मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिका १७ स्थित कालीलेक सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले ५५ वटा फलफूलको बिरुवा रोपिएको छ ।
वन संरक्षणसँगै कृषकको बालीमा बाँदरको प्रकोप नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले फलफूलको बिरुवा रोपिएको हो । समूहको आफ्नै लगानीमा विभिन्न फलफूल तथा बहुउपयोगी प्रजातिका ५५ वटा बिरुवा रोपिएको समूहका उपाध्यक्ष नवीन बिष्टले जानकारी दिए।
बिष्टका अनुसार बाँदरको प्रकोप नियन्त्रण गर्न तथा वन्यजन्तुलाई वनमै आहारको व्यवस्था गर्ने उद्देश्यले वन क्षेत्रमा फलफूलका बिरुवा रोपिएको हो । अमला, फलिट, कटहर, अम्बा, जामुन, इमिली, हर्रो र बर्रो लगायतका प्रजातिका बिरुवा रोपिएका छन् । वन क्षेत्रमा फलफूलका बिरुवा हुर्किएसँगै वन्यजन्तुले आवश्यक आहार वनमै प्राप्त गर्ने र आसपासका बस्ती तथा खेतीबालीमा हुने क्षति कम हुने समूहको अपेक्षा छ।
‘समूहले आफ्नै लगानीमा फलफूलका बिरुवा खरिद गरी रोपण गरेको हो। अन्य सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहहरूले पनि यस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्छ उपाध्यक्ष बिष्टले भने ‘यस्ता कार्यक्रमलाई स्थानीय सरकारले समेत प्रोत्साहन गर्न आवश्यक छ।’
समूहले वृक्षरोपणसँगै रोपिएका बिरुवाको संरक्षण, सिँचाइ तथा नियमित हेरचाहमा समेत ध्यान दिने जनाएको छ। कार्यक्रमले वन संरक्षण, जैविक विविधताको संरक्षण तथा स्थानीय कृषकको बाली जोगाउन योगदान पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
सेवा सुरु भएको पहिलो दिनमै मंगलबार शल्यक्रियामार्फत जन्मिएका दुई नवजात शिशुलाई एनआइसीयूमा भर्ना गरी उपचार थालिएको अस्पतालका बालस्वास्थ्य विशेषज्ञ डा. हरिबहादुर खड्काले जानाकारी दिए । एनआइसीयूमा जन्मिएको २८ दिनसम्मका नवजात शिशुको जटिल अवस्थाको उपचार गरिनेछ ।
यसअघि एनआइसीयू सुविधा नहुँदा जोखिमयुक्त नवजात शिशुलाई थप उपचारका लागि चितवन वा काठमाडौं लैजानुपर्ने अवस्था थियो । अस्पतालमै एनआईसीयू सेवा सुरु भएकाले नवजात शिशुको जटिल अवस्थाको उपचारका लागि अन्यत्र लैजानु नपर्ने मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका रजिष्ट्रार एव हेटौंडा अस्पतालका अध्यक्ष भीमसागर गुरागाईंले बताए ।
एनआइसीयूसँगै अस्पतालमा १ महिनादेखि १४ वर्षसम्मका बालबालिकाको जटिल अवस्थाको उपचारका लागि आठ बेडको बाल सघन उपचार कक्ष (पीआइसीयू) पनि संचालनमा ल्याइएको उनले बताए । बागमती प्रदेश सरकारको ३ करोड ७२ लाख बजेटबाट एनआइसीयू र पीआइसीयू सञ्चालनमा ल्याइएको प्रतिष्ठानका प्रवक्ता उत्सव चौलागाईले बताए ।
डा. खड्काका अनुसार एनआइसीयू सञ्चालनपछि गर्भवतीले प्रसूति सेवाका लागि हेटौंडा अस्पताल रोज्ने क्रम बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । नवजात शिशुको उपचारका लागि बाहिर जानुपर्ने बाध्यता हटेपछि स्थानीयस्तरमै सुरक्षित प्रसूति तथा बाल उपचार सेवा विस्तार हुने उनको भनाइ छ ।
एनआइसीयू संचालनका लागि चार जना मेडिकल अधिकृत, १८ जना स्टाफ नर्स, चार जना स्वीपर र दुई जना सुरक्षागार्ड परिचालन गरिएको छ । अस्पतालले थप दुई जना बालस्वास्थ्य विशेषज्ञ नियुक्त गर्ने प्रक्रिया पनि अघि बढाएको जनाएको छ । हेटौंडा अस्पतालमा हाल २४ बेडको बालबालिका वार्ड, चार बेडको स्पेशल नियोनेटल केयर युनिट र चार बेडको पोषण पुन स्थापना केन्द्रसमेत संचालनमा छन् ।
एक महिनाअघि हेटौंडा अस्पतालमा करिब ४ करोडको लगानीमा १६ वटा वटा हेमोडाइलायसिस मेसिन खरिद गरेर दैनिक ६० जना विरामीलाई डायलासिस सेवा दिँदै आएको छ । मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान मातहत संचालन हुँदै आएको प्रादेशिक हेटौंडा अस्पतालमा आठ वटा आइसीयू छन् ।
अस्पतालमा अहिले १२ जना विशेषज्ञसहित १०९ जना चिकित्सक कार्यरत छन् । अस्पतालमा चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी र कर्मचार गरेर ५ सय ४७ जना कार्यरत छन् । यो अस्पतालमा गत आवमा ३ लाख २५ हजार ६ सय जनाले सेवा लिएका थिए । दैनिक १ हजार ७ सयदेखि १ हजार ८ सय जनाले अस्पतालबाट स्वास्थ्य सेवा लिँदै आएका छन् । गत आवमा उक्त अस्पतालमा ३ हजार ५ सय ६ जना सुत्केरी भएका थिए । तीमध्ये २ सय ३९ जना २० वर्षमूनिका थिए ।
मकवानपुर । माइती नेपाल -चेलिबेटी बेचविखन रोकथाम गृह) मकवानपुरले आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा ७९ वटा घरेलु हिंसाको मुद्धाहरु दर्ता भएकोमा ४६ वटा सवालमा मिलापत्र गरिएको । अन्य सवाल सम्बन्धित निकायमा रिफर गरिएको छ ।
संस्थाले गत आर्थिक वर्षमा सञ्चालन भएको कार्यक्रमको सामाजिक परिक्षणमा यस्तो तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको हो । माइती नेपालद्वारा सञ्चालित मानव बेचबिखन विरुद्ध एकीकृत कार्य परियोजनाको सामाजिक परिक्षण गरिएको माइती नेपाल मकवानपुर प्रमुख माया तामाङले बताउनु भयो।
उक्त परियोजना अन्तरगत होटल तथा बारहरु अनुगमन, ओसारपसार विरुद्ध सचेतना, घरदैलो कार्यक्रम, जीवनपयोगी तालिम तथा व्यवसायमा सहयोग लगायतको क्रियाकलाप गरेको छ ।
घरेलु कामदारको लागी भारतको बाटो हुदै जानु भएको २ जना महिलाहरुलाई कुवेतबाट उद्धार गरी पारिवारिक पुनर्मिलन गराएको छ ।
आन्तरिक बेचविखनको जोखिममा पर्न सक्ने २७ जना नाबालिका र १ जना किशोरीको प्रहरी तथा सामुदायिक प्रहरीको समन्वयमा उद्धार गरी पारिवारिक पुनर्मिलन गराइएको थियो ।
यसैगरी प्रहरी हेटौंडा उपमहानगरपालिका अन्य संघ संस्थाद्धारा विभिन्न हिंसामा परेकाहरु मध्ये ३८ जना नाबालिका र १४ जना बालिकलाई गृहमा संरक्षमा राखी पारिवरिक पुनर्मिलन गराएको र २ जना बालिका गृहमा रहेका छन् ।
१८ जना नबालिक र ८ जना बालिकहरुको खोज तलाशको निवेदन माइती नेपालमा दर्ता भएकोमा १० जना नबालिक र ३ जना बालिक फेला परेका संस्थाले जनाएको छ । रोकथाम गृहले २० जना नाबालिका र ९ जना बालिकहरुलाई जवरजस्ती करणी मुद्धामा न्यायको लागि सहयोग गरेको छ।
गृहमा ३ वटा बालविवाहको मुद्धा परेकोमा ३ जनालाई नै अलग गराएको जनाइएको छ । अर्को एक जनालाई सम्बन्धित निकाय रिफर गरिएको बताईएको थियो । एडभान्स सिलाई तालिम लिएका ९ जनाले नै सिलाई व्यवसाय संचालन गरिरहनु भएको छ ओ.सी.एम.सी.ले ४ जनालाई ७७ हजार बराबरको सिलाई सामग्रीहरु वितरण गरेका छन् ।
६० जनाले आधारभुत सिलाई तालिम र ८ जनाले व्युटिपार्लर तालिम लिनु भएको छ । परियोजना अन्तरगत यो समयमा १ हजार ८० जनाले मानव बेचविखन तथा ओसारपसार विरुद्ध र सुरक्षित आप्रवसन समबन्धी जानकारी प्राप्त गरेका तामाङले बताउनुभयो ।
जवरजस्ती करणीबाट प्रभावित ५ जना नबालिकाहरुलाई हिरण्य नेपालमा रिफर गरिएको छ भने एक जना नबालिकालाई ग्रामिण असहाय सामुदायिक पुर्नस्थापना केन्द्र र एक जना महिलालाई प्रहरीको सहयोगमा मानव सेवा आश्रम रिफर गरिएको छ ।
२ जनाको स्वास्थ्य चेक जाँच तथा १२३ जनालाई मनोसामाजिक परामर्श गरिएको छ। २९ जनालाई कानुनी परामर्श, ६ हजार ५७० जनालाई मानव बेचविखन तथा ओसारपसार विरुद्धको सुचना प्रवाह, २०० वटा घरधुरीमा घरदैलो गरिएको थियो।
लैङ्गिक हिंसा विरुद्धको १६ दिने अभियान अन्तरगत सामाजिक विकास मन्त्रालयले यस गृहमा रहेको २० जना प्रशिक्षार्थीहरुलाई न्यानो कपडा वितरण गरिएको थियो । बागमती प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालय अन्तरगत सामाजिक विकास कार्यालयले माइती नेपाललाई ७ ताख बराबरको सामग्री हस्तातरण गरेको थियो ।
चुनौती उस्तै
विभिन्न सचेतना कार्यकमको बाबजुद अझै पनि चुनौती रहेको छ । भारतको बाटो हुदै बेदेशिक रोजगारमा जाने क्रम बढ्दो रहेकोले बेचबिखन विरुद्धको अभियानमा चुनौती रहेको तामाङले बताउनुभयो ।
यसैगरी आफन्त वा चिनेजानेकै व्यक्तिबाट हुने हिंसा र शोषणका कारण बालबालिका तथा किशोरीहरु जोखिममा पर्ने अवस्था कायम रहेको, समुदायमा बालबिवाहको घटनाहरु अझै विद्यमान रहेकाले किशोरीहरुको शिक्षा तथा सीप विकासमा असर परेको उहाँले बताउनु भयो ।
यसैगरी सामाजिक सञ्जाल तथा अनलाइन माध्यमको दुरुपयोगका कारण बेचविखन तथा शोषणको जोखिम बढ्दै गएको उहाँले बताउनुभयो ।
सामाजिक परिक्षण कार्यक्रममा हेटौंडा उपमहानगरपालिका प्रमुख मिना लामा, वडा ४ का कार्यवाहक अध्यक्ष गिता त्रिपाठी, मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचबिखन विरुद्धको जिल्ला सन्जाल अध्यक्ष आरती पाठक, गैसस मकवानपुर अध्यक्ष रमिला सापकोटा, सुरक्षाकर्मीहरूले सुझाव व्यक्त गर्नुभएको थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिकाकाे एक सामुदायिक वनमा बोरामा हालेर खाल्डोमा फालिएको अवस्थामा एक महिलाको शव भेटिएको छ।
हेटौंडा १५, सेल्फी रोडस्थित सामुदायिक वनमा शुक्रबार दिउँसो एक जनाकाे शव फेला परेकाे मकवानपुर प्रहरीले जनाएकाे छ । शुक्रबार दिउँसो स्थानीयवासी च्याउ टिप्न जंगल पुगेका बेला सेतो बोरामा बाँधेर खाल्डोमा फालिएको शव देखेपछि प्रहरीलाई खबर गरेका थिए । खबरपछि इलाका प्रहरी कार्यालय पशुपतिनगरबाट प्रहरी निरीक्षक किशोर आचार्यको नेतृत्वमा टोली घटनास्थल पुगेको थियो।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका अनुसार बोराभित्र अन्दाजी ३० देखि ३२ वर्ष उमेरकाे महिलाको शव फेला परेको हो। मृतकको नाम, थर र ठेगाना भने अहिलेसम्म खुल्न सकेको छैन। घटनास्थल सुरक्षित राखेर थप अनुसन्धानका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालयबाट तालिमप्राप्त कुकुरसहितको टोली पनि परिचालन गरिएको बताइएकाे छ ।
उक्त शव हेटौंडा अस्पतालमा ल्याइएको छ भने घटनाको थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।
मकवानपुर । मकवानपुरको भिमफेदी गाउँपालिका २ स्थित तिलटारमा ट्रक पल्टिँदा १ जनाको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा राक्सिराङ ९ बस्ने ३६ वर्षीय अर्जुन कार्की रहेका छन् ।
बुधबार बिहान तिलटारस्थित त्रिभुवन राजपथबाट तरकारी बोकेको डिब्बा ट्रक १ सय मिटर तल खसेको मकवानपुर प्रहरीले जनाएको छ । मकवानपुरको पालुङ तर्फबाट बिरगंजको लागि तरकारी लिई आउदै गरेको मधेश प्रदेश ०३-००२ ख ५०९५ नम्बरको ६ चक्के डिब्बा ट्रक चण्डी खोलामा खस्दा २ जना घाइते भएका थिए ।
दुर्घटनामा ट्रक चालक मकवानपुर राक्सिराङ ९ बस्ने २३ वर्षीय रन्जित कार्की र चालकका काका नाता पर्ने अर्जुन कार्की घाइते भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ। घाइते दुबै जनालाई हेटौंडा अस्पताल ल्याइएकोमा अर्जुनलाई डाक्टरले मृत्यु घोषणा गरेको प्रहरीले जनाएको छ ।
बर्षा र हुस्सुको कारण ओरालो बाटोमा चिप्लिएर ट्रक अनियन्त्रित भई सडकबाट खसेको प्रहरीले जनाएको छ ।