मकवानपुर । सिविन नेपाल मकवानपुरले जोखिम परिस्थितिका बालबालिकालाई सहयाेग गरेकाे छ । बालश्रम, बालविवाह तथा आर्थिक अभाव लगायतका जाेखिम परिस्थितको कारण पढाइबाट बालबालिका बञ्चित नहुन् भन्ने उद्देश्यले सहयाेग गरिएकाे सिविन नेपाल मकवानपुरले जनाएकाे छ ।
बालबालिकाले विद्यालयकाे पढाइलाई निरन्तरता दिन मनहरी भीमफेदी कैलाश बकैया गाउँपालिका र हेटौडा उपमहानगरपालिकाका विभिन्न विद्यालयमा अध्ययनरत २ सय ४० जना विद्यार्थीलाई सिविन–नेपालद्वारा संचालित बालहेल्पलाइनले शैक्षिक सहयोग एवं न्यानो कपडा वितरण गरेकाे सिविन नेपालका झविन्द्र ज्ञवालीले जानकारी दिए ।
मनहरी गाउँपालिका १६ वटा विद्यालयका २ सय ६ जना, श्रीकृष्ण मावि भैसेमा अध्ययनरत ५ जना, श्री कालिका मावि नामटार कैलाशका ७ जना, बंशगोपाल मावि हेटौंडा ६ चौघडाका ६ जना, नवज्योति मावि हेटौडा ७ नागस्वतीका ५ जना, प्रभात मावि बकैया ४ श्रीपुरका ५ जना, बकैया ५ कर्मप्राप्ती मावि कर्मचुली का ६ जना गरि जम्मा २४० जना विधार्थीहरुलाई सिविन–नेपालद्वारा संचालित बालहेल्पलाइनले शैक्षिक सहयोग एवं न्यानो कपडा वितरण गरिएको बालहेल्पलाइनले जनाएको छ ।
शैक्षिक सामाग्रीहरु विद्यालय पोशाक, स्वीटर, मोजा, झोलासहित स्टेशनरी सामाग्री वितरण गरिएको बालहेल्पलाइनका झबिन्द्र ज्ञवालीले जानकारी दिए । शैक्षिक सामाग्री वितरण कार्यक्रमा स्थानीय जनप्रतिनिधि, विद्यालय ब्यवस्थापन समिति, शिक्षक तथा अभिभावक समेतको उपस्थिति रहेको थियो । बालहेल्पलाइन १०९८ मा बालबालिकाको लागि शैक्षिक सहयोगको माग भए बमोजिम स्थानीय तह तथा विद्यालयको सिफारिसको आधारमा सहयोगको लागि छनौट गरिएको बताइएको छ ।
राहत, आयआर्जन एवं सिपमूलक तालिम प्रदान
सिविनले बालबालिकाको शिक्षामा सहयोग गर्नुको साथै मनहरी गाउँपालिका २, ६ र ८ नम्बर वडाका ३ जना बालबालिकाका अभिभावकलाइ कृषी खेतीको लागि आर्थिक सहयोग समेत गरेको छ ।
कृषी खेतीकालागि आलुको बीउ, भण्टाको बीउ, सीमी, टमाटर, गाजर, मूला, प्याज, लसुन आदिको बीउ साथै आवश्यक भिटामिन, किटनासक औषधी,औषधी छर्ने पम्प, रसायनिक मल, कुटो कोदालो लगायतका सामागीहरु उपलब्ध गराएको बालहेल्पलाइनले जनाएको छ ।
अभिभावको आय आर्जनमा बृद्धि भई बालबालिकाहरुले अध्ययनलाई निरन्तरताको लागि सहज होस भन्ने उद्देश्यले आयआर्जनमा सहयोग गरिएको बालहेल्पलाइनका ज्ञवालीले बताए ।
त्यसैगरि सिविनले ३४ जना विपन्न तथा विभिन्न कारणले जोखिमपूर्ण अवस्था र विद्यालय छोड्न सक्ने सम्भावना भएका बालबालिकाहरुलाई चामल, दाल, गेडागुडी, नुन ,तेल, साबुन लगायतका खाद्यान्न सामाग्री उपलब्ध गराइएको छ । मनहरी गाउँपालिका वडा नम्बर २ का ६ जना, वडा नम्बर ४ का ६ जना, वडा नम्बर ६ का १६ जना र वडा नम्बर ८ का ६ जना गरि ३४ जना विपन्न तथा विभिन्न कारणले जोखिमपूर्ण अवस्था र विद्यालय छोड्न सक्ने सम्भावना भएका बालबालिकालाई उक्त खाद्यान्न उपलब्ध गराइएकाे बालहेल्पलाइनले जनाएको छ ।
यस्तै सिविन–नेपाल मार्फत मनहरी गाउँपालिका वार्ड न ८ की १७ बर्षिय किशोरीलाई ६ महिने ब्यूटी पार्लर तालिम र मनहरी गाउँपालिका वार्ड न २ की १७ बर्षिय किशोरीलाई १ वर्षे कोर्ष कम्प्युटर तालिम तालिम प्रदान गरिरहेको ज्ञवालीले जानकारी दिए ।
मकवानपुर । संविधानमा भनिए झै शिक्षामा समान हक कहाँ छ ? मकवानपुर जिल्ला मनहरी गाउँपालिका वडा ६ रूपाचुरी,खरिवाङ्लगायतका बालबालिका बिद्यालय टाढा भएकै कारण बिचैमा पढाइ छोड्न बाध्य छन् । स्थानीय सरकार प्रदेश सरकार र संघीय सरकारको दायित्व के हो ? कस्लाई भनेर आफ्ना सन्तानको शिक्षा सम्बन्धी हकको रक्षा होला ? यहाँ बालविवाहको अवस्था पनि त्यस्तै डरलाग्दो छ । वडा अध्यक्ष युवराज थपलियासंगको कुराकानी भिडियाेमा हेर्नुहाेस
मकवानपुर । मकवानपुर जिल्लाको विकट राक्सिराङ गाउँपालिकाका विद्यार्थीहरुको शैक्षिक गुणस्तर सुधारोन्मुख भएको दाबि गरिएको छ ।
कोर इन्टरनेशनल क्यानडाको आर्थिक सहयोग, राक्सिराङ् गाउँपालिकाको समन्वय तथा हिमराइट्स मकवानपुरको आयोजनामा विगत ५ वर्षदेखि नियमित रुपमा बालबालिकालाई शैक्षिकसँगै विविध पाटोमा सहयोग गरेपछि उनीहरुको शैक्षिक गुणस्तरमा सुधार देखिएको हो ।
विहीबार हिमराइट्स मकवानपुरले विद्यार्थीहरुको लागि खाजा वापत प्राप्त हुने पैसाले खाद्यन्न वितरण गरेको छ । ज्याला मजदुरी गरेर जिविका चलाउंदै आएका २५ अभिभावकको सूर्यदय माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययनरत २५ बालबालिकालाई सहयोग गर्दै आएको छ ।

विहीबार आयोजित खाद्यन्न वितरण कार्यक्रममा राक्सिराङ गाउँपालिका वडा ३ का वडाअध्यक्ष उत्तम वाइबाले विपन्न परिवारलाई छनौट गरेर गरिएको आर्थिक सहयोगले शिक्षामा सहयोगी भूमिका खेल्ने बताए । संस्थाले गरेको सहयोगलाई अभिभावकले सकारात्मक फल दिनको लागि ध्यान दिनुपर्ने उनले बताए ।
बालबालिकाको शैक्षिक उन्नती तथा उज्यालो भविष्यको लागि सकारात्मक निगरानी आफूले गर्ने उनले बताए । निरन्तर स्कुल आउन र फरक प्रकारको सिर्जनशीलता देखाउन विद्यार्थीलाई पनि वडा अध्यक्ष वाईबाले आग्रह गरे ।
कोर इन्टरनेशनल क्यानडाको आर्थिक सहयोगमा हिमराइट्स मकवानपुरले विद्यार्थीको अध्ययनको लागि शैक्षिक सामग्री, अतिरिक्त शिक्षक, विद्यालय पोशाक समेत सहयोग गर्दै आएको छ ।
कार्यक्रमा विद्यालयमा प्रध्यानाध्यापक सिताराम सुवेदीले सिमान्तकृत समूदायका बालबालिकालाई पढाइमा सुधार पुगेको, सहयोग निरन्तरता दिंदै दीगो आय आर्जनमा समेत ध्यान दिनुपर्ने बताए ।

हिमराइट्सले गरेको लगानीको प्रतिफल दिनको लागि अभिभावकले ध्यान दिनुपर्नेमा प्रध्यानाध्यापक सुबेदीले पनि अनुरोध गरे ।
पाँच वर्ष अघि र अहिले यहाँका विद्यार्थीहरुमा शैक्षिक गुणस्तरसँगै अतिरीक्त क्रियाकलापमा समेत सुधार भएको हिमराइट्सले व्यवस्थापन गरेको अतिरिक्त शिक्षक सबिना भारतीले बताइन् । विद्यालय समयभन्दा बाहेक प्रत्येक दिन भारतीले पाठ्यक्रम र अतिरिक्त ज्ञान हुनेगरी २ घन्टा कक्षा लिने गरेकी छिन् । भारतीलाई हिमराईट्सले नै पारिश्रमिक दिएर अतिरिक्त शिक्षकको व्यवस्था गरेको हो ।
बालबालिकाको सुरक्षा, हिंसाबाट बचावटको लागि पनि ध्यान दिनको लागि हिमराइट्स मकवानपुर प्रमुख कुमारी वाइबाले आग्रह गरिन् । अभिभावकलाई दीगो आर्थिक उपार्जनमा सघाउन बाख्रा पनि वितरण गरेको वाइबाले बताइन् ।
स्थानीय जुनमाया प्रजाले आफूलाई संस्थाले बीउ पूँजिको रुपमा बाख्र सहयोग गरेपछि अरु बाख्रा समेत थपेर व्यवसायिक बन्ने कोशिसमा लागेको बताइन् । उनको छोरी सुसिला प्रजा संस्थाकै सहयोगमा कक्षा १२ पढ्दै छिन ।
विद्यार्थीहरुलाई जाडोको लागि न्यानो कपडा वितरणको तयारी समेत भैरहेको हिमराइट्स मकवानपुरकी इन्दु गोलेले बताइन् ।
मकवानपुर । बालिका शिक्षाको सुधारका लागि सरोकारवालाहरूले खबरदारी गरेका छन् । शिक्षा क्षेत्रमा राजनीतिकरण हाबी भएको कारण शिक्षा क्षेत्र अस्तव्यस्त भएको भन्दै यस्तो खबरदारी गरिएको हो ।
आसमान नेपाल र शिक्षा पत्रकार समाजको आयोजनामा बालिका तथा समाबेशी शिक्षाको नीतिगत पैरवी सिकाई आदनप्रदान कार्यक्रम यस्तो बताईएको हो । कार्यक्रममा सामाजिक विकास मन्त्रालय बागमतीका उपेन्द्र राई, हेटौंडा उपमहानगरपालिका शिक्षा शाखाका रमेश बिडारीलगायतले शिक्षामा सकारात्मक सुधार सुरु भएको बताएका थिए ।
प्रदेश सरकारले शैक्षिक सुधारको लागि नेतृत्व र हातेमालो गर्न तयार रहेको राईले बताए । यसैगरी स्थानीय तहमा अभिभावक शिक्षाको सवालमा नियमित कार्यक्रम रहेको बिडारीले बताए । बालमैत्री स्थानीय शासन लागू हुनु गर्न तर्फ लागेको र गैससको समन्वय आवश्यक रहेको उनले बताए । सेनिटरी प्याड, बिद्यालय पोशाक खरिदको तयारीमा उपमहानगर रहेको बिडारीले बताए ।

शिक्षा पत्रकार समाजका केन्द्रिय अध्यक्ष प्रकाश सिलवालले शिक्षाको सवालमा बिद्यमान व्यवस्था, चुनौती तथा सिकाईबारे जानकारी गराएका थिए । जन्मदर्ताको कारण शिक्षाबाट कुनै पनि बालिका शिक्षाबाट बन्चित हुने अवस्था हुन नहुने सिलवालले बताए । किशोरी सशक्तीकरण लागि शिक्षा अनिवार्य रहेको सिलवालले बताए ।
कार्यक्रममा आसमान नेपाल परियोजना फोकल ब्यक्ति कृति केशरीका अनुसार मधेश, गण्डकी, बागमती र कर्णाली प्रदेशको २३ स्थानीय तहका ३८ बिद्यालय यो कार्यक्रम संचालनमा रहेको छ ।
कार्यक्रममा हिमराइट्स मकवानपुर कार्यक्रम संयोजक कुमारी वाइबाले आर्थिक रूपमा अतिबिपन्न भएकाको शिक्षाको सवाल कमजोर रहेको बताइन् । सिविन बाल हेल्प लाइन प्रमुख झबिन्द्र ज्ञवलि भौगोलिक दुरीको कारण स्कुल छाड्ने चुनौती ख्यालगर्नु पर्ने बताए । बालबालिका स्कुल छोड्ने कारण अभिभावक सचेत नभएको कारण पनि रहेको ज्ञवलीले बताए । “बालबालिका बिग्रे भन्ने सूनिन्छ तर अभिभावक झन बिग्रन थाले” ज्ञवलीले भने । स्कुल नजाने सबै बालबालिका बाल श्रममा आवद्ध भएको बताए ।

होस्टलमा राखिएका बालबालिकाको भविष्य शंकटमा रहेको, आफ्नो काममा सहज हुन बालबालिकालाई मोबाइल दिनाले ड्रप आउट बढेको उनले बताए । जन्मदर्ता अभावको कारण पढ्नबाट बन्चित हुने अवस्थालाई हेरेर बैकल्पिक शिक्षा कार्यक्रम चाहिने उनले बताए । “जन्मदर्ता समस्या समाधान भाषण र गोष्ठीमा मात्रै छ, सफ्टवेयरमा छैन” ज्ञवलीले भने ।
कार्यक्रममा शिक्षाको लागि राष्ट्रिय अभियानका प्रकाश खतिवडाले सार्वजनिक शिक्षा सुदृढीकरण गर्नु आवश्यक रहेको बताए । सहभागीहरूले बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडामा किशोरी सशक्तीकरणको शिक्षा कार्यक्रम माथी छलफल भएको हो । कार्यक्रम शिक्षा पत्रकार समाजका बागमती प्रदेश उपाध्यक्ष रिपेश दाहालले सहजीकरण गरेका थिए ।
अभिभावक शिक्षा, विद्यालय व्यवस्थापन पक्षमा सुधार गर्ने नीतिगत पहल आवश्यक भएको सहभागीहरूले बताएका थिए ।
मकवानपुर । डिभिजन वन कार्यालय, राप्ती, मकवानपुरले विद्यार्थीको उपयोगी पुस्तक “वातावरण शिक्षा” प्रकाशन गरेको छ । बिष्णु प्रसाद आचार्यको प्रधान सम्पादकत्वमा १५६ पृष्ठको पुस्तक प्रकाशन गरिएको हो ।
विद्यालय,क्याम्पसका विद्यार्थी, प्रकृतिप्रेमी आम व्यक्ति, बिभिन्न संघसंस्थालाई उपयोगी हुने गरि वातावरण शिक्षा प्रकाशन गरिएको प्रधान सम्पादक बिष्णुप्रसाद आचार्यले बताए ।
पुस्तकमा मकवानपुरको शैक्षिक अवस्था/ गतिबिधि, वन बाताबरणका बिषयबस्तु, मकवानपुरको सन्दर्भ, राष्ट्रिय सन्दर्भ लेख, कबिता, स्मरण, तस्विर (इमेज) र नाराहरु समेटिएको ३१ वटा लेख र ६ वटा कबिता समेटिएको छ ।
पुस्तक यहाँ पढ्न सकिने छ :