डोल्पामा भूतले सिँचाइ कुलो भत्काएको भन्दै भूतको पुजा गरिएको छ । त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका वडा नं १ अन्तर्गत पर्ने मसानजाड देखि चुकेनीसम्मको पुरानो कुलो भूत रिसाएर भत्किएको भन्दै पुजा गरिएको हो ।
बुढापाकाका अनुसार ७८ वर्ष पुरानो सेजकुलो भत्केपछि देउताले भूत रिसाएको र पुजाआजा गरेर शान्त बनाउन भनेपछि त्रिपुराकोटका सम्पूर्ण स्थानीयले भूतको पूजा गरेका हुन् । भत्केको कुलाको माथिल्लो भागमा स्थानीय ८३ वर्षीय धनप्रसाद हमाल र तल्लो भागमा ८६ वर्षीय रविप्रसाद न्यौपानेको हातबाट पूजाआजा गरिएको हो ।
विस २००२ मा पनि कुलो बनाउनेक्रममा मसानजाड भूत रिसाएर नवनिर्मित कुलो भत्काउनेगरेको र देवीदेवताको भने अनुसार बोका, भालेसहित ध्वजापतका चढाएर पुजा गरेदेखि हालसम्म कुनै क्षति नभएको स्थानीय बयोबृद्ध धनप्रसाद हमाल बताउँछन् ।
आव २०७९/८० को खानेपानी सिंचाइँ तथा उर्जा विकास कार्यालय डोल्पाको मातहतमा निर्माण उपभोक्ताले नयाँ कुलो निर्माण गर्नेक्रममा भूतपूजा नगरेकाले पटक पटक गरेर तीन पटक पक्की कुलो भत्केपछि स्थानीय धामाघाडी देवताले भूत रिसाएको र शान्तिपूजा नगरेसम्म कुलो बलियो नहुने भनेपछि स्थानीयले ७८ बर्षपछि दोस्रो पटक भूतको पूजा गरिएकोभ जनाएका छन् ।
भूतपूजा गरेपछि नवनिर्मित सेजकुलो बलियो भई सिंचाइँ सुविधा सहज हुने अपेक्षा स्थानीयले गरेका छन् । राजधानीबाट
मकवानपुर । कार्यदलनै बनाएर १४ मन्त्रालयबाट ११ मन्त्रालय कायम गरेकाे बागमती प्रदेश सरकारले अन्ततः मन्त्रायलय फुटाएर भागबण्डा मिलाएकाे छ । सत्तासाझेदार दल नेपाली काग्रेसबाट विना विभागीय मन्त्री बनेका रामकृष्ण चित्रकारलाई मन्त्रालय ताेक्न प्रदेशमा मन्त्रालय फुटाइएर जिम्मेवारी तोकिएकाे छ । आइतबार मन्त्री चित्रकारलाई उद्योग तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयकाे जिम्मेवारी तोकिएको मन्त्रीको सचिवालयले जनाएकाे छ ।
प्रदेश सरकारका ११ मन्त्रालयमध्ये पर्यटन, उद्योग तथा सहकारी मन्त्रालय विभाजन गरी १२ वटा मन्त्रालय बनाइएको छ । यसरी नयाँ मन्त्रालयका रुपमा उद्योगसँग सामान्य प्रशासन मन्त्रालय समेत थप गरी मन्त्री चित्रकारलाई सोही मन्त्रालयको जिम्मेवारी तोकिएको हो । काठमाडौंमा केन्द्रीयस्तरको नेताको छलफलबाट मन्त्री चित्रकारको मन्त्रालयको टुङ्गो लागेको हो । गत जेठ ७ गते मन्त्रीमा नियुक्त भएका चित्रकार बिना विभागीय मै ७७ दिन रहेका थिए । गत आइतबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकमा चित्रकारलाई मन्त्रालय ताेक्ने विषयमा छलफल चलेकाे तर साउन २१ गते आइतबार मन्त्रालयको टुङ्गो लागेको मन्त्री चित्रकारको सचिवालयले जनाएको छ ।
मुख्यमन्त्री शालिकराम जम्मकट्टेलले मन्त्रालयको संख्या नबढाउने बताउँदै आए पनि सत्तागठबन्धन दलका लागि मन्त्रालय फुटाउने सहहमति भएकाे थियो । गत पुस २६ गते मुख्यमन्त्री भए पश्चात उनले गत माघ ९ गते पहिलो निर्णयको रुपमा ३ मन्त्रालय घटाएर ११ वटा कायम गर्ने निर्णय गरेका थिए । आइतबार मन्त्रालय फुटाएर १२ वटा मन्त्रालय बानाएको हो । बागमती प्रदेशमा मन्त्रालय बढेसँगै काँग्रेसले ६ मन्त्रालय पाएको छ । कांग्रेसले वन तथा वातावरण मन्त्रालय, आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालय, खानेपानी ऊर्जा तथा सिँचाइ मन्त्रालय, स्वास्थ्य मन्त्रालय, पर्यटन तथा सहकारी मन्त्रालय र उद्योग तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय पाएको छ ।
माओवादीले मुख्यमन्त्रीसहित आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालय, सामाजिक विकास मन्त्रालय र भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालय गरी ४ मन्त्रालयमा नेतृत्वमा छ गरेको छ । यस्तै एकीकृत समाजवादीले कृषि तथा पशुपन्छी विकास र श्रम रोजगार तथा यातायात गरी २ वटा मन्त्रालय पाएको छ ।
नेपाली कांग्रेसका प्रदेश संसदीय दलका उपनेतासमेत रहेका मन्त्री चित्रकारले मन्त्री नियुक्त भएदेखि नै जिम्मेवारी पाउन सकेका थिएनन् । कांग्रेसले भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालय विभाजन गरी उनलाई जिम्मेवारी दिनुपर्ने माग गर्दै आए पनि माओवादी केन्द्रले आफ्नो भागमा परेको सो मन्त्रालय विभाजन गर्न अस्वीकार गर्दै आएको थियो ।
चित्रकारलाई विनाविभागीय मन्त्रीबाट विभागीय मन्त्री बनाउनकाे लागि मन्त्रालय फुटाए पछि प्रदेशमा १२ मन्त्रालय कायम भएकाे छ । योसँगै बागमती प्रदेशका २ वटा मन्त्रालय भाडाको घरमा बस्ने भएका छन् । यसअघि कायम रहेका ११ मन्त्रालयमध्ये एउटा मन्त्रालय भाडाको घरमा बस्दै आएको थियो । मन्त्रालय विभाजन भएसँगै नयाँ मन्त्रालय पनि भाडाको घरमै राख्ने तयारी भएको छ ।
हाल प्रदेशको ४ वटा मन्त्रालय तत्कालीन श्रम कार्यालयका लागि निर्माण गरिएको ५ तले भवनमा छन् भने २ वटा मन्त्रालय तत्कालीन क्षेत्रीय स्वास्थ्य कार्यालयको भवनमा, २ मन्त्रालय जिल्ला वन कार्यालय र क्षेत्रीय वन कार्यालयको भवनमा, एउटा मन्त्रालय तत्कालीन जिल्ला शिक्षा कार्यालयको भवन र मुख्यमन्त्री कार्यालय तत्कालीन जिल्ला विकास समितिको भवनबाट सञ्चालनमा आएका छन् ।
तत्कालीन गठबन्धनका दलहरु माओवादी केन्द्र, नेकपा एमाले र राप्रपा त्यतिबेला सरकारमा थिए । उक्त गठबन्धनबाट गत पुस २५ गते मुख्यमन्त्री बनेका जम्कट्टेलले माघ १० मा तत्कालीन सत्ता गबठन्धनका दलहरु एमाले र राप्रपालाई समेटेर सरकारलाई पूर्णता दिएका थिए । तर, गत फागुनमा राष्ट्रपति निर्वाचनको लागि बनेको राजनीतिक समीकरण अनुसार तत्कालीन सत्ता गठबन्धनबाट नेकपा एमाले र राप्रपा अलग भएपछि मुख्यमन्त्री जम्कट्टेलले नेपाली कांग्रेस, नेकपा एकीकृत समाजवादी पार्टी र हाम्रो नेपाली पार्टीसँगको सत्ता समीकरण रोजेका थिए ।
उक्त समीकरण अनुसार गठित प्रदेश सरकारमा मुख्यमन्त्री जम्कट्टेलले गत जेठ ७ गते मन्त्रिपरिषद्लाई पूर्णता दिएका थिए । उनले प्रदेशको ११ वटा मन्त्रालयमा १२ जना मन्त्री नियुक्त गरेका थिए । उक्त मन्त्रिपरिषदमा कांग्रेसबाट ६, माओवादी केन्द्रबाट ४ र एकीकृत समाजवादीबाट २ जना मन्त्री बनेका थिए भने कांग्रेसका चित्रकार मन्त्रालयविहीन थिए ।
मकवानपुर । मन्टेश्वरीमा अक्षर सिक्दै गरेका हेटौंडा २ का ४ वर्षिय रईश इटेनीलाई साथीसँग खेल्ने क्रममा आँखामा संक्रमण स-यो, आँखा एक्कसी रातो भयो । छोराको आँखा पाक्यो क्यारे भनेर भेउ पाउन नभ्याउँदै आमा प्रतिक्षा न्यौपानेलाई पनि संक्रमण भयो ।
दुबैलेसँगै आँखा जँचाए । एकसाताको अन्तरालपछि अहिले उनीहरुलाई निको हुँदैछ । “बाबुलाई सञ्चो भयो, बरु म नै अझैपुर्ण रुपमा कम्प्युटरतिर हेर्न सकिरहेको छैन” प्रतिक्षाले भनिन् । आँखाको कारण आफ्नो दैनिकीमा धेरै समस्या भएको उनले सुनाइन् । आँखा पाक्दा मलाई त ज्वरो नै आयो, बरु बाबुलाई अरु केही भएन” उनले भनिन् । करिब १० दिनको कष्टकर समय सम्झदै उनले भनिन् “आफ्नो तर्फबाट सुरक्षित व्यवहार अपनाउनु सबैलाई सल्लाह दिन्छु ।”
गर्मी सुरु भएसँगै सर्वसाधरणलाई एकातिर डेङ्गीको संक्रमणले तर्साइरहेको छ । अर्को तिर पछिल्लो २ सातायता मकवानपुरको हेटौंडामा आँखा पाक्ने संक्रमणका बिरामी ह्वात्तै बढेका छन् । हेटौंडा स्थित सामुदायिक आँखा अस्पतालमा बिगतमा नियमित ३ सयजनाको हाराहारीमा बिरामी जाँचको लागि आउने गरेकोमा आइतबार एकै दिन ७ सयभन्दा बडी बिरामी अस्पताल आएका छन् । ७ वटा टोकन तानिएपछि अस्पतालले टोकन नै बन्द गरेको छ ।
“हाम्रो इतिहासमै सबैभन्दा बढी टोकन तानियो आज, उपचार गर्न नभ्याइने गरी टोकन मात्रै दिएर भएन अनि टोकन बन्द गर्यौ” अस्पतालका कार्यक्रम संयोजक सुशील सिंहले भने । ७ सय टोकन तानिएपछि अकस्मात बैठक बसेर टोकन रोकिएको र नियमित उपचारमा आउने बिरामीलाई केही दिन नआउन सूचना टाँस गरिएको उनले बताए ।
बिरामीको चाप अत्यधिक भएपछि अस्पतालले सूचना टाँसेर अन्य बिरामीलाई एक वा दुई सातापछि मात्रै आउन र आँखा पाकेको समस्या भएको जाँचको सहयोग गरिदिन आग्रह गरेको छ । “अन्य समस्या भएका बिरामीहरुलाई नै फेरी आँखा पाक्ने संक्रमण सर्ने डर हुन्छ, त्यसैले पनि उहाँहरुले मिलेसम्म यो अवधिभर अत्यवश्यक छैन भने नआउँदा हुन्छ” कार्यक्रम संयोजक सिंहले भने । संक्रमण हुनेहरुमा बढी बिद्यालय जाने उमेर समूहका बालबालिका रहेको छन् ।
पछिल्लो २ सातामा मात्रै हेटौंडाको सामुदायिक आँखा अस्पतालबाट २ हजारबढीले सेवा लिएको उनले बताए । “दैनिक जसो बिरामीको चाप बढ्दो अवस्थामा छ,” उनले भने “यही रफ्तामा बिरामी बढेभने ३/४ दिनमा औषधि सकिने संभावना छ ।” वीरगंजको आँखा अस्पतालले औषधि सकिएकोले आफूहरुसँग माग गरेको सिंहले बताए । आफूहरुसँग नै पर्याप्त मौजदात नभएको उनले बताए । पर्सा जिल्लाको वीरजंगमा रहेको आँखा अस्पतालमा औषधि अभाव भएपछि यहाँ बिरामीको चाप झनै बढ्ने गरेको बिगतको तथ्याङ्कले देखाउँछ ।
के हो आँखा पाक्ने समस्या ?
मौसम परिवर्तनसँगै अहिले धेरैमा आँखा रातो हुने समस्या देखा परेको छ । कतियय विद्यालयहरुका सबैजसो बालबालिका, शिक्षक, अफिसका कर्मचारी, बैंक तथा वितिय संस्थामा काम गर्ने प्राय मानिसहरुमा पाइएको छ । विद्यालय, कलेजलगायत धेरै भिडभाड हुने ठाउँहरुमा यो रोग एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सजिलै सर्न सक्दछ । एक जनाबाट अर्कोमा सजिलै सर्ने भएकाले एकैपटक धेरैजनामा हुन सक्छ पुरै घरको सदस्यहरुमा पनि हुन सक्छ ।
हरेक वर्ष मौषम परिवर्तनको समयमा धेरैजसो वर्षायाममा यो रोग देखिने गर्दछ । वर्षायाममा यसको किटाणु सक्रिय हुने गर्दछ । व्याक्टेरिया, भाइरल र एलर्जी यो रोग हुने मुख्य कारणहरु हुन् ।
आँखा रातो हुनुको प्रमुख कारणमध्ये आँखा पाक्नु एक हो, जसलाई कन्जक्टिवाइटिस भनिन्छ । यदि कसैको आँखा पाकेमा वा रातो भएमा यो त सामान्य समस्या हो भनेर बस्नु हुँदैन । आँखा पाक्ने समस्या कुनै पनि उमेर समूहमा हुन सक्छ । एउटा वा दुवै आँखामा रोग देखिन सक्छ । आँखामा देखिने समस्या धेरै प्रकारका हुन्छन् । एलर्जिक जीवाणु (ब्याक्टेरिया) र भाइरसका कारण आँखामा समस्या देखिन्छ ।

जीवाणु कन्जक्टिवाइटिस एउटा आँखामा हुन्छ तर कहिलेकाँही दुवै आँखामा पनि एन सक्छ । आँखा पाक्दा आँखाबाट पिप जस्तो पदार्थ निस्किन्छ र बिहान उठ्दा आँखा खोल्न गाह्रो हुन सक्छ । परेली टाँसिएको अनुभव हुन्छ । यो समस्या अहिले जताततै देखिएको छ । आइरस कन्जक्टिवाइटिस एउटा आँखाबाट सुरु हुन्छ र सुरु अएकै केही दिनमा अर्को आँखालाई पनि असर गर्न सक्छ । आँखाबाट धेरै आँसु र पानी आउने, कानको अगाडिको भाग (प्रि–ओरिकुलर लिम्फ नोड) सुन्निने, एलर्जिक कन्जक्टिवाइटिसमा आँसु धेरै आउने र चिलाउने गर्छ । यो धेरै जस्तो मौसम परिवर्तनको समय वा धुलो धुवाँका कारण हुने गर्छ ।
आँखा पाक्ने समस्याको लक्षणहरु
एक्कासी एउटा आँखा अथवा दुवै आँखा रातो हुने, आँखा धेरै चिलाउने तथा आँखा टोसिने आँखाबाट बारम्बार पानी बगिरहने आँखामा कचेरा लाग्ने तथा टोसिने आँखाबाट आँसु बगिरहने आँखा सुन्निने आँखाले घाम तथा उज्यालो प्रकाशमा हेर्न नसक्ने तथा धमिलो देख्ने पनि हुनसक्छ ।
के गर्ने ?
आँखा स्वास्थ्य चिकित्सकहरुले आँखाको हेरचाहको लागि केही सुझाव दिएका छन् । साबुन पानीले राम्ररी हात धुनुपर्छ,
आँखा सफा राख्नुपर्छ, आँखाबाट निस्केको पिप जस्तो पदार्थ सफा कपास वा नरम कपडाले समय समयमा सफा गर्नुपर्छ र त्यसपछि राम्ररी साबुन पानीले हात धुनुपर्छ, फोहोर कपडा वा लगाइरहेको लुगा, सारीको आँचल वा हातले आँखा पुछ्नु हुँदैन,
दिनदिन लुगा र चलाएको रुमाल फेर्नुपर्छ आँखामा लगाउने शृंगारको प्रयोग गर्न बन्द गर्नुपर्छ, अरुको लुगा, रुमाल र आँखामा लगाउने निजी शृंगारको उपकरण एकापसमा प्रयोग गर्नु हुँदैन, आफूखुसी औषधि प्रयोग गर्नु हुँदैन र आँखा विशेषज्ञलाई देखाउनुपर्छ । आँखा बेस्सरी मिच्नु हुँदैन, यसो गर्दा कर्नियामा घाउ हुन सक्छ कहिलेकाहीँ आँखा पाक्ने मात्रै नभई अरु रोग जस्तैः युभेटिसले गर्दा पनि आँखा रातो हुन्छ जुन उचित समयमा उपचार नगरिएको आँखाको ज्योति गुम्ने खतरा पनि हुन्छ ।
सकेसम्मसँगै नसुत्ने भिड भाड हुने ठाउँहरुमा नजाने, आफू सुतेको सिरानीको खोल तन्ना हरेक दिन सफा गर्ने धुने, कालो चस्माको प्रयोग गर्ने ।
घरैमा पनि हेरचाह गर्न सकिन्छ
अस्पतालमा सबै प्रकारको बिरामीहरु जमघट हुन्छन, जसले गर्दा त्यही भिडमा एक अर्कामा संक्रमण सर्ने संभावना पनि रहन्छ । यसलाई सुरुमा लाग्दै नदिन र लागेपछि पनि केही हेरचाह घरैमा गर्न सकिने स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह छ ।
भाइरल कन्जंक्टिभाइटिस रोग घरमै स्याहार गरे १ देखि २ हप्तामा आफैँ निको हुन्छ । घरमा स्याहार गर्दा भने केही कुरामा विशेष ध्यान दिनु पर्छ
आँखा चिसोले तथा बरफले सेक्ने
सफा पानीले आँखा सफा गर्ने,
घर बाहिर जाँदा कालो चस्मा प्रयोग गर्ने,
संक्रिमित आँखालाई छोएपछि राम्ररी हात धुने,
संक्रमित आँखालाई नचलाउने,
स्कुल, कलेज जस्ता भीडभाडमा नजाने,
अरुले प्रयोग गरेको रुमाल, तौलिया प्रयोग नगर्ने,
आफू खुसी औषधिको प्रयोग नगर्ने, गाह्रो भएमा तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मीको सम्पर्कमा जाने ।

बिद्यालयहरुबाट सूचना
यसैबीच आँखा पाक्ने समस्याले प्रकोपको रुप लिएपछि हेटौंडाका विद्यालयहरुले समेत अभिभावकहरुलाई सचेत रहन पत्रचार गरेका छन् । आँखा पाक्ने समस्याबाट बालबालिकाहरुलाई बचाउन विद्यालयहरुले पत्रचार गरेका हुन् । विद्यालयहरुमा अहिले पहिलो त्रैमासिक परिक्षा चलिहरेकोले बिद्यायहरु बन्द गर्न समय समेत नभएकोले रोकथाम र सचेतता अपनाउन आग्रह गरिएको हेटौंडा २ को बालजागृती बोर्डिङ स्कुलमा प्रिन्सिपल विनोद सुवेदीले बताए ।
आँखा पाक्ने समस्या भएका बाल–बालिकाहरूलाई अनिवार्य रूपमा चस्मा लगाएर मात्र विद्यालयमा पठाउन, घरमा कसैलाई यो समस्या देखिएमा सकेसम्म बाल–बालिकाहरूलाई संक्रमित व्यक्तिबाट टाढा राख्न, आफ्नो बालबालिका हरूलाई परीक्षामा आवश्यक सामग्री अनिवार्य रूपमा घरबाट नै पठाउने र साथी भाईसँग साटासाट नगर्न सुझाव दिन अनुरोध गरिएको सुवेदीले बताए ।
संक्रमित बाल–बालिकालाई अनिवार्य रूपमा स्यानीटाइजर लिएर पठाउन, बेला बेलामा प्रयोग गर्न प्रेरित गर्न, कुनै पनि सामान चलाई सकेपछि अनिवार्य रूपमा साबुन पानीले हात धुन लगाउन, सफा पानीले आँखा पखाल्न लगाउन बालबालिकाहरुलाई सिकाउने गरेको उनले बताए ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेश अन्तर्गतका जिल्लामा चाालु आर्थिक वर्षमा ५ वटा प्रहरी भवन निर्माण हुने भएकाे छ । प्रदेश प्रहरी कार्यालय अन्तर्गत विभिन्न स्थानका प्रहरी चौकी र इलाका प्रहरी कार्यालय भवन निर्माण हुने भएको हो ।
चालु आर्थिक आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रालयले प्रदेशको ४ जिल्लाका ५ स्थानमा प्रहरी भवन निर्माण हुने भएकाे हाे । ६ करोड ४४ लाख ६५ हजार लागतमा ५ वटा प्रहरी भवन निर्माण गर्ने लक्ष्य रहेको मन्त्रालयले जनाएकाे छ । सूचना अधिकारी सुरेन्द्र कार्की अनुसार, प्रदेशको मकवानपुर, चितवन, सिन्धुली र रामेछाप जिल्लामा गरी ५ वटा भवन निर्माण गरिने छ ।
८४ लाख २२ हजार लागतमा मकवानपुर जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा महिला ब्यारेक भवन, १ करोड ९८ लाख लागतमा मकवानपुरगढीमा इलाका प्रहरी कार्यालय, ९७ लाख ३३ हजारमा चितवनको रत्ननगर टाँडी, १ करोड ३३ लाख लागतमा सिन्धुली–४, खाङसाङ फिक्कलमा प्रहरी चौकी भवन र १ करोड ३२ लाख रुपियाँको लागतमा रामेछापमा जिल्ला ट्राफिक कार्यालय भवन निर्माण गरिने मन्त्रलायले जनाएकाे छ ।
मर्मतमा झन्डै दुई करोड खर्च
आव २०७९/८० मा १९ वटा प्रहरी एकाइ भवन मर्मतका लागि एक करोड ७० लाख ४० हजार रुपियाँ खर्च भएको छ । मकवानपुरमा छ, सिन्धुली र काभ्रेमा तीन-तीन, धादिङमा दुई र चितवन, दोलखा, सिन्धुपाल्चोक र रसुवामा एक-एक प्रहरी एकाइ भवन मर्मत गर्न सो खर्च लागेको मन्त्रालयले जनाएको छ । कार्यालय र ब्यारेक भवनको छाना मर्मत, रङरोगन, शौचालय, ढोका, कम्पाउन्ड, भान्छाघर मर्मतमा सो बजेट खर्च भएको मन्त्रालयले जनाएकाे छ ।
४९ वटा भवन निर्माण सम्पन्न
बागमती प्रदेशको आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयले हालसम्म ४९ वटा प्रहरी भवन निर्माण सम्पन्न गरेकाे छ । १८ वटा भवन निर्माणाधीन छन् । प्रदेश प्रहरी कार्यालय अन्तर्गत विभिन्न स्थानका प्रहरी चौकी र इलाका प्रहरी कार्यालय भवन निर्माण भएको हो ।
मकवानपुरमा सशस्त्र प्रहरी गण नं. ३ रातोमाटे, प्रहरी चौकी कान्द्राङ, जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय, प्रहरी चौकी रातोमाटे, इलाका प्रहरी कार्यालय ठिङ्गन, प्रहरी चौकी डाँडाखर्क, प्रहरी चौकी हात्तीसँडे, प्रहरी चौकी ठुलोदमार निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ ।
प्रदेश सरकारले मकवानपुरमा ८, चितवनमा ५, सिन्धुलीमा ७, रामेछापमा ४, दोलखामा ४, नुवाकोटमा ३, काभ्रेमा ८, धादिङमा ३, रसुवामा ४, सिन्धुपाल्चोकमा ३ वटा भवन निर्माण सम्पन्न गरिसकेको जनाएको छ । हालसम्म ६७ वटा प्रहरी एकाइ निर्माणका लागि आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालय बागमती प्रदेशबाट सहयोग भएकाे बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालय हेटौडाले जनाएको छ ।
प्रतिनिधि सभाका सभामुखको कार्यकालमा लागेको यौन दुराचारको मुद्दाले गुमेको ‘शालीन नेता’को ‘साख’ पुनः फर्काउन चाहेका माओवादी नेता कृष्णबहादुर महराका लागि गत निर्वाचन अग्निपरीक्षा थियो, तर उनी सो परीक्षामा सहभागी भएनन्। माओवादीको पहिलो रोजाइका सम्भावित उम्मेदवार महराले आफूलाई आम नागरिकसामु पहिलेजसरी ‘आँखा जुधाउन’ सक्ने ल्याकत राखेनन्। दाङ– २ मा दोस्रो विकल्पमा रहेकी रेखा शर्मालाई उम्मेदवार बन्ने ‘सुनौलो अवसर’ प्राप्त भयो।
यौन दुराचारको मुद्दाले ओरालो लागेका महराको शालीनता ‘कम ब्याक’भएन, बरु थप ओरालो यात्रामा कुद्ने सम्भावित खतरा छ। पहिलेको मुद्दाको ‘तुष’मेटिन नपाउँदै सुन प्रकरणमा नाम जोडिनुले ‘महरा–शालीनता’ले थप ओरालो यात्रा तय गर्ने देखिन्छ।
२०६४ मा दाङकी कांग्रेस नेतृ अनिता देवकोटालाई पहिलो संविधान सभा निर्वाचनमा पराजित गरेसँगै रोल्पाका महराको उँचो राजनीतिक कदको रेखांकन भयो। उनलाई त्यो बेला दाङका सम्भावित एक मात्रै शीर्ष नेताका रूपमा विश्लेषण गरियो। माओवादी राजनीतिमा प्रभाव राख्न सकेका महरालाई कतिपयले त्यो बेला दाङको ‘आवश्यकता’का रूपमा समेत अथ्र्याइयो। दोस्रो संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा महरा दाङमै टिकेनन्। उनी आफ्नो गृहजिल्ला रोल्पा हानिए। विजयी पनि बने।
निर्वाचनका लागि दाङबाट रोल्पा फट्को मारेका महराका लागि अघिल्लो प्रतिनिधि सभा निर्वाचन रोल्पा अनुकुल बनिदिएन। उनलाई फेरि दाङ झर्नुपर्ने बाध्यता आइलाग्यो। त्यो बेला रोल्पाका अर्का नेता वर्षमान पुनले महरालाई टिक्न दिएनन्। महरालाई दाङ झारेर पुनले रोल्पाको टिकट आफ्नो हातमा पारेका थिए। ०७४ को निर्वाचनमा एमालेसँगको तालमेलको बलमा प्रतिनिधिसभा सदस्य चुनिएका महराको प्रतिनिधि सभा यात्रा सुखद बनेन। प्रतिनिधिसभा सभामुखको ‘ओहोदा’ मा पुगेका महरा यौन दुराचारजस्तो गम्भीर मुद्दामा मुछिए। संसद् सचिवालयकी एक कर्मचारीले महराविरुद्ध बलात्कार मुद्दा दर्ता गरेपछि महराको सभामुख पद मात्रै खोसिएन; उनको राजनीतिक यात्रा एकाएक ओरालो लाग्यो। भलै महराले यो मुद्दामा सफाइ त पाए, तर सक्रिय राजनीति ‘शिथिल’ बन्दै गयो। कार्यकर्ता पंक्तिसामु ‘निराश’ देखिने महराले आफूलाई पहिलाजस्तो ‘भद्र’ नेताका रूपमा प्रस्तुत गर्न सहज मान्दै मानेनन्। यो मुद्दाले शिथिल बनेका महरा गत निर्वाचनमा भिड्ने वा नभिड्ने भन्नेमा अनिश्चित देखिए। अन्ततः अन्तिम निर्णय लिए, ‘निर्वाचन लड्दैन।’
‘महरा सर गत निर्वाचनमा नलड्नुको कारण उहाँमाथि लागेको आरोप वा मुद्दा प्रभाव नै हो’,एक वाम विश्लेषक भन्छन्, ‘उहाँमा चुनाव जित्छु भन्ने आत्मविश्वास नै भएन।’महराले आफ्नो जनमत बुझ्ने माध्यम गत स्थानीय तहको निर्वाचनलाई बनाएका थिए। आफ्नो क्षेत्र दाङ २ मा रहेको ठूलो स्थानीय तह घोराही उपमहानगरको जनमत बुझ्न खोजेका उनले यहाँको मेयर पदको उम्मेदवार आफू निकटस्थ नेता हेमराज शर्मालाई बनाए। उनले प्राप्त गर्ने जनमतका आधारमा आफ्नो उम्मेदवारी रहने वा नरहने भन्ने निक्र्योल गर्नेमा महरा थिए। यो स्थानीय तहमा आफू निकटस्थ शर्मा पराजित बने, त्यो पनि वर्तमान गठबन्धन कायमै रहेको अवस्थामा। एकाएक निर्वाचनबाट भाग्दा कार्यकर्ता पंक्तिमा राम्रो सन्देश नजाने देखेका महराले आफू निर्वाचन लड्ने उद्घोष भने गरि नै रहे।
गत निर्वाचनमा आफूलाई फेस गर्न डराएका महराले आफूलाई पार्टी राजनीतिमा मात्रै केन्द्रित गर्ने बताए पनि अहिलेको सुन प्रकरण उनको मार्गमा अर्को वाधक बन्ने खतरा देखिन्छ। ‘आम निर्वाचन मात्रै हैन, यस्ता ठूला घटनामा नाम मुछिएपछि पार्टी आन्तरिक राजनीतिमा पनि असर पर्छ नि’,ती वाम विश्लेषकले भने, ‘पार्टीभित्र पनि त व्यक्तिगत छवि र आचरणका कुरा जोडिन्छन् नि।’सुन प्रकरणमा आफूमाथि लागेको आरोपको खण्डन भने महराले गरिसकेका छन्। सुन प्रकरणमा आफ्नो र छोराको नाम जोडिएकोमा आपत्ति जनाएका महराले छानबिनका लागि सहयोग गर्नेसमेत उल्लेख गरेका छन्। यो प्रकरणका बारेमा सरकारले गर्ने अनुसन्धानले दोषी प्रमाणित हुने वा नहुने एउटा पाटो भयो, तर लागेको आरोपले मात्रै पनि राजनीतिक जीवनमा ठूलो प्रभाव पार्ने तर्क ती वाम विश्लेषकको छ। नागरिकन्युज नेटवर्कबाट
