मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर १९ मा जंगली च्याउ खादा एकै परिवारका ५ जना विरामी भएका छन् ।
जंगलबाट ल्याएको सल्ले च्याउ खादा हेटौंडा–१९ का ३६ वर्षीय श्यामबहादुर बल, १६ वर्षीय अनिता बल, ११ वर्षीय रेमन बल, ७३ वर्षीय फुलमायाँ र ३४ वर्षीय तुल बहादुर मोक्तान बिरामी भएको बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालय हेटौंडाले जनाएको छ ।
उनीहरुको हेटौडा अस्पतालमा उपचार भइरहेकाे प्रहरीले जनाएको छ । जिल्लामा पछिल्लो एक महिनामा जंगली च्याउकाे सेवन गर्दा तीन जनाको मृत्यु भएकाे छ ।
मकवानपुर । नेपालमा गर्भपतनले कानूनी मान्यता पाएकाे २० वर्ष पूरा भएको छ । तर महिलाले यो अधिकारलाई सहजै कार्यान्वयनमा ल्याउन सकेका छैनन् । समाजले गर्भपतनलाई सहजै स्वीकार्न नसक्दा कानूनी मान्यता पाए ता पनि कार्यान्वयनको पाटो कमजोर देखिन्छ । न त महिलाले खुलेर यसबारे बहस नै गर्न सक्छन् ।
स्वास्थ्य सेवामा ३० वर्षदेखि कार्यरत सिनियर अनमि जुना घिसिङ सुरक्षित गर्भपतन सम्बन्धी काम गर्न थालेकाे पनि एक दशक पार गरिसकेकाे बताँउछिन् । हालसम्म कतिजनाकाे सुरक्षित गर्भपतन गरियाे भन्ने हिसाब नै नभएकाे बताउने घिसिङले सेवाग्राहीलाई उचित परामर्शकाे साथै प्रजनन स्वास्थ्य सम्बन्धी कानूनी अधिकारकाे बारेमा समेत बुझाउने गरेकाे बताउँछिन् । गर्भपतनलाई सामान्य रुपमा लिनका लागि सेवाग्राहीहरुलाई सल्लाह दिने गरेको उनले बताइन् । उनी प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र भिमफेदीमा कार्यरत छिन । घिसिङको अनुभवमा १७ बर्षदेखि ४० बर्ष उमेरसम्मका सेवाग्राही आउने गरेका छन् ।
‘भिमफेदी गाउँपालिकाकै किशाेरी भने गर्भपतन सेवाकाे लागि आजसम्म आएकै छैनन्’ उनले भनिन् “हामीले यो सवालमा गोपनीयतालाई बिशेष ध्यान दिने गरेका छौ।’ आफूहरूले सेवाग्राहीकाे गोपनीयता कायम गर्ने गरेको भए पनि अविवाहित युवतीहरुले परिचय खुल्ने डरले असुरक्षित गर्भपतन गराउने तथा अन्य गाउँपालिका वा अन्य स्वास्थ्य संस्थासम्म पुग्ने गरेको उनले बताइन् ।
कुलेखानी स्वास्थ्य चाैकीमा कार्यरत सिनियर अनमि प्रज्ञा रानासँग स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गरेकाे ७ बर्षकाे अनुभव भए पनि गर्भपतन सम्बन्धि मेडिकल अप्रेसनकाे तालिम लिए पश्चात् यसै बर्ष ३ जना महिलाकाे सुरक्षित गर्भपतन गराएकाे बताउँछिन् । ‘सुरक्षित गर्भपतन सेवा लिन आउने महिलाहरु अझ पनि संकाेचपुर्वक लुकिछिपि आउने गरेका छन्’ राना भन्छिन् ‘महिलाहरुमा आफूले पाएकाे प्रजनन स्वास्थ्यकाे अधिकार अन्तर्गतकाे सुरक्षित गर्भपतन गराउन अनकनाउनु पर्ने कुनै कारण नै छैन ।’ तर सुरक्षित गर्भपतनलाई परिवार नियाेजनकाे अर्काे विकल्पकाे रुपमा पनि लिन नहुने उनी बताउँछिन् ।
सामाजिक,धार्मिक दृष्टिकोण, भ्रुण हत्या तथा महिलाकाे स्वास्थ्यसँग जाेडिएकाे संवेदनशिल बिषयकाे रुपमा रहेकाे सुरक्षित गर्भपतन सेवालाई सामान्य बिषयकाे रुपमा स्थापित गराउन स्वास्थ्य सेवा प्रदायककाे मात्र भूमिका हुन्न भन्दै राना भन्छिन् ‘सेवाग्राही मात्र नभै हरेक महिला, किशाेरीहरुमा सचेतनाकाे आवश्यकता रहेकाे छ ।’ क्षेत्र अनुसारकाे जनचेतना, प्रचार प्रसारकाे पनि उत्तिकै आवश्यकता छ, सुरक्षित गर्भपतन सम्बन्धी ज्ञान समतामुललक हुनुपर्ने उनी बताउँछिन् ।
नेपाल सरकारले गर्भपतनलाई कानुनी मान्यता दिए पनि नेपालकाे जनगणना २०७८ अनुसार नेपालमा कुल मातृमृत्युदर मध्ये ७ प्रतिशत मातृ मृत्यु असुरक्षित गर्भपतनको कारणले हुने गरेकाे छ । नेपालमा प्रतिवर्ष ३ लाख २३ हजार महिलाले गर्भपतन गराउँछन्, जसमध्ये ५८ प्रतिशत असुरक्षित तवरले हुन्छ । गर्भपतनका कारण मातृ मृत्यु हुनुको कारण अशिक्षा र सूचना अभाव हो ।
जिल्ला बार एसोशिएसन मकववानपुर अध्यक्ष अप्सरा बस्नेत भन्छिन् “सुरक्षित गर्भपतन सेवा प्राप्त गर्न पाउनु हरेक महिलाकाे अधिकार हाे, तर बच्चाकाे जन्मन पाउनुपर्ने हकलाई समेत ख्याल राख्नुपर्छ ।”
स्वास्थ्यकर्मीले गर्भपतन सेवा प्रदान गर्दै गर्दा परिवार नियाेजनकाे स्थायी अस्थायी साधन प्रयाेग गर्न तर्फ परामर्श दिनुपर्ने बताउदै बस्नेत भन्छिन् “आकष्मिक सेवाकाे रुपमा गर्भपतनलाइ लिनुपर्ने र पटक पटक गर्भपतन गर्भपतन गराउ भने निरुत्साही गर्नुपर्छ ।” गर्भपतनकै कारण महिला स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पुग्न उनी बताउँछिन् ।’
जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय मकवानपुरले सुरक्षित गर्भपतन सम्बन्धी मूल्य मान्यता र व्यवहार रुपान्तरण अभिमुखिकरण कार्यक्रममा यस्तो जानकारी दिइएको हो । नेपाल स्वास्थ्य व्यवसायी परिषदकी मुख्य प्रशिक्षक दुशाला अधिकारीले “गर्भपतन सेवालाई समाजमा लाल्छानाकाे रुपमा लिइने गरेकाेले सुरक्षित गर्भपतन सम्बन्धी मिथ्या मूल्य मान्यतालाई चिर्ने काममा स्वास्थ्य सेवा प्रदायक संस्था, स्वास्थ्यकर्मी, महिला अधिकारकर्मी, कानुन व्यवसायी, संचारकर्मीलगायत सबेैकाे महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेने बताउँछिन् । ‘सुरक्षित गर्भपतन सेवालाई सामान्य रुपमा लिइन्छ तर यो संवेदनशील बिषय हाे’ उनले भनिन् ।
अधिकारीले स्वास्थ्यकर्मी, अस्पतालका कर्मचारी, सञ्चारकर्मी, सरकारमा नीति निर्माण तहमा काम गर्ने व्यक्तिहरुमा गर्भपतन सम्बन्धी मुल्य र मान्यताहरु र सोचाई एवं व्यवहारमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन पर्ने बताइन् । यस्ता अभिमुखीकरण कार्यक्रमले गर्भपतन सेवा सम्बन्धी काम गर्ने तथा सेवाको उपयोगिताका बारेमा बहस गर्ने वा बोल्ने स्वास्थ्यकर्मी, महिलाअधिकारकर्मी, पत्रकार, वकिल, उपभोक्ता मञ्चका प्रतिनिधिलाई बुझाएर सही सूचना दिई गर्भपतन सेवा प्रति सकारात्मक धारणाको बिकास गर्न र गर्भपतन सेवालाई थप गुणस्तरीय तथा प्रभावकारी बनाउँन मद्दत गर्ने उनले बताइन् ।

जनस्वास्थ्य कार्यालयकी पव्लिक हेल्थ नर्स अधिकृत हरिकला थापाले नेपालमा प्रत्येक वर्ष १० लाख ४८ हजार महिला गर्भवती हुने गरेकाे बताउँदै गर्भवतीमध्ये प्रायःजसोकाे गर्भ अनिच्छित हुने गरेको पाइएको जानकारी दिइन् ।
मकवानपुर जिल्लामा सुरक्षित गर्भपतन गराउन सूचीकृत स्वास्थ्य संस्थाहरु ३३ वटा रहेका छन् जसमध्ये सुरक्षित गर्भपतन सेवा प्रदान गरिरहेका स्वास्थ्य संस्था १९ वटा रहेका छन । त्यसैगरि जिल्लाका ३४ जना स्वास्थ्यकर्मिहरुले १० हप्तासम्मकाे अनिच्छित गर्भधारणलाई सुरक्षित गर्भपतन गराउन मेडिकल अप्रेसन तालिम प्राप्त गरेका छन् ।
लिङ्ग पहिचान गरी गर्भपतन गराएमा सो कसूर गर्ने गराउनेलाई मुलुकी अपराध (संहिता) ऐन, २०७४ को दफा १८८ बमोजिम बाह्र हप्तासम्मको गर्भ भए एक वर्षसम्म कैद र १० हजार रुपैयाँ सम्म जरिवाना, १२ हप्ताभन्दा बढी २५ हप्तासम्मको गर्भ भए तीन वर्षसम्म कैद र ३० हजार रपैयाँसम्म जरिवाना, २५ हप्ताभन्दा बढीको गर्भ भए पाँचवर्षसम्म कैद र ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवानाकाे व्यवस्था गरेकाे छ ।
२०५९ साल असोज १० गते भएको मुलुकी ऐनको ११ औ संशोधनबाट नेपालमा विशेष अवस्थाहरुमा गर्भपतन गर्न कानुनी मान्यता दिएको थियो । २०७५ साल असोज २ गते प्रमाणिकरण भई लागू गरिएको “सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार ऐन २०७५ ले सुरक्षित गर्भपतन सम्बन्धी कानूनी व्यवस्थामा केही संसोधन गरेकाे हाे । उक्त ऐन अनुसार गर्भपतन गर्न महिलाको मजुरीले १२ हप्तासम्मको गर्भ, गर्भपतन नगराएमा गर्भवती महिलाको ज्यानमा खतरा पुग्न सक्छ वा निजको शारीरिक वा मानसिक स्वास्थ्य खराब हुन सक्छ वा विकलाङ्ग बच्चा जन्मन्छ भनी चिकित्सकको राय भएमा २८ हप्तासम्मको गर्भ, जवर्जस्ती करणी वा हाडानाता करणीबाट गर्भ रहेमा २८ हप्तासम्मको गर्भ, रोग प्रतिरोधक क्षमता उन्मुक्ति गर्ने जिवाणु (एच आइ भी ) र त्यस्तै प्रकृतिको अन्य निको नहुने रोग शरीरमा भएको अवस्थामा २८ हप्तासम्मको गर्भ भुणमा मै खरावी रहेको, भुणमा अशक्तता रहेको भनी उपचारमा संलग्न चिकित्सकको राय भएमा मजुरीमा २८ हप्ताकाे गर्भपतन गराउन मिल्ने ब्यवस्था गरेकाे छ ।
सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार ऐनले ‘गर्भपतन भन्नाले गर्भमा रहेको भ्रूण स्वाभाविक रूपमा जन्मन सक्ने हुनुभन्दा अगावै गर्भाशयबाट भ्रूण बाहिर निस्कने वा निकाल्ने कार्य सम्झनुपर्छ’ भनेको छ । नचाहँदा नचाहँदै गर्भ रहेपछि कतिपय महिला गर्भपतन गराउन चाहन्छन् । तर गर्भपतनबारे पर्याप्त जानकारी नहुँदा बच्चा जन्माउन बाध्य हुने र असुरक्षित गर्भपतनका कारण मृत्युवरण गरेका घटना प्रशस्तै छन् ।
कार्यक्रममा जनस्वास्थ्य प्रमुख कृष्णवहादुर मिजार, नर्सिङ अफिसर रमा नेपाल, स्वास्थ्य सेवा विभागका डा दिनेश अधिकारी, जिल्ला बार एशाेसियसन मकवानपुर अध्यक्ष अप्सरा बस्नेत, उपभाेक्ता हित संरक्षण मन्जका केन्द्रीय उपाध्यक्ष वासु खतिवडा, विभिन्न गाउपालिकाका स्वास्थ्य्यकर्मिहरु लगायतकाे उपस्थिति रहेकाे थियाे ।
मकवानपुर । रमाइलो हाइकिङ रुटको खोजिमा हुनुहुन्छ ? गर्मीको समयमा चिसोको मज्जा लिँदै अत्यधिक रमाइलो पदयात्राको रोजाई बन्न सक्छ मकवानपुरको थाहा नगर । संघीय राजधानी काठमाडौं र बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडाको समदुरीमा रहेको थाहानगर । यहाँ खुलेका पदमार्गमा एक पटक अनुभव लिनुस्, जीवनमा फेरी आउँ आउँ पक्कै लाग्ने छ ।
उत्तरी मकवानपुरको पर्यटकीय नगरी थाहा नगरमा यतिबेला गर्मी छैन । चिसो सिरेटो चल्छ । तापक्रम २० देखि २७ को बिचमा छ । सुन्दर पर्यटकीय क्षेत्रको कारण छुट्टै परिचय बनाएको मकवानपुर जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रमा रहेको थाहा नगरपालिका रमणीय, प्राकृतिक र सहासिक पदयात्रा गन्तब्यको रुपमा पनि परिचित हुन थालेको छ ।
नेपालको पहिलो राजमार्ग त्रिभुवन राजपथ (बाईरोड)संग जोडिएको थाहानगरमा हालसम्म खुलेका ७ वटा पदमार्ग र त्यहाँ आउने पदयात्रीहरुका कारण थाहा नगर पर्यटकीय गन्तब्यको रुपमा विकसित हँुदैं गएको स्थानीय युवा कृषक निरोज प्रधानले बताए ।
थाहा नगरको ७ वटै पर्यटकीय पदमार्गका परिकल्पना थाहा नगरका युवा फोटोपत्रकार गणेश विष्टले गरेका हुन् । पर्यटकीय क्षेत्रहरुमा घुम्न, विभिन्न धार्मिक, सास्कृतिक, ऐतिहाँसिक, कृषि, रमणीय वातावरण र स्थानीय जीवनशैलीको फोटो खिचेर त्यसको प्रचारप्रसार गर्न सक्रिय बिष्ट फुर्सद हुनेबित्तिकै थाहानगरको विभिन्न स्थानहरुको अध्ययन, अवलोकन र प्रवद्र्धनमा पुगिहाल्छन् ।
विष्टलाई स्थानीय युवाकृषक निरोज प्रधान, युवाव्यवसायी श्रीराम कार्की, युवाउद्यमी माधव कार्की, अनिता विष्ट, नरहरि पौडेलले साथ दिएका छन् । त्यसोत थाहा नगरपालिकाका स्थानीयहरुले पदमार्गमा आउने पर्यटकहरुलाई गर्ने स्वागत सत्कारका कारण पनि पदयात्रीहरु थाहानगरका पदमार्गहरुमा पदयात्रा गर्न उत्साहित भएको युवा उद्यमी माधव कार्कीले बताए ।
पछिल्ले समयमा गणेश बिष्टलगायत युवाहरुले परिकल्पना गरेको रुट हो “टिष्टुङ–पालुङ” पदमार्ग । यहाँ काठमाडौ ह्याप्पी हाइकरका ३२ जना र स्थानीय ८ जना समेत ४० जना पदयात्रीको टोलीले पदयात्रा गरे । करिव १७ किलोमिटर लामो पदयात्रामा पदयात्रीहरु प्राकृतिक मनोरमताको साथै गाउँले जीवनशैली बुझ्दै, रमाउँदै, गाउँ, जंगल, पाखा, सिम, चौर छिचोल्दै अग्ला डाँडा उक्लदै, ओर्लर्दै यात्रा गरे । यो पदयात्रा रुटको प्रमुख विशेषता नै गाउँको वस्ती, जंगलको अवलोन, खुला चौर, उकाली र ओरायी हो ।
पदयात्राको क्रममा भेटिने खुकुरी पार्क, खेल मैदान, मुस्कान झरना, नर्बेढुङ्गे, चिया बगान, दमार, कुईभिर, नाँगेचुली असाध्यै रमाइलो र अदभूत रमणीय क्षेत्रहरु हुन् । टिष्टुङबाट पालुङ निस्कने यो पदमार्गको ठाउँ ठाउँमा भेटिने डाँडाकाँडाले प्रकृतिक भ्यूटावरको अनुभुति दिन्छ ।
यो रुटमा तामाङ जनजातिको बाहुल्यता रहेको छ । टिष्टुङको नर्बेचोकबाट सुरुहुने यात्रा भाँङखोरियामा पुगेर पालुङसंग भेट हुन्छ । सोल्टुहुँदै फाँटबजारको होमस्टे पुगेर स्थानीयपनको आभास पदयात्रीहरुले गर्न पाउँछन् । होमस्टेमा पुग्दा ‘टिष्टुङ–पालुङ’को पदयात्रा त सकिन्छ तर ‘पालुङ–आग्रा’ पदमार्गको अर्को ढोका खुल्छ । फाँटबजारको यो होमस्टे क्षेत्र ‘पालुङ–आग्रा’ पदयात्राको बेसक्याम्प पनि हो । होमस्टेमा बास बसेर विहान पालुङगढी, गोरखनाथ, पाण्डुकेश्वर, शंखमुल त्रिवेणीधामलगायत क्षेत्रको भ्रमण गर्न पनि सकिन्छ ।
पदयात्रामा अत्यन्तै रुची भएका ह्याप्पी हाइकरका टिम लिडर राजाराम फुयाँलले थाहा नगरका पदमार्गहरु मध्ये ‘टिष्टुङ–पालुङ’ पदमार्ग उत्कृष्ट भएको र पर्यटन प्रवद्र्धका लागि यस रुटले भविष्य बोकेको बताए । गाउँले परिवेशमा मौसम अनुसारको फलफूल र कन्दमुल खाँदै यात्रा गर्दा आनन्दित तुल्याएको फुयाँलको प्रतिक्रिया छ ।
थाहा नगरका युवा फोटो पत्रकार गणेश विष्टले परिकल्पना गरेका पदमार्गहरुमा बिभिन्न क्षेत्रहरुबाट दुईहजार बढी पर्यटकहरुले यात्रा गरिसकेका छन् । संघीय राजधानी काठमाडौंको भिडभाड र कोलाहलबाट मुक्तभई थकान मेट्न र प्रदेश राजधानी हेटौंडा लगायत तराई क्षेत्रका अत्याधिक गर्मीबाट शितलताको महशुश गर्नको लागि पनि थाहानगरका पदमार्गहरु उपयुक्त गन्तव्य भएको पदयात्रीहरु बताउँछन् ।
यस्ता पदमार्ग लगायत पर्यटकीय क्षेत्रको विकासकालागि स्थानीय सरकारले बिशेष योजना सहित व्यवस्थित र प्रवद्र्धन गर्नुपर्ने फोटो पत्रकार विष्टको सुझाव छ । “मैले आफ्नो गाउँ भनेर राम्रो भनेको हैन, यो ठाउँ साच्चै संसार लोभ्याउने छ” विष्ट भन्छन् “एक पटक यहाँ पदयात्रा गरेको मान्छे आफ्नो अरु साथीहरु लिएर जरुर आउँछ ।” रमाइलोमा लागि मात्रै नभई हाइकिङले मानव जीवनमा धेरै कुराको सिकाइ र ज्ञान दिने विष्ट बताउँछन् ।
पत्रकार राजकुमार केसीकाे सहयाेगमा
मकवानपुर । बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडामा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको लागि नेपालमा बनेका ऐन कानूनहरुको एकीकृत पुस्तिका सार्वजनिक गरिएको छ ।
शुक्रवार हेटौंडामा सामाजिक विकास मन्त्रालयका उपसचिव खुविराम अधिकारीले उक्त पुस्तिका सार्वजनिक गरेका हुन् । पुस्तक सार्वजनिक गर्दै उपसचिव अधिकारीले एकीकृत पुस्तिका उपयोगी हुने बताए । उनले सार्वजनिक भएको पुस्तकलाई बागमती प्रदेशका सबै पालिका तथा वडाहरुमा पनि पु¥याउन सके अपाङ्गता भएकाहरुको लागि योगदान पुग्ने बताए । ‘अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका क्षेत्रमा बागमती प्रदेश सरकारले प्राथमिकताका साथ काम गरिरहेको छ’ उपसचिव अधिकारीले भने ‘आगामी दिनमा पनि मन्त्रालयले सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्दछु ।’
त्यसैगरी राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ बागमती प्रदेश सचिव पर्वतराज विष्टले सार्वजनिक पुस्तकले अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा उनीहरुका अभिभावकलाई राज्यबाट प्रदान गरिएका सेवा, सुविधा, अवसर र यससँग सम्बन्धित कानूनी व्यवस्थाका बारेमा सुसुचित गराई अधिकार उपभोगमा सघाउ पु¥याउने बताए ।
राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमती प्रदेशको आयोजना तथा सामाजिक विकास मन्त्रालयको सहजीकरणमा भएको पुस्तक सार्वजनिकीकरण कार्यक्रममा सामाजिक विकास मन्त्रालयका शाखा अधिकृत लक्ष्मण पुडासैनी, अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको उपस्थिति थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडामा शनिबार स्क्रयाबल (शब्दको खेल) खेलाइने भएकाे छ । बालजागृति अङ्ग्रेजी सेकेण्डरी स्कुलले स्क्र्याबल क्लबसँगको सहकार्यमा असार १५ गते शनिबार शब्दकाे खेल प्रतियाेगिता आयोजना गर्ने भएकाे शुक्रबार विद्याललये पत्रकार भेटघाट गरी जानकारी दिएकाे हाे ।
शब्दकाे खेल खेलाइने प्रतियोगितामा विद्यार्थीहरुले खेलकुदको साथसाथै अङ्ग्रेजी शब्दभण्डार बढाउन र भाषा सीप विकास समेत गर्ने छन् । स्क्र्याबल अर्थात ‘शब्दको खेल’ खेलाईनेछ ।कार्यक्रममा हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका, बकैया र मनहरी गाउँपालिकाका करिब ५० विद्यालयका २५० विद्यार्थीहरू सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ। ‘कार्यक्रममा ५० वटा विद्यालयका दुई सय ५० विद्यार्थीहरुको सहभागिता रहन्छ’ बालजागृतिका प्रिन्सिपल सुवेदीले भने ‘पाँच जना विद्यार्थीलाई सम्मान पनि गर्नेछौ ।’
कार्यक्रममा कक्षा ४ देखि १० सम्मका विद्यार्थीहरू समावेश हुने प्रतियाेगितामा प्रत्येक विद्यालयबाट तीन जना विद्यार्थी र एक जना शिक्षक सहभागी हुन पाउने प्रिन्सिपल सुबेदीले बताए । स्क्र्याबल क्लबका मकवानपुर संयोजक बिबश जंग थापाले स्क्रयाबलको महत्त्व र यसअघिका प्रतियोगिता समेतकाे जानकारी गराएका थिए । उनका अनुसार यसअघि मकवानपुरमा १३ वटा विद्यालयको सहभागितामा जिल्ला स्तरीय प्रतियोगिता आयोजना गरिएको थियो। स्क्रायबल खेलले अङ्ग्रेजी शब्दभण्डार बढाउन सहयोग पुर्याउने हुँदा खेलले विद्यार्थीको अङ्ग्रेजी भाषा सीप विकासका हुने उनले बताए ।
विद्यार्थीको माग बढ्दो रहेकाले स्क्रयावलबारे अभिमूखीकरण कार्यक्रम गरिन लागेको थापा बताउँछन् । कार्यक्रमलाई क्लबका केन्द्रीय सदस्य भोजराज सुवेदीले संयोजन गरेकाे छन् । कार्यक्रममा स्क्र्याबलका नियम र रणनीतिहरू सिकाउने अन्तरक्रियात्मक कार्यशाला र अभ्यास सत्रहरू समावेश गरिने सुवेदीले जानकारी दिए ।
मकवानपुरबाट बालजागृति विद्यालयका छात्र प्रसिद्ध तिमिल्सिनाले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्क्रयाबल प्रतियोगितामा सहभागिता समेत जनाइसकेका छन् ।