मकवानपुर/महिला सशक्तिकरण तथा गरीबी निवारण समुह नेपालले मकवानपुरको बकैया गाँउपालिकालाई कृषि सामग्री सहयोग गरेको छ । समूहले गाउँपालिकालाई १० ओटा हाते ट्याक्टर, ६ वटा विषादी छिट्ने मिसेन, एउटा धान काट्ने मेसिन र एउटा च्याउ बनाउने मेसिन हस्तान्तरण गरेको हो ।
संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम अन्तरगत सामग्री सहयोग गरिएको हो । कृषि सामग्री हस्तान्तरण गर्दै समुहकी अध्यक्ष ईन्दिरा न्यौपानेले कृषिमा आधुनिकिकरण गर्दै उत्पादन बृद्धि गर्न संस्थाले सहयोग गरेको बताइन् । यस्तै संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रमका फिल्ड अधिकृत धनबहादुर चन्दले सरकारले अघि सारेको नीति अनुसार कृषिमा आधुनिकीकरणका माध्यमबाट मानिसलाई स्वरोजगार बनाउदै आर्थिक विकासमा सहयोग गर्न जमर्को गरेको बताए ।
गाउँपालिकाका अध्यक्ष दामोदर खनालले गरीबी निवारण समुहले सरकारले गर्न खोजेको काममा सहयोग गरी योगदान पु-याएको बताए । उपकरण वितरण कार्यक्रममा गाँउपालिका उपाध्यक्ष सरला बोलाखे, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत लक्ष्मण पुडासैनीलगायतको उपस्थिती थियो ।
मकवानपुर / उत्पादन तथा रोजगारी सिर्जनाका लागि सहुलियतपूर्ण ऋण लगानी गर्ने उद्देश्यले बागमती प्रदेश सरकारले ३ अर्बको कोष स्थापना गरेको छ । बैंक मार्फत सहुलियत दरमा ऋण प्रदान गर्न कृषि विकास बैंक लिमिटेड तथा साना किसान लघुबित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडसँग प्रदेश सरकारले विहीबार सम्झौता गरिएको छ ।
प्रदेश सरकारले विनियोजन गरेको ३ अर्बको कोषलाई बैंकमार्फत अधिकतम् ३ प्रतिशतको सहुलियतपूर्ण व्याजदरमा वितरण गर्नको लागि विहीबार सरकार र कृषि विकास बैंक तथा साना किसान लघुवित्त वित्तीय संस्थाबीच सम्झौता भएकाे हो । यो सम्झौताको तत्काल कार्यान्वयन गरिने प्रदेश सरकारले जनाएको छ ।
प्रदेश सरकारले शुरु गर्न लागेको युवा उद्यमशील कर्जा प्रवाह कार्यक्रमलाई मूर्तरुप दिन प्रदेश सरकार र कृषि विकास बैंक तथा साना किसान विकास बैंकबीच सम्झौता गरिएको हो । प्रदेश सरकारले रोजगारी सिर्जना, पर्यटन प्रबर्द्धन तथा उत्पादन वृद्धि गराउने उद्देश्यले सञ्चालन गर्न लागेको युवा उद्यमशील कर्जा प्रवाह कार्यक्रममा दुई सरकारी बैंकहरुसँग सहकार्य भएको हो ।
प्रदेशका युवाहरुमार्फत प्रस्ताव आह्वानगरी कृषि, उद्योग, व्यापार व्यवसाय, रोजगारी, उत्पादन, पर्यटन, शैक्षिक कार्यक्रम, लघु तथा साना उद्योग, वन तथा वातावरणजन्य उद्योग, फोहोरमैला व्यवस्थापन, सामाजिक क्षेत्रसँग सम्बन्धित उद्योगलगायतमा बैंकमार्फत कर्जा लगानी गरी रोजगारी सिर्जना गर्ने तथा स्वरोजगार बनाउने कार्यक्रमका लागि सहुलियतपूर्ण व्याजदरमा ऋण उपलब्ध गराउन ३ अर्बको कोषको लागि बजेट व्यवस्था गरिएको छ ।

प्रदेश सरकारले प्रदेशभित्र रोजगारी सिर्जना गर्न तथा उत्पादन वृद्धिगर्न उद्यमशीलता गर्न चाहने नागरिकहरुका लागि सहुलियतपूर्ण व्याजदरमा ऋण उपलब्ध गराउने भएको हो । सरकारले कृषि, उद्योग, व्यापार व्यवसायसँग सम्बन्धित कार्यक्रमका लागि ऋण लगानीगर्ने कार्य व्यवस्थित, सरल, सहज, प्रभावकारी र पारदर्शीरुपमा सञ्चालन गर्न कार्यविधि समेत पास गरेको छ ।
कार्यविधि अनुसार स्थानीय तहले सिफारिस गरेका आर्थिक रूपमा विपन्न, सीमान्तकृत समुदाय तथा लक्षित वर्गका नागरिकहरुका लागि तोकिएको बैंकमार्फत कर्जा प्रवाह गरिने छ । नागरिकलाई कर्जा प्रदानगर्नका लागि सरकारले ३ अर्बको कोष निर्माण गरेको आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री कैलाश ढुड्डेलले जानकारी दिए ।
कृषि विकास बैंकमार्फत हुने लगानीले देशमा रोजगार, व्यवसाय तथा उत्पादन समेत बढ्ने सरकारले अपेक्षा गरेको छ । लगानी पश्चात सरकारले बेरोजगार युवा जनशक्तिहरुलाई रोजगारमा आवद्ध गर्ने, फोहरमैला व्यवस्थापन गर्ने, महिला तथा दलित समुदायको उद्यमशीलतालाई प्रबद्र्धन गर्ने, उत्पादनशील कार्यक्रमको लागि लगानी प्रबद्र्धन गर्ने, कोरोना भाइरसको महामारीबाट प्रभावित कृषि, पर्यटन एवं रोजगारी मूलक घरेलु तथा लघु उद्योग व्यवसायीलाई पुनरुत्थान गरिने छ । सहुलियतपूर्ण व्याजदरमा ऋण लगानी कार्यक्रम कार्यान्वयनको नीतिगत विषयमा आवश्यक निर्देशनका लागि सम्बन्धित मन्त्रालयका मन्त्री संयोजक हुनेगरी निर्देशक समिति रहने छ ।
यसैगरी ऋण लगानी प्रकृया सहजीकरण तथा समन्वय गर्नका लागि सम्बन्धित मन्त्रालयका सचिव संयोजक रहनेगरी समिति बनाइएको जनाइएको छ । सरकारले यसअघि अनुदानकोरुपमा लागानी गर्ने गरेको भएपनि त्यसको प्रभावकारिता कम भएकोले लाभग्राहीलाई अपनत्व हुनेगरी कर्जाको रुपमा लगानी गर्न लागिएको जनाइएको छ । यसो गर्दा कोषमा रकम रहिरहने र उत्पादनको क्षेत्रमा काम पनि हुने विज्ञहरुको ठम्याइ छ ।
एउटै रकमले पटक पटकगरी धेरै लाभग्राहीहरुलाई सेवा दिन सकिने तथा व्याजमार्फत कोष पनि क्रमशः वृद्धि हुँदै जाने भएकोले प्रदेश सरकारले शुरु गर्न लागेको कार्यक्रम उपयोगीहुने जनाइएको छ । बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले सहुलियतपूर्ण ऋण लगानी कार्यक्रम प्रदेशको आर्थिक रुपान्तरणको महान योजना रहेको बताएका छन् । बागमती प्रदेशको आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयले विहीबार हेटौंडामा बैंकहरुसँग सम्झौता पत्र हस्ताक्षर कार्यक्रम गरेको हो । कार्यक्रममा बोल्दै मुख्यमन्त्री पौडेलले सरकारको यो अभियान सही कार्यान्वयन हुन सके देशको रोजगार र उत्पादनको क्षेत्रमा ठूलो प्रभावपर्ने बताए ।
मुख्यमन्त्री पौडेलले विगतमा केन्द्र सरकार, प्रदेश सरकार, स्थानीय सरकार तथा अन्य निकायहरुबाट उत्पादन तथा रोजगार वृद्धिका लागि भनेर गरिएको लागनीको ठूलो हिस्सा अनेकन प्रकारले खेर गएको उल्लेख गर्दै सहुलियतपूर्ण ऋणको कार्यक्रमले त्यो अनावश्यक लगानीलाई रोक्ने र वास्तविक उद्यमीहरुलेमात्र रकम लिने बताए । सानासाना उद्यम गरेर स्वरोजगार बन्न चाहनेहरुका लागि सरकारको कार्यक्रम उपयोगी हुने भन्दै पौडेलले कामगर्न चाहनेहरुका लागि प्रदेश सरकार सारथि बन्ने बताए ।
कार्यक्रममा प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री कैलाश ढुंगेलले सरकारको तीनखम्बे अर्थनीतिको सफल कार्यान्वयन गर्न तथा समृद्ध नेपाल, सुखी नेपालीको अवधारणालाई पुरागर्न कार्यक्रम अघि सारिएको बताए । प्रदेशका प्रमुख सचिव डा. मानबहादुर विश्वकर्माले सकारात्मक परिणामको आशासहित अगाडि सारिएको कार्यक्रम केही महत्वकांक्षीसमेत भएकोले सबै निकायको समन्वयमा मात्र कार्यक्रम सफल हुने धारणा राखे ।
कार्यक्रममा नेपाल राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि सिवाकोटी, कृषि विकास बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिलकुमार उपाध्याय, साना किसान लघुवित्त वित्तीय संस्थाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत डा. शिवप्रसाद कोइरालालगायतको उपस्थिती थियो ।
मकवानपुर / लामो समय स्थानीय जनप्रतिनिधि विहिन रहेको अवस्थामा ग्रामिण क्षेत्रको विकास ठप्प रह्यो । जनप्रतिनिधि निर्वाचित भएर आएपछिको केही समय विधि तथा नीति निर्माणलगायतको लागि बित्यो । अब विस्तारै ग्रामिण तथा शहरी क्षेत्रमा स्थानीय सरकारको भौतिक उपस्थिति देखिन थालेका छन् ।
स्थानीय नागरिकहरुले आफूहरुको आवश्यकताको रुपमा पहिचान गरेका विकास निर्माणको गतिविधि मार्फत स्थानीय सरकारले आफ्नो भौतिक उपस्थिति देखाउन थालेको हो । स्थानीय वासिन्दाको माग अनुसार धेरै जसो क्षेत्रमा सडकको विस्तार भएको जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरले जनाएको छ । यसैगरी विजुलीबत्ती विस्तार, विद्यालयहरु भवनहरु निर्माण तथा मर्मत, पाटीपौवा देवालयहरु निर्माण, सडक बत्तीको व्यवस्थाहरुमा स्थानीय सरकारमा माग बढी आउने गरेको छ ।
संसद विकास कोषको बजेट पनि अधिकांश सडक विस्तारमा नै खर्च हुने गरेको छ । केही महिना अगाडि मकवानपुर जिल्लाको भिमफेदी गाउँपालिका–८ पुगेको प्रतिनिधि सभा सदस्य विरोध खतिवडासँग स्थानीयहरुले पक्कि सकडसँगै सडकको माग गरेका थिए । सांसद खतिवडाले हालैमात्र उक्त क्षेत्रमा सडक निर्माणको लागि शिलान्यास गरेका छन् ।
गाउँगाउँ सम्म सडक पु¥याउने लक्ष्य सहित काम गरिरहेका भिमफेदी गाउँपालिकाको ७ र ८ हुदै कान्तिलोकपथ जोड्ने सडकको शिलान्यास गरिएको छ । गाउँपालिकाको कोगटे र धार्के हुदै कान्तिलोकपथ जोड्ने सडकको प्रतिनिधि सभा सदस्य बिरोध खतिवडाले शिलान्यास गरेका हुन् ।
गाउँको उत्पादन शहरसम्म पु¥याउने र शहरसँग सहज पहुँचका लागि पालिकाले आन्तरिक स्रोत परिचालन गरी निर्माण गर्न लागेको सडकबाट स्थानीयलाई ठुलो राहत मिल्ने बताइएको छ । महाभिरसम्म पुगेको सडकलाई थप विस्तार गर्ने गाउँपालिकाले भ्याट सहित ७५ लाख ९८ हजार २ सय ९७ रुपियाँको लागतमा सडक निर्माण थालेको हो ।
ठेक्का मार्फत निर्माण थालिएको सडकको काम हेटौंडाको शास्वत कन्ट्रक्सनले गर्ने छ । शिलान्यास गर्दै सांसद खतिवडाले सडकले गाउँलेको जीवनमा परिवर्तन ल्याउने विश्वास व्यक्त गरे । सडकसँगै यहाँको उत्पादन बजारसम्म जाने र गाउँमा आर्थिक उपार्जनमा जनताको सहभागिता बढ्ने उनको भनाई थियो । उमेरले ७७ बर्ष पुगेका भिमफेदी गाउँपालिका—८ महभिरका देवानसिं गोले आफ्नो घरै छेउमा आइपुका सांसद खतिवडासँग खुसि हुँदै भने ‘यो जुनिमा घरछेउको सडकमा गाडी गुडेको देख्न पाइन्न कि भन्ने थ्यो,देख्न पाएँ, आज धेरै खुसि छु ।’
उनले सडक अभाबका कारण गाउँबाट बजार धाउनु परेको विगत स्मरण गरे । सडक सञ्जालले गाउँलाई छोएकोमा उनले खतिवडालाई मुस्कुराउँदै धन्यवाद भने । सडकसञ्जालले नजोडिएका कारण गाउँका कति मानिस मोटरै नदेखि बिते, कति समयमा उपचार नपाएर ज्यान गुमाए अब सडकसँगै गाउँमा खुसी आएको उनले बताए । ढल्कदो उमेरमा गाउँसम्म सडक आयो, अब गाडिसँगै अन्य सुबिधा गाउँसम्म आउछ भन्दै उनले खुसी व्यक्त गरे ।
जिल्ला सदरमुकाम त टाढाको कुरा गाउँपालिका भिमफेदीसम्म पुग्नका लागि एकदिनको यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यताबाट गाउँले मुक्त भएका छन् । भिमफेदी गाउँपालिकाले २ बर्ष लगाएर डेढ करोडको लागतमा गाउँसम्म बाटो पु¥याएपछि महभिर, बाह्रघरे सहित गाउँका ३ सय घरका वासिन्दा लाभाम्बित भएका छन् । शहरसम्म पहँुच नभएका स्थानीयले गाडिको समेत नदेखि बिते अब गाउँबाटै गाडि चढेर बजारसम्म आउने अवस्था बनेको छ ।
भिमफेदी—कोगटे—देउराली—सिस्नेरी सडक खण्डको भिमफेदी—७ मेलटारबाट गाउँपालिकाले ८ किलोमिटर लामो सडक निर्माण गरिदिएपछि गाउँलेको गाडि देख्ने र सवारी चढेर हिड्ने सपना साकार भएको हो । हामीले अहिले बाटो गाउँसम्म आउने कल्पना समेत गरेका थिएनौं ६६ बर्षिय दिलबहादुर घलानले भने ‘गाउँसम्म जाने सडक खण्डमा पर्ने चक्कुभीर चिरेरै बाटो गाउँसम्म बाटो आउँने कुरा सोचेका पनि थिएनौ ।’
हिड्नपनि मुस्किल हुने भिर काटेर गाउँपालिकाले बाटो निर्माण गरेपछि गाउँमा सवारीसँगै गाउँको उत्पादन शहरसम्म ल्याउने अवस्था बनेको छ । बोकेर स्वास्थ्य संस्थासम्म लैजान नसक्दा धेरै बिरामीले उपचारको अभाबमा ज्यान गुमाएको वडा सदस्य सिता थिङले बताइन् । ‘अब उपचार नै नपाएर ज्यान गुमाउनु पर्ने अवस्थाबाट मुक्ती पाएका छौ’ उनले भनिन् । गाउँसँग सडकसञ्जाल जोडिएपछि स्थानीयले आफ्नो बारीमा उत्पादन भएको केराउ, सिमी बिक्री गरेर आर्य आर्जन गरेको उनले बताइन् ।
जनताले सेवा लिनका लागि गाउँपालिकासम्म आउने वाताबरण तयार गर्नका लागि सबै वडाकार्यालयसम्म सडक पु¥याउने गरी काम भैरहेको गाउँपालिका अध्यक्ष हिदम लामाले बताए ।
‘सडक नभएका कारण सेवा लिनबाट जनतालाई बञ्चित गराउन हुदैन भन्ने लक्ष्यका साथ हामीले काम गरीरहेका छौं’ उनले भने । सडक सञ्जालले गाउँलाई समेटने अभियानमा गाउँपालिका रहेको भन्दै अब चाडै ट्रयाक खोल्ने काम सकेर स्तरीकरणको काम गर्ने योजना गाउँपालिकाले बनाएको उनले जानकारी दिए ।
मकवानपुर । मकवानपुरको पर्यटन क्षेत्रको रुपमा रहेको चित्लाङमा लामो समयदेखि पर्यटन क्षेत्रमा लागेका पर्यटन व्यवसायी देवेन्द्र नेपालले चित्लाङको पर्यटकीय सम्भावनालाई उजागर गर्दै आएका छन् । चित्लाङमा पर्यटनको सम्भाव्यता अध्ययनपछि १८० रोपनी जमिन भाडामा लिएर १० वर्षअघि अर्गानिक भिलेज रिसोर्ट सुरु गरे ।
शुक्रबार कर्म पिक्चर्सले युटुवमार्फत् सार्वजनिक गरेको देबेन्द्रको ‘मेरो चित्लाङ’ म्युजिक भिडियोले चित्लाङको पर्यटनको पर्याय बन्नुभएका देवेन्द्र गीत, संगीतमा पनि रुची राख्छन् भन्ने बताउँछ । यस अघी चर्चित म्युजिक भिडियोहरु ‘झ्यानापुल्टुङ’, ‘टुच्च स्यान्टाराम’ र ‘कि साथमा तिमी’ को शब्द, संगीत र श्वर देबेन्द्रकै रहेको थियो । त्यसैगरी ‘मेरी प्यारी’ र ‘म त मेरै देश गाउँछु’ को म्युजिक भिडियोमा उहाँको कथा र अभिनय रहेको थियो । शुक्रबार सार्वजनिक म्युजिक भिडियोमा भने शब्द, स्वर, कथा, निर्देशन, निर्माण र मोडेलिङसमेत आफ्नै रहेको छ ।
म्युजिक भिडियोमा स्थानीय श्रोत र साधन प्रयोग गरी लघु उद्यममा लाग्न र आफू भित्रको आर्थिक सम्भावनाको खोजी गर्न आह्वान गरिएको छ । चित्लाङ चिनाउने चैत्य, भेडीगोठ, साँस्कृतिक नाच, गोट चिज, पाटी, पौवा, धर्मशाला, ढुंगेधारा, साँस्कृतिक नाचलगायतलाई कैद गरिएको भिडियोमा शिक्षाको यात्रामा लम्किरहेका ससाना बालबालिकालाई पनि देखाइएको छ ।
भिडियोमा देवेन्द्रको साथमा मुना बस्नेत, प्रकृति नेपाल, प्रणय नेपाल, परिछित नेपाल, काजी श्रेष्ठ, मोहन रेग्मी, प्रदिप भट्ट, रेश्मा बलामी, सजिना मगर लगायतको अभिनय रहेको छ । देवेन्द्र नेपाल र माण्डवी त्रिपाठीको स्वर रहेको गीतमा विपिन आचार्यको संगीत रहेको छ भने दिपेश उपाध्यायको छायांकन र पदम तिमल्सिनाको सम्पादन रहेको छ ।
मकवानपुर । मेगा बैंक नेपाल लिमिटेडले व्यावसायिक किसानहरुलाई प्राथमिकतामा राख्दै आज शुक्रबारबाट ‘मेगा किसान कार्ड’ सहितको ‘मेगा स्मार्ट कृषि’ सेवा सुरु गरेको छ ।
मेगा बैंककी प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनुपमा खुञ्जेलीले शुक्रबार केन्द्रीय कार्यालयमा सुर्यविनायक शाखाका किसान ग्राहकलाई पहिलो कार्ड हस्तान्तरण गरेर ‘मेगा किसान कार्ड’ सहितको ‘मेगा स्मार्ट कृषि’ सेवाको शुभारम्भ गरिन्।
स्थापनाकालदेखि नै ‘हलोदेखि हाइड्रोसम्म’लाई मुलमन्त्र बनाएको मेगा बैंकले व्यावसायिक किसानहरुको समयानुकुल आवश्यकतालाई हेरी ‘मेगा किसान कार्ड’ सुविधा ल्याएको हो । किसानहरुलाई सहज रुपमा बैंकिङ सुविधा प्रदान गर्दै देशलाई कृषिमा आत्मनिर्भर बनाउने सरकारको नीतिलाई सहयोग गर्ने उद्देश्यले ‘मेगा किसान कार्ड’ ल्याएको मेगा बैंकले जनाएको छ ।
‘यो कृषि क्षेत्रमा नेपालकै नवीनतम् बैंकिङ सुविधा हो,’ मेगा बैंककी सिइओ खुञ्जेलीले भने– ‘मेगा किसान कार्डमार्फत किसानहरुले आफूलाई आवश्यक पर्ने मलखाद, बिउ विजन, लगायत सम्पूर्ण कृषि उत्पादनसँग सम्बन्धित विभिन्न सामानहरु तोकिएका कृषि सेवा केन्द्रहरुबाट खरिद गर्न सक्नेछन् । यस कार्डको माध्यमबाट वास्तविक किसानको पहिचान गर्न पनि मद्दत मिल्ने विश्वास पनि लिएका छौं ।’
व्यावसायिक कृषि तथा पशुपालन र महिला उद्यमीलाई यसअघि देखि नै प्राथमिकता दिंदै आएकोे मेगा बैंकले कृषि क्षेत्रको वित्तीय आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्दै किसानहरुको कृषि उत्पादकत्व वृद्धि गर्ने उद्देश्य लिएको छ । जसअनुसार यस अभियानलाई प्रभावकारी बनाउन मेगा बैंक र आर एण्ड डी ईनोभेटिभ सोलुसनसँग सम्झौता समेत भइसकेको छ ।
किसानहरुको प्रबर्धन गर्दै प्राविधिक सहायता समेत गर्दै आएको आर एण्ड डीसँगको सम्झौतापछि व्यावसायिक किसानहरुलाई अनुदान ऋण लिन थप सहज मिल्ने मेगा बैंकको विश्वास छ ।