मकवानपुर । बालयौन दुर्व्यवहारको आरोप लागेका एक शिक्षक आफैं प्रहरीको सम्पकमा आएका छन् । पूर्वि मकवानपुरको बागमती गाउँपालिका–८, शान्तिपुरस्थित जनता माध्यमिक विद्यालयका ३ आरोपित शिक्षकहरु मध्ये हेम बिक आफैं प्रहरीको सम्पर्कमा आएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका निमित्त प्रहरी प्रवक्ता देवेन्द्र दासले जानकारी दिए ।
विकसहित ३ जनाविरुद्ध प्रहरी कार्यालयमा जाहेरी दताए भएपछि हेम बिक भने आफैं प्रहरीको सम्पर्कमा आएका हुन् । अन्य दुइ फरार रहेको प्रहरीले जनाएको छ । तीन जना शिक्षकले विद्यार्थीमाथि यौन दुव्र्यवहार गरेको आरोप लगाउँदै अभिभावक र बालिकाहरुले विहीबार प्रहरीमा जाहेरी दिएका थिए । अभियोग लागेका अन्य दुई शिक्षकहरु लोकबहादुर विक र रुद्रबहादुर विक भने अझै फरार रहेको दासले बताए ।
प्रहरीका अनुसार उनीहरुको अहिले खोजी कार्य भइरहेको छ । सुरक्षा अवस्थालाई ध्यानमा राख्न भन्दै अहिले विद्यालयको पठनपाठन बन्द गरिएको छ । वर्षिक परिक्षाको तयारीमा रहेका विद्यार्थीहरु विद्यालय बन्द हुँदा अर्को मारमा परेका छन् ।
मकवानपुर/मकवानपुर जिल्लाको पूर्वी क्षेत्र बागमती गाउँपालिका वडा नं ८ शान्तिपुरमा अवस्थित जनता माध्यमिक विद्यालय फापरबारीका छात्राहरुलाई सोही विद्यालयमा अध्यापनरत ३ जना शिक्षकहरुले यौनदुर्व्यवहार गरेको आरोपमा विहीबार राति जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरमा आएर किटानी जाहेरी दिईएको छ ।
घटना स्थानीय तहमै मिलाउन गरिएको तिब्र दबाब र गृहकार्यका बिच पीडितहरुले प्रहरीमा जाहेरी दिएका हुन् । स्थानीयस्तर मै ज्यानै लिनेसम्मको धम्कीका बाबजुत पीडित र उनीहरुको अभिभावकहरुलाई प्रहरीको भ्यानमा राखेर हेटौंडा ल्याइएको थियो । जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरमा ४ जना पीडित बालिकाहरु, ३ जना बालिकाको अभिभावकहरू, ४ जना अभियन्ता बालबालिकाहरू र अन्य २ जना जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुर उपस्थित भएर किटानि जाहेरी दिएका हुन् ।
२ दिन अघि जिल्लाका अधिकारकर्मीहरुसँग जुनसुकै बेला निवेदन/जाहेरी लिन तयार रहेको बताएको इलाका प्रहरी कार्यालय फापरबारीले जाहेरी लिन नमानेपछि पीडितहरु जिल्ला प्रहरी कार्यालय आएका थिए । ‘जिल्ला प्रहरीमा समेत पीडित स्वयम् नभएसम्म जाहेरी लिन मानेन, मुद्दा शाखाले विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्षको जाहेरी नलिएपछि बालिकाका अभिभावकहरु बालिकाहरु लिएरै जोखिम उठाएर जिल्लामा आए’ एक जना अभियान्ताले भने ‘यति गर्दा पनि प्रमुख जिल्ला अधिकारीको फोन बिना प्रहरीले कलम उठाएन ।’
‘अन्यायका विरुद्ध जाहेरी दिईयो, तर ज्यानको सुरक्षा एकदम कम छ’ एकजना अभिभावकले भने । बालिका र अभिभावकहरु प्रहरीमा जाहेरी दिएर राति १२ बजे प्रहरीकै भ्यानमा घर फर्केका थिए । अन्य अभियान्ता बालबालिकाहरुलाई भने राति सिविन बाल हेल्प लाइनमा राखिएको थियो ।
३ जना शिक्षकहरु लोकबहादुर बिक, रुद्रबहादुर बिक र हेम बहादुर बिकको नाममा पीडितले किटानी जाहेरी दिएका हुन् । विद्यालयमा घटना भएपछि उनीहरु हाल विद्यालयमा बिदा लिएर बसेका छन् । प्रहरीले जाहेरी नपरी पक्राउ गर्न नमिल्ने भन्दै बेवास्ता गर्दै आएको छ । विद्यालयमा तोडफोडको घटना भएको ४ दिन बितेको छ भने, आरोपित शिक्षकहरु २ हप्तादेखि बिदामा छन् ।
शिक्षकहरुको व्यवहारमाथि कारवाहीको माग गर्दै मंगलबार विद्यार्थीहरु तोडफोडमा उत्रेपछि बुधबार जिल्लाका अधिकारकर्मीहरु स्थलगत अध्ययनमा गएका थिए । विद्यालयका शिक्षकहरुले कक्षा ४ देखि माथिल्लो तहको विद्यार्थीलाई केही वर्षदेखि लगातार यौन दुव्र्यवहार गर्दै आएको अध्ययनका क्रममा पत्ता लागेको अधिकारकर्मीहरुले बताएका छन् । ति शिक्षकहरुले कक्षा ४ मा पढ्दादेखि नै आफूहरुलाई नराम्रो छुवाइ गर्दै आएको र आफूले डरको कारण कसैलाई नबताएको हाल कक्षा ७ मा अध्ययनरत एक बालिकाले बताइन् । विद्यालयका बाल क्लबका अनुसार ति शिक्षकहरुबाट करिब ७५ जना बालिकाहरु पीडित छन् ।
शिक्षक विरुद्ध नबोल्न अभिभावकहरुले आ–आफ्ना बालिकाहरुलाई विद्यालय नपाठाइ घरैमा राख्ने, कसैसँग भेटन समेत नदिने गर्दै आएको पाइएको अधिकारकर्मीहरुले बताए । ‘हाम्रो समुबाट नानीहरुलाई नबोल भन्दै स्कुल चौरबाट पिट्दै घर लगियो’ एक जना अभियान्ताले भनिन् ‘अवस्था भयावह छ, विद्यालयका शिक्षिकहरु पनि उच्च जोखिममा छन ।’
बुधबार अधिकारकर्मीहरुसँग कक्षा ४ देखि ७ सम्मका ३५ जना विद्यार्थीहरुले आफूहरुमाथि नियमित यौन दुव्र्यवहार हुदै आएको बताएका थिए । कक्षामा पढाउने क्रममा झ्याल ढोका बन्द गर्न लगाउने, विभिन्न बाहानामा छात्राहरुको संवेदनशिल अंगहरुमा हात लैजाने गरेको र प्रतिकार गर्दा पिट्ने गरेको उनीहरुले बताएका थिए ।
शिक्षकहरुको अनैति कृयाकलाप विरुद्ध विद्यार्थीले विद्यालय प्रशासनमा निवदेशन दिएपछि विद्यालय व्यवस्थापन समितिले शिक्षकहरु पनि स्थानीयवासी नै भएको र उनीहरुको इज्जतमाथि ख्याल राख्ने भन्दै घटना मिलाउन खोजेपछि विद्यार्थीहरु तोडफोडमा उत्रेका थिए ।
विद्यालय तोडफोड भएपछि बर्षौदेखिको अनैतिक गतिविधिबारे जानकारी बाहिर आएको थियो । ३ दिन अघि अधिकारकर्मीहरुले सत्य तथ्य बुझनको लागि स्थलगत भ्रमण क्रममा पीडित बालिकाहरु, बालक्लबका सदस्यहरु, अभिभावक, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, विद्यालय प्रशासन, गाउँपालिका अध्यक्ष, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, इलाका प्रहरी कार्यालयलगायतका सरोकारवालासँग घटना बारे जानकारी लिएका थिए ।
पीडितहरुले प्रशासनमा तीन शिक्षकहरुको नाम किटानीसहित कारबाहीको माग गर्दै मिति २०७८ चैत्र ७ गते उजुरी समेत दिइएको र त्यसको न्यायोचित निर्णय नभएको पाइएको स्थलगत रिपोटिङमा सहभागी सिविन नेपाल, बाल हेल्पलाइन नेपाल १०९८ मकवानपुरका व्यवस्थापक झबिन्द्र ज्ञवालीले बताए ।
घटना भएको लामो समय भएको र किटानी उजुरी नै दिएको २ हप्ता नाघ्दा समेत कानून बमोजिम हुनुपर्ने कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढ्न नसकेकोले सरोकारवालाहरु सम्वेदनशील नभएको पाइएको स्थलगत रिपोटिङमा सहभागी माइती नेपाल मकवानपुर प्रमुख माया लामाले बताइन् ।
स्थानीय केही सरोकारवालाको धारणा बुझदा यस समस्यालाई समाधानको निम्ति स्थानीय स्तरमै मेलामिलापको प्रयास गर्न खोजिएको, अभिभावकले पनि आफ्नै बालिकाहरुलाई नबोल्नका लागि दबाब दिएको प्रत्यक्ष देखिएको राडो नेपाल कार्यक्रम संयोजक दिपेन्द्र पाठकले बताए । ‘बालिकाहरुले ज्यान जोखिमको बारेमा बुझ्ने उमेरै भएको छैन, तर जो जो अभिभावक जाहेरीको लागि आउनुभयो उहाँहरुको मनमा धेरै त्रास छ, उहाँहरु जोखिममा हुनुहुन्छ ।’ झण्डै एक सयको संख्यामा बालिकाहरु पीडित हुँदा केही अभिभावकहरु मात्रै न्यायको लडाइमा उत्रनु भनेको अभिभावकहरुमा चेतनाको एकदमै कमी रहेको अधिकारकर्मी पाठकले बताए ।
नेपालको संविधान २०७२ ले मौलिक हककै रुपमा धारा ३९ को बालबालिका सम्बन्धी हक अन्तर्गत बालबालिकालाई सम्बोधन गरी बालबालिका माथि हुने कुनै पनि शोषणलाई निषेध गरेको छ ।
प्रचलित मुलुकी अपराध संहिता २०७४ दफा २२४ ले कसैले कसैलाई यौनदुर्व्यवहार गर्न वा गराउन हुँदैन भनेको र दफा २२५ ले कसैले बाल यौन दुरुपयोग गर्न वा गराउन हुँदैन भनेको छ । त्यसै गरी बालबालिका सम्बन्धी ऐन २०७५ को दफा ६६ मा बालबालिका विरुद्धको कसूर अन्तर्गत बालयौन दुर्व्यवहारलाई अपराध मानी दण्ड सजायको समेत व्यवस्था गरिएको छ । उल्लेखित अपराध गर्नेलाई ३ वर्षसम्म कैद र तिस हजार देखि पचहत्तर हजार रुपैयाँसम्म जरिवानाको व्यवस्था गरेको अध्ययनान सहभागी सेलर्डका अधिवक्ता जगन्नाथ सुबेदीले बताए ।
- सुशीला शर्मा
हाम्रा ग्रामीण भेगमा बालबालिका परिवारका सक्रिय हिस्सेदार हुने गर्छन् । अभिभावकलाई खेतीपाती, भात–भान्सालगायतका काममा सघाउँदै आएका छन् । आफ्नो परिवारको काम गर्नु र अर्काकोमा गर्नुमा फरक छ । गरिबीले गाँजेका धेरै परिवारका बालबालिका अर्काका घरमा घरेलु कामदारका रूपमा छन् । कतिपय बालबालिका सर्कस तथा इँटाभट्टामा काम गर्छन् । कतिपय खोला किनारमा गिट्टी कुटिरहेका वा बालुवा चालिरहेका भेटिन्छन् । खेल्ने–कुद्ने उमेरमा श्रममा लगाउँदा बालबालिकाको बौद्धिक, शारीरिक र भावनात्मक विकासमा असर परिरहेको हुन्छ ।
एक थरी वर्ग संरक्षणका नाममा हरेक क्षण आफ्ना सन्तान वरिपरि नै भइरहून् भन्ने ठान्छन् र अति आवश्यक दैनिक कार्यसमेत छोराछोरीलाई गराउँदैनन् वा सिकाउँदैनन् । ती काम नोकरचाकरमार्फत गराइन्छन् । अर्का थरी अभिभावक आफू मरिमेटेर छोराछोरीलाई विद्यालय पठाउने गर्छन् र पढेर छोराछारीले
आफ्नो दुःख छिट्टै हटाइदिन्छन् भन्ने आशा राख्छन् । आफ्नो सपना छोराछोरीमार्फत पूरा भइरहेको छ भनेर रमाउँछन् । अभिभावकले आफ्नो सम्पूर्ण आशा बालबालिकामाथि थुपार्नु उनीहरूलाई दबाब दिनु हो । प्रत्येक व्यक्तिको क्षमता फरकफरक हुन्छ भन्ने बुझ्न अभिभावकले सकिरहेका छैनन् । यस्तो व्यवहारले बालबालिकाबाट बालापन खोसिँदै छ ।
अर्को वर्ग छ, जसको जीवनको उद्देश्य नै दैनिक ज्यालामजदुरीबाट सामल जुटाउने अनि खाने–पिउने हुन्छ । उनीहरूको धेरै ठूलो सपना छैन । सन्तान लड्दैपड्दै हुर्किरहेका हुन्छन् । त्यही समाजभित्रका कतिपय तेज बालबालिकाले संघर्ष गर्दै जीवन रूपान्तरण पनि गरेका छन् । कोही अभिभावक अझैं सर्वहारा जीवनमै रमाइरहेका हुन पनि सक्छन् । यसरी बालबालिकाको हुर्काइ भिन्न भए पनि उमेरअनुसार हुर्कन पाउने उनीहरूको अधिकारलाई भने चासो दिइएको पाइँदैन । जुनै वर्गको भए पनि बालबालिका आखिर बालबालिका नै त हुन् !
बाल मजदुरी बालअधिकारका धाराहरूले स्विकार्दैनन् । तर निम्न वर्गीय बालबालिकालाई आफ्ना अभिभावकसँगै काम गर्नुपर्ने बाध्यता छ । अनि यस्ता श्रमिक बालबालिकामा पढ्नुपर्छ भन्ने चेत पनि विकसित हुन कठिन हुन्छ । पढ्नै पाए पनि उनीहरूले यसलाई निरन्तरता दिन सक्ने वातावरण परिवारमा हुन्न । कतिपय बालबालिका पढ्न विद्यालय पनि जान्छन् र बाँकी समय मजदुरी पनि गर्छन् । यस्तो अथक मिहिनेत गरे पनि उनीहरू पढाइमा धेरै लामो समय टिक्न सक्दैनन् । कुनै न कुनै बेला विद्यालय छुटिहाल्छ । उनीहरूले सुन्दर भविष्यको कल्पना पनि गर्न सक्दैनन् ।
नेपालमा बाल श्रममा निर्भर परिवार निकै छन् । लालनपालन गर्न नसकेपछि उनीहरूलाई श्रममा लगाउन बाध्य छन अभिभावकहरू । यसले बालबालिकाको मनोविज्ञान र स्वास्थ्यमा निकै असर पुर्याइरहेको छ । बालबालिकाले काम गर्ने स्थान पनि सुरक्षित हुँदैनन् । समाजमा असमान पुँजी वितरणका कारण गरिब परिवार झन् गरिब, धनी झन् धनी भइरहेका छन् । यसको मार निम्न आय भएका परिवारका बालबालिकामा पनि परिरहेको छ । पढ्ने उमेरमा श्रममा खटिँदा भविष्य अन्धकार भइरहेको छ ।
बालबालिका हुर्कंदै गर्दाको समय संवेदनशील हुने गर्छ । यस्तो बेला परिवारले निकै हेरचाह गर्नुपर्ने हुन्छ । परिवार, समाज र राज्यको सकारात्मक भूमिका रहे बालबालिकामाथि भइरहेको अन्याय र शोषण कम गर्न सकिन्छ । बालापनको सुरक्षा र विकास कसरी गर्ने भन्ने प्रश्न दिनदिनै जटिल बन्दै गइरहेको बेला यो विषयमा सबैभन्दा पहिले अभिभावक सचेत हुनुपर्छ । बालबालिकाको सुरक्षा परिवारभित्रै हुने हो । अभिभावकले बालबालिकालाई अतिरिक्त आर्थिक भार थोपर्नु हुन्न । बाल अधिकारका बारे पनि उनीहरू जानकार हुनुपर्छ । कतिले त बाध्यतावश बालबालिकालाई श्रममा धकेलिदिएका हुन सक्छन् । यस्तो परिवारको पहिचान गरी तिनको आर्थिक अवस्था कसरी उकास्ने भन्नेमा राज्यले ध्यान दिनु जरुरी छ । यस क्षेत्रमा राज्यको बलियो पहलकदमी आवश्यक छ ।
कुनै तनाव–झन्झटबिना पढेर, खेलेर समय बिताउनुपर्ने बालबालिकाले खानकै लागि श्रम गर्नुपर्ने वातावरणको अन्त्य हुनुपर्छ । प्रत्येक अभिभावकले बालबालिकाको अधिकारबारे सोच्नुपर्छ, उनीहरूको बालापन बचाउने उपाय खोज्नुपर्छ । बालबालिकाको प्रतिभा पहिचान गरी निखार्ने अवसर विद्यालयले दिलाउनुपर्छ । कानुनले बाल श्रम रोके पनि, व्यवहारमा रोकिएको छैन । यसलाई रोक्न अभिभावक, विद्यालय तथा राज्यले पनि विशेष पहल गर्नुपर्छ । इकान्तिपुरबाट
प्रहरीमा उजुरी परेन, विद्यालयमा पुगे अधिकारकर्मीहरु, छात्रा र शिक्षकलाई सुरक्षा चुनौती
Tags: No Comments
शान्तिपुर (मकवानपुर)/अभिभावकहरुले समेत विद्यालयमा भएको बाल यौन दुव्र्यवहार विरुद्ध नबोल्न भनेपछि बालिकाहरुमाथिको घटनामा न्याय मर्न नदिन मकवानपुरका अधिकारकर्मीहरुले सरोकारवालाको ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।
मकवानपुर जिल्लाको पूर्वी क्षेत्र बागमती गाउँपालिका वडा नं. ८ शान्तिपुरमा अवस्थित जनता माध्यमिक विद्यालय फापरबारीका छात्राहरुलाई सोही विद्यालयमा अध्यापनरत ३ जना शिक्षकहरुमाथि लागेको आरोपको छानविन गर्न मकवानपुराका मानव अधिकारकर्मीहरुले ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।
शिक्षकहरुको व्यवहारमाथि कारवाहीको माग गर्दै मंगलबार विद्यार्थीहरु तोडफोडमा उत्रेपछि बुधबार जिल्लाका अधिकारकर्मीहरु स्थलगत अध्ययनमा गएका थिए । विद्यालयका रुद्रबहादुर बिक, हेमबहादुर बिक, र लोकबहादुर बिकले कक्षा ४ देखि माथिल्लो तहको विद्यार्थीलाई केही वर्षदेखि लगातार यौन दुव्र्यवहार गर्दै आएको अध्ययनका क्रममा पत्ता लागेको अधिकारकर्मीहरुले बताएका छन् ।
ति शिक्षकहरुले कक्षा ४ मा पढ्दादेखि नै आफूहरुलाई नराम्रो छुवाइ गर्दै आएको र आफूले डरको कारण कसैलाई नबताएको हाल कक्षा ७ मा अध्ययनरत एक बालिकाले बताइन् । विद्यालयका बाल क्लबका अनुसार ति शिक्षकहरुबाट करिब ७० जना बालिकाहरु पीडित छन् ।
तर अभिभावक र शिक्षकहरुकै डरको कारण उनीहरु खुल्न सकेका छैनन् । बुधबार अधिकारकर्मीहरुसँग कक्षा ४ देखि ७ सम्मका ३५ जना विद्यार्थीहरुले आफूहरुमाथि नियमित यौन दुव्र्यवहार हुदै आएको बताएका थिए ।
कक्षामा पढाउने क्रममा झ्याल ढोका बन्द गर्न लगाउने, विभिन्न बाहानामा छात्राहरुको संवेदनशिल अंगहरुमा हात लैजाने गरेको र प्रतिकार गर्दा पिट्ने गरेको उनीहरुले बताए । जसले प्रतिकार गर्छ उसलाई ‘बदमास विद्यार्थी’ भन्दै पिट्ने गरेको र जसले चुपचाप सहन्छ उसलाई ‘यो मात्रै ज्ञानी छ’ भन्ने गरेको बालिकाहरुले अधिकारकर्मीहरुलाई बताएका थिए ।

अधिकारकर्मीहरुले सत्य तथ्य बुझनको लागि स्थलगत भ्रमण क्रममा पीडित बालिकाहरु, बालक्लबका सदस्यहरु, अभिभावक, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, विद्यालय प्रशासन, गाउँपालिका अध्यक्ष, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, इलाका प्रहरी कार्यालयलगायतका सरोकारवालासँग घटना बारे जानकारी लिएका थिए ।

पीडितहरुले प्रशासनमा तीन शिक्षकहरुको नाम किटानीसहित कारबाहीको माग गर्दै मिति २०७८ चैत्र ७ गते उजुरी समेत दिइएको र त्यसको न्यायोचित निर्णय नभएको पाइएको स्थलगत रिपोटिङमा सहभागी सिविन नेपाल, बाल हेल्पलाइन नेपाल १०९८ मकवानपुरका व्यवस्थापक झबिन्द्र ज्ञवालीले बताए ।
घटना भएको लामो समय भएको र किटानी उजुरी नै दिएको २ हप्ता नाघ्दा समेत कानून बमोजिम हुनुपर्ने कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढ्न नसकेकोले सरोकारवालाहरु सम्वेदनशील नभएको पाइएको स्थलगत रिपोटिङमा सहभागी माइती नेपाल मकवानपुर प्रमुख माया लामाले बताइन् ।
बालिकामाथि हुने अमानवीय शोषण दुर्व्यवहारको घटनाबारे बुझ्ना जाँदा आफूहरुलाई छात्राहरुसँग बोल्न समेत विद्यालय प्रशासनले रोक्न खोजेको र लामो छलफलपछि छोटो समय बालिकाहरुसँग परामर्श गर्न पाएको हिमराइट्स मकवानपुर प्रमुख कुमारी वाइबाले बताइन् ।
विद्यालयका प्राचार्यको निर्देशन बमोजिम छात्राहरुसँग सोधीखोजी गर्ने महिला शिक्षक र कर्मचारीहरुलाई रिसभाव राखेर ज्यान मार्ने धम्की समेत दिइएको जानकारी प्राप्त भएको उनले बताइन् ।
उज्जवल भविष्य बोकेर विद्यालय गएका छात्राहरुमाथि भएको अमानवीय र जघन्य अपराध विरुद्ध प्रहरी प्रशासनबाट उचित अनुसन्धान गरी पीडित बालिकाहरुको गोपनियता, आत्मसम्मान, मनोसामाजिक अवस्था र सम्वेदनशीलतालाई ध्यानमा राखी दोषीहरुले उन्मुक्ति नपाउने गरी कानून बमोजिम कारबाही र सजायका लागि सम्बन्धित निकायसमक्ष मकवानपुरका बालअधिकार तथा मानवअधिकारकर्मीहरु माग गरेका छन् ।
स्थानीय केही सरोकारवालाको धारणा बुझदा यस समस्यालाई समाधानको निम्ति स्थानीय स्तरमै मेलामिलापको प्रयास गर्न खोजिएको, अभिभावकले पनि आफ्नै बालिकाहरुलाई नबोल्नका लागि दबाब दिएको प्रत्यक्ष देखिएको राडो नेपाल कार्यक्रम संयोजक दिपेन्द्र पाठकले बताए ।
बालिकाहरुको न्यायका लागि अधिकारकर्मीहरुले आफ्नो तहबाट आवश्यक सहजिकरण तथा समन्वय गर्ने बताउँदै मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचबिखन विरुद्धको सञ्जाल संयोजक आरती पाठकले सम्बन्धित सरोकारवालाहरुले संवेदनशिल विषयलाई संवेदनशिल भएर बुझिदिन आग्रह गरिन् ।
नेपालको संविधान २०७२ ले मौलिक हककै रुपमा धारा ३९ को बालबालिका सम्बन्धी हक अन्तर्गत बालबालिकालाई सम्बोधन गरी बालबालिका माथि हुने कुनै पनि शोषणलाई निषेध गरेको छ । प्रचलित मुलुकी अपराध संहिता २०७४ दफा २२४ ले कसैले कसैलाई यौन दुर्व्यवहार गर्न वा गराउन हुँदैन भनेको र दफा २२५ ले कसैले बाल यौन दुरुपयोग गर्न वा गराउन हुँदैन भनेको छ । त्यसै गरी बालबालिका सम्बन्धी ऐन २०७५ को दफा ६६ मा बालबालिका विरुद्धको कसूर अन्तर्गत बालयौन दुव्र्यवहारलाई अपराध मानी दण्ड सजायको समेत व्यवस्था गरिएको छ । उल्लेखित अपराध गर्नेलाई ३ वर्षसम्म कैद र तिस हजार देखि पचहत्तर हजार रुपैयाँसम्म जरिवानाको व्यवस्था गरेको अध्ययनान सहभागी सेलर्डका अधिवक्ता जगन्नाथ सुबेदीले बताए ।
स्थलगत भ्रमणमा गएको टोलीले विद्यालयसँगै इलाका प्रहरी कार्यालय फापरबारी, बागमती गाउँपालिकामा समेत घटनाबारे जानकारी लिएको थियो । टोलीले हेटौंडा फर्केर पत्रकार सम्मेलनमार्फत प्राप्त जानकारी सार्वजनिक गरेको छ ।
स्थलगत अध्ययनमा शान्ति फाउण्डेशन मकवानपुर जिल्ला संयोजक सिता गुरुङ्ग, ग्रामीण महिला सेवा केन्द्र कार्यक्रम संयोजक दीपक न्यौपाने, सञ्चारिका समूह नेपाल बागमती प्रदेश अध्यक्ष सरिता दहाल, नारी सीप सृजना केन्द्र कार्यसमिति सदस्य सर्मिला विश्वकर्मालगायतको उपस्थिती रहेको थियो ।
घटनाको अझै पनि प्रहरीमा उजुरी परेको छैन । प्रहरीमा उजुरी नपरेपछि आरोपित शिक्षकहरु विद्यालयमा बिदा लिएर घर बसेका छन् । घटनापछि आफूहरुलाई चौतर्फी दबाब आएको बालक्लबका प्रतिनिधिहरुले बताएका छन् । यता बालिकाहरुलाई समर्थन गर्न शिक्षकहरुमाथि घाँटी रेट्ने भन्नेसम्मको दबाब आएको बताइएको छ । ‘हामीलाई त जे भयो भयो, हामीलाई साथ दिने मिसहरुलाई पनि मारेर फाल्ने भन्ने सम्मको कुरो छ’ एक छात्राले भनिन् ।
स्थलगत अनुगमनमा गएको टोलीसँग विद्यालयका प्रध्यानाध्यापकले आफू पनि न्यायको पक्षमा रहेको र यसबारे प्रहरीलाई छानविनको लागि आग्रह गर्ने तयारी भएको बताए । विद्यालयले यसअघि बुधबार विहान विद्यालय व्यवस्थापन समितिको सदस्य भानुमाया सोराली मगरको संयोजकत्वमा छानविन समिति बनाएकोमा उक्त छानविन समिति अवैध भएकोले अब, छानविनको जिम्मेवारी प्रहरीलाई दिने प्रध्यानाध्यापक राइले बताए ।
यौन दुर्व्यवहार गरेको आरोपमा विद्यार्थीद्वारा बिद्यालमा तोडफोड,पीडितलाई सुरक्षा चुनौती
Tags: No Comments
मकवानपुर/ पुर्वीमकवानपुर एउटा बिद्यालयमा बिद्यार्थीहरूले तोडफोड गरेर क्षति पुर्याएका छन् ।
आफूहरूमाथि शिक्षकहरूले यौन दुर्व्यवहार गरेको भन्दै मकवानपुर जिल्ला बागमती गाउँपालिका वडा नम्बर ८ मा रहेको जनता माविका बिद्यार्थीहरू तोडफोडमा उत्रेका हुन् । घटना सार्बजनिक भएपछि आफूहरूमाथी सुरक्षा चुनौती भएको पीडितहरूले बताएका छन् ।
जनता माबिका शिक्षकहरू रुद्रबहादुर विक, हेमबहादुर विक र लोकबहादुर विकले फापरबारी-३ का छात्राहरूलाई लामो समयदेखि लगातार यौन दुर्व्यवहार गरेको भन्दै बिद्यालय प्रशासनसमक्ष निवेदन दिएका थिए । निवेदनपछि बिद्यालय प्रशासनले राखेको छलफलमा आफूहरूलाई चित्त नबुझेपछि तोडफोड गरेको छात्राहरूले बताएका छन् ।
बिद्यालयका ३ जना शिक्षकले कक्षाकोठामा रहँदा गलत नियतले संबेदनसिल अंगहरूमा छुने, अपशब्द बोल्ने गरेको बिरुद्व कक्षा ९, १० र ११ मा अध्ययनरत छात्राहरूको आरोप छ । सरहरूको कक्षामा बेन्चको छेउमा समेत बस्न डरमर्दो हुने गरेको छात्राहरूको भनाई छ।
अफूहरूलाई शिक्षकहरू व्यवहार असह्य भएपछि छात्राहरूले १४ चैतमा शिक्षक रुद्रबहादुर विक, हेमबहादुर विक र लोकबहादुर विकविरुद्ध विद्यालयमा निवेदन दिएका थिए।
निवेदनपछि छलफल गर्न मंगलबार विद्यालय परिसरमा बैठक बसेको थियो। बैठकमा भएको छलफलमा चित्त नबुझेको भन्दै विद्यार्थीहरूले विद्यालयमा तोडफोड गर्दै तालाबन्दी गरेका प्रधानाध्यापक बसन्त राईले जानकारी दिए।
तोडफोड पछि विद्यालयमा सुरक्षा दिइरहेको इलाका प्रहरी कार्यालय फापरबारीका प्रहरी निरीक्षक कमल लुंगेलीका अनुसार शिक्षकहरू बिदामा रहेकाले पक्राउ गर्न सकिएको छैन । यसबारे जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुर सहीत जिल्लाका अधिकारकर्मी संघसंस्थामा उजुरी प्राप्त भएको बताईएको छ ।
मकवानपुरका प्रहरी उपरीक्षक सुरेन्द्र बहादुर गुरुङले विद्यालयमा तोडफोड भएको खबर आएपछि इलाका प्रहरी कार्यालय फापरबारीबाट प्रहरी परिचालन गरिएको बताए।
तोडफोडबाट १५ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति भएको प्रध्यानाध्यापक राईले बताए । आफूहरूलाई नियमितरूपमा दुर्व्यवहार भएपछि आन्दोलनमा उत्रेर बिद्रोह गर्नु परेको विद्यार्थीहरूले बताएका छन् । घटनाबारे आज कार्यालयमा जानकारी प्राप्त भएको र यसबारे अनुसन्धान भइरहेको सिविन बाल हेल्पलाईन मकवानपुरले जनाएको छ । घटनाबारे मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचविखन विरुद्धको जिल्ला सन्जालले पनि आफ्नो ध्यानाकर्षण भएको र घटनाबारे भोलि स्थलगत रूपमा अनुसन्धानको काम सुरू गर्ने बताएको छ ।
स्थानीय शिक्षक र स्थानीय विद्यार्थी भएकोले पनि उजुरीपछि उनीहरूले सुरक्षित रहन डर भएको बताए । “हामीलाई समर्थन गर्दै दुर्व्यवहार विरुद्धमा आवाज उठाउने अरू साथीहरू र सरहरूलाई पनि गाउँमा बस्न डरमर्दो भो” एक छात्राले भनिन् “हामीले गलत कदमलाई गलत भनेका हौ, ति सरहरूलाई कारवाही होस् ।”
जनता माबि हेटौंडाबाट ६५ किमी पुर्वमा पर्दछ ।