तीजकाे समय छ म चितवन स्थित विपि काेइराला मेेमाेरियल अस्पतालकाे वेड नं १५४ मा श्रीमानकाे उपचारमा व्यस्त छु । हेटौंडा घरमा ताला लागेकाे छ, छाेरा छाेरि माइती (उनीहरूको मामाघर) मा छन् । आमासंग भएकोले छोराछोरीको हालचालबारे चासो छैन, ढुक्क छु ।
हामी नेपाली हरदिन जसो कुनै न कुनै चाड / दिवस मनाईरहेका हुन्छौ, चाडपर्व र संस्कृतीका धनि छौ हामी । धेरै मध्ये तीज एउटा पर्व जुन मलाइ कहिल्यै मन नपर्ने चाड । यसपालि तीज मनाउन पाइन भनेर हैन । तीजमा भाेक भाेकै बस्नु पर्ने, अझ घरमा गाइवस्तु र केटाकेटी छन भने व्रत वस्नु जति गाह्रो के हाेला र झै लाग्छ । हुनत गाह्रो भन्ने कुरा सुतिरहेकाे समयमा पनि अनुभव गर्ने कुरा हाे, यदि कुनै कुराले ऐठन गरिरहेकाे छ भने । तर मेराे लागि गाह्रो शब्दले मानसिक र शारिरिक दुबै जनाउँछ ।
दशैकाे समयका लागि भनेर खसी बोका मालिकले खुवाइ पियाइ पुटुक्क बनायर खसी बजारमा बेच्न राखिएका खसी बोका झै लाग्छ मलाई तीजका महिलाहरु । जाे आफुलाई अरुकाे नजरमा पार्न हर सम्भव सिंगार्दछन र अरुकाे खिल्लि उडाउँछन् । भगवानले त भन्दैनन हाेला तँ बढि सिंगारिस तेराे प्रार्थना म पहिला सुन्छु । या तँ कस्ति नराम्री भर आकी तेराे प्रार्थना सुन्दिन भनेर । जीवनकाे अनुभवले भन्छ मनमा श्रद्वा भए भगवान स्वयं व्यक्तिकाे मनमा हुन्छन न कि कुनै मन्दिरमा ।
अझ याे साडी, गरगहना उफ !! कुनै गरिव परिवारकाे व्यक्तिले पहेलाे गहना जे लगाए पनि नक्कली हुने अनि धनाढ्य परिवारले नक्कली लगाए पनि सक्कली साेच्ने याे एक किसिमकाे समुदायले हाम्राे समाजमा गरिवले त तीजमा सास पनि फेर्न हुन्न कि झै गरेर देखाउँछन् ।
गरगहना लगाउन नसक्ने त थिइन म पनि तर कहिले पनि जरुरी ठानिन । आमाले लगाइदिनु भएको नाककाे फुलि कहिलेे उतारेर नया लगाउने साेच बनाइन, कानमा जे लगाए पनि चिलाइहाल्ने र पाकिहाल्ने मेराे समस्या याे तीजले बुझ्थेन । श्रृङ्गार विना बचपनदेखि हालसम्म पनि हिड्न सकिन, ओठमा बल्ल लालि लगाउन वानि पार्दै थिएँ । कपडामा जुन हल्का छ तेहि लगायर हिड्ने बानीले कुन सुहायाे कुन सुहाएन साेच्न भ्यायन ।
कहिल्यै तीजका लागि याे चाेलाे, याे साडि, याे कुर्ता सलवाल भन्न मन नलाग्दा पनि अरुकाे लागि लगाउनु पर्थ्याे मैले, त्यहि अरुकाे नजरमा नआउनका लागि बाध्य भयर केही श्रृङ्गार गर्दा गर्दा वाक्क थिएँ म ।
म पनि व्रत वस्न कुनै कसर नराख्ने मान्छे, तर कहिल्यै आफूलाई सिँगार पटार गराएर भगवानकाे अगाडि उभ्याइन । आमा भन्नुहुन्थ्यो पुजा गर्दा ब्रम्हमुहुर्त समयमा नुहायर चाेखाे कपडा लगाउनु पर्छ । त्यसैगरि संधै भगवानकाे प्रार्थना गर्थे म ।
ल भाे छाेडाै यि कुरा । हस्पिटल मात्र यस्ताे ठाउँ देखे मैले जहाँ सबै जना उस्तै हुन्छन् । हतास, निराशको भित्र आशा जोडेर जगाईरहेका । काेहि पनि अरुले के खायाे के लायाे भन्नेमा चासाे दिदैनन् । सबैको आ आफ्ना पीडा छ, आ आफ्नो संसार छ । सबकाे उहीँ पीडा, काेहि राेइरहेका, काेहि मलिन मुहारमा घाेत्लिएका, काेहि याे ओैषधि पाइएन भन्दै भागदाैडमा लागेका । काेहि चेकअपकाे लाईनमा काेहि औषधिकाे लाइनमा काेहि शाैचकाे लाइनमा, काेहि प्लेट कचाैरा बोकेर खानाकाे लाइनमा ।
एउटा बेडकाे बिरामीले र बिरामी कुरुवाले अर्काे वेडमा के भइरहेकाे छ सम्म थाहा पाउदैन । बस कुनै बेला बिरामी पिडाले चिच्याइरहेकाे सुने केही नहाेस भनेर साेच्नसम्म भ्याउँछ । नत्र बिरामी कुरुवा समेत बिरामीभन्दा बढी बिरामी भईरहेकाे हुन्छ भागदाैडमा ।
तर उस्ले म बिरामी भए भन्न सुहाउँदैन । तर यहाँ एउटा सुकुन हुने रहेछ तीज जस्ताे चाडवाडकाे भागदाैड भन्दा । कम्तिमा देखासिकि हुन्न यहाँ । टन्न पैसा हुनेकाे पीडा र गरिव विपन्न परिवारकाे पीडा पनि उहीँ छ यहाँ । यहाँ याे नर्सकाे परिवारकाे या डाक्टरको परिवारकाे हाे यस्लाइ पीडा हुन्न भन्ने लेखियकाे हुन्न, डाक्टरको परिवारका व्यक्ति समेत श्वास फेर्न नसकेर छटपटिएर मरेकाे देखें । कारमा चढेर उपचार गराउन आउनेहरु शव वाहनमा फर्केकाे देखे र ठुलाे पाेकाे बोकेर उपचारका लागि घरमा ताला लगाएर एक्लै आएका बिरामी पनि हाँसीहाँसी निकाे भएर गएकाे देखें ।
त्यसैले हस्पिटल यस्ताे ठाउँ लाग्याे जहा बिरामीको अगाडि बाध्य भएर मुस्कुराउनु अनि केही बेर हराएर कुनामा पसेर रुनुकाे नियतिसंग जाेडिएकाे छ । जहाँ कसैले कसैकाे कुभलाे साेच्नसम्म भ्याउँदैन । अनि कसैले कसैकाे आशु पुछ्न पनि हिम्मत गर्दैन ।
किनकी एउटाकाे आखामा आशु देख्ने बित्तिकै सबकाे गला अबरुद्व हुने स्थान रहेछ याे । अनि यउटा मुसुक्क हासे फिर्ता पनि तेहि मुस्कान छरिने स्थान रहेछ । कसेैले कसैलाइ चिन्दैन, तर पनि काेहि अन्जान छैन झै लाग्ने रहेछ । सायद भगवानकाे घर भन्दा यमराजकाे ढाेका झै लाग्ने हस्पिटलमा सबकाे लागि उस्तै व्यवहार हुन्छ ।
एक त भगवान प्रति आस्था गुमाउदै गएकी मेरा लागि तीजमा हस्पिटल विताउन कुनै गाराे भएन । बरु म जस्ता कयाै यहाँ भयकाहरुकाे पनि त चाड हाे याे उनीहरूको अनुहारमा मलिनता भईरहेकाे समयमा कसरी म चाहिँ रमाउन सक्छु र झै भएकाे छ ।
जीवन भाेगाइहरुकाे चाङ रहेछ । अनुभवहरुकाे संगालाे, हरेक कुराहरु लाग्ने बानीमा निर्भर रहेछ । पिडाकाे हाेस या खुसीकाे । बानी लागेपछि दुख पनि सहयात्रि, सुख पनि । सुख बाड्न सहज हुने रहेछ बरु तर दुख बाड्न अति गाराे । पिडाकाे समयमा कसैले गर्ने सानाे सहयाेग पनि ठुलाे लाग्ने अनि काेहि पर भैदिदा पनि ठुलाे लाग्ने रहेछ ।
तर वास्तवमा जब अरुकाे साथकाे आवश्यकता पर्छ तब काेहि साथमा हुनु र नहुनुले सिकाउने जति ठुलाे पाठ दुनियाँमा कुनै कितावले नसिकाउने रहेछ । काे आफ्नाे अनि काे पराई यहिबाट चिनिने रहेछ । आफूलाई पराई लागिरहेकाे मान्छे अचानक आफ्नाे लाग्ने अनि आफूले आँखा चिम्लेर विस्वास गरेकाहरु पराई पाे भैदिदा रहेछन् थाहै नपाइ ।
यी सबै परिस्थिति र मनकाे स्थितिले निर्धारण गर्ने कुरा रहेछ । कसैले बोल्ने दुई शव्दकाे सहानुभुति पूर्ण शव्दले पनि बाँडले छेडे झै छेड्ने रहेछ । हस्पिटल एउटा अर्कै संसार जस्तो लाग्छ । कहिले बिछट्टै अपनत्व पाइने,कहिले गहिरो चोटको सामना गर्नुपर्ने । कहिले सानो सामान्य कुराले पनि मनभित्र उर्जा भरिने,कहिले चाहेको सानै कुरामा पनि साथ कसैको नमिल्ने । मैले कसैको भावना, संवेदना, धार्मिक विश्वासलाई खोट लगाउन खोजेकी हैन । बस आफ्नो भोगाइ देखाई बिसाएकी हुं ।
जे जे हाेस जीवन सिकाइहरू कै संगालो रहेछ,म त्यै संगालोमा माला उन्दैछु, सपना भर्दैछु छ । सिकाइको एक एक पलहरूमा सिक्दैछु सबैभन्दा ठुलाे कुरा स्वास्थ्य र सम्पत्ति रहेछ । सम्पत्ति विना स्वास्थ्य राम्राे बनाउन कठिन अनि स्वास्थ्य विना सम्पत्ति कमाउन कठिन । दुबैकाे तालमेल मिले मात्र खुसी र सुखहाल जीवन जीउन सकिने रहेछ । याे तिजमा भगवान शिवलाइ यहि प्रार्थना सम्पूर्ण हिन्दु धर्मावलम्बीको स्वास्थ्यलाई स्वस्थ राखुन । म जस्तै गरि बिरामी आफन्त कुर्दै बिरामीको भविष्यमा सपना सजाई रहेकाहरूको सपना साकार होस् । अरूले मन्दिर धाएर के मागिरहेछन थाहा छैन,म बेड न १५४ मा घोत्लिएर यहि कामना गरिरहेको छु ।

