गजल मञ्चकाे २ सय ७ औं यात्रामा गजल यात्रा-४ विमोचन
Tags: No Comments
मकवानपुर । गजल मञ्च मकवानपुरद्वारा प्रकाशित गजल यात्रा-४ पुस्तककाे विमोचन गरिएकाे छ । मञ्च मकवानपुरकाे २ सय ७ औँ गजल यात्रा तथा शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रममा शुक्रबार गजल यात्रा-४ को विमोचन गरिएको हो ।
२०६६ सालबाट प्रकाशन गर्न थालिएकाे गजल यात्राकाे चौथाे संस्करण शुक्रबार विमाेचन भएकाे हाे । गजल यात्रा पुस्तककाे हेटाैडा उपमहानगरपालिका वडा नंम्बर ४ का अध्यक्ष नविन सिग्देल, साहित्यकार तुल्सी घिमिरे, सर्जक सञ्जाल मकवानपुर संयाेजक निमेष लिखिल र गजल मञ्च अध्यक्ष केशव समर्पणले विमाेचन गरेका थिए ।
प्रमुख अतिथि सिग्देलले गजल मञ्चको कार्यक्रममा शुभकामना व्यक्त गर्दै भने- “साहित्यले समाजलाई सकारात्मक परिवर्तन गर्नुपर्छ । ‘अबको विकास भौतिक मात्र नभएर भाषा, संस्कृति र साहित्यको हुनुपर्छ‘ सिग्देलले भने–‘साहित्यले सबैलाई समेट्नु पर्छ ।’ साहित्यिक संस्थाहरुले वार्षिक योजना सहित प्रस्ताव ल्याउन सके स्थानीय तहबाट सहयाेग गरिने उनकाे भनाइ थियाे । साहित्यकाे क्षेत्रमा ४ नम्बर वडाले यस अघी लगानी गरेकाे बताउँदै उनले भने ‘समाजलाई साहित्य मार्फत परिवर्तन गराउन सकिन्छ ।
गजल यात्रामा गजलकारहरू श्याम बानियाँ, सुवास खनाल, पुरुषोत्तम आचार्य, श्रीराम अधिकारी, सुवास सजल अनिल कोइराला, तुलसी घिमिरे, केशव समर्पण प्रियान्सु विडारी संजीत श्रेष्ठलगायतले आफ्ना गजल वाचन गरेका थिए ।
कार्यक्रममा साहित्य सङ्गमका अध्यक्ष डी.बी. बर्तौला, मातृभूमि साहित्य समाजका अध्यक्ष माधव पोखरेल, सिस्नुपानी मकवानपुरका अध्यक्ष राजकुमार लामिछाने, ऋषी केवी, छवी अनित्य, मशान उपासक, सानू खनाल, मिथिला अधिकारीलगायतकाे साहित्यकारकाे उपस्थिति रहेकाे थियाे ।
गजल मञ्च मकवानपुरका अध्यक्ष केशव समर्पणको सभाध्यक्ष एवम् हेटौंडा वडा न. ४ का वडा अध्यक्ष नवीन सिग्देलको प्रमुख आतिथ्यमा भएको उक्त कार्यक्रममा तुलसी घिमिरे र सर्जक सञ्जाल मकवानपुरका संयोजक निमेष निखिल विशिष्ट आतिथ्यता रहेकाे थियाे ।
चितवन । कविडाँडा आख्यान पुरस्कार मनु उपन्यासलाई प्रदान गरिने भएकाे छ । कविडाँडा साहित्य समाज चितवनले शुक्रबार पत्रकार भेटघाट गरी कविडाँडा आख्यान पुरस्कार – २०७९’ समालोचक तथा उपन्यासकार देवीप्रसाद सुवेदीको मनु उपन्यासलाई दिइने जानकारी दिएकाे हाे । पुरस्कारको राशि १ लाख २५ हजार रुपैयाँ रहेको छ ।
समाजले उक्त पुरस्कारका लागि गत भदौ २३ गते १० वटा उत्कृष्ट आख्यान कृतिको सूची सार्वजनिक गरेको थियो । त्यसपछि दोस्रो चरणमा उत्कृष्ट ५ वटा कृतिको सूची सार्वजनिक गरेको थियो । सूचीमा सुवेदीको मनु उपन्याससहित जानुका खतिवडाको आतोओडा, विवेक ओझाको ऐँठन, रामलाल जोशीको बाआमा, अशोक थापाको सन्तापको धून, गोपी सापकोटाको चिसो बाफ, मनोज चौधरीको टुवरा, सञ्जय विष्टको माटाको घर, हरिबोल काफ्लेको यशोधरा र रेणुका जिसीको सनेस रहेका थिए ।
बुकहिल पब्लिकेसन्सबाट प्रकाशित सुवेदीको मनु उपन्यास ऋग्वैदिक समाजको परिवेशमा चित्रित सामाजिक–सांस्कृतिक उपन्यास हो । मूल पात्र मनुको नेतृत्वमा सुर र असुरबीचको द्वन्द्व समाप्त भई उनकै नेतृत्वमा मानव जातिको विकास भएको कथा यस उपन्यासमा चित्रण गरिएको छ । नेपाली साहित्यमा मदनमणि दीक्षितको उपन्यास `माधवी´ लेखनको ४ दशकपछि ऋग्वैदिक सामाजिक उपन्यास ‘मनु’ प्रकाशन भएको हो ।
पुरस्कृत आख्यानलाई आगामी मंसिरमा चितवनमा सम्मान गरिने अध्यक्ष एलबी क्षेत्रीले बताए । २०७५ सालबाट दिन थालिएको यो पुरस्कार पहिलोपटक महेश थापाको `मरिचिका´ कथासङ्ग्रहलाई दिइएको थियो । त्यसपछि २०७६ सालमा श्याम शाहको `पथेर´ कथासङ्ग्रह, २०७७ सालमा भुवन ढुंगानाको `परित्यक्ता´ उपन्यास र २०७८ सालमा लोकराज भट्टको `छाइल´ उपन्यासले प्राप्त गरेका थिए ।
मनु उपन्यासले खेमलाल हरिकला समाज कल्याण प्रतिष्ठानले प्रदान गर्ने पद्मश्री पुरस्कार- २०७९ पनि प्राप्त गरेको छ ।
चितवन । कवि गणेश श्रमणको `आगो लिएर गाउँ गाउँमा´ कवितासङ्ग्रहको गृह विमोचन गरिएको छ । बुधबार कविहरू एलबी क्षेत्री, केदारनाथ खनाल, उदय अधिकारी, रमेश प्रभात र डाक्टर हेमनाथ घिमिरेले उक्त पुस्तककाे विमोचन गरेका हुन् ।
सम्पूर्ण किताब नारायणगढमा गरिएकाे विमाेचनमा कार्यक्रममा बोल्दै समीक्षक रमेश प्रभातले कवि गणेश श्रमण गतिशील व्यक्तित्वका लेखक भएको बताए । `गाउँको परिवेशमा रमाउन जानेका कविले ‘आगो लिएर गाउँ गाउँमा’ कवितासङ्ग्रहमा गाउँको चित्रण गरेका छन्’ प्रभातले भने । विभिन्न बाहना बनाएर गाउँका मानिसहरू सहर पस्नेक्रम हिजोदेखि आजसम्म निरन्तर रहेको धारणा राखेको समीक्षक प्रभातले बताए । `यसले गर्दा गाउँ रित्तो रित्तो भएको छ । यसरी रित्तो भएको गाउँमा विकास कसरी सम्भव हुन्छ ? भनेर कविले खोतल्ने काम गरेका छन् ।´, उनले भने ।
त्यसैगरी अर्का समीक्षक उदय अधिकारीले कवि गणेशका कविता सरल र स्पष्ट भएको धारणा राखे । `समाज र राजनीतिको सरल चित्रण उनका कवितामा देख्न पाइन्छ । उनले कवितामार्फत यी कुरा प्रष्टरूपमा उल्लेख गरेका छन् ।´, अधिकारीले भने ।
त्यसैगरी कविडाँडा साहित्य समाजका अध्यक्ष एलबी क्षेत्रीले गणेशका कवितामा समेटिएका विषयवस्तु फराकिलो रूपमा आएको बताए । उनले गणेशका कविता काव्यिक मात्रै नभएर आख्यानका रूपमा पनि पढ्न सकिने बताए । भरतपुर महानगर प्रज्ञाप्रतिष्ठानका सदस्यसचिव बालकृष्ण थपलियाले गणेशका कविता उत्कृष्ट भएको प्रतिक्रिया दिए । `कविले कवितामा मेहनत गरेका छन् । पाठकलाई वास्तविक कविताको स्वाद पस्किन कवि सफल देखिएका छन् ।´, थपलियाले भने ।
कार्यक्रमका सभापति सम्पूर्ण किताबका प्रमुख लेखराम सापकोटाले कवि गणेश श्रमणका कवितामा काव्यिक रस भएको बताउँदै कविता पारखीले यो सङ्ग्रह चाख दिएर पढ्ने अनुमान गरे । गणेशका कविताहरूले राष्ट्रिय रूपमा चर्चा बटुल्ने पनि सापकोटाले दाबी गरे । कार्यक्रममा चितवन साहित्य परिषद्का अध्यक्ष केदारनाथ खनालले पनि शुभकामना मन्तव्य राखेका थिए । कार्यक्रमलाई प्राध्यापक एवम् सञ्चारकर्मी गोविन्द रिमालले सहजीकरण गरेका थिए ।
नेपाली कविता र लघुकथाका क्षेत्रमा क्रियाशील रहेका लेखक गणेश श्रमणको पहिलो प्रकाशित कृति ‘शब्दहरू अविराम यात्रामा’ हो । २०५७ सालमा प्रकाशित यो संयुक्त कवितासङ्ग्रहमा कवि गणेशसँगै सुरेन्द्र अस्तफल, नवराज ढुंगाना, प्रभा बराल, रमेश प्रभात, दीपकप्रसाद गौतम, लक्ष्मी ढकाल बास्तोला, गोपाल पौडेल, प्रकाश थापा र बुद्धिनाथ अधिकारीका पनि कविता छन् । त्यसपछि एकल कविताका कृतिहरू ‘शब्दक्रान्ति’ (२०६६) र ‘आगो लिएर गाउँ गाउँमा’ (२०८०) हुन् । त्यस्तै उनको लघुकथाको कृति ‘गुलियो काठमाडौँ’ (२०७५) प्रकाशित छ ।
मुग्लान पसेर सदा वर्ष झैं दसैँमा घर आउने भिम बहादुर आफैं बिरामी परेको चिट्ठी आएपछि मनमाया चिन्तित हुन पुगिन् । मुखैमा आएको दसैंले उनलाई थप चिन्त्तित तुल्यायो । नानिहरूलाई जसोतसो एक सरो लुगासम्म सिलाइदिन भ्याइन् तर मासु कसरी खुवाउने भन्ने चिन्ताको समाधान गर्न छिमेकीहरूलाई आफ्नो बाध्यता देखाउने क्रममा सिरान घरे साहिंलाले आफ्ना पाहुना धेरै आउने भनेर तर्किए ।
चितवन । गजलकार कमल अर्याल सम्मानित भएका छन् । गजल मञ्च चितवनले शनिबार `द्वारिका नेपाल गजल स्मृति पुरस्कार- २०८०´बाट युवा गजलकार अर्याललाई सम्मान गरेको हो । अर्याललाई २५ हजार पुरस्कारको राशि भएकाे उक्त सम्मानद्वारा सम्मानित गरिएकाे हाे ।
मञ्चका पूर्व अध्यक्ष पुष्प अधिकारी अञ्जली, द्वारिका नेपालकी धर्मपत्नी पार्वती अर्याल नेपाल, कविडाँडा साहित्य समाजका अध्यक्ष एलबी क्षेत्री र मञ्चका अध्यक्ष लेखराम सापकोटाले दोसल्ला र सम्मानपत्रले अर्याललाई सम्मान गरेका हुन् । सम्मानित अर्यालले एकल गजल वाचन कार्यक्रममा उनले ६ वटा गजल प्रस्तुत गरे ।
सम्मानित अर्याल २०५५ सालदेखि गजल लेखनमा निरन्तर सक्रिय छन् । उनका `तिमी आउनु अघि´ (२०७१), `तिमी आएपछि´ (२०७३) र `लौरो´ (२०७५) गरी तीन वटा एकल तथा `ईप्रतिनिधि नेपाली गजल´, `हैसियत-२´, `शब्द शिविर´, `अक्षरहरूको पिरामिड´ गरी ४ वटा संयुक्तगजलसङ्ग्रह प्रकाशित छन् । त्यसैगरी अर्यालले लेखेका ६ वटा गजल विभित्र गायकको आवाजमा सांगीतिकरूपमा आएका छन् । उनी हाल काव्यकुञ्ज साहित्य प्रतिष्ठान चितवनका अध्यक्ष छन् ।
सम्मानित स्रस्टा अर्यालका बारेमा प्राध्यापक लक्ष्मण अर्यालले उनकाे व्यक्तित्व र लेखनका बारेमा बोलेका थिए । त्यसैगरी मञ्चका पूर्वअध्यक्षहरू धनराज गिरी, किसान प्रेमी, गोर्खे साइलो, प्रभाकर पण्डित र रमेश प्रभातले मन्तव्य राखेका थिए । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि पुष्प अधिकारी अञ्जलीले स्वर्गीय गजलकार द्वारिका नेपाल एक मृदुभाषी, मिलनसार गजलकार एवम् पत्रकार भएको बताउँदै नेपाली साहित्यिक आकाशमा उनी कहिल्यै नमर्ने गरी अमर रहने धारणा राखेका थिए । `गजल मञ्च चितवनले पूर्वअध्यक्ष नेपालको नाममा पुरस्कार स्थापना गरेर उहाँलाई अमर बनाएको छ´, अञ्जलीले भने ।
मञ्चका पूर्वअध्यक्ष स्व. द्वारिका नेपालको नाममा यो पुरस्कार स्थापना गरिएको हो । २०७९ सालमा स्थापना गरिएको पुरस्कार पहिलोपटक कालिका नगरपालिका निवासी गजलकार मुक्त उदासलाई प्रदान गरिएको थियो । गजल मञ्च चितवनमार्फत स्व. द्वारिका नेपालको नाममा रहनेगरी यो पुरस्कार स्थापना गरिएको हो । भरतपुर-५ घर भै हाल अस्ट्रेलियामा बसोबास गर्दै आएका डिला खरेलले पुरस्कार स्थापना गरेका हुन् । मञ्चका अध्यक्ष नेपालको मस्तिष्कघातका कारण २०७८ असोजमा निधन भएको थियो ।