मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर १३ कि पुतलीमाया स्याङबोलाई कोशिश संस्थाले घरेलु साना उद्योग संचालनका लागि सहयोग गरेएकाे छ ।
बिउ पुँजी सामग्री व्यक्तिको सिप पहिचान,आवश्यकता, इच्छाशक्ति, स्रोत नक्सांकन, बजार ब्यवस्थापनलगायतकाे सुनिश्चिततालागि स्याङ्वोलाई सहयोग हस्तान्तरण गरिएको काेशिश मकवानपुर पैरवी अधिकृत सुनिरा लामाले बताइन् । हेटौडा १३ नम्बर वडा सदस्य दावा लामाले स्याङबोलाई जिविकोपार्जनका लागि समाग्री प्रदान गरे ।
काशिशले उनलाई कपासको बत्ती बनाउनका लागि कपास र बाँस जस्ता सामन सहयोग गरिएको कोशिशको सामुदायिक अभियानकर्ता सीता घलानले जानकारी दिइन् । जिविकोपार्जनका लागि सामग्री उपलब्ध गराइ दिएकोमा कोशिश र पाल्मोसाथीसँगी समुहका सदस्यलाई स्याङ्वोले धन्यवाद दिदै कपासको बत्ती बनाएर आफू व्यस्त रहंदै आयआर्जन गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास लिएको बताइन् । सहयाेग प्राप्त कामलाई निरन्तरता दिने उनले प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन् ।
‘मनोसामाजिक समस्या जसलाई पनि हुन सक्ने भएकोले यसलाई विकराल रुपमा लिन हुदैंन्’ कोशिशको महासचिब सीता ओझाले भनिन् ‘ म आफै मनोसामाजिक समस्या रहेको व्यक्ति भएकाेले औषधी सेवन हाम्रो लागि लठी मात्र हो, हामी आफैं मनबाट खुशी रहनु पर्छ ।’ ‘मनोसामाजिक समस्यामा जो कोहि पनि पर्नसक्छ, फरक यति हो कसैले खुलेर बताउनु हुन्छ’ उनले भनिन् ।
वडा सदस्य दावा लामाले हरेक व्यक्तिमा फरक-फरक सिप हुने भएकाेले सिपलाई प्राथमिकता दिनसक्दा धेरै प्रकारको समस्या समाधान हुने बताए । उद्यम गर्ने, व्यस्त रहने गर्नाले मानसिक स्वास्थ राम्रो हुने भएकोले सीप सिकेर दक्ष बन्न उनले आग्रह गरे । सीप सिक्न र बीउ पुँजीको सहयोगको लागि वडा कार्यालय सधै तयार रहेको उनले बताए । ‘आगामी दिनमा मनोसामाजिक विषयलाई प्रथामिकतामा राखि कार्यक्रम तथा योजना बनाई काम गर्नेछौं’ उनले भने ‘कोशिशसँग सहकार्य, समन्वय गर्न वडाले अभिभावकत्व ग्रहण गर्न तयार छ ।’
वडा सदस्य दावा लामा, कोशिश कार्यसमितिको महासचिब सीता ओझालगायत पाल्मो साथीसंगी समुहका सदस्य र कोशिश फिल्ड अफिसका कर्मचारीको उपस्थितिमा स्याङबोलाई सहयोग उपलब्ध गराईएको कोशिश मकवानपुरको पैरवी अधिकृत सुनीरा लामाले जानकारी दिइन् ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशकाे धादिङ जिल्लाकाे रुबीभ्याली गाउँपालिकामा स्वास्थ्य शविर भएकाे छ । प्रदेश स्वास्थ्य मन्त्रालय जनस्वाथ्य कार्यालय धादिङको आयोजना र रुबीभ्याली गाउँपालिकाको ब्यबस्थापनमा समन्वयमा धादिङको विकट क्षेत्रमा रहेकाे रुबीभ्यालीमा ३ दिने स्वास्थ्य शिविर भएको हाे ।
शिविरमा बिभिन्न रोगका बिशेषज्ञ सहितको डाक्टरहरुद्वारा जाच तथा अन्य सेवाहरु प्रदान गरिएको थियो । शिविरमा हार्डजोर्जी तथा नशारोग, स्त्रीरोग सम्बन्धी, भिडियो एक्सरे सेवा, दन्त चिकित्सा सेव, नेत्र चिकित्सक द्वारा आँखा परिक्षण तथा तथा उपचार सेवा, बालरोग उपचार तथा ब्यबास्थापन, जनरल फिजिसियन द्वारा परिक्षण तथा उपचार सेवा,आयुर्बेद सेवा, पाठेघरको मुखको क्यान्सर स्क्रिनिङ गर्ने,स्वास्थ्य आमा समुहमा पोषण मुख स्वास्थ्य तथा हातको सरसफाई बारे अन्तरक्रिया कार्यक्रम, विद्यालयको विद्यार्थीहरुको पोषण मुखको सरसफाई तथा हात धुने तरिकाबारे सिकाईरअन्तरक्रिया लगायतका सेवाहरु प्रदान गरिएको थियो ।
कार्यक्रमम ७३० जनाले उपचारात्मक सेवा पाएका थिए भने सेर्तुङ र तिप्लिङका समेत गरी १२५ जना आमालाई स्वास्थ्य शिक्षा दिइएको थियो । त्यसै गरी १०५ जना विद्यार्थीलाई विभिन्न विषयमा स्वास्थ्य शिक्षा प्रदान गरिएको थियो ।
बागमती प्रदेशका स्वास्थ्य मन्त्री थापाले रुबिभ्याली गाउँपालिका लाई १ थान ग्रामीण अल्ट्रासाउन्ड मेसिन र २ थान अक्सिजन कन्सल्ट्रेटर हस्तान्तरण गरेका छन् । मन्त्री थापाले स्वास्थ्य सेवा दुर्गम देखि सुगम क्षेत्रमा पुर्याउने बताए । ‘स्वास्थ्य सेवा हरेक नागरिकको अधिकार भएको भन्दै यसको बिस्तारमा मन्त्रालयले काम गरिरहेको मन्त्री थापाले भने ।
बागमती प्रदेशका स्वास्थ मन्त्री किरण थापाको प्रमुख आतिथ्यता तथा रुबीभ्याली गाउँपालिका अध्यक्ष रामसिंह तामाङको अध्यक्षता कार्यक्रम भएको कार्यक्रममा पुर्व मन्त्री एवम् प्रदेश सभा सदस्य डम्बर तामाङ, रुबीभ्याली गाउँपालिका उपाध्यक्ष फेलामा तामाङ, जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला निर्देशक नारायण कार्की, बागमती प्रदेश स्वास्थ मन्त्रालयका चिकित्सक महाशाखाका प्रमुख डा खगेश्वर गेलाल, धादिङ अस्पतालका निमित्त मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा गगन अधिकारीलगायतको सहभागिता थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ७ मा संचालनमा रहेकाे सीआशा फाउण्डेसनमा कानकाे परीक्षण शिविर संचालन भएकाे छ । शुक्रबार फाउण्डेसनका बालबालिका र अभिभावकको कानकाे परीक्षण शिविर भएकाे हाे ।
किवानिज क्लब मकवानपुरको आयोजनामा विद्यालयमा अध्ययन गर्ने बालबालिका तथा अभिभावकाे कानकाे परीक्षण शिबिर संचालन गरिएकाे थियाे । क्लब मकवानपुरका वर्ष २०२४/२५ का अध्यक्ष पवन खड्काको सभाध्यक्षतामा भएको कार्यक्रमको उद्घाटन गर्दै किवानिज क्लव नेपालका निवर्तमान गभर्नर तीर्थकुमार सिंहले बालबालिकाको क्षेत्रमा काम गर्ने उक्त संस्था सन् २०१५ देखि नेपालमा सक्रिय रहेको बताए ।
‘संस्थाले १८ वर्ष मुनीका बालबालिकालाई शिक्षा,स्वास्थ्य,खेलकुद,नेतृत्व विकास लगायतका क्षेत्रमा सघाउँदै आएकाे छ’ उनले भने । मानिसका लागि आँखा, कान, मुटु जस्ता महत्वपूर्ण अंगको अवस्थाबारे समयमै जानकारी लिन सके भविश्यमा ठूलो नोक्सानी हुनबाट जोगिाउने बताउँदै सिंहले भने–‘यस्तो शिबिर दुर्गम क्षेत्रका बालबालिकालक्षित गरी संचालन गर्नु जरुरी छ ।’
हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर २ का अध्यक्ष बिष्णुगोपाल महर्जनले बालबालिकालाई आफ्नो कान कमजोर छ भन्ने कुरा थाहा नहुने भएकोले शिबिर आवश्यक रहेको बताए । उनले बालबालिकाको आँखा, कान जस्ता अंगको परीक्षण गर्ने शिबिरको आयोजना गरी विद्यालयले पुण्यको काम गरेको बताए ।
कार्यक्रममा किवानिज नेपालका भाइस गभर्नर रामहरि सुबेदी, किवानिज नेपालका सचिव शिबबहादुर काफ्ले, किवानिज चाइल्ड फण्ड चियरपर्सन गोपीमान श्रेष्ठ, डिभिजन ३ का साउथ एलटी गभर्नर डा. अनुपमा श्रेष्ठले यस्ता शिबिरले बालबालिकालाई स्वस्थ्य रहन सहयोग पुर्याउने जानकारी दिएका थिए । शिविरमा मकवानपुर सहकारी अस्पतालका इएनटी बिशेषज्ञ डा. इन्क्लव ढुंगानाको टोलीले सहजीकरण गरेकाे हाे ।
शिविरमा कान परीक्षण गरिएका बालबालिका तथा अभिभावकलाई निःशुल्क औषधि वितरण गरिएको थियो । नेपालगंजस्थित आइडियल फर्मासिटिकल्स प्रालिले औषधि सौजन्य गरेको किवानिज क्लबका मकवानपुरका संस्थापक अध्यक्ष तीर्थराज पराजुलीले जानकारी दिए । किवानिज क्लब मकवानपुरका कोषाध्यक्ष ईश्वर रिजालले सहजीकरण गरेको कार्यक्रममा किवानिज क्लव हेटौंडाका अध्यक्ष गंगाप्रसाद पौडेल, किवानिज क्लब मकवानपुरका उपाध्यक्ष भानुभक्त आचार्य, सचिव भीमप्रसाद फुँयाल (दिनेश), केसीएफ चियरपर्संन रामचन्द्र बर्तौला, पीआर मार्केटिङ रीता पराजुली, मकवानपुर सहकारी अस्पतालका प्रशासन प्रमुख रामचन्द्र रेग्मी, सी आशा फाउण्डेसनका शैक्षिक संयोजक शान्ति चौलागाईलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडा सामुदायिक आँखा अस्पतालको सेवा प्रारम्भ भएको १६ वर्ष पुरा भएकाे छ । नेपाल आँखा कार्यक्रम तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठानको पहिलो शाखाको रुपमा हेटौडामा सामुदायिक आँखा अस्पताल स्थापना भएको हो ।
हेटौडा पश्चात भक्तपुर र निजगढमा पनि आँखा अस्पतालकाे शाखा विस्तार गरी सेवा प्रदान गरिदै आएकाे छ । २०६५ मंसीर ५ गते अष्ट्रेलियन राजदुत ग्राहम लेडले हेटौंडा साुमदायिक आँखा अस्पतालको उद्घाटन गरेका थिए । अस्पतालमा स्थापनाकालदेखि हालसम्म ८ लाख ९३ हजार जनाले सेवा लिएकाे अस्पतालका प्रवन्धक सुधिर श्रेष्ठले जानकारी दिए ।
अस्पतालमा हालसम्म ६० हजार मोतिविन्दुका बिरामीको शल्यक्रिया भएको छ । बिभिन्न क्षेत्रमा निशुल्क आँखा शिविर संचालन गरेर २२ हजारको निशुल्क शल्यक्रिया गरिएको उनले बताए ।अस्प्तालमा आँखा जाँच, चश्मा जाँच, शल्यक्रिया सेवा, औषधि सेवा प्रदान गरिदै आईरहेको छ । यसका साथै आँखा स्वाथ्य सम्बन्धी जनचेतना प्रदान गर्न बिभिन्न समयमा शिक्षक, स्वास्थ्य कार्यकता, महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका, कारखानाका कामदार लगात बिभिन्न समुहलाई तालिम गोष्ठी आयोजना गर्दै आएको छ । प्रवन्धक श्रेष्ठका अनुसार अस्पतालसम्म आँखा उपचारकाे सेवा लिन आउन नसक्नेहरुलाई ग्रामीण क्षेत्रमा नै पुगी निःशुल्क आँखा शिविर पनि आयोजना गर्दै आएकाे छ ।
अस्पतालले मकवानतपुरकाे थाहा नगरपालिका, मनहरी गाँउपालिका र बागमती गाँउपालिकासँग समन्वय गरेर सामुदायिक आँखा केन्द्र संचालन गरेको उनले बताए ।त्यसैगरी ईन्द्रसरोवर गाँउपालिका, कैलाश गाँउपालिका र बकैयाँ गाँउपालिकासँगको सहकार्यमा ग्रमीण आँखा केन्द्र पनि संचालन गरी ग्रामिण भेगका जनतालाई आँखा स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्दै आई रहेको छ । यसैगरी राक्सिराङ्ग, भीमफेदी र मकवानपुर गढी गाँउपालिकामा पनि ग्रामीण आँखा केन्द्र स्थापनकोलागि पहल भइरहेकाे उनले बताए । आँखा अस्पतालमा दैनिक करिब तीन सयजनाले सेवा लिने गरेका छन् ।
दैनिक बिहान ६ बजेदेखि साढे ११ बजेसम्म टोकन लिएर बहिरंग सेवा एक सय ५० रुपैयाँ शूल्कमा लिन सकिने व्यवस्था छ । बहिरंग सेवा बिहान साढे ८ बजेबाट सुरु हुन्छ भने दिउँसो ३ः३० बजेबाट विस्तारित सेवामा चार सय ५० रुपैयाँको टिकटमा आँखाको परीक्षण गराउन पाउने व्यवस्था गरिएको छ । माेवाइलबाटै पनि टिकट लिने सुविधा अस्पतालले दिदै आएकाे छ ।
अस्पताल परिसरमा शल्यक्रियाकाे लागि भनेर छुट्टै भवन निर्माण कार्य सुरु हुँदैछ भने न्यून दृष्टि भएका बालबालिकाहरुका लागि पनि छुट्टै सेवा प्रदान गर्ने योजना रहेको श्रेष्ठले जानकारी दिए ।
मकवानपुर। मधेश प्रदेशकाे बारा जिल्लामा आँखा अस्पताल सञ्चालनमा आएको छ । बाराकाे निजगढ नगरपालिकामा तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठान र फ्रेड हलोज फाउण्डेसन अष्ट्रेलियासँगको साझेदारीमा तिलगंगा सामुदायिक आँखा अस्पताल संचालनमा आएकाे हाे ।
बारा जिल्लाको पहिलो सामुदायिक आँखा अस्पतालकाे मधेश प्रदेशका मुख्य मन्त्री सतिस सिहले २८ कार्तिक २०८१ मा अस्पतालकाे उदघाटन गरेसँगै सेवा सुचारु भएको छ । करिव ३० करोडको लागतमा बनेको अस्पतालमा हरेक वर्ष ५५ हजार बिरामीलाई उपचार प्रदान गर्न सक्ने क्षमता रहेको बताइएकाे छ ।
मुख्यमन्त्री सिंहले आँखा अस्पतालले आँखा उपचारको लागि मात्र नभएर मेडिकल टुरिजमको लागि पनि योगदान दिने बताए । निजगढ नगरपालिकाका मेयर सुरथ पुरीले भने ‘राम्रो आँखा उपचार भन्नासाथ तिलगंगा भनेर सम्झिथ्यौ जसको लागि काठमाडौं कि हेटौडा जानुपर्थ्यो तर अहिले तिलगंगा हाम्रै आगँनमा आएको छ । हामी निजगढवासी र वरिपरि क्षेत्रका लागि यो एकदमै खुशीको क्षण र ठूलो उपलब्धी हो ।’
तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठानका संस्थापक तथा कार्यकारी निर्देशक डाक्टर सन्दुक रुइतले यो भेगमा गुणस्तरीय, सर्वशुलभ र पहुँच योग्य अस्पताल ल्याउने हाम्रो सपना साकार भएको बताए । ‘यो अस्पताल, द फ्रेड हलोज फाउन्डेशनको लागि नयाँ अध्यायको शुरुआत हो, जसले तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठान, स्थानीय साझेदार र समुदायहरूसँग एक मजबुत र दिगो सम्बन्ध स्थापित गरेको छ’ द फ्रेड हलोज फाउन्डेशनका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत इयान विशार्टले भने ।
निजगढ नगरपालिकाले उपलब्ध गराएको १० कठ्ठा जमिनमा करिब १९ करोड लागतमा आँखा अस्पताल निर्माण गरिएको हेटौंडा सामुदायिक आँखा अस्पतालका प्रबन्धक सुधीर श्रेष्ठले जानकारी दिए । निजगढ आँखा अस्पतालमा वरिष्ठ नेत्र स्वास्थ्य विशेषज्ञको नेतृत्वमा आकस्मिक र बहिरंग सेवाका साथै शल्यक्रिया सेवा समेत प्रदान गरिने उनले बताए । ‘अनौपचारिक रुपमा सेवा सुरु गरेको आँखा अस्पतालमा करिब ४ हजार ५ सय जनाले बहिरंग सेवा लिएका र ३ सय २४ जनाकाे आँखाको शल्यक्रिया गरिएकाेछ’ उनले भने ।
आगामी पाँच वर्षमा, यो अस्पतालले मधेश प्रदेशबाट अनुमानित २ लाख ७४ हजार आँखा बिरामीको उपचार गर्ने लक्ष्य लिएको छ । यो अस्पतालले प्रत्यक्ष वा परोक्ष रुपमा यस क्षेत्रका ३० लाख भन्दा बढि व्यक्तिहरूमा गुणस्तरिय आँखा सेवाको पहुँच विस्तार गर्ने आकंलन गरिएको छ ।
मधेश प्रदेशमा आँखाका विरामीकाे संख्या उल्लेख्य रहेकाले निजगढलाई उपयुक्त स्थान मानेर हेटौंडाको सामुदायिक आँखा अस्पतालकै ढाँचामा अस्पताल निर्माण गरिएको हाे । नेपालमा करिव ९३ हजार ३०० जना दृष्टिविहिन र करिव ७ लाख ८२ हजार ७०० जनाले कुनै न कुनै प्रकारको दृष्टि समस्या सहित जीवन व्यतित गरिरहेकाे तथ्याङ्क छ । अन्धोपनको भार मधेश प्रदेशमा देशकै दोस्रो उच्चतम स्थानमा रहेको तथ्याङ्कले देखाउँछ । यद्यपी ८० प्रतिशत दृष्टि समस्याको उपचार सम्भव हुने गरेकाे छ । नेपालमा अन्धोपन र न्यून दृष्टिको प्रमुख कारण मोतिविन्दु हो ।
अन्धोपन भएका मध्ये अनुमानित ६६.८ प्रतिशत व्यक्ति मोतीविन्दुको कारणबाट भएको देखिन्छ । नेपालमा महिलामा पुरुषको तुलनामा दुई तिहाई बढी दृष्टिविहिन वा दृष्टिको समस्या रहेकाे बताइन्छ ।