मकवानपुर । राष्ट्रिय सभाका २० सांसदको पदावधि आगामी फागुन २० मा सकिने भएको छ । संविधानको धारा ८६ मा राष्ट्रिसभा गठनसम्बन्धी व्यवस्थामा राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरूको पदावधि वर्षको हुने व्यवस्था छ ।
साथै राष्ट्रिय सभाका १ तिहाइ सदस्यको पदावधि प्रत्येक २ वर्षमा समाप्त हुने व्यवस्था समेत संविधानमा व्यवस्था गरिएकाे छ । राष्ट्रिय सभा संविधान अनुसार पहिलो पटक सदस्यको पदावधि कायम गर्दा गोला प्रथाद्वारा कार्यकाल निर्धारण गरिएको थियो । २ वर्ष पदावधिको चिट्ठा परेका १९ जना सांसद तथा गोला प्रथामा ६ वर्षे पदावधिको चिट्ठा परेका २० जना सांसद छन् । २ वर्ष पदावधिको चिट्ठा परेका १९ जना सांसद ०७६ मा बिदा भएका थिए । उनीहरुको ठाउँमा ६ वर्षका लागि १९ जना निर्वाचित भएर आएका छन् ।
जसअनुसार २० जना सांसदको चार वर्षे कार्यकाल फागुन २० मा सकिन लागेको हो । नेकपा एमालेका ८, माओवादी केन्द्रका पाँच, एकीकृत समाजवादीका ४ र नेपाली काँग्रेसका ३ जना सांसद राष्ट्रियसभा सदस्यबाट बिदा हुनेछन् ।
एमालेका नैनकला ओझा, परशुराम मेघी गुरुङ, अगम प्रसाद वान्तावा, चक्रप्रसाद स्नेही, सुमनराज प्याकुरेल , कोमल वली , रामलखन चमार र कविता बोगटी कार्यकाल सकिँदैछन् । यस्तै माओवादी केन्द्रका शशीकला दाहाल ४ वर्ष (राष्ट्रिय सभा उपाध्यक्ष) खिमकुमार विक, दिनानाथ शर्मा (दलको नेता) जीवन बुढा र रामनारायण विडारी (मनोनित)को पदावधि सकिने छ । नवगठित नेकपा (एकीकृत समाजवादी) उदया शर्मा पौडेल, शान्तिकुमारी अधिकारी, शेरबहादुर कुवँर, खगेन्द्र प्रकाश पुरीको चार वर्षे कार्यकाल पनि सकिदै छ ।
यस्तै नेपाली काँग्रेसका राधेश्याम अधिकारी (दलको नेता), दृघघनारायण पाण्डे, तारादेवी भट्टको पनि पदावधि सकिँदैछ । अब राष्ट्रिय सभामा आउने २० सांसदको कार्यकाल ६ वर्षको हुनेछ । उनीहरुको मतदाता प्रदेश सभा सांसद र गाउँ–नगर पालिका प्रमुख–उपप्रमुख हुन्छन् ।
राष्ट्रियसभा निर्वाचनको मिति चाँडै घोषणा हुने
प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले राष्ट्रियसभा सदस्यहरुकाे पदावधी फागुन २० पछी रिक्त हुने पदको निर्वाचन मिति सरकारले चाँडै तोक्ने बताएका छन् । निर्वाचन आयोगका पदाधिकारीसँगको भेटमा देउवाल स्थानीय तहको निर्वाचन तथा प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभामा रिक्त सदस्यको उपनिर्वाचन भने सत्ता साझेदार र अन्य दलसगँको छलफलपछि मात्र निष्कर्षमा पुग्ने जानकारी दिए ।
प्रधानमन्त्रीसँग प्रमुख निर्वाचन आयुक्त दिनेशकुमार थपलियासहितका पदाधिकारीले गरेको भेटमा राष्ट्रियसभा सदस्यको निर्वाचनको मिति तोक्नेलगायतका विषयमा छलफल भएको आयोगले जनाएकाे छ । प्रधानमन्त्रीसँगको भेटमा स्थानीय तहको आगामी निर्वाचनका सम्बन्धमा भएका संवैधानिक तथा कानुनी व्यवस्था र प्रतिनिधिसभाका चार सदस्य तथा प्रदेशसभाका १८ रिक्त सदस्यको उपनिर्वाचनका विषयमा छलफल भएको थियो ।
छलफलमा आयोगका पदाधिकारीहरुले प्रधानमन्त्री देउवालाई स्थानीय तहको निर्वाचन आगामी चैत ५ गतेभित्र गरिसक्नुपर्ने बताएका छन् । सोमबार प्रधानमन्त्री सहित मन्त्रीहरुसँग भएको छलफलमा आयोगका पदाधिकारीहरुले पहिले स्थानीय तहको निर्वाचन गर्नुपर्नेमा जोड दिएका हुन् । प्रदेशसभा र प्रतिनिधिसभाको अवधि भने १४ महिना बाँकी छ । आयोगका पदाधिकारीहरुले प्रदेश र प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन पनि देशभर एकै पटक गर्न सकिने बताएका छन् ।
मकवानपुर । नेकपा (एमाले) काे आज शनिबार देशैभर वडास्तरकाे अधिवेशन हुँदैछ । पार्टीकाे आसन्न दशौँ राष्ट्रिय महाधिवेशन अन्तर्गत आज वडा अधिवेशन हुने भएकाे हाे । यसैगरी कात्तिक ९ गते पालिकास्तरकाे अधिवेशन हुने छ । यद्यपि, बाढीपहिरोबाट प्रभावित जिल्लामा भने आज वडा अधिवेशन नहुने पार्टीले जनाएकाे छ ।
वडा अधिवेशनको एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले भर्चुअल माध्यमबाट सम्बाेधन गर्ने भएका छन् । ओलीकाे सम्बाेधनलाई इन्टरनेट पहुँच भएका वडाहरुमा अधिवेशनकाे समयमा त्यसलाई ‘डिस्प्ले’ गरिने छ । एमालेको १०औँ महाधिवेशन १० देखि १२ मंसिरमा चितवनमा हुने यस अघी नै तय भएकाे छ । शुक्रबार बसेकाे एमाले स्थायी कमिटी बैठकले रामबहादुर थापा ‘बादल’को संयोजकत्वमा गठित २१ सदस्यीय १०औँ महाधिवेशन मूल व्यवस्थापन समितिलाई पूर्णता दिएको थियाे ।
राष्ट्रिय महाधिवेशनका प्रतिनिधि चयनसम्बन्धी मापदण्ड तय गर्न र अन्य आवश्यक निर्णय गर्नका लागि स्थायी कमिटीको बैठक कात्तिक ११ गतेकाे लागि बाेलाईएकाे छ भने केन्द्रीय कमिटी बैठक कात्तिक १२ गाे बस्ने निर्णय एमालेले गरेको छ ।
मकवानपुर/बागमती प्रदेशमा मुख्यमन्त्री अष्टलक्ष्मी शाक्यको सरकार पुनः एक साता लम्ब्याइएको छ । गठबन्धनको तर्फबाट नेकपा समाजवादीका राजेन्द्र पाण्डे मुख्यमन्त्री बन्ने लगाभग पक्का भएको छ । यद्यपि संसदीय प्रक्रिया अनुसार विश्वासको मत लिनुपर्ने भएकोले १० कात्तिकमा बस्ने प्रदेश सभाको बैठकमा शक्यले विश्वासको मत लिने भएकी छन् ।
विहीबार बसेको प्रदेश सभाको बैठक आगामी १० कात्तिकमा बस्ने स्थगित गरिएको र सोही बैठकमा विश्वासको मत प्राप्त गर्ने सम्बन्धी बाँकी सम्पूर्ण प्रक्रिया पुरा गरिने प्रदेशका सभामुख सानुकुमार श्रेष्ठले बताए । विहीबार १ बजेको लागि तोकिएको बैठक गठबन्धनको बैठक नसकिएको कारण दिउँसो साँढे ३ बजे सुरु भएको थियो । बैठकमा मुख्यमन्त्री अष्टलक्ष्मी शाक्यले विश्वासको मत प्राप्त गर्नको लागि एमाले नेतृत्वको सरकारले करिब साँढे ३ बर्षको कार्यकालमा गरेको कामको समिक्षा सुनाएकी थिइन् । एमालेको नेतृत्वमा जनहितकालागि प्रभावकारी काम भएकोले आफू नेतृत्वको सरकारलाई विश्वासको मत प्रदान गर्न आव्हान गरेकी थिइन् ।
प्रदेशमा ६ सय ४० पक्की सडकको बहुबर्षीय ठेक्का सम्झौता भएको, प्रदेशका १३ वटै जिल्लाहरुमा खानेपानीको पहुँच विस्तार गरिएको, राजधानीमा अवस्थित मदनभण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानलाई स्वास्थ्य हबको रुपमा विकास गर्ने गरी काम भइरहेको, कृषि क्षेत्रको विकासका लागि कृषकहरुलाई मल, बीउबीजन उपलब्ध गराउने कार्य गरिएको, युवा र खेलकुद कार्यक्रम लक्षित गरी ९१ वटा खेल संचालन गर्ने गरी तयारी गरिएको, शैक्षिक गुणस्तर विस्तारको लागि पहल भएको, उद्योग कलकारखानाको संरक्षण तथा विस्तारमा पहल भएको सफल कार्यहरु सुनाउँदै मुख्यमन्त्री शाक्यले विश्वासको मत मागेकी थिइन् ।
२ भदौमा एमालेको एकल बहुमतबाट शाक्य मुख्यमन्त्री नियुक्त भएकी थिइन्। एमाले विभाजन भएर १३ सांसदले एकीकृत समाजवादी रोजेपछि उनी अल्पमतमा परेकी हुन्। बागमती प्रदेश सभामा कुल ११० सदस्यमध्ये हाल १०९ सांसद छन्। जसमा एमालेका ४३, नेपाली कांग्रेसका २२, माओवादी केन्द्रका २३, एकीकृत समाजवादीका १३, विवेकशील साझाका तीन, नेमकिपाका दुई, राप्रपाका दुई र स्वतन्त्र सांसद एक जना छन् ।
विपक्षी गठबन्धनले बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा राजेन्द्र पाण्डेलाई प्रस्ताव गरेको छ। बिहीबार बसेको विपक्षी गठबन्धनको बैठकले पाण्डेलाई मुख्यमन्त्रीमा प्रस्ताव गर्ने निर्णय गरेको हो। विपक्षी दलको तर्फबाट प्रदेश सभामा बोल्दै नेकपा (माओवादी केन्द्र) संसदीय दलका नेता शालिकराम जमकट्टेले पनि पाण्डेलाई मुख्यमन्त्रीका रुपमा प्रस्ताव गरेको बताएका छन्।
जमकट्टेले भने, “विपक्षी गठबन्धनको तर्फबाट नेकपा (एकीकृत समाजवादी) संसदीय दलका नेता राजेन्द्र पाण्डेलाई मुख्यमन्त्रीका रुपमा प्रस्ताव गरेका छौं।” यस विषयमा विपक्षी दलबीच सहमति भएको उनले बताए।
बिहीबार मुख्यमन्त्री अष्टलक्ष्मी शाक्यले प्रदेश सभा बैठकमा बोल्दै विश्वासको मत मागेकी छन्। २ भदौमा एमालेको एकल बहुमतबाट शाक्य मुख्यमन्त्री नियुक्त भएकी थिइन्। एमाले विभाजन भएर १३ सांसदले एकीकृत समाजवादी रोजेपछि उनी अल्पमतमा परेकी हुन्।
एक जना सांसदको निधन भएकाले ११० सदस्यीय प्रदेश सभामा अहिले १०९ सांसद छन्। बहुमतका लागि ५५ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ। अहिले एमालेका ४३, कांग्रेसका २२, माओवादीका २३, एकीकृत समाजवादीका १३, विवेकशील साझाका तीन, नेमकिपाका दुई, राप्रपाका दुई र एक जना स्वतन्त्र सांसद छन्।
समाचार/ तस्बिर हिमालखबरबाट साभार
मकवानपुर/बागमती प्रदेशमा गठबन्धनको तर्फबाट नेकपा समाजवादी र नेपाली काँग्रेसले आधा आधा समय नेतृत्व गर्ने समहती भएको छ ।
आज विहीबार १ बजे बस्ने भनिएको प्रदेश सभाको बैठक गठबन्धनको बैठक लम्बिएको कारण ३ बजे मात्रै सुरु भएको छ । गठबन्धनको बैठकले नेपाली कांग्रेस र नेकपा एकीकृत समाजवादीले पालैपालो आधा–आधा समय बागमती प्रदेश सरकारको नेतृत्व गर्ने सहमति जुटेको हो । मुख्यमन्त्री अष्टलक्ष्मी शाक्यले संसदबाट विश्वासको मत नपाउने निश्चित भएपछि गठबन्धनबीच आधा–आधा समय सरकारको नेतृत्व गर्ने सहमति जुटेको हो । मुख्यमन्त्री शाक्यले आज प्रदेशसभामा विश्वासको मत लिन राखेको प्रस्तावमाथि प्रक्रिया सुरु भएको छ ।
गठबन्धनको शीर्ष नेतृत्व तहमा भएको छलफल र सहमतिअनुसार पहिलो आधा कार्यकाल एकीकृत समाजवादीका राजेन्द्र पाण्डे र आधा काँग्रेसको इन्द्र बानियाँ सरकारको नेतृत्व गर्दै मुख्यमन्त्री बन्नेछन् । मुख्यमन्त्री शाक्यले गएको असोज २४ गते बसेको प्रदेशसभा बैठकमा नेपालको संविधानको धारा १८८ को उपधारा २ तथा प्रदेश नियमावली २०७४ को नियम १४३ को उपनियम १ बमोजिम विश्वासको मतसम्बन्धी प्रस्ताव पेस गरेकी थिइन् ।
सो प्रस्तावमाथि आजको बैठकमा छलफल हुने र विश्वासको मत लिने प्रकृया अगाडि बढाइने प्रदेशसभा सचिवालयका प्रमुख सचिव कृष्णहरि खड्काले जानकारी दिए । भदौ २ गते नेकपा एमालेको एकल बहुमतबाट मुख्यमन्त्री नियुक्त भएकी शाक्यको सरकार अहिले अल्पमतमा छ ।आज बस्ने बैठकमा मुख्यमन्त्री अष्टलक्ष्मी शाक्य बोहराले विश्वासको मत लिने कार्यसूचि छ । बैठक अहिले जारी छ ।
एमालेका १३ सांसदले नेकपा एकीकृत समाजवादी रोजेपछि मुख्यमन्त्री अल्पमतमा परेकी हुन् । प्रमुख सचिव खड्काका अनुसार, बैठकमा हुने विश्वासको मतको लागि सत्तापक्ष र प्रतिपक्षहरुको लागि मतदान कार्यको निमित छुट्टाछुट्टै कोठाको व्यवस्था गरिएको छ । बागमती प्रदेश सभामा कुल ११० सदस्यमध्ये हाल १०९ सांसद छन्। जसमा एमालेका ४३, नेपाली कांग्रेसका २२, माओवादी केन्द्रका २३, एकीकृत समाजवादीका १३, विवेकशील साझाका तीन, नेमकिपाका दुई, राप्रपाका दुई र स्वतन्त्र सांसद एक जना छन्।