देशमा आर्थिक अराजकता बढ्दो छ, जताततै लुटतन्त्र, कमिसनतन्त्र र भ्रष्टाचार व्याप्त छ, सरकारले भ्रष्टाचार र अनियमितता रोक्न नसक्दा सार्वजनिक निकाय तथा संस्थान टाट पल्टने अवस्थामा पुगेका छन् । यस्तै, अवस्थामा पुगेको छ नेपाल आयल निगम ।
गठबन्धन सरकारमा रहेका दलले आफ्ना बैठकमा यस्ता टाट पल्टन लागेका संस्थानलाई कसरी सुधार गर्ने भन्ने’ कहिल्यै पनि छलफल गर्दैनन् । न त प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूले नै यस विषयमा गम्भीरतापूर्वक छलफल गर्छन् । मन्त्रिपरिषद् बैठकमा समेत यस्तो गम्भीर विषयमा सघन छलफल कहिल्यै पनि नहुने गरेको मन्त्रिपरिषद् स्रोतले जानकारी दिएको छ ।
५५ अर्ब घाटा देखाइयो, चुहावट रोक्न भएन प्रयास
आयल निगमले चालू आर्थिक वर्षको अन्तसम्म निगम झन्डै ५५ अर्ब घाटामा जाने हिसाब देखाएको छ तर निगममा हुने विभिन्न चुहावट र अनियमितता रोक्न भने निगम प्रशासन असफल हुँदै आएको छ ।
उता टाट पल्टन लागेको आयल निगमलाई कुन उपाय लगाएर संरक्षण गर्ने भन्ने विषय सत्तारूढ दलको प्राथमिकतामा कहिल्यै पनि पर्न नसक्दा आयल निगम दिनप्रतिदिन धराशायी हुने अवस्थामा पुगेको हो । सरकारले आयल निगमभित्रै भएको भ्रष्टाचार रोक्न सकेको छैन भने विभिन्न ठाउँमा हु्ने राजस्व छली रोकेर त्यसबाट उठेको रकम आयल निगमका लागि अनुदानमा दिने व्यवस्थासमेत गर्न नसक्दा आयल निगम टाट पल्टने अवस्थामा पुगेको हो ।
नेपाल आयल निगमले दैनिक भाउ बढ्दो क्रममा रहेको र इन्धन आयातको घाटा थेग्न नसकिने भन्दै सरकारलाई विभिन्न १० बुँदे सुझाव पेस गरेको छ । निगमले ती १० बँुदे सुझावको कार्यान्वयन छिटो नगरिए निगम टाट पल्टने र इन्धन आपूर्ति ठप्प हुने चेतावनीसमेत सरकारलाई दिएको छ ।
आयल निगमले घाटा चुलिएर थेग्नै नसक्ने अवस्था भएको भन्दै प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा र उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री दिलेन्द्रप्रसाद बढुको ध्यानकर्षणसहित १० बुँदे सुझाव पेस गरेको हो ।
– भ्रष्टचार र कमिसनतन्त्र नरोकिँदा निगमको दूरावस्था
– सरकारको स्पष्ट योजना नहुँदा निगम धराशायीतर्फ
– देशभरमा इन्धन आपूर्ति ठप्प हुने चेतावनी
– इन्धन आयातको घाटा थेग्न नसकिने भन्दै सरकारलाई १० बुँदे सुझाव
– पेट्रोलियम पदार्थ ल्याउने काम नै रोकिन सक्ने
निगमले सोमबार प्रधानमन्त्री कार्यालय र उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयलाई पत्राचार गर्दै निगमले अब आपूmलाई आवश्यक थप आर्थिक स्रोतको जोहो नभए आगामी दिनमा इन्धन आपूर्ति प्रभावित हुन सक्नेसमेत चेतावनी दिएको हो ।
‘विषम परिस्थितिमा निगमलाई कुनै स्रोतबाट आवश्यक रकम उपलब्ध हुन सकेन, मूल्य समायोजन पनि हुन नसकेको हुँदा आगामी दिनमा नै पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्तिमा समस्या हुन सक्छ,’ निगमले प्रधानमन्त्रीलाई लेखेको पत्रमा भनिएको छ ।
यसैगरी, निगमले सोही पत्रमार्फत दैनिक बढ्दो आपूर्ति व्यवस्थापनको घाटा धान्नै नसकिने अवस्थामा रहेकाले स्वदेशमा इन्धन खपत कम गर्न अन्य विकल्प खोज्नसमेत सरकारलाई आग्रह गरेको छ । चालू आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म ५५ अर्ब रुपैयाँ नोक्सानीमा जाने देखिएको निगमले जनाएको छ । निगमका अनुसार इन्धन खरिदको भुक्तानी गर्नुपर्ने रकम ३० अर्बभन्दा बढी छ । भारतलाई पैसा तिर्न नसकिएमा पेट्रोलियम पदार्थ ल्याउने काम नै रोकिन सक्ने चेतावनी निगमले दिएको छ ।
सोमबार सरकारका यी दुवै निकायमा पत्राचार गर्दै निगमले आर्थिक स्रोतको जोहो नभए अब इन्धन आपूर्ति व्यवस्था नै प्रभावित हुन सक्ने चेतावनी दिएपछि मूल्यवृद्धिको मार खेप्न बाध्य उपभोक्ता थप अन्योलमा परेका छन् । निगमका कार्यकारी निर्देशक उमेशप्रसाद थानीले अप्ठेरो परिस्थितिमा निगमलाई कुनै स्रोतबाट आवश्यक रकम उपलब्ध हुन नसकेको र मूल्य समायोजन पनि हुन नसकेकाले पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्तिमा गम्भीर समस्या हुन सक्ने बताए ।
बढ्दो घाटा धान्नै नसकिने अवस्थामा पुगेको भन्दै निगमले यसबाट बच्न स्वदेशमा इन्धन खपत कम गर्नुको विकल्प नभएको पनि जनाएको छ । उनले चालू आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म निगम ५५ अर्ब रुपैयाँ नोक्सानीमा जाने देखिएको स्पष्ट पारे । कार्यकारी निर्देशक थानीका अनुसार इन्धन खरिदको भुक्तानी गर्नुपर्ने रकम ३० अर्ब रुपैयाँ नाघिसकेको छ र यो क्रम बढ्दो छ ।
थानीले निगमको वित्तीय अवस्था अत्यधिक बिग्रिएपछि प्रधानमन्त्री र वाणिज्यमन्त्रीलाई यस’bout ध्यानाकर्षण गराएको बताए । निगमको यो समस्या’bout सरकारले तत्काल नसोचे अवस्था भयावह आउने बताउँदै थानीले भने, ‘हामीले सरकारलाई यथार्थ भनेका छौं, अब जनताले पनि समस्या बुझिदिनुपर्छ ।’
निगमका प्रवक्ता विनितमणि उपाध्ययले इन्धन खपत कम गर्ने विभिन्न उपाय अवलम्बन गर्न सरकारलाई यस्तो सुझावसहितको आग्रह गरिएको जानकारी गराए ।
यस्ता छन् सुझाव
– सार्वजनिक तथा अत्यावश्यक सेवाका सवारी साधनबाहेकअन्य साधन जोरबिजोर प्रणालीमा सञ्चालन गर्नुपर्ने
– प्रमुख सहरहरूमा प्रत्येक शनिबार गाडीरहित सार्वजनिक बिदा घोषणा गर्ने
– विद्युतीय चुलो सहुलियत दरमा बिक्री गर्ने घरायसी प्रयोजनका लागि विद्युतीय शुल्क कम गर्नुपर्ने
–. विद्युतीय सवारीसाधनको प्रयोगमा वृद्धि गर्नुपर्ने
– छोटो दूरीमा पैदल यात्रा गर्न आह्वान गर्ने
– ढुवानी कार्यमा प्रयोग हुने मालवाहक सवारीसाधन पूर्ण क्षमतामा चलाउनुपर्ने
– पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने सवारीसाधनलगायतका अन्य उपकरणको आयात बन्द गर्नुपर्ने
–ठूला उद्योग, परियोजना, होटल आदिले डिजेल तथा एलपी ग्यासको खपत नगरी विद्युत्को खपत गर्न आह्वान गर्नुपर्ने राजधानी दैनिकबाट
मकवानपुर । साहित्यकार तथा गीतकार श्रवण मुकारुङ्ग महालक्ष्मी साहित्य पुस्स्कारबाट सम्मानित हुने भएका छन् । मकवानपुरकाे अग्रणी साहित्य संस्था मातृभूमि साहित्य समाजले हरेक वर्ष प्रदान गर्दै आएको महालक्ष्मी साहित्य पुस्स्कारबाट मुकारुङ्ग सम्मानित हुने भएका हुन् ।
५१ हजार रुपैयाँ राशीसहित उक्त पुरस्कार मुकारुङ्गलाई प्रदान गरिने मातृभूमि मकवानपुर र महालक्ष्मी विकास बैंक लिमिटेडकाे सोमबार संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा जानकारी गराएकाे हाे । मातृभूमिका अध्यक्ष माधव पोख्रेलले आगामी असार २४ गते हेटौंडामा एक कार्यक्रमको आयोजना गरी साहित्यकार मुकारुङ्गलाई ५१ हजार रुपैयाँ पुरस्कार राशीकाे उक्त पुरस्कार प्रदान गर्ने जानकारी दिए ।
यस्तै, मातृभुमि साहित्य समाज मकवानपुरको संयोजन व्यवस्थापनमा ईश्वर मैनालीद्वारा बुबाको नाममा स्थापना गरिएको केशबलाल स्मृति मातृभुमि पत्रकारिता पुरस्कार २०७८ पत्रकार राममणि दाहाललाई प्रदान गरिने भएको हो । पत्रकार दाहाललाई ७ हजार ५ सय रुपैयाँ राशीसहित पुरस्कार प्रदान गरिने अध्यक्ष पोख्रेलले जानकारी दिए ।
यसै गरी मातृभूमि साहित्य समाजले भाषा साहित्य कला लगायतका विभिन्न विधाका ६ जनालाई समेत पुरस्कार प्रदान गर्ने भएकाे छ । मातृभूमि साहित्य समाज मकवानपुरले विभिन्न विधाका ६ स्रष्टालाई पुरस्कार प्रदान गर्ने भएको हाे । भाषा, साहित्य कला र संस्कृतिको संरक्षण एवम् संर्वद्धन गर्ने गरी २०५६ सालमा स्थापना भएकाे समाजले आगामी असार २५ गते एक कार्यक्रमको आयोजना गरी विभिन्न विधाका स्रष्टालाई पुरस्कार प्रदान गर्ने भएको हो ।
मातृभूमि समाजले सोमबार हेटौंडामा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरी हरेक वर्ष प्रदान गर्दै आएको पुरस्कारले विभिन्न विधाका स्रष्ट्रालाई सम्मान गर्ने भएकाे हाे । समाज अध्यक्ष पोखरेलले हातेमालो मातृभूमि युवा सृजनशील २०७८, गायिका सुनिता बुर्लाकोटी लुईटेल (हेटौंडा) र समाजका पुर्व अध्यक्ष राजबाबु पहाडी द्वारा स्थापित झलक बहादुर बानियाँ जीवन संघर्ष पुरस्कार मातृभूमि सम्मान, २०७८ हेटौडा १८ हर्नामाडी स्थित कमला आधारभूत विद्यालय कक्षा ७ की विद्यार्थी सृजना लोलाई प्रदान गरिने जानकारी दिए । लुईटेललाई १० हजार रुपैयाँ र लोलाई ६ हजार ५ सय रुपैयाँ पुरस्कार राशीसहित सम्मान गरिने भएको हो ।
यसैगरी, आशिष श्रेष्ठले बुवाको नाममा स्थापना गरेकाे श्याम श्रेष्ठ स्मृति मातृभूमि पुरस्कार, २०७८ समाजसेवी सिद्धिलाल श्रेष्ठ (हेटौंडा), समाजका उपाध्यक्ष कृष्ण प्रसाद दहालद्वारा बुवाको नाममा स्थापित इश्वरी स्मृति मातृभूमि पुरस्कार २०७८ संचारकर्मी सुषमा केसी श्रेष्ठ (काठमाडौं), अर्चना रिजालद्वारा आफ्ना श्रीमानको नाममा स्थापित शेखर शर्मा रिजाल स्मृति मातृभूमि शैक्षिक सम्मान २०७८ गोकुल लाल श्रेष्ठ (मकवानपुर) र निरा गोर्खाली (मकवानपुर) लाई प्रदान गरिने भएको छ । उनीहरुलाई जनही १५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार राशी प्रदान गरिने अध्यक्ष पोख्रेलले जानकारी दिए ।
यस्तै कार्यक्रममा मकवानपुरे साहित्यकार किशन पौडेलको लघुकथा ‘खुसी’ को गृह बिमोचन तथा पुस्तकको सक्षिप्त चिनारी हुने भएकाे छ । कार्यक्रममा विभिन्न स्रष्ट्राहरुकाे विभिन्न सिर्जनाहरु सुनिने अध्यक्ष पाेखरेलले जानकारी दिए ।
निर्वाचन आयोगले प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभा निर्वाचनको मिति प्रस्ताव गर्ने तयारी गरेको छ । अयोगले आगामी बुधबारसम्ममा प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई भेटेर निर्वाचनको मिति’bout राय दिने तयारी गरेको हो ।
‘बुधबारसम्ममा प्रधानमन्त्रीसँग भेट गर्ने र निर्वाचन मिति’मा छलफल गर्ने तयारी छ, आयोगले प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभा निर्वाचनका लागि ३० कात्तिकको मिति उपयुक्त हुने सुझाव दिनेछ,’ आयोग उच्च स्रोतले राजधानीसँग भन्यो ।
आयोगले देशभरका १ सय ६५ प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र र ३ सय ३० वटै प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रमा एकै दिन एकै चरणमा निर्वाचन गर्नेगरी सरकारसमक्ष मिति प्रस्ताव गर्ने भएको हो । आयोगले सरकारका केही मन्त्रीहरूसँग केही दिनयता भएका अनौपचारिक संवादका क्रममा एकै चरणमा निर्वाचन गर्नेगरी सो मितिमा समेत छलफल गर्दै आएको छ ।
आयोगले हाल देशभर मतदाता नामावली संकलनको काम जारी राखेको छ । निर्वाचनको मिति घोषणा भएपछि नामावली संकलन कार्य स्वतः रोकिने भएकाले मिति घोषणा हुनुअघिसम्म नाम दर्ता गर्न सकिनेछ ।
७७ जिल्लाका निर्वाचन कार्यालय, ७७ वटै जिल्ला प्रशासन कार्यालय र ७३ इलाका प्रसासन कार्यालयबाट मतदाता नामावलीमा नाम दर्ताको काम जारी रहेको आयोगले जनाएको छ । यस्तै, आफ्नो स्थायी ठेगाना रहेको जिल्लाबाहिर बसोबास रहेकाले समेत बसोबास रहेकै जिल्लाको निर्वाचन कार्यालय पुगेर नाम दर्ता गर्न सक्नेछन् ।
यसअघि १० र २१ मंसिर २०७४ गरी दुई चरणमा प्रतिनिधि सभा निर्वाचन सम्पन्न भएको थियो । त्यसबखत प्रदेश सभाको निर्वाचनसमेत एकैपटक गरिएको थियो । आयोगले प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभाको कार्यकाल आगामी २२ मंसिरमा सकिने बताउँदै आएको छ ।
आयोगका अनुसार गत ३० वैशाखमा सम्पन्न स्थानीय तह निर्वाचनअघि कुल १ करोड ७७ लाख ३३ हजार ७ सय २३ मतदाताको नाम आयोगमा दर्ता छ । जसमध्ये ८९ लाख ९२ हजार १० जना पुरुष, ८७ लाख ४१ हजार ५ सय ३० महिला र १ सय ८३ अन्य मतदाता रहेको आयोगले बताएको छ ।
आयोगले २९ वैशाख २०७९ सम्म १८ वर्ष उमेर पुगेका मतदातालाई स्थानीय तह निर्वाचनमा मतदान गर्न योग्य मानेको थियो । राजधानी दैनिकबाट
रौतहटको चन्द्रपुर नगरपालिका वाड नं. १ नुनथरको नजिक वागमती नदीमा शनिवार डुवेर वेपत्ता भएका दुई भारतीय नागरिकको शव आईतवार दिउसो फेला परेको छ ।
उनीहरुको शब घटनास्थलबाट १५ किलोमिटर दक्षिणमा सुरक्षाकर्मीहरुको टोलीले फेला पारेको हो । भारतिय नागरिक २४ बर्षिय मयंक अग्रवाल र २१ बर्षिय रितेस साह (गोलुकुमार)को शब फेला परेको शसस्त्र प्रहरी सन्तपुर बेस क्याम्पका शसस्त्र प्रहरी नायब उपरिक्षक योगेश दाहालले जानकारी दिए ।
उनीहरु बागमती नदीमा पौडि खेल्ने वेलामा पानीको भेलले बगाउदा बेपत्ता भएका थिए । उनीहरु भारत विहारको सीतामढी कोट बजारबाट विआर ०१ एचएफ ६६१९ नम्वरको निजी सवारी साधनबाट रमाइलो गर्न रौतहटको चन्द्रपुर नगरपालिका वडा नम्वर १ नुनथरमा आएको शसस्त्र प्रहरी नायब उपरिक्षक दाहालले बताए ।
दुई भारतीय युवक वेपत्ता भएको सुचना पाउना साथ नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी खोजी कार्यलाई तिव्र बनाएपनि राति भएको हुँदा आईतवार विहान देखि सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरी गरेर करिव ५० जना सुरक्षाकर्मीअरु नेपाल भारत सिमा सम्म परिचालन गरेर खोजी कार्यमा जुटेका थिए ।
उनीहरुको शब आइतबार दिउसो वृन्दावन नगरपालिका वडा नम्वर १ बलेरी खोर जंगलमा भेटिएको शसस्त्र प्रहरी नायब उपरिक्षक दाहाले बताए । घटनास्थलबाट १५ किलोमिटर दक्षिणमा उनीहरुको शव भेटिएको थियो । दुबै युवकको शव पोष्ट मार्टमका लागि प्रादेशिक अस्पताल गौरमा राखिएको छ ।
मृतकका परिवारजनहरुको उपस्थितिमा पोष्टमार्टम गरेर आइतबार नै शव शतगतको लागि जिम्मा लगाउने सशस्त्र प्रहरीका एसपी ध्रुव कार्कीले जानकारी दिए ।
वागमती सिंचाई आयोजनाको ब्यारेज भन्दा उत्तर पिकनिक स्पट नुनथरमा रमाइलो गरेर पौडी खेल्न जाँदा उक्त घटना भएका थिए । सोही क्रममा स्थानीयहरुले ३० बर्षिय सुमन साहलाई उद्धार गर्न सफल भएपनि दुई जनाको बेपत्ता भएका थिए । सो क्षेत्रमा हरेक बर्ष पौडी खेल्ने क्रममा नागरिकहरुले ज्यान गुमाउदै आएका छन । राजधानीदैनिकबाट
मकवानपुर । मकवानपुरको बागमती गाउँपालिका–७ मा ट्याक्टर दुर्घटनामा १ जनाको ज्यान गएको छ । धरान चतरा गाईघाट हेटौडा सडकखण्डअन्तर्गत बागमती ७ मा आइतबार दिउँसो विवाहकाे जन्ती लिएर सिन्धुली तर्फ जादै गरेकाे ना ७ त ८०७३ नम्बरको ट्याक्टर अनियन्त्रित भई दुर्घटना भएको थियाे ।
बागमती–९, बेतिनीबाट दुलही लिन सिन्धुलीतर्फ जाँदै गरेको ट्याक्टर दर्घटनामा एक बालिकाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको थियो । मृतक बालिका बागमती ७ पाथिभराकी १५ वर्षिय सलिना राई रहेकाे गाउँपालिका अध्यक्ष सर्केश घलानले जानकारी दिए । दुर्घटना हुँदा ट्याक्टरमा सवार २४ जना घाइते भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका प्रहरी प्रवक्ता टेकबहादुर कार्कीले जानकारी दिए । कार्कीका अनुसार दुर्घटनामा ७ जना गम्भीर घाइते भएका छन् ।
दुर्घटनामा घाइते भएकाहरुको हेटौंडास्थित सरकारी तथा निजी अस्पतालमा उपचार भइरहेको मकवानपुर प्रहरीले जनाएकाे छ । यस अघि भएकाे त्रुटीप्रति क्षमा सहित सच्याइएकाे छ ।
