मुख्यमन्त्री र बानियाँले परेवा भीरमा कसरी ढाक्लान् लाज ?
Tags: No Comments
राष्ट्रिय बहसको बिषय बनेको राक्सिराङ गाउँपालिका ४ स्थित परेवाभीर खण्डमा सडक बनाउने बिषयमा त्यस क्षेत्रका प्रतिनिधि सभा सांसद विरोध खतिवडाले प्रतिबद्धता पूरा गरेका छन् ।
उनले परेवाभीर खण्डमा सडक निर्माण गर्ने प्रतिबद्धता जाहेर गरिरहँदा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीभित्रको जीवनमा नै हलचल आउने गरी सांसद खतिवडासहितका अभियन्ताहरुलाई ‘गुटबन्दी’ गरेको आरोप मात्रै लागेन, काँग्रेसपरस्त समेत भनियो ।
कारण थियो–राक्सिराङ गाउँपालिकाले परेवाभीर खण्डमा सडक निर्माणको बहसलाई उच्च विन्दुमा पुर्याएर बजेट समेत बिनियोजन गरिसकेको थियो । राक्सिराङ गाउँपालिकामा काँग्रेस नेतृत्वको सरकार छ । सांसद खतिवडाको परेवाभीर सडक खण्डका लागि संघीय सरकारबाट कुनै पनि शीर्षकमा बजेट बिनियोजन गरिछाड्ने प्रतिबद्धता जनाएपछि भने प्रमुख बिपक्षी दलका नेता तथा त्यस क्षेत्रका प्रदेश सांसद इन्द्रबहादुर बानियाँले पनि व्यक्तिगत खर्चमै बाटो बनाउने घोषणा गरे ।
राष्ट्रिय बहसकै बिषय बनेर मिडियाहरु परेवाभीर पुग्ने र युट्युबरहरुले समेत यही बिषयलाई उठान गर्न थालेपछि दबाबमा परेको बागमती प्रदेश सरकार पनि ‘बजेट नहाल्ने भनिएको होइन, अनलाइनले गलत समाचार दियो’ भन्ने लाइनमा उभिन बाध्य भयो । यही बीचमा राक्सिराङ गाउँपालिकाले २ करोड रुपियाँ यसै बर्ष खर्चिने गरी परेवाभीर सडक खण्ड निर्माणका लागि प्रक्रिया पनि सुरु गरिसकेको छ । जनताले परेवाभीरको सुधारिएको बलियो बाटो हेर्न तम्तयार भएर बसेका छन् ।
यो खण्ड निर्माण गर्नका लागि सबैभन्दा बढी आवाज संसदमा उठाउने यसै क्षेत्रका अर्का सांसद हुन् ओमबहादुर ग्लान । उनले यो खण्डबाट कोही मान्छे मरेमा बुद्धचोकमा ल्याएर दाह संस्कार गरिने धम्की पनि संसदबाट सरकारलाई दिएका थिए । तर, बजेट नछुटिएपछि बिरक्तिएर अब सरकारकै बिकल्प खोज्नुपर्ने हो कि भन्नेसम्मको आक्रोश पोख्न भ्याए उनले ।
यतिखेर गाउँपालिका र संघीय सरकारको तर्फबाट समेत गरी २ करोड रुपियाँ कार्यान्वयन भई परेवाभीर खण्डमा सडक बन्ने कुराले सबैभन्दा बढी खुसी सांसद ग्लानलाई लागेको छ । उनले सामाजिक सञ्जालबाटै धन्यवाद तथा आभार ब्यक्त गरेका मात्रै छैनन्, थाहासन्देशसँग प्रतिक्रिया दिँदै भनेका छन्–‘यो सुखद् खबरले मनमा निकै शान्ति मिलेको छ ।’
त्यसो त अर्थ मन्त्रालयले लेखेको पत्र देखाउँदै राक्सिराङ गाउँपालिका अध्यक्ष राजकुमार मल्लले संघीय सांसद खतिवडालाई धन्यवाद दिँदै खुसीको खबर सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन् । संघीय सरकारको लगानी थपिएको कुराले यतिखेर पश्चिम मकवानपुरको कैलाश, राक्सिराङ तथा धादिङका समेत गाउँहरु लाभान्वित भइरहँदा यतिखेर जनताले यो अभियानमा छुटेका नेताहरुबारे चिन्ता ब्यक्त गर्न थालेका छन् ।
जस्तो कि यसै क्षेत्रका सांसद बानियाँले अब के गर्लान् ? ‘उहाँले व्यक्तिगत खर्चमा बाटो बनाउँछु भनेर सुपरहीट हुन बोलेको कुरा हो’, एक स्थानीयले भने–‘सस्तो बोली उहाँकै लागि गलपासो हुने निश्चित थियो ।’ ब्यापारिक पृष्ठभूमिका बानियाँले चतुरतापूर्वक आफैले बाटो बनाउँछु भनिरहँदा अर्का सांसद ग्लान चाहिँ मौन देखिएका थिए । कतिपय मानिसहरु ग्लानले बुद्धचोकमा सद्गद् गर्नेसम्मको धम्की दिँदा बानियाँले पनि साथ दिएको भए प्रदेश सरकारले परेवाभीरमा बजेट हाल्न सक्थ्यो ।
आफ्नै क्षेत्रका जनताले दुःख पाएको कुरा सदनमा अरुले नै उठाउँदा समेत बानियाँले समर्थन जनाएनन् । कारण थियो,–यस भेगका जनताका पीडा मर्कासँग उनी अभ्यस्त थिएनन् ।
अब यतिखेर बानियाँ र बागमती प्रदेश सरकारका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलको अग्निपरिक्षा परेवाभीरमा हुँदैछ ।
स्थानीय तहका प्रमुख मल्ल र संघीय सांसद खतिवडाले बोलेको कुरा पूरा गरिसके । आम जनताले यतिखेर दुई तिहाई बढी सांसद भएको बागमती प्रदेश सरकारले परेवाभीरमा थप लगानी गरेर लाज जोगाउँछ कि जोगाउदैन भन्ने बिषय हेरिरहेको छ भने सस्तो लोकप्रियताका लागि बोल्ने बानियाँले ब्यक्तिगत लगानीमा परेवाभीरमा के योगदान गर्न सक्लान् ? यो सर्बत्र चासोको बिषय छ ।
(थाहासन्देश दैनिकबाट)
मकवानपुर । बागमती प्रदेशको शिक्षा नीति अपूरो रहेको भन्दै परिमार्जन गरी प्रभावकारी बनाउन नागरिक शिक्षा अभियन्ताहरुले सुझाब दिएका छन् । शिक्षाका लागि राष्ट्रिय अभियान(एनसीई) नेपाल बागमती प्रदेश समन्वय समितिले प्रदेश शिक्षा नीति माथि गरेको नागरिक भर्चुअल छलफलका क्रममा यस्तो सुझाब दिइएको हो ।
शिक्षामा साझा अधिकार भित्र संघ र प्रदेशको भूमिका स्पष्ट पार्नुपर्ने भन्दै सरोकारवालाले नीतिमा विद्यालय र विश्वविद्यालयलाई गोल–मटोल तरिकाले एकै ठाउँमा राखिएको भन्दै अलग–अलग रुपमा स्पष्ट पार्न माग गरे । प्रदेश सरकारले शिक्षा नीति २०७७ को मस्यौदा तयार गरी अन्तिम रुप दिन नागरिकस्तरबाट सुझाब लिन १५ दिनको समय दिएको छ ।
शिक्षाविज्ञ डा. सुशन आचार्यले दलित, जनजाति र महिला अधिकारका विषयलाई संविधानमा प्रष्ट लेखिएपनि प्रदेश सरकारको शिक्षा नीतिमा छुटेको भन्दै विज्ञान, प्रविधि, अंग्रेजी र गणित जस्ता ‘स्टिम’ विषयमा छात्राको सहभागिता कसरी बढाउन सकिन्छ भन्ने पक्षलाई थप्न सुझाब दिए । नेपाल सरकारका पूर्व सचिव डा. महाश्रम शर्माले प्रदेश शिक्षा नीति केही पक्षमा संविधानले दिएको दायरा भन्दा बाहिर गएको भन्दै पाठ्यक्रम जसले प्रयोग गर्ने हो, उसैले निर्माण गर्न सक्ने बनाउनुपर्नेमा जोड दिए ।
शिक्षा अभियन्ता डा. लक्ष्मी पौड्यालले नीतिमा विद्यालयसम्बन्धी स्थानीय तहको एकल अधिकारमाथिको भूमिका प्रदेशले लिन खोजेकोमा आशंका बढ्ने बताए । एनसीई नेपालका पूर्व अध्यक्ष बाबुकाजी श्रेष्ठले विद्यालयहरुमा निरन्तर मूल्याङ्कन (क्यास) प्रणालीलाई बलियो बनाउन प्रदेश सरकारको नीति हुनुपर्ने धारणा राखे । युनेस्कोका निमित्त नेपाल राष्ट्रिय आयोगका सहायक महासचिव एवं एनसीईका पूर्व अध्यक्ष डा. बाबुराम अधिकारीले नीतिमा विद्यालय शिक्षा र उच्चशिक्षा बिच लिङकेज देखिएको भन्दै अनौपचारिक शिक्षाको पाटो पनि कम देखिएको बताए ।
राष्ट्रिय बाल अधिकारपरिषदका सदस्य एवं पूर्व सहसचिव भीमलाल गुरुङले निःशुल्क शिक्षा संविधानमा लेखिएपनि प्रदेश शिक्षा नीतिले परिभाषित गर्नुपर्ने भन्दै प्रदेशले गर्ने लगानी र स्रोत स्पष्ट हुनुपर्ने बताए । शिक्षा पत्रकार समूहका अध्यक्ष तुला अधिकारीले शिक्षा नीतिले युगअनुसार सम्बोधन नगरेको भन्दै बालबालिकालाई प्रकृति र माटोसँग हुर्काउने व्यवस्था गर्नुपर्ने बताईन् । नेपाल अभिभावक महासंघका अध्यक्ष सुप्रभात भण्डारीले विद्यालयबाट बाहिरिएका बालबालिकालाई मूल प्रवाहमा ल्याउन शिक्षा नीतिले बोल्न नसकेको भन्दै निःशुल्क शिक्षा जनताको पहुँचमा पुर्याउन प्रष्ट हुनुपर्ने बताए ।
बागमती प्रदेश सामाजिक विकास मन्त्रालयका प्रवक्ता दिपेन्द्र सुवेदीले शिक्षा नीतिमा संविधानले दिएको एकल र साझा अधिकारलाई समेटिएको दाबी गर्दै नीति कार्यान्वयनका लागि संस्थागत संयन्त्रसहित चक्रीय सुधार प्रणालीको कल्पना गरिएको जानकारी दिए । ‘संविधान, राष्ट्रिय शिक्षा नीति र प्रदेश सरकारको कार्य विभाजनलाई स्रोत बनाई प्रदेश शिक्षा नीति ल्याइएको हो,’ उनले भने, ‘नीतिमा प्रदेशस्तरको पाठ्यक्रम विकास केन्द्र बनाउने र बहुप्राविधिक शिक्षालय स्थापना गर्ने नीति पनि लिइएको छ ।’
एनसीईका केन्द्रीय अध्यक्ष डिल्लीराम सुवेदीले प्रदेश शिक्षा नीतिलाई सुस्पष्ट र कार्यान्वयनमुखी बनाउन छलफलले महत्वपुर्ण भुमिका खेल्ने भन्दै सुझावले अफ्ठ्यारालाई फुकाउन सक्ने अपेक्षा राखे । एनसीई नेपाल बागमती प्रदेश समन्वय समितिका संयोजक प्रकाश खतिवडाले सहजीकरण गरेको कार्यक्रममा बागमती प्रदेशका सांसद जुनेली श्रेष्ठ, सामुदायिक विद्यालय व्यवस्थापन समिति महासंघका महासचिव गुणराज मोक्तान, सामाजिक अभियन्ता पिंकी गुरुङ, शिक्षा अभियन्ता हेमचन्द्र महतो, अपाङगताका निम्ति अभियन्ता निर्मला धिताल, दलित वेलफेयर एशोसियसनका अध्यक्ष ईश्वरी विक, एनसीईका महासचिव लालबहादुर ओली लगायतले मन्तब्य व्यक्त गरेका थिए । कार्यक्रममा एनसिई नेपाल मकबानपुर जिल्ला संयोजक बुद्ध लामाले स्वागत गर्दै सुझावहरु लेखेर पनि पठाउन आग्रह गरेका थिए ।
मकवानपुर । नेपालमा कोरोना संक्रमितको संख्या ४४ हजार २ सय ३६ पुगेको छ। पछिल्लो २४ घन्टामा १ हजार ३ सय ५९ जना संक्रमित भेटिएको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जनाएको छ। यो हालसम्म कै उच्च संक्रमण संख्या हो।
थप ४ सय ६४ महिला र ८ सय ९५ संक्रमित भेटिएका हुन्। प्रदेश १ को उदयपुरमा ओखलढुंगा र खोटाङमा २/२, झापामा २८, मोरङमा ७६ र सुनसरीमा ३९ जना संक्रमित भेटिएको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा जागेश्वर गौतमले बताए।
प्रदेश २ को धनुषामा ४३, पर्सामा २७, बारामा २१, महोत्तरीमा ४६, रौतहटमा २,, सप्तरीमा २६, सर्लाहीमा ८० र सिरहा १ जना कोरोना संक्रमित पुष्टि भएका छन्।
बागमती प्रदेशको काठमाडौंका ३ सय ८६, काभ्रेपलाञ्चोक ७ , चितवनका ८२, दोलखाका २ धादिङका १९, नुवाकोटका ५, भक्तपुरका ३६, मकवानपुरका १८, रसुवा १, रामेछापका १३, ललितपुरका ५८, सिन्धुपाल्चोकका १ र सिन्धुलीका ७ जनामा कोरोना पुष्टि भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।
गण्डकी प्रदेशको कास्कीमा २०, गोरखामा २६, तनहुँमा १२, नवलपरासी पूर्वमा २८, म्याग्दीमा १, लमजुङमा १०, बाग्लुङमा १ र स्याङजामा ३ जना कोरोना भेटिएको छ।
यस्तै, प्रदेश ५ को कपिलवस्तुमा ७, गुल्मीमा २, दाङमा ७, पाल्पामा ६, बर्दियामा १४, बाँकेमा ४८, रुकुम पूर्वमा १ र रुपन्देहीमा ४४ जनामा कोरोना भेटिएको प्रवक्ता गौतमले बताए।
कोराना पुष्टि हुनेमा कर्णाली प्रदेशको जाजरकोटमा २, जुम्लामा २१ दैलेखमा ९, सल्यानमा १ र रुकुम पश्चिममा १, सुदूरपश्चिम प्रदेशको अछामका १, कञ्चनपुरका ५, कैलालीका ५२, डोटीका ४, दार्चुलाका ३, बझाङका ४ र बैतडीका ३ जना छन्।
कुल संक्रमितमध्ये १८ हजार ४ सय ९ जना संक्रिय संक्रमित छन्। कोरोनाको आशंकामा गत २४ घन्टामा १३ हजार ६ सय ६८ जनाको पिसिआर परीक्षण भएको छ। योसँगै नेपालमा पिसिआर परीक्षण हुनेको संख्या ७ लाख ४५ हजार ४ सय ९० पुगेको छ। नेपालमा हाल ६ हजार ५ सय ६१ जना व्यक्ति क्वारेन्टाइनमा रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
राैतहट । माधवनारायण नगरपालिका-२ खेसरहिया चौकस्थित हनुमान मन्दिरको पूजारी ६५ वर्षीय श्रीराम साहको भदौ ३ गते हत्या गरी फरार रहेको अभियोगमा २ जनालाई बुधबार प्रहरीले पक्राउ गरेको छ ।
पक्राउ पर्नेहरुमा देवाही गोनाही नगरपालिका-१ करुनिया बस्ने ३६ वर्षीय नरेश भन्ने राम नरेश राउत पटेल र २८ वर्षीय बाल कुमार पटेल रहेका छन् ।अज्ञात व्यक्तिले पूजारी साहको कञ्चटमा गोली प्रहार गरी हत्या गरेको घटनाको अनुसन्धान गर्ने क्रममा उनीहरु लगायत अन्य व्यक्तिहरु पनि संलग्न रहेको भन्ने खुल्न आएपछि २ नम्बर प्रदेश प्रहरी कार्यालय जनकपुर र जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटबाट खटिएको प्रहरी टोलीले बौधिमाई नगरपालिका-७ वडकी बंकुल एरियाबाट उनीहरुलाई पक्राउ गरेको हो ।
प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट राम नरेशको बुवाले पूजारीसँग ब्याजमा रकम लिएको र रकम तिर्ने क्रममा विवाद भएको प्रदेश प्रहरी कार्यालय जनकपुर जानकारी दिएकाे छ । पुजारी बस्ने मन्दिर नजिक ३ वटा रक्सी पसल रहेको र रक्सी सेवन पश्चात मन्दिरको धारामा आई खुट्टा धुने, पानी खाने र घटना हुनुभन्दा ३ दिन अघि राम नरेश पटेल र पूजारी बिच बिवाद भएको थियो ।
यसैगरी गाउँमा विभिन्न विषयहरुमा छलफल हुँदा पूजारीले फरक मत राख्ने क्रममा राम नरेश पटेल लगायत अन्यसँग धेरै पटक विवाद भएपछि उनले कटुवा पेस्तोल प्रयोग गरी हत्या गरेको र बालकुमार पटेल घटनास्थल नजिक रहि मानिसको आवत जावतलाई निग्रानी गरेको खुल्न आएको छ । घटनामा संलग्न अन्य फरार अपराधीको खोजी भइरहेको र पक्राउ अभियुक्तहरुलाई जिल्ला अदालत गौरबाट १० दिनको म्याद थप भई अनुसन्धान सुरु गरिएको २ नम्बर प्रदेश प्रहरी कार्यालय जनकपुरले जनाएको छ ।
मकवानपुर /काठको ठेकीको लागि प्रसिद्ध जिल्ला मकवानपुरमा पछिल्लो समय काठको ठेकी पाउनै मुस्किल हुन थालेको छ । परम्परागत काठे ठेकीको स्थान अहिले प्लाष्टिक तथा आल्मुनियम ठेकीले ओगट्न थालेका छन् । गाउँघरमा समेत काठे ठेकीको बदलामा प्लाष्टिक तथा आल्मुनियमको ठेकीहरु प्रयोगमा आउन थालेका छन् ।
ठेकी काठबाट बनेको परम्परागत नेपाली भाँडो हो । दही जमाउने, दही मथ्ने (मोही पार्ने), मोही अथवा दही राख्ने काममा प्रयोग गरिन्छ । ठेकी सामान्यतः दार अथवा देवदारु नामको रूखको काठबाट बनाइन्छ । तर अहिले देशभरि काठको ठेकीको लागि प्रख्यात मकवानपुरमा नै ठेकी पाउन छाडेको छ । पछिल्लो समय गाउँका भिरपाखाहरुमा समेत काठको ठेकी बनाउने प्रजाति (दार, दरुवा) का रुख नै पाउन समस्या हुन थालेको छ । काठको ठेकी बनाउने सिपालु व्यक्तिहरु पनि पाउन छाडेको मकवानपुर गढी गाउँपालिका–६ का सूर्यप्रसाद नेपालले बताए ।
यता मकवानपुर जिल्ला भीमफेदी गाउँपालिकाका स्थानीय अगुवा हरिशरण हटुवालका अनुसार नयाँ पुस्तामा यो सिप लैजान नसकिदा यो अवस्था आएको हो । पहिले पहिले मकवानपुरको विकट गाउँमा बनेको काठको ठेकी भक्तपुर, काठमाडौं, काभ्रेलगायतको जिल्लामा प्रर्याप्त खपत हुने गरेको स्थानीय हटुवालले बताए । तर अहिले मकवानपुर जिल्लामा नै काठको ठेकी नपाउँदा स्थानीय कृषकहरू आल्मुनियम तथा प्लाष्टिकको ठेकीले काम चलाउने गर्दछन् ।
पछिल्लो समय काठको ठेकीसँगै मोही पार्ने मदानी पनि प्लाष्टिककै पाउन थालिएपछि गाउँगाउँमा काठको भन्दा प्लाष्टिककै ठेकी, मदानीको प्रयोग बढेको छ । बजारमा सर्वसुलभ रुपमा काठको ठेकी मदानी नपाएपछि आफूहरुले प्लाष्टिककै सामग्री प्रयोग गर्न थालेको मकवानपुर गढी गाउँपालिका–५ की सावित्रि खनालले बताइन् । राम्रो ठेकीको लागि जिल्ला बाहिर नै अर्डर गर्नुपर्ने र आर्थिक रुपमा पनि महङ्गो हुने उनले बताइन् । काठको ठेकीमा दही जमाउँदा मिठो र चाँडौ अमिलो तथा स्वादीलो हुज्छ ।

तर पछिल्ला पुस्ताहरु अमिलो भन्दा गुलियो दहि मन पराउने र प्लाष्टिक, स्टिललगायतको भाडामा जमाएको दही काठको ठेकीमा जमाएको तुलनामा चाँडै अमिलो नहुने भएकोले पनि काठको ठेकीको माग कम हुँदै आएको उनले बताइन् । काठलाई खोपेर बनाइने ठेकीको पेशा अंगाल्ने मान्छे नहुँदा काठको ठेकीको बजार पनि घटेको अगुवा किसान तथा मकवानपुर गढी गाउँपालिका ६ का वडाध्यक्ष टिका दाहालले बताए । मकवानपुरको ग्रामिण हाट बजारमा दैनिक २५ देखि ३० वटा ठेकी बिक्री हुने गरेकोमा अहिले हाटबजारमा ठेकी भेटिन छाडेको छ । मकवानपुरको चिनारीलाई संरक्षण गर्न परम्परागत सिपको फैलावटको लागि आफूहरुले प्रयास गर्दा पनि नयाँ पुस्ताको रुचि नपाइएको हेटौंडा उपमहानगरपालिकाकी उपमेयर मीना लामाले बताईन् ।