँफे होटलबाट १५ बर्षिय बालकको उद्वार गरिएको हो । कैलाश गाउँपालिका वार्ड ८ कालिकाटार घर भएका उनी विगत १० महिनादेखि बालश्रमिकको रूपमा कार्यरत थिए ।
स्थानीय बिद्यालयमा कक्षा ५ पढेर छाडेका उनका अभिभावक गाउँमै बस्छन् । उनीहरूलाई होटल संचालक मानमाया थिङले श्रमिकको रूपमा काममा लगाउंदै आएको पाइएको छ । सोही होटलबाट १५ बर्षिया बालिकाको पनि उद्वार गरिएको छ । भिमफेदि गाँउपालिका ६ माण्डु भन्ने ठाउँमा घर भएकी ती बालिका पनि डेड महिनादेखि श्रममा थिइन् ।
यसैगरी हेटौंडा १० बसपार्क मै रहेको धादिङ होटल एण्ड लजबाट १३ बर्षिया बालिकालाई उद्वार गरिएको सिविन बाल हेल्प लाइनले जनाएको छ । धादिङ जिल्ला, रोराङ गाउँपालिका, जरुङ भन्ने ठाउँमा घर भएकी ती बालिका १ महिनादेखि होटलमा श्रमिकको रूपमा कार्यरत थिइन् ।
यसैगरी गण्डकी होटल एण्ड लजबाट १५ बर्षिया बालिकाको उद्वार गरिएको छ । विगत १ महिनादेखि होटलमा काम गर्दै आएको बालिकाले बताइन् । कक्षा ४ पढेर छोडेकी बालिकाले श्रमबाट उद्वार भएपछि स्कुल जाने रहर रहेको बताइन् । उद्वार गरिएका सबै बालबालिकाहरूले पढ्न वातावरण भएमा पढ्ने मनशाय प्रकट गरे ।
हेटौंडा उपमहानगरपालिका बालमैत्री स्थानीय शासन लागू भएको स्थानीय तहको रूपमा घोषणाको तयारीमा रहेको छ । यसै सिलसिलामा होटल अनुगमन गर्दा १० दिन अघि पनि ती बालबालिकालाई बालश्रममा लगाइएको पाएपछि उनीहरूलाई अभिभावकको जिम्मा लगाउन एक साताको समय दिइएको थियो ।
प्रशासन, नगरपालिका, श्रम कार्यालय र सिविन समेतको उपस्थितिमा ती होटलका सन्चालकहरूलाई सचेत गराइएको भए पनि उनीहरूले बालश्रमिकबाट काम लिइरहेको पाईएपछी उद्वार गरिएको हो ।
अनुगमन टोलिले हेटौंडा १० को मूनलाइट गेष्टहाउसमा एक साता अघि बालश्रमिक भेटिएपछी अभिभावकको जिम्मेवारीमा पठाउन दिइएको निर्देशन अनुसार हाल बाल श्रमिक नभेटिएको टोलिले बताएको छ ।
यसैगरी महालक्ष्मी इन्जिनियर वर्कसप राममन्दिर नजिक सल्यान जिल्लाको अन्दाजी १६ वर्षिय बालक श्रममा रहेको तर जन्मदता नभएको उमेर एकिन गर्न कठिन भएपछि उमेर एकिन हुने कागजात पेश गर्न एकहप्ता समय दिइएको छ ।
अनुगमन टोलीमा हेटौडा उपमहानगरपालिका बालअधिकार समिति अन्तंगत बालश्रम अनुगमन उपसमितिका सदस्यहरु जिल्ला प्रहरी कार्यालयबाट चुडा कुमारी खड्का, श्रम कार्यालयबाट भीम शर्मा बालहेल्पलाइनका प्रबन्धक झबिन्द्र ज्ञवाली, नगर बालमैत्री सहजकर्ता आपना ढुंगाना, सि एस सी नेपालका कल्याणी बस्नेत, जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुर प्रतिनिधि, हेटौंडा १० का जनप्रतिनिधि, महिला तथा बालवालिका सरोकार केन्द्र र टाइनी हेन्सका प्रतिनिधिहरुसमेतको उपस्थिति थियो ।
उद्वार गरिएका बालबालिकाहरु हाल बालहेल्पलाइन १०९८ को संरक्षणमा रहेका छन । उनीहरूको काम अवधी, उपलब्ध पारिश्रमिक, बालबालिका माथि दुर्व्यबहार तथा शोषण भए नभएको परामर्श पश्चात जरिवान क्षतिपुर्तिलगायतको कानुनी प्रक्रिया बारे टुङ्गो लगाउन बाँकी छ ।
अनुगमन टोलिमा सहभागी र अन्य सरोकारवाला समेतलाई झिकाएर वास्तविक तथ्यमाथी छलफल गरिने र बालबालिकाहरुलाइ सम्बन्धि अभिभावकको साथ पुनस्थापना गरिने सिविनका प्रबन्धक ज्ञवलिले बताए ।
अभिभावक नै जिम्मेवार नहुदा बालबालिका बालश्रममा पर्ने गरेको बाल हेल्प लाइनकी मनोसामाजिक परामर्शकर्ता सम्झना अधिकारीले बताइन् ।
“हामीले श्रमबाट उद्वार गरेर ल्याएपछि बोलाउदा पनि सम्पर्कमा आउन भ्याउदिन भनेर जवाफ आउँछ” अधिकारीले भनिन् “अभिभावकलाई नै परामर्श आवश्यक छ ।”
उनीहरूलाई आगामी दिनमा अध्ययनको लागि छात्रवृत्ति सहयोग गरिने, अभिभावकलाई आयाअर्जनमा सहयोग गर्ने, बालबालिकालाई पनि अवस्था हेरेर सीप सिकाउने जस्ता पक्षमा पनि सहयोग गरिने ज्ञवलीले बताए ।