मकवानपुर । भाेलीबाट बागमतीकाे सबै जिल्लामा लम्पी स्किन विरुद्व खाेप लगाइने भएकाे छ । किसानहरु महासमस्याको रुपमा फैलिदैं आएको लम्पी स्किन प्रकोप विरुद्ध २५ साउनबाट बागमती प्रदेशका १३ जिल्लाको ९१ वटा स्थानीय तहहरुबाट अभियानको रुपमा खोप लगाइने भएको हाे ।
प्रदेश सरकारले लम्की स्किन नियन्त्रणको लागि ७५ लाख बजेट विनियोजन गरेको छ । यो अभियानभरमा प्रदेशको १३ जिल्लाका ५० हजार वटा गाई, भैंसी तथा चौरीहरुमा खोप लगाइने छ । कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय बागमती प्रदेशले लम्पी स्किन नियन्त्रण तथा रोकथामको लागि सप्ताहव्यापी खोप अभियान सञ्चालन गर्न लागेको हो । यो अभियान एक सातासम्म चल्नेछ ।
हाल प्रदेशको सबै जिल्लामा गरी २ लाख ४ हजार ९८८ पशु लम्पी स्किनबाट प्रभावित छन् । जसमा १ लाख १० हजार ४४० पशु सक्रिय संक्रमित छन् । हालसम्म ६ हजार २९१ वटा पशुको मृत्यु भइसकेको छ । प्रकोप फैलिउसँगै १ लाख ३२ हजार ९ सय पशुलाई खोप लगाइसकिएको छ । अब २५ साउनबाट सुरु गरीने अभियानबाट ५० हजार पशुमा खोप लगाइने छ । यसको लागि ४८ हजार ५५० थान खोप सम्बन्तिध निकायमा पु-याइसकिएको छ भने, अभियानको क्रममा अपुग खोप खरिद गरिने छ । यो खोप लगाए वापत किसानले पैसा तिर्नु पर्दैन । यो खोप लगाइएपछि गाई भैसी वा चौरीलाई एक वर्षसम्म एन्टिभाइरसको रुपमा काम गर्ने मन्त्रालयका पशु विकास अधिकृत निशान्त शर्माले बताए ।
लम्पी स्किन यो रोगका कारण सामन्यतया १० देखि २० प्रतिशत पशुहरु बिरामी हुने र करिब ५ प्रतिशतसम्म मृत्युदर देखिन सक्ने उनले बताए । खास उपचार नभएको र लम्पी स्किनको कारण धेरै संख्यामा गाई/भैसी प्रभावित भई दूध उत्पादनमा ८० प्रतिशतसम्म कमी आएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।
यस कारण कृषकहरुले ठूलो आर्थिक क्षति व्यहोर्नु परेको अवस्थालाई मध्य नजर गर्दै अभियानको रुपमा खोप कार्यक्रम सुरु गर्न लागिएको मन्त्रालयले जनाएको छ । यस रोगको नियन्त्रणको लागि प्रभावकारी उपाय खोप लगाउने नै भएकोले लम्पी स्किनविरुद्ध खोप अभियान कार्यक्रम संचालन एक महत्वपूर्ण कदम हुन सक्ने शर्माले बताए । लम्पी स्कीन विरुद्धको खोप अभियान मार्फत प्रदेश भरी लम्पी स्किन न्यूनीकरणका लागि जनचेतना फैलाउने काम पनिसँगै गरिने मन्त्रालयका सचिव शरण पाण्डेले बताए ।
“कृषकको हितको लागि र यो हाम्रो जिम्मेवारी पनि हो त्यसैले लम्पी स्कीन सप्ताहव्यपी खोप अभियान कार्यक्रम बागमती प्रदेशका १३ वटै जिल्लाहरुमा एकै समयमा संचालन गर्न लागिएको हो” सविच पाण्डेले भने ।
कार्यक्रम संचालनका लागि प्रत्येक जिल्लाहरुमा स्थानीय तहहरुको समन्वयमा भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र मार्फत खोप कार्य संचालन गरिने उनले बताए । खोप अभियानको लागि प्रत्येक स्थानीय तहहरुको लागि आवश्यकता अनुसार स्थानीय तहको समन्वयमा विज्ञ केन्द्रमार्फत भ्याक्सिनेटरहरु समेत नियुक्ति गरिएको पाण्डेले बताए ।
खोप अभियान पश्चात पनि रोगको अवस्थाका आधारमा खोप कार्यलाई निरन्तरता दिइने मन्त्रालयका सचिव पाण्डेले बताए ।
मन्त्रालय मातहतको प्रदेश दुग्ध विकास बोर्डद्वारा जिल्ला दुग्ध उत्पादक संघ तथा अन्य सरोकारबालाहरुसँग खोप अभियान सम्बन्धी समन्वयात्मक बैठक बसेर यसबारे जानकारी र प्रचार प्रसारको काम पुरा गरिसकेको बताइएको छ
सम्बन्धित भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्रहरुललाई आवश्यक खोप कार्ड, खोप अभिलेख फाराम तथा जनचेतनामुलक ब्रोसर कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयबाट उपलब्ध गराईएको छ ।
लम्पी स्किन Poxviridae समूहको Capripox भाइरसबाट गाई भैँसीमा लाग्ने एक प्रकारको भेक्टर बोन विषाणुजन्य संक्रामक रोग हो । यो रोग पशुबाट मानिसमा सर्दैन । बागमती प्रदेशमा पशुपालन तथा पशुजन्य उत्पादनको क्षेत्रमा गाई/भैँसीपालनको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको छ । यस प्रदेशमा करिब १० लाख ९९ हजार ५६० गाई, ८ लाख ०६ हजार २१३ भैँसी रहेको छ भने वार्षिक दूध उत्पादन ४ लाख ५५ हजार १४१ मे.टन रहेको छ । बागमती प्रदेशमा २०७९ पुस महिनामा मकवानपुर जिल्लामा देखिए यता लम्पी स्किनको प्रकोप १३ वटा जिल्लामा देखिएको छ ।

| क्र सं | जिल्ला | प्रभावित पशु संख्या | सक्रिय संक्रमित पशु संख्या | मृत्यु भएका पशु संख्या | खोप लगाइएका पशु संख्या |
| 7 | चितवन | 10044 | 1269 | 242 | 8400 |
| 8 | धादिङ | 24217 | 6454 | 685 | 8603 |
| 9 | नुवाकोट | 14882 | 5182 | 772 | 6395 |
| 10 | रसुवा | 2114 | 665 | 180 | 0 |
| 11 | काठमाडौं | 5039 | 3703 | 384 | 11450 |
| 12 | ललितपुर | 1888 | 651 | 353 | 5625 |
| 13 | भक्तपुर | 6808 | 6018 | 353 | 5625 |
| जम्मा | 204988 | 110440 | 6291 | 132900 |
मकवानपुर । मकवानपुर बागमती गाउंपालिका ५ सिक्रे दोभानमा पहिरोले घर बगाउँदा बेपत्ता भएका मध्ये अर्काे १ जना मृत अवस्थामा भेटिएका छन् । मंगलबार बिहानकाे पहिरोमा परेर बेपत्ता भएका मध्ये १ जना पुरुषकाे शव फेला परेको प्रहरीले जनाएकाे छ ।
सिन्धुली हरिहरपुर १ कोकरे स्थीत बागमती नदीकाे बिच बगरमा ६० बर्षका अक्कल बहादुर स्याङ्तान मृत अबस्थामा फेला परेको मकवानपुर प्रहरीले जनाएको छ । बुधबारनै उक्त स्थानमा स्याङ्तानको छोरी २२ वर्षकी शिला पहरी मृत अवस्थामा फेला परेकी थिइन् ।
अविरल वर्षाकाे कारण मंगलबार विहान ४ बजे गएकाे पहिराेमा परी ७ जान वेपत्ता भएकाेमा सन्त माया स्याङ्तानलाई मंगलबार नै उद्दार गरी स्थानीय स्वास्थ्यमा लैजादा मृत्यु भएकाे थियाे । पहिराेले बगाएका सिन्धुली हरिहरपुर-१ कोकटीका बस्ने १७ बर्षीय पासाङ घिसिङलाई मंगलबार बेलुका जीवितै उद्दार गरिएकाे थियाे ।
पहिरोमा बगाएका अक्कल बहदुरका ज्वाई २५ बर्षीय जिबन पहरी, नाती ४ बर्षीय मिलन पहरी र नातिनी डेढ बर्षीय दिब्या पहरी अझै बेपत्ता छन् । उनीहरुको खोजी कार्य भइरहेको मकवानपुर प्रहरी प्रवक्ता टेक बहादुर कार्कीले जानकारी दिए ।
मकवानपुर । विषालु च्याउ खाँदा मकवानपुरमा ६ जना बिरामी परेका छन् । जिल्लाको राक्सिराङ गाउँपालिका–२ औडारमा विषालु च्याउ खाँदा ६ जना बिरामी भएका हुन् ।
उनीहरु मध्ये ३ जना एकै परिवारका हुन् । जंगली च्याउ खादा उनीहरु बिरामी परेका हुन् । राक्सिराङ–२ औडारका स्थानीय २६ बर्षीय विकास चेपाङ्, ६ बर्षीय सन्तोष चेपाङ, २४ बर्षीय सुनीमाया चेपाङ, २७ बर्षीय राजकुमार प्रजा, आमेस चेपाङ र अर्का एक जना पुरुष बिरामी परेको वडा नम्बर दुईका वडाध्यक्ष बुद्धराम लामाले जनाएका छन् ।
विकास,सन्तोष र सुनीमाया एकै परिवारको भएको बुझिएको छ । च्याउ खाएपछि बान्ता आउनेलगायतका समस्या भएपछि उनीहरुलाई सरिखेत स्वाथ्य चौकीमा उपचार गरिएको स्वाथ्य चौकीका प्रमुख प्रकाश कार्कीले बताए ।
सरिखेतमा सम्भव भएकोले उनीहरुलाई भरतपुर रिफर गरिएको छ । “उहाँहरुलाई आइसियु सहितको उपचार आवश्यक पर्ने देखिएकोले सरिखेत स्वाथ्य चौकीबाट भरतपुर पठाइएको हो” कार्कीले भने । मकवानपुरको राक्सिराङ, खैराङ, सरिखेत क्षेत्रमा जंगली च्याउ खाएर बर्सेनी ज्यान जाने गरेको छ ।
पहिराे हराएका ६ जनामध्ये १ जनाकाे जीवितै उद्दार
Tags: No Comments
मकवानपुर । मकवानपुरको बागमती गाँउपालिका वडा नम्बर-५ सिक्रे दोभानमा पहिरोले घर बगाउँदा हराइरहेका ६ जनामध्ये १ जनाकाे घाइते अवस्थामा उद्धार गरिएको छ । उद्धार गरिएकामा सिन्धुली हरिहरपुर-१ कोकटीका बस्ने १७ बर्षीय पासाङ घिसिङ रहेका छन् ।
सोमबार रातिदेखि परेको अबिरल वर्षाको कारण साउन २३ गते बिहान ४ बजे पहिरोले घर बगाउँदा हराइरहेका घिसिङलाई १४ घण्टापछि उद्दार गरिएकाे हाे । उनलाई घटनास्थलदेखि ६/७ किलोमिटर तल बगेरीस्थित बागमती खोलामा मुढामा तैरिएको अवस्थामा उद्धार गरिएको मकवानपुर प्रहरी नायव उपरीक्षक टेकबहादुर कार्कीले जानकारी दिए ।
घिसिङकाे खुट्टा भाँचिएको तथा प्रहरी आफन्त र स्थानीयकाे सहयाेगमा उद्दार गरी उपचारका लागि हेटौंडा ल्याउने तयारी भइरहेको प्रहरीले जानकारी दिएकाे छ । अन्य हराइरहेकाहरुकाे खाेजी जारी रहेकाे प्रहरीले जानकारी दिएकाे छ ।
मंगलबार विहान गएकाे पहिराेले स्थानीय अक्कल बहादुर स्याङतानकाे घर बगाउँदा स्याङतानसहित छोरी २२ बर्षीय शिला पहरी, शिलाका श्रीमान २५ बर्षीय जिबन पहरी, शिलाकी ४ बर्षीय छोरा मिलन पहरी, डेढ बर्षीया छोरी दिब्या पहरी तथा पासाङ घिसिङ वेपत्ता भएका थिए ।
पहिरोमा परेकी अक्क्ल बहादुरकी श्रीमती ५५ बर्षीया सन्त माया स्याङ्तानकाे मंगलबार विहानै उद्दार गरी फापरवारीस्थित स्वास्थ्य संस्थामा उपचारको क्रममा मृत्यु भएको थियो । काभ्रे जिल्लाको खानीखोला गाउँपालिका–५ स्थायी घर भएका स्याङतान मकवनपुरको बागमती गाउँपालिका–५ सिक्रेदोभानमा बस्दै आएको थिए ।
मकवानपुर । हेटौडामा रक फर भिजिविलिटी सांगितिक कार्यक्रम हुने भएकाे छ । हेटौडामा रहेकाे अनभिज्ञ आर्ट काेल्याव्रेसनले दृष्टी विहिनहरुको सहयोगार्थ रक सांगीतिक कार्यक्रम गर्ने भएकाे हाे । ‘रक फर भिजिविलिटी’ नारा सहित अनभिज्ञ हेटौंडाको आयोजनामा लाइभ सांगीतिक कार्यक्रम आयोजना हुने भएकाे हो ।
आगामी साउन २७ गते शनिबार माेटल एभाेकाडाेमा हुने कार्यक्रमको अनभिज्ञले मंगलबार पत्रकार सम्मेलन गरि जानकारी दिएको छ । सांगीतिक कार्यक्रममा संकलित रकम ‘आर्ट एकेडेमी’ निर्माणकाे लागि सहयाेग गरिने आयोजकले जानकारी दिएको छ ।
आयोजकका अनुसार कन्सर्टमा अभय सुव्वाको सांगीतिक टोली अभय एण्ड दी स्टिम इञ्जिन, ब्लाइण्ड रक्स र दी फ्रिडम ग्रुप्सकाे प्रस्तुति रहनेछ । सांगीतिक कार्यक्रममा १० लाख रुपैयाँ खर्च हुने अनुमान आयोजकले गरेकाे छ ।
यसवर्ष नै अनविज्ञले देशको विभिन्न ५ शहरमा ‘आर्ट एकेडेमी’ स्थापनाका लागि सांगीतिक कार्यक्रम गर्ने तय भएको बताइएकाे छ । आर्ट एकेडेमी दृष्टिविहीन तथा अपाङ्गता भएकाहरुका लागि प्रयोगमा आउने जनाइएको छ ।
कार्यक्रको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको बताइएको छ । कार्यक्रमका लागि ब्लाइण्ड रक्स नामक गैरसरकारी संस्थाको समेत सहयोग रहेको आयाेजकले जनाएकाे छ ।

