मकवानपुर । साहित्य संगम मकवानपुरले नियमित सन्ध्याअन्तर्गत शनिबारको गोविन्द खड्का तथा गणेश कुमार पौडेल स्मृति कार्यक्रम गरेकाे छ । संगमकाे ३४४ औं नियमित साहित्य सन्ध्यामा स्वर्गीय गाेविन्द तथा गणेश विशेष रचना वाचन कार्यक्रम गरिएकाे हाे ।
साहित्य संध्यामा १५ जना स्रष्टाले साहित्यका विविध विधामा रचना वाचन गरेका थिए । राजकुमार चौधरी, ऋषिराम पाण्डे, राजकुमार राउत, सुवास सजल, संप्रस पौडेल आँप, सानु खनाल र देवराज खरेल कविता वाचन गरेका थिए ।
यसैगरी अनिता पौडेलले मुक्तक र मिथिला अधिकारी गजल वाचन गरेकाे सन्ध्यामा छवि अनित्य, सानुभाइ विश्वकर्मा, राजुराम राउत तथा अग्रज साहित्यकार रमेश मोहन अधिकारी, देवराज तिवारी र जनार्दन खनालसमेत आआफ्ना रचना वाचन गरे ।
स्व. खड्का र पौडेलको तस्वीरमा माल्यार्पण गरि सुरु गरिएकाे सन्ध्या संगम अध्यक्ष डीबी बर्तौलाको सभाध्यक्षता तथा साहित्यकार आरसी रिजालको प्रमुख आतिथ्यमा भएको थियाे ।
मकवानपुर । पतन्जली याेग समिति मकवानपुर अध्यक्षमा रामकृष्ण थापा चयन भएका छन् । समितिकाे पाचाैं बार्षिक साधारणण सभा तथा चाैथाे अधिवेशनबाट पुनः थापाकाे अध्यक्षतामा कार्यसमिति गठन गरिएकाे हाे ।
शनिबार भएकाे अधिवेशनबाट समितिकाे उपाध्यक्ष राजन थापा, महामन्त्री ऋषि कुमार ढकाल, मन्त्री चिरन्जिवि पौडेल, कोषाध्यक्ष हरिप्रसाद पौडेल, संगठन मन्त्री राजु अधिकारी, बौद्धिक प्रभारी गहन खतिवडा, रक्तदान प्रभारी देवराज आचार्य, वृक्षारोपण प्रभारी रमेश ढकाल चयन भएका छन्
यस्तै सदस्यहरु ईन्द्रप्रसाद नेपाल, भरत ढुंगाना, भुपेन्द्र पौडेल, युक्तलाल विश्वर्मा, रमेश सिंघल, ह्यागृव न्यौपाने (कृष्ण), सरु वंसल, पुष्पा पुन चयन भएका छन् । समितिकाे सल्लाहकारहरुमा विष्णु श्रेष्ठ, रामप्रसाद दहाल, रुपा श्रेष्ठ, पद्मा पौडेल, बि.के. महर्जन, चन्द्र कान्ता श्रेष्ठ, विष्णु दहाल, ज्ञान प्रसाद चौलागाई चयन भएका छन् ।
यसैगरी शशिकला थापाकाे अध्यक्षतामा पतन्जली याेग महिला समिति गठन भएकाे छ । समितिकाे उपाध्यक्ष शकुन्तला सिंह, महामन्त्री अनिता नेपाल, मन्त्री प्रभा बाँनिया, कोषाध्यक्ष दुर्गा महत, संगठन मन्त्री सरस्वती दाहाल, बौद्धिक प्रभारी शशि दहाल, बृक्षारोपण प्रभारी भगवती खरेल, रक्तदान प्रभारी उर्मिला राना मगर, विद्यालय प्रभारी शुसिला भण्डारी, सूचना अभिलेख प्रभारी सावित्री पराजुली ढकाल चयन भएका छन् ।
यस्तै सदस्यहरुमा विन्दु मानन्धर, रमा मानन्धर, विष्णु शाह, सत्यवति पौडेल, तारा कंडेल, गिता आचार्य, दुर्गा पाण्डे, लक्ष्मी पनेरु, गोमा कार्की, मिन्ती योन्जन, लक्ष्मी अधिकारी, पुन्यवती प्रधान, रेखा मैनाली, रेणुका ढुंगाना, मिना मल्ल, खिला कुमारी थिङ्ङ्ग लिला), कल्पना लामा, मिनु रानी सैजु चयन भएका छन् ।
अधिबेशनले जयराम पुलामीकाे अध्यक्षतामा युवा याेग समिति गठन गरेकाे । समितिकाे उपाध्यक्ष राजु सापकोटा, महामन्त्री गुणनाथ अधिकारी, मन्त्री राजन काफ्ले, कोषाध्यक्ष सुधा ढुङ्गाना चयन भएका छन् । सदस्यहरुमा स्वस्ती आचार्य,ओम सापकोटा, सुमन्त सिलवाल, कृतिका आचार्य, संझना कार्की, रुद्रनाथ घिमिरे, जानुका कुमारी तिमल्सिना, निपेन्द्र लम्साल, चन्द्रकला पौडेल, सुजन घिमिरे, सिता कार्की, पवन रायमाझी, पवित्रा थापा चयन भएका छन् ।
यसैबीच अधिवेशनले रघु प्रसाद आचार्यकाे अध्यक्षतामा हेटाैडा उपमहानगरपालिका याेग समिति गठन गरेकाे छ । समितिकाे उपाध्यक्ष माया पौडेल, महामन्त्रीमा अर्जुन हुमागाई, काेषाध्यक्ष सरस्वती श्रेष्ठ, संगठन मन्त्री प्रेमजी श्रेष्ठ चयन भएका छन् । सदस्यहरुमा साधुराम राउत, विश्वनारायण श्रेष्ठ, माधव घिमिरे,दिपा सापकोटा, सरस्वती पहाडी जया मैनाली, विना लामिछाने, बाल कुमारी पाण्डे चयन भएका छन् ।
साधारणसभामा २०७४ र २०८० सालमा याेग सहायक प्रशिक्षक तालिम प्राप्त गरेका २२७ जनालाई प्रमाण पत्र वितरण गरिएकाे थियाे । यसैगरी ईन्द्र प्रसाद नेपाल, कृतिका आचार्य, रमिता पण्डे, उत्तम थापा, प्रकाश मैनाली, प्रमेश पराजुली, शान्ति थापा, मिना मल्ल, सुमङ्गला श्रेष्ठ, ह्याग्रिव न्यौपाने, संझना कार्की, मोनिका खड्का, लक्ष्मी कान्त अधिकारी, माधव लामिछाने, बिन्दा पुडासैनी, वसुन्धारा सुटुनन, रमेश सिंधल, जया मैनाली, कृष्ण ढुङ्गाना, बद्री अर्याल, कृष्ण कुमार अग्रवाल, ज्ञान प्रसाद छत्कुली, भावना पोखरेल,उद्योग वाणिज्य संघ, बाल ज्योति माविलाई सम्मान गरिएकाे थियाे ।
जिल्ला अध्यक्ष रामकृष्ण थापाकाे सभाध्यक्षता एवं हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ४ का वडा अध्यक्ष नवीन सिग्देलकाे प्रमुख आतिथ्यतामा भएकाे अधिवेशनमा पतन्जली याेग प्रदेश समिति प्रमुख प्रभारी ग्राेविन ताैजलेकाे विशिष्ट आतिथ्यता, प्रदेश महामन्त्री सुधा कलाैनी, समितिका सल्लाहाकार पुनम कर्माचार्य, समितिका काभ्रे सदस्य विष्णु प्रसाद नराद, समितिका सहप्रभारी बविता थपलिया, प्रदेश सदस्य ध्रुब पाैडेललगायतकाे उपस्थिति थियाे ।
मकवानपुर । श्याम प्रसाद शर्मा स्मृति सम्मान २०८१ बाट प्रदीप ज्ञवाली ‘शीतबिन्दु’ सम्मानित भएका छन् । साहित्य सङ्गम मकवानपुरले हरेक वर्ष प्रदान गर्दै आइरहेकाे उक्त सम्मानबाट शीतविन्दुलाई शुक्रबार हेटौडामा सम्मानित गरिएकाे हाे ।
प्रगतिशील साहित्य लेखनमा स्थापित शर्माकाे नाममा स्थापित सम्मानकाे राशी २५ हजार रुपैया रहेकाे छ । यस अघि १५ हजार रहेकाे उक्त सम्मानकाे राशी यस वर्षबाट बढाएर २५ हजार रुपैया बनाइएकाे हाे । कार्यक्रममा ज्ञवालीले एकल कविता वाचन समेत गरेका थिए । साहित्यकार निमेष निखिल र सुवास खनालले ज्ञवालीका कविता वाचन गरेका थिए भने आशाकाजी श्रेष्ठ र अजर फुयाँलले ज्ञवालीका गीतलाई गाएका थिए । यस्तै श्यामकुमार बानियाँ, पुरूषोत्तम आचार्य र हरि पौड्यालको विविध साङ्गीतिक प्रस्तुति गरेका थिए ।
साहित्य सङ्गमको आयोजना, भूटनदेवी माध्यमिक विद्यालय (प्राविधिक शिक्षालय) को सहआयोजना तथा हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नं. ४ को प्रवर्धनमा भएकाे सम्मान तथा साङ्गीतिक कार्यक्रममा ज्ञवालीका एकल कवितामाथि घनश्याम घिमिरेले समीक्षा गरे ।
२०१९ साल भदौ २८ गते गुल्मीको बलेटक्सार २ चौतारामा जन्मिएका ज्ञवालीले २०७३ सालमा ‘बिना सालिकका नायकहरु’ कविता कृति प्रकाशित गरेका थिए । यसअघि शीतविन्दु नामबाट साहित्य रचना गर्दै आएका ज्ञवालीले सहयात्री – २०४६ (उपन्यास), चिता जलिरहेछ – २०५१ (कविता संग्रह), आस्था, ओ मेरी प्रिया -२०५७ (कविता संग्रह), कुहिरो – २०६० (कथा संग्रह), माक्र्सवादको सिर्जनात्मक प्रयोग – (२०५८), प्रचण्डपथः विचारको केन्द्रीकरण कि भ्रष्टिकरण (२०५९), फिनिक्स पंक्षी र एमालेको पुनर्जीवन (२०६४), युवाः एक बहस (२०६६), राष्ट्रियता, पहिचान र सामाजिक रुपान्तरणः एक अर्थराजनीतिक बहस (२०७०) लगायत कृति प्रकाशित छन्।
यसैगरी १९८६ असार ६ मा मकवानपुरकाे साेलिथुममा जन्मिनु भएको श्यामप्रसाद शर्मा नेपाली राजनीति, पत्रकारिता र साहित्यमा सक्रिय थिए। शर्माले ‘सेवा’ मासिक, ‘स्वास्नी मान्छे’, ‘साहित्य सेवा सदन’ पत्रिकाको सम्पादन तथा प्रकाशन गरेका थिए । मुक्ति पुरस्कार (२०५०) र महेन्द्र प्रज्ञा पुरस्कार (२०५०) लगायत सम्मानद्वारा द्वारा सम्मानित उनका निबन्धात्मक कृतिहरू “बहिनीलाई चिठ्ठी १-२ (२००८/२०१२)”, “तँ, तिमी, तपाईं, हजुर (२०१४)”, “मेरीआमा (२०२३)”, “थुनुवाको डायरी (२०३८)”, “केही साहित्यकार र साहित्य (२०४२)” प्रकाशन भएका छन् । यसैगरी म “साम्यवादी होइन (२०४०)”, “आएका केही चिठी (२०५५)”, “मेरो पत्रकार जीवन (२०६३)” लगायत कृतिहरू समेत प्रकाशन भएका थिए ।
औपचारिक रूपमा कक्षा १० सम्मको स्कुले शिक्षा प्राप्त गरेका शर्माले वीरगञ्जमा प्रगतिशील लेखक संघको स्थापना गरेका थिए । आत्मपरक, प्रयोगवादी तथा राष्ट्रवादी भावनाका सिर्जनामार्फत नेपाली साहित्यमा चिनिएका शर्माको निधन २०७४ साल बैशाख २४ मा काठमाडौंमा भएको थियाे ।
मानव बेचविखनको रुप फेरियो, चुनौती उस्तै
Tags: No Comments
मकवानपुर । नेपालको संबिधान २०७२ मा मौलिक हक अन्तर्गत धारा २९ मा शोषण विरुद्धको हकको व्यवस्था गरिएको छ । जसमा “(१) प्रत्येक व्यक्तिलाई शोषण विरुद्धको हक हुनेछ, (२) धर्म, प्रथा, परम्परा, संस्कार, प्रचलन वा अन्य कुनै आधारमा कुनै पनि व्यक्तिलाई कुनै किसिमले शोषण गर्न पाइने छैन, (३) कसैलाई पनि बेचबिखन गर्न, दास वा बाँधा बनाउन पाइने छैन, (४) कसैलाई पनि निजको इच्छा विरुद्ध काममा लगाउन पाइने छैन” भनिएको छ ।
तर मानव बेचविखनको स्वरुपमात्रै परिवर्तन भएको छ, अझै पनि चुनौती उस्तै छन् । मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारलाई अनियमित बसाँइसराई, मानव तस्करी आदिबाट पृथक राख्ने गरेको पाइन्छ । बेचबिखन तथा ओसारपसारमा परेकाहरूलाई बल प्रयोग गरी वा त्रासमा पारी मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारमा संलग्नहरूको माग पूरा गर्न बाध्य पारेको पाइन्छ ।
यस्तै चुनौतीहरु मुकाविला गर्दै मानव बेचविखन विरुद्ध सामूहिक ऐक्यवद्धता जनाएका छन् । माइती नेपाल मकवानपुरले ‘हाम्रो आवाजःमानव वेचविखनबाट मुक्त समाज’ भन्ने नाराका साथ मानव वेचविखन तथा ओसारपसार विरुद्ध यातायात व्यवसायी र होटेल व्यवसायीसंग अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सहभागीहरुले यस्तो ऐक्यवद्धता जनाएका हुन् ।
शुक्रबार हेटौंडामा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा पीडितलाई सांस्कृतिक, भाषिक रूपमा एक्ल्याई शारीरिक चुनौतिपूर्ण वातावरणमा राखिने, कानुनी पहिचान र न्यायमाथिको पहुँचबाट टाढा पु-याइने जस्ता चुनौतीबारे छलफल गरिएको थियो ।
पछिल्लो समय विदेशमा कामका प्रलोभनहरुमा पारेर बेचविखन हुने गरेको माइती नेपाल मकवानपुर प्रमुख माया तामाङ्ले बताइन् । फ्रि भिसा, फ्रि टिकेट, निःशुल्क बसोबासको व्यवस्था, निःशुल्क खानपानको व्यवस्थाको प्रलोभनमा पारेर डक्टर, नर्स, इन्जिनियर, टेक्निसियन, विद्यार्थी, कलाकार, व्यापारी, जो कोही पनि बेचिन सक्ने तामाङले बताइन् ।
देहव्यापार, मनोरञ्जनको क्षेत्रमा प्रयोग, अश्लिल सामाग्री निर्माणमा प्रयोग, दास जस्तै बनाएर काममा लगाउने, बालबालिकाको किनबेच, गैर कानूनी रुपमा धर्म सन्तानको रुपमा किनबेच, अनघिकृत रुपमा बालगृहमा ओसारपसार गर्ने र राख्ने, बालबालिकालाई उँट चालकको रुपमा प्रयोग, कानून बमोजिम बाहेक मानव अंग झिक्ने, बेच्ने, माग्ने बनाएर जस्ता रुपमा मानव बेचबिखन हुने गरेको उनले बताइन् ।
कार्यक्रममा आफ्नो टोलमा हुने घटना न्यूनीकरणको लागि आफूआफै पनि लागिपर्नु पर्ने हेटौंडा उपहानगरपालिका वडा नं. १० को वडा सदस्य गोमा सुनारले बताइन् । संस्थाले गर्ने जनचेतनामुलक काममा सहकार्य गर्नुपर्ने सुनारले बताइन् । विकाससंगै चेतनाको स्तर बढाउन जनप्रतिनिधिले ध्यान दिनुपर्ने उनले बताइन् ।
कार्यक्रममा सामुदायिक प्रहरी सेवा उपकेन्द्रको अध्यक्ष प्रदिप कडेलले प्रहरीसंगको सहकार्यमा बेचबिखन विरुद्ध अनरवत लागिरहेको बताए । कार्यक्रममा होटेल एशोसिशनको महासचिव हरिगोपाल सापकोटा, प्रहरी सहायक निरीक्षक अरुणकुमार सिंह, मानव बेचविखन तथा ओसारपसार विरुद्धको प्रदेश स्तरीय समितिको सदस्य प्रकाश खतिवडा, मानव अधिकार संगठनको अध्यक्ष सर्मिला श्रेष्ठ, हिमराइट्स मकवानपुरको कार्यक्रम संयोजक कुमारी वाइवा, साना हातहरु नेपालको स्टेशन म्यानेजर डिकम्बर रुपाचा, कोशिशको पैरवी अधिकृत सुनिरा लामा, अस्मिता नेपालको कार्यक्रम संयोजक शान्ती कार्की, नारी संरक्षण केन्द्रको अस्मिता प्रजा, मकवानपुर महिला समुहको कार्यक्रम अधिकृत निशा लामालगायतको उपस्थिति थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे १० वटै पालिका मध्ये सबै भन्दा बढी उजुरी हेटौडा उपमहानगरपालिकाकाे रहेकाे तथ्याङ्कले देखाएकाे छ । चालु आर्थिक वर्षकाे जेठ मसान्तसम्म हेटौडा उपमहानगरपालिकाकाे उजुरी १८५ वटा परेकाे तथ्याङ्क बुधबार एक कार्यक्रममा प्रस्तुत गरिएकाे हाे ।
अख्तियार दुरुपयाेग अनुसन्धान आयोगकाे कार्यालय हेटौडा कार्यालयले भ्रष्ट्राचार नियन्त्रण र सुशासन प्रवर्धन विषयक पालिका स्तरीय अन्तरक्रियामा उक्त तथ्याङ्क प्रस्तुत गरिएकाे हाे । अख्तियार हेटौडा कार्यालयका सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर सुरेन्द्र घिमिरे अघिल्लाे आर्थिक वर्षकाे दायित्व सारिएकाे ११३ समेत हेटौंडा उपमहानगरपालिकाकाे उजुरी संख्या २५८ रहेकाे जानकारी दिए ।
हेटौडा उपमहानगरपालिका पछि साेही अवधीमा मकवानपुर गढी गाउँपालिकाकाे ३४ उजुरी परेकाेमा अघिल्लाे आवकाे समेत १९ गरी ५५ वटा उजुरी रहेकाे घिमिरेले बताए । यसैगरी चालु आवकाे जेठ मसान्तसम्म इन्द्र सरोवर र कैलाश गाउँपालिकाकाे ४/४ वटा उजुरी परेकाे छ भने कैलाशकाे अघिल्लाे आवकाे ५ दायित्व सारिएपछि ९ उजुरी रहेकाे छ । तर इन्द्रसरोवरकाे अघिल्लाे आवकाे दायित्व सरेर चालु आवमा एउटा पनि उजुरी आएकाे छैन ।

यस्तै मनहरी गाउँपालिका बकैया गाउँपालिका थाहा नगरपालिका राक्सिराङ्ग भीमफेदी बागमती गाउँपालिकाकाे जेठ मसान्तसम्मकाे उजुरी संख्या क्रमशः २७,१४,१४,११,१० र ८ रहेकाे घिमिरेले बताए । उनकाे अनुसार ती पालिकाहरुमा अघिल्लाे आवबाट क्रमशः १०, १२, ५, ११, ५ र ३ उजुरी दायित्व सरेर आएकाे छ ।

यस्तै हेटौडाकाे फर्छ्यौट उजुरी १७९ वटा बाँकी ११९ वटा उजुरी रहेका छन् भने मकवानपुरगढीकाे ३९ वटा फर्छ्याौट हुँदा १४ वटा बाँकी रहेकाे छ । थाहानगरकाे १६ वटा उजुरी फर्छ्यौट भएकाेमा ३ वटा बाँकी, राक्सिराङ्गकाे ११ वटा फर्छ्यौट हुँदा ११ वटै वटा उजुरी फर्छ्यौट बाँकी रहेकाे छ । भीमफेदीकाे ६ वटा फर्छ्यौट हुँदा ९ वटा फर्छ्यौट बाँकी रहेकाे छ । बागमतीकाे ५ वटा फर्छ्यौट भएकाेमा ६ वटा फर्छ्यौट हुन बाँकी रहेकाे छ ।कैलाशकाे ६ वटा उजुरी फर्छ्यौट भएकाेमा ३ वटा फर्छ्यौट हुन बाँकी रहेकाे देखिन्छ । इन्द्रसरोवरकाे ३ वटा उजुरी फर्छ्यौट भएकाेमा १ वटा फर्छ्यौट हुन बाँकी रहेकाे तथ्याङ्क प्रस्तुत गरिएकाे थियाे ।
यसैगरी अख्तियारकाे हेटौडा कार्यालयमा सबै भन्दा बढी बारा जिल्लाकाे उजुरी दर्ता भएकाे छ । बारा जिल्लाकाे चालु आवकाे जेठ मसान्तसम्म ५८७ वटा उजुरी दर्ता भएका छन् । यसैगरी अघिल्लाे आवकाे दायित्व सरेर २०१ आएकाे गरी ७८८ उजुरी बारा जिल्लाकाे देखिन्छ । यस्तै रौतहट उजुरी पर्ने गरेकाे आधारमा दोस्राे जिल्ला रहेकाे छ । रौतहटमा जेठ मसान्तसम्म ४८४ उजुरी दर्ता भएकाे छ । अघिल्लाे आवबाट सरेर आएका १९९ वटा उजुरी समेत गरी रौतहटकाे उजुरी संख्या ६८३ रहेकाे छ ।
यस्तै अख्तियारमा पर्सा जिल्लाकाे ४३४ उजुरी जेठ मसान्तसम्म दर्ता भएका छन् । गत आवकाे दायित्व सरेर आएका १७३ समेत गरी पर्सामा ६०७ उजुरी दर्ता भएका हुन् । मकवानपुर जिल्लाकाे जेठ मसान्तसम्म ३११ उजुरी परेकाे छ । गत आवबाट १८३ उजुरी दायित्व सरेर आएकाे समेत गरी यो संख्या ४९४ रहेकाे छ । चितवनकाे जेठ मसान्तसम्म १८१ उजुरी दर्ता भएकाेमा गत आवबाट १८१ दायित्व सरेर आएकाे छ । यस्तै दोलखाकाे ४० धादिङ्गकाे २३ काभ्रेपलाञ्चोकको २२ नुवाकाेटकाे १७ रसुवाकाे ८ सिन्धुपाल्चाेककाे ५ रामेछापकाे ४ वटा उजुरी अख्तियारकाे हेटौडामा दर्ता भएकाे छ ।
बारा जिल्लाको गत आवकाे समेत गत जेठ मसान्तसम्म ४३६ उजुरी फर्छ्योट भएकाेमा ३५२ वटा उजुरी फर्छ्योट हुन बाँकी रहेकाे छ । रौतहटकाे ३८१ उजुरीकाे फर्छ्यौट हुँदा ३०२ वटा उजुरी फर्छ्यौट हुन बाँकी रहेकाे छ । पर्साकाे ३८२ वटा फर्छ्यौट हुँदा २२५ वटा उजुरी बाँकी रहेकाे तथ्याङ्कले देखाउँछ । जेठ मसान्तसम्म मकवानपुरकाे ३०५ उजुरी फर्छ्यौट हुँदा १८९ उजुरी बाँकी रहेकाे छ ।
यस्तै चितवनकाे १४७ फर्छ्यौट १२१ उजुरी बाँकी, दोलखा २८ फर्छ्यौट १२ उजुरी बाँकी, धादिङ्गकाे १० फर्छ्यौट १३ उजुरी बाँकी, काभ्रेकाे १८ फर्छ्यौट ४ उजुरी बाँकी, नुवाकाेटकाे १६ फर्छ्यौट १ उजुरी बाँकी, रसुवाकाे ७ फर्छ्यौट १ उजुरी बाँकी, सिन्धुपाल्चाेककाे ४ फर्छ्यौट १ उजुरी बाँकी र रामेछापकाे १ फर्छ्यौट ३ उजुरी फर्छ्यौट हुन बाँकी रहेकाे अख्तियार हेटौडाले प्रस्तुत गरेकाे तथ्याङ्कमा उल्लेख छ ।
