अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस मनाइदैं
Tags: No Comments
मकवानपुर । आज (आइतबार) मार्च ८ तारिख । हरेक वर्ष मार्च ८ तारिखका दिन अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस मनाउने गरिन्छ ।
१०९ औं अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस विश्वभर विविध कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ । यस वर्षको महिला दिवसको नारा ‘लैंगिक समानताका लागि समान सोच र व्यवहार समृद्धिको आधार’ दिइएको छ ।
नारी मुक्ति आन्दोलनकी अभियन्ता क्लारा जेट्किनले सन् १९११ मार्च ८ मा महिला कामदारमाथि भएको श्रम शोषणविरुद्ध आवाज उठाएको दिनको स्मरणमा विश्वभर महिला दिवस मनाउने प्रचलन छ । दिवसका अवसरमा नेपालमा पनि विविध कार्यक्रमहरु आयोजना गरिँदै छ ।
कसरी मनाउन थालियो ?
सन् १९०६ मा सम्पन्न महिलाहरूको प्रथम अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनबाट क्लारा जेट्किन सेक्रेटरी भइन् । त्यसपछि १९०८ मार्च ८ को दिन अमेरिकाको सिकागो सहरमा समान अधिकारको माग अघि सारेर महिलाहरूले हड्ताल र विशाल जुलुस प्रदर्शन गरे ।
महिला हक अधिकारको माग गर्दै भएको सोही प्रारम्भिक आन्दोलनको स्मरण तथा महिला अधिकारको संघर्षको दिनका रुपमा ८ मार्चलाई लिने गरिन्छ ।
जर्मनीकी मार्क्सवादी नेतृ क्लारा जेट्किनले सन् १९१० मा कोपेनहेगेनमा आयोजित महिलाहरुको द्वितीय अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा ८ मार्चलाई अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवसको रूपमा प्रस्ताव गरेकी थिइन् । जसलाई सम्मेलनले पारित गर्यो र सन् १९११ देखि महिला दिवस मनाउने थिति बसालियो । जुन अद्यपि कायमै छ ।
दिवसकाे इतिहास
संयुक्त राज्य अमेरिकाको सोशलिस्ट पार्टीले २८ फेब्रुअरि १९०९ मा सर्वप्रथम नारी दिवसको आयोजना गरेको थियो। सोशलिस्ट पार्टीले सन १९०८ को अन्तर्राष्ट्रिय महिला कपडा कामदारको आन्दोलनको स्मरणमा २८ फेब्रुअरी १९०९ को दिन महिला दिवस मनायो। यसपछि यो फेब्रुअरीको अन्तिम आइतबारको दिन मनाइन थालियो।
१९१० मा सोशलिस्ट इन्टरनेशनलको कोपेनहेगनको सम्मेलनमा यसलाई अन्तराष्ट्रिय दर्जा प्राप्त भयो। त्यस समय यसको प्रमुख ध्येय महिलाहरूलाई मताधिकार दिनु थियो । त्यस समय महिलाहरूलाई मत दिने अधिकर कतिपय देशहरूमा थिएन। १९१७ मा रसियाको महिलाहरूले, महिला दिवसमा गाँस र कपासको लागि हडतालमा जाने निर्णय गरे। यो हडताल पनि ऐतिहासिक थियो।
जारले सत्ता छोडे, अन्तरिम सरकारले महिलाहरूलाई भाेट दिने अधिकार दियो। त्यस समय रुस मा जुलियन क्यालेन्डरको प्रचलन थियो । बाँकी धेरै जसो देशमा ग्रेगेरियन क्यालेन्डरको प्रचलन थियो। यी दुईमा केहि फरक छ। जुलियन क्यालेन्डर अनुसार १९१७ को फेब्रुअरीको अन्तिम आइतबार २३ फेब्रुअरीमा पर्थ्यो जब की ग्रेगेरियन कयालेन्डर अनुसार त्यस दिन ८ मार्च थियो। त्यस समय धेरै जसो देशमा ग्रेगेरियन क्यालेन्डर प्रचलित थियो। त्यसैले ८ मार्च महिला दिवसको रूप मा मनाइन थालियो।
भरतपुर । चितवनको कालिका नगरपालिकाको वडा नम्बर ९ मा अटो दुर्घटना हुँदा ४ जनाको मृत्यु भएकाे छ । कालिका नपा ९ स्थित भित्री सडक खण्डमा उपरदाङगढीबाट शक्तिखोर तर्फ आउदै गरेको बा प्र.०६–००१ ह ०३१५ नं. को अटो अनियन्त्रित भई नालामा पल्टिदा ४ जनाको मृत्यु र १ जना घाइते भएका हुन् ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय चितवनका अनुसार अटो चालक राप्ती ९ घर भएका ३९ वर्षीय पुर्ण विकको उपचारको क्रममा मृत्यु भएको छ । त्यसैगरि राप्ती नगरपालिका ८ बस्ने ५६ वर्षीय बिष्णु कुमारी तामाङ, राप्ती ९ की २२ वर्षीया बिनी तामाङ र सोही स्थानका ५५ वर्षीय तिलक तामाङकाे पुरानो मेडिकल कलेजमा उपचारकाे क्रममा मृत्यु भएको हो ।
सोही दुर्घटनामा घाइते भएकी राप्ती ९ बस्ने ५३ वर्षीय चिनीकुमारी गुरुङको भरतपुरस्थित पुरानो कलेज भरतपुरमा उपचार भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
मकवानपुर । प्रतिनिधि सभा निर्वाचन अन्तरगत अहिलेसम्म ४८ क्षेत्रको मतपरिणाम घोषणा भएको छ । निर्वाचन आयोगका अनुसार रास्वपाले हालसम्म ३७ क्षेत्रमा विजय हासिल गरेको छ भने अझै ८२ क्षेत्रमा अग्रता बनाएको छ ।
यस्तै कांग्रेसले ६ स्थानमा विजय हासिल गर्दा १० स्थानमा अग्रता बनाएको छ । यसैगरी एमालेले २ स्थानमा जित हात पार्दा ८ स्थानमा अग्रता बनाएको छ । नेकपा २ स्थानमा विजयी हुँदा ८ स्थानमा अगाडि छ । यसैगरी १ जना स्वतन्त्र उम्मेदवार विजयी हुँदा अन्य ६ उम्मेदवारले अग्रता बनाएका छन् ।
बिहीबार भएको प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनबाट प्रत्यक्षतर्फ १६५ र समानुपातिकतर्फ ११० जना निर्वाचित हुने व्यवस्था छ ।
मकवानपुर । प्रतिनिधि सभा निर्वाचन अन्तर्गत जारी मत गणनामा ६ वटा निर्वाचन क्षेत्रको अन्तिम परिणाम घोषणा भएको छ । १ सय ६५ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये नतिजा घोषणा भएका ६ क्षेत्रमध्ये राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले ३ वटा, नेपाली कांग्रेसले ३ वटा र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले एउटा क्षेत्रमा जित हासिल गरेका छन् । अहिलेसम्म ३ वटा पार्टीले जित निकाल्दा नेकपा एमालेले भने खाता खोल्न सकेको छैन ।
रास्वपाले काठमाडौं–१, काठमाडौं–६ र काठमाडौं–८ मा जित हासिल गरेको हो । यी निर्वाचन क्षेत्रमा रास्वपाका उम्मेदवारहरू क्रमशः रन्जु दर्शना न्यौपाने, शिशिर खनाल, विराजभक्त श्रेष्ठ निर्वाचित भएका हुन् ।
यस्तै, नेपाली कांग्रेसले मुस्ताङ र मनाङमा जित हासिल गरेको छ । मुस्ताङमा कांग्रेसका योगेश गौचन थकाली र मनाङमा टेकबहादुर गुरुङ निर्वाचित भएका हुन् । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ रुकुम पूर्वबाट निर्वाचित भएका छन् ।
रास्वपाकी उम्मेदवार रञ्जु दर्शना (न्यौपाने) काठमाडौं १ बाट विजयी भएकी छन् । उनी १५ हजार ४५५ मतसहित विजयी हुँदा कांग्रेसका उम्मेदवार प्रबल थापा क्षेत्रीले ६ हजार ३६४ मत तथा राप्रपाका रवीन्द्र मिश्रले ३ हजार ९७२ मत प्राप्त गरे ।
कांग्रेसका योगेश गौचनले एमालेका इन्द्र धारा विष्टलाई हराएर विजयी भएका हुन् । गौचनले ३ हजार ३ सय ७ मत ल्याउँदा निकटतम प्रतिश्पर्धी विष्टले १ हजार ८ सय ६ मत पाए । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका अद्वितीय चन्द्र थकालीले ७ सय ५९ मत प्राप्त गरे । मुस्ताङबाट शेरचनले ०७९ को निर्वाचनमा पनि जितेका थिए ।
काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ६ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्य रास्वपाका शिशिर खनाल विजयी भए । खनाल २७ हजार ७ सय १९ मत प्राप्त गर्दै विजयी भएका हुन्। उनको निकटतम प्रतिद्वन्द्वी नेपाली कांग्रेसका कृष्ण बानियाँ क्षेत्रीले ६ हजार ६ सय ४७ मत प्राप्त गरे। नेकपा एमालेका अमनकुमार मास्केले ४ हजार ३ सय ७३ मत प्राप्त गरे ।
मनाङबाट कांग्रेसका उम्मेदवार टेकबहादुर गुरुङ विजयी भएका छन् । गुरुङले २ हजार ४१४ मत पाउँदा निकटम प्रतिद्वन्द्वी नेकपाकी उम्मेदवार एशोदा गुरुङ (सुवेदी)ले ४५४ मत पाइन् ।
काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ८ मा रास्वपाका विराजभक्त श्रेष्ठ निर्वाचित भएका छन् । उनी २४ हजार ५९२ मतका साथ विजयी भएका हुन् ।
उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका उम्मेदवार सुमन सायमीले ३ हजार २१७ मत पाएका छन् । यसैगरी नेपाली कांग्रेसकी सपना राजभण्डारीले २ हजार ८३५ र नेकपा एमालेका राजेश शाक्यले १ हजार ९०९ मत पाएका छन् ।
नेकपा संयोजक प्रचण्ड प्रतिनिधि सभा सदस्य पदमा विजयी भएका छन् । उनी रुकुम पूर्वबाट १० हजार २४० मतसहित विजयी भएका हुन् । यससँगै नेकपाले जितको खाता खोलेको छ । यस्तै एमालेका लिलामणि गौतम ३ हजार४६२ तथा कांग्रेसकी कुशुमदेवी थापाले ३ हजार ८१ मत प्राप्त गरे ।
मनाङबाट निर्वाचित गुरुङले सांसद पदको शपथ लिन भने नपाउने बताइएकाे छ । विशेष अदालतबाट भृकुटीमण्डपस्थित समाज कल्याण परिषद्को जग्गा भाडामा अनियमिततामा भ्रष्टाचारी ठहर भएकाले विजयी भएपनि शपथग्रहण गर्न पाउने छैनन् ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की उम्मेदवार रञ्जु दर्शना (न्यौपाने) काठमाडौ क्षेत्र नम्बर १ बाट विजयी भएकी छन् । उनले १५ हजार ४५५ मत प्राप्त गर्दै विजयी भएकी हुन् ।
उनका निकटत प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसका उम्मेदवार प्रबल थापा क्षेत्रीले ६ हजार ३६४ मत पाएका छन् भने राप्रपाका उम्मेदवार रवीन्द्र मिश्रले ३ हजार ९७२ मत पाएका छन् ।
काे हुन दर्शना ?
- रञ्जु दर्शना वैकल्पिक राजनीतिको वकालत गर्दै राजनीतिमा चिनिएको नाम हो । १७ वर्षको उमेरमै उनी २०७० सालमा विवेकशील नेपाली पार्टीमा आवद्ध भएकी थिइन् । साे समयमा नेपाल बन्दको घोषणा हुने गर्थ्यो । उनको सक्रियतामा ‘बन्द बहिष्कार अभियान’ सञ्चालन भएको थियो ।
- उनी समाज सेवामा पनि सक्रिय भइन् । २०७२ सालमा महाभूकम्प गयो । त्यसपछि राहत तथा पुनर्स्थापनाको कार्यमा सक्रिय भइन् । डा. गोविन्द केसीले भ्रष्टाचारविरुद्ध अनसन बस्दा रञ्जु सहयोगी भूमिकामा समेत देखिएकी थिइन् ।
- पार्टीमा उनको बढ्दो प्रभावले २०७४ सालमा स्थानीय तहको निर्वाचन भयो । जसमा उनी काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर पदमा उम्मेदवार बनिन् । त्यसबेला उनी २२ वर्षकी थिइन् । उक्त निर्वाचनमा उनले २३ हजार ४३९ मत प्राप्त गरिन् र तेस्रो भइन् ।
- २०७८ सालमा विवेकशीलमा आन्तरिक कलह चुलिएपछि रञ्जुले पार्टीबाट राजीनामा दिइन् । २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा काठमाडौं-५ बाट ‘सेलरोटी’ चुनाव चिह्नसहित उम्मेदवार बनेकी उनले जम्मा ६०० मत पाएकी थिइन् ।
- २०८१ सालमा उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीमा प्रवेश सँगै केन्द्रीय सदस्य भएकी उनले रास्वपाबाटै काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा उम्मेदवार बनिन् र चुनाव जितिन् ।
- रञ्जु काठमाडौंको मैतीदेवी क्षेत्रकी स्थायी बासिन्दा हुन् । उनले स्नातक तहसम्मको अध्ययन गरेकी छन् ।