मकवानपुर । जिल्ला अदालतले गर्ने कामहरू मध्येको एउटा हो ‘कोर्ट म्यारीज’ अर्थात् दर्ताद्वारा विवाह । काठमाडौ कपन निवासी प्रसिद्धि खड्का र मकवानपुर बागमती गाउंपालिका ६ का रमेश लामाले गत माघमा दर्ताद्वारा विवाह गरे ।
परम्पराले अन्तरजातीय भनेर उनीहरूको प्रेम सम्बन्धलाई स्वीकार नगर्ने छनक पाएपछि आफ्नो सम्बन्धलाई कानुनी रूप दिएर झन् कसिलो बनाएको बताउँछन् रमेश । “बाबा ममिले आफ्नो जातकोसंग लभ गर्नु पर्थ्यो भन्न थाल्नु भयो, अनि हामी सुटुक्क कोर्ट म्यारीज गर्यौ” प्रसिद्धिले भनिन् ।
कानुनतः विवाहको लागि तोकिएको बीस बर्ष उमेर पुरा भएका जोडिले अभिभावक बिनानै अदालतबाट यस्तो सुविधा लिन सक्छन् ।
दर्ताद्वारा विवाह गर्दा मुलुकी देवानी संहिता २०७४, र मुलुकी देवानी कायविधि संहिता २०७४ ले तोकेको कानुनी प्रकृया पुरा गरेको हुनु पर्दछ । जिल्ला अदालत मकवानपुरले आर्थिक बर्ष २०७७।०७८ मा यस्ता ५० जोडिको कानूनि विवाह गराएको सम्बन्ध स्थापित गराएको तथ्यांक छ ।
तर अदालतको तथ्यांकअनुसार सम्बन्ध स्थापित गर्ने भन्दा सम्बन्ध तोड्नेहरूको संङ्ख्या १७ गुणा बढि छ । विभिन्न घटनाक्रम तथा आपसि बेमेलको कारण देखाउदै जिल्ला अदालत मकवानपुरबाट गत आर्थिक बर्षमा ८५९ जोडिले सम्बन्ध विच्छेदको प्रक्रियामा छन् । यो सङ्ख्या अदालतको सेवा लिएर विवाह गर्नेको तुलनामा १७ गुणाभन्दा बढि हुन आउँछ ।
जिल्ला अदालत मकवानपुरको प्रमुख स्रेस्तेदार तीर्थराज भट्टराईका अनुसार ८५९ मध्ये ६७९ वटा फैसला भैसकेको छ । “बाकी मुद्दा चालु आवमा फैसला हुनेछ” भट्टराईले भने ।
सम्बन्ध विच्छेद गर्ने ९० प्रतिशतले अंश विना नै सम्बन्ध विच्छेद गरेको उनले बताए । पछिल्लो समय सानो तिनो बेमेलमा नै बैवाहिक सम्बन्ध तोड्नहरु बढेको पाइन्छ । “निहु केही हुदैन, स्वतन्त्र हुन चाहन्छु भन्दै डिभोर्सको लागि आउनुहुन्छ” भट्टराइले भने ।
बैदेशि रोजगारको कारण पारिवारीक सम्बन्ध कमजोर बन्दै आएको बढी मुद्दाहरु अदालत आउने गरेका छन् ।

