मकवानपुर । अस्वभाविक रुपमा राजस्वमा वृद्धि गरिएपछि मकवानपुरको हेटौडा उपमहानगरपालिका विरुद्ध आन्दोलनरत व्यवसायिहरुले चाबी नगरपालिकाको मेयर उपमेयरलाई बुझाएका छन् ।
शुक्रबार विहानैबाट सटर बन्द गरेर नारा जुलुस सहित नगरपालिका पुगेका व्यवसायिहरुले मेयर मिनाकुमारी लामा र उपमेयर राजेश बानियाँलाई व्यवसायको चाबी बुझाएका हुन् ।
मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा भइरहेको कर वृद्धि विरूद्धको आन्दोलनलाई साथ दिंदै व्यवसायीहरूले व्यवसाय बन्द गरेर उपमहानगर कार्यालयमा धर्ना दिएपछि जनप्रतिनिधि लचिलो भएका देखिन्छन्।
मेयर र उपमेयरले केही प्रतिनिधिभित्र आएर प्रक्रिया पुरा गर्न आग्रह गरेका थिए । तर निर्देशनात्मक शैली भएको भन्दै व्यवसायीहरूले अस्वीकार गरेपछि बाहिरै आएर चाबी बुझ्न आग्रह गरेका थिए । चर्को नाराबाजीपछि मेयर मिनाकुमारी लामा र उपमेयर राजेश बानियाले उपमहानगरपालिका परिसरमा नारावाजी गरिरहेका व्यवसायी माझ आएर साचो बुझेका थिए ।
उपमहानगरपालिकाले आर्थिक वर्ष २०८१।०८२ मा विभिन्न शिर्षकमा गरेको करवृद्धीको विषय पेचिलो बन्दै गएपछि ४८ जना नगर सभा सदस्यले विशेष नगर सभा बोलाउन नगर प्रमुख समक्ष माग गरेको छ । राजश्व परामर्श समितिले राजश्वको दायार वृद्धी गर्न मात्रै सिफारिस गरेपनि नगर सभाले करकाे दर परिवर्तन गरेपछि अहिले व्यवसायीहरुले यसको विरोध गरेका हुन् ।
नगरसभामा प्रस्ताव गरे विपरीत मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिकाले करको दरमा अस्वभाविक वृद्धि गरेपछि आन्दोलनरत व्यवसायीहरुले हेटौंडा बजार बन्द गरेका छन्।
आफ्नो पसलको सटर बन्द गरेर, कर वृद्धिको विरोधमा सडकमा उत्रेका व्यवसायीले मैनबत्ति बालेर उपमहानगरपालिका कार्यालय परिसरमा बिहीबार धर्ना समेत दिएका छन् ।
मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा भइरहेको कर वृद्धिविरूद्दको आन्दोलनलाई साथ दिंदै व्यवसायीहरूले शुक्रबार विहानैबाट व्यवसाय बन्द गरेर उपमहानगर कार्यालयमा धर्ना दिए । व्यवसायीहरूले व्यवसायिक सटरको साँचो उपमहानगरपालिकालाई बुझाएका हुन्। व्यवसायीहरूलाई प्रहरीले कार्यालय प्रवेशमा रोक लगाउने प्रयास गरेको थियो । कार्यालयको मूल गेटमा प्रहरीले छेकबार लगाउन खोजे पनि व्यवसायीहरू प्रहरीलाई धकलेर परिसरभित्र प्रवेश गरेका थिए । त्यसपछि कार्यालय परिसरबाटै व्यवसायीहरूले नाराबाजी गरेका थिए ।
मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघका उपाध्यक्ष उज्वल चौलागाईंले व्यवसायीलाइ उत्तेजित बनाउन प्रहरी परिचालन गरिएको भन्दै जस्तोसुकै घेरा तोड्ने चेतावनी दिए । मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघको नेतृत्वमा निर्माण व्यवसायी संघ, जिल्ला सहकारी संघसहित जिल्लास्थित १६ वटा विषयगत व्यवसायिक संस्थाका व्यवसायी कर वृद्धिको विरोधमा आन्दोलनमा हुन् ।
व्यवसायीहरुको आन्दोलनलाई समर्थन गर्दै नगरकार्यपालिकाका ९४ मध्ये ४८ सदस्यहरुले हस्ताक्षर सहित विशेष नगरसभाको माग गरेका छन् । नगरसभाबाट बढाइएको कर, विशेष नगरसभाबाट मात्रै घटाउन सकिने कानूनी प्रावधान भएकोले त्रुटी सच्याउनको लागि विशेष नगरसभा माग गरिएको हेटौंडा ४ वडा अध्यक्ष नविन सिग्देलले बताए ।
अर्थतन्त्र चलाएमान गर्नु जनप्रतिनिधि र सरकारको कर्तव्य भएकोले जनप्रतिनिधिले यस्तो हर्कत गर्नु नहुने बुद्धिजीवी परिषद बागमती प्रदेशको पूर्व इञ्चार्ज तथा सहप्रध्याप भोजराज ढकालले बताउँछन् ।

हेटौंडा उपमहानगरपालिकाले राजश्व अभिवृद्धि गरेको विषयमा व्यवसायीको आन्दोलनप्रति राजनीतिक दलहरुले पनि ऐक्यवद्धता जनाउन थालेका छन् । पहिलो चरणको आन्दोलन जारी रहेको चौथो दिन राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा), नेकपा माओवादी केन्द्र र नेपाली काँग्रेसले ऐक्यवद्धता जनाएको छ ।
यि दलहरुले प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै समर्थन जनाएका हुन् । यसअघि नेकपा एमाले सम्वद्ध बहुमत नगरसभा सदस्यहरुले नै विशेष नगरसभाको माग गर्दै नगरप्रमुखलाई सम्बोधन गरेर निवेदन दर्ता गराएको थियो ।
देश नै आर्थिक मन्दिको मारमा परेर व्यवसायीहरु धरासायी हुँदै घर भाडा र राज्यको न्युनतम नवीकरण दस्तुर समेत तिर्न नसक्ने स्थितिमा उपमहानगरपालिकाले ३०० प्रतिशतसम्मको राजश्वको दर बढाएकोप्रति रास्वपाको ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ ।
नेकपा माओवादी केन्द्र हेटौंडा उपमहानगर समितिले पनि उपमहानगरले राजश्वको दरमा अत्यधिक वृद्धि गरेको प्रति ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ । “उपमहानगरले औचित्य पुष्टि हुन नसक्ने गरी मनपरी ढंगले करको दरमा वृद्धि गर्नु जति नाजायज भएको भन्दै नेकपा माओवादी केन्द्र हेटौंडा उपमहानगर कमिटी अध्यक्ष तीर्थबहादुर थापा मगरले विज्ञप्ति जारी गरेका हुन् ।
यसैगरी नेपाली काँग्रेस हेटौंडा उपमहानगर समितिले पनि विज्ञप्ति जारी गर्दै विभिन्न शीर्षकमा हेटौंडा उपमहानगरपालिकाले करको दर बढाएको सन्दर्भमा ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ । नेपाली काँग्रेस हेटौंडा उपमहानगर समितिका सभापति उत्सव इटेनीले विज्ञप्तिमार्फत यस्तो ध्यानाकर्षण जनाएका हुन् ।
हेटौंडाउपमहानगरपालिकाले चालु आर्थिक वर्षका लागिगतअसार २ गते नीति तथा कार्यक्रम र बजेट प्रस्तुत ग¥यो । नगर सभामा प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रममले कर नबढाउने तर करको दायरा बढाउने प्रस्ताव गरेको थियो । तर यसको विपरीत ५ दिनपछिको नगरसभाले करको दर नै बढाउने निर्णय गुपचुप गरेपछि अहिले व्यवसायी आन्दोलनमा उत्रेका हुन् । करको दायरा बढाउने प्रस्ताव गरेको नगरपालिकाले १३३ प्रतिशतसम्म कर वृद्धी गरेको छ ।
नगरसभामा दायरा बढाउने प्रस्ताव गरेको तर ५ दिनपछिको कर बढाउने निर्णय पास गरेको जानकारी व्यवसायीले एक महिनापछि थाहा पाए, जब कर बढेको जानकारी राजपत्रमा प्रकाशित भयो । राजपत्रको जानकारी प्राप्त नगरेकाहरु कर तिर्न जाँदा एक्कासी झस्किए । नगरसभाले गोप्य रुपमा राजस्वको दरमा हेरफेर गरेपछि अहिले जनप्रतिनिधिहरु पनि दुइ खेमामा बाँडिएका छन्, भने व्यवसायीहरुको एक मत रहेको छ ।
उपमहानगरपालिकाले चालु आर्थिक वर्षका लागि २०० रुपैयादेखि २० हजार रुपैयासम्म राजस्वको दर परिवर्तन गरेको छ । नयाँ आर्थिक वर्ष सुरु भएसँगै उपमहानगरपालिकाले नयाँ दर अनुसार राजस्व संलन गर्न थालेपछि व्यवसायी भने आन्दोलित भएका हुन् ।
नगरपालिकाले नगरसभाको बजेट अधिवेशनमा उक्त विषयमा छलफल नभएको भन्दै नगरसभा सदस्यहरुले असन्तुष्टि व्यक्त गरिरहेका छन् ।
उपमहानगरपालिकाको साउन १६ मा बसेको कार्यपालिका बैठकले समेत राजस्व दर कायम राख्ने निर्णय गरेको छ । कार्यपालिका बैठकले नगरसभाबाट पारित भएको राजस्वको दर कार्यान्वयनमा समेत आइसकेकाले राजस्वको दर कायमै राखेर अगाडि बढ्ने निर्णय गरेको जनाएको छ ।
करको दरमा वृद्धि गरेपछि आन्दोलमा उत्रेका व्यवसायीहरुले ५ दिने आन्दोलनका कार्यक्रम अन्तर्गत धर्ना दिनेदेखि व्यवसायबन्द गरेर चाबी उपमहानगरपालिकालाई बुझाउनेसम्मका कार्यक्रम गरे । आन्दोलन कार्यक्रमअन्तर्गत पहिलो दिन सोमबार राजनीतिक दल सम्वद्धव्यावसायिक संघ, संस्थाका प्रतिनिधि र सहकारी संस्थाका प्रतिनिधिहरूसँग छलफल गरिएको थियो ।
दोस्रो दिन मंगलबार कर अवज्ञा गर्न व्यवसायी र नगरवासीलाई आह्वानगर्न सुरु गरेका थिए । विभिन्न संघ, संस्था, प्रदेश सरकार, राजनीतिकदललाई ज्ञापनपत्र बुझाउनुका साथै विभिन्न क्षेत्रका प्रतिनिधिसँग अन्तरक्रियाको कार्यक्रम गरिएको थियाे । तेस्रो दिन बुधबार ३० साउनमा हेटौंडा बजारको बुद्धचोकसँगै विभिन्न स्थानमा राजस्व वृद्धिको निर्णय विरुद्ध हस्ताक्षर संकलन गर्ने, हेटौंडाउपमहानगरपालिकामा १ घण्टाधर्ना दिने, राजस्व वृद्धिको विरोधमाविभिन्न स्थानमा कालो ब्यानर राखेका थिए ।
यसैगरी बिहीबार हेटौंडा उपमहानगरपालिकामा २ घण्टाधर्ना दिंदै, नगर सरकार खोज्दै मैनबत्तीजुलुस गरेका थिए । पाँचौ दिन शुक्रबार र्यालीसहित व्यापार व्यवसाय बन्द गरी हेटौडा उपमहानगरपालिकामा चाबी बुझाएर पहिलो चरणको आन्दोलनको कार्यक्रम समापनगर्ने तयारी गरिएको छ ।

