मकवानपुर । बागमती प्रदेश सरकारले चितवनमा निर्माण भइरहेकाे गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशालाका लागि १० करोड रुपैयाँ बजेट दिने निर्णय गरेको छ । बिहीबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले उक्त रंगशाला निर्माणका लागि वार्षिक बजेट कार्यक्रममा समावेश भए अनुसार १० करोड रुपैयाँ बजेटकाे अख्तियारी दिने निर्णय गरेको हाे ।
सरकारका प्रवक्ता एवं आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री सुरजचन्द्र लामिछानेले अनुसार भरतपुर महानगरपालिका र बागमती सरकारको साझेदारीमा निर्माण भइरहेको उक्त रंगशाला निर्माणका लागि अनुदानका रूपमा १० करोड रुपैयाँ भरतपुर महानगरपालिकालाई अख्तियारी दिने निर्णय गरेको हो । उक्त रंगशाला निर्माणका लागि बागमती प्रदेश सरकारले ७० प्रतिशत र भरतपुरले ३० प्रतिशत लागत साझेदारी गर्ने सहमति गरेको थियो ।
बागमती प्रदेश सरकार र भरपुर महानगरपालिका चितवनले रंगशाला निर्माण गर्ने गरी गत २१ कार्तिक २०८० मा सम्झौता गरेका थिए । २३ माघ २०८० काे प्रदेश मन्त्रिपरिषद् बैठकले रंगशाला निर्माणका लागि स्रोत सुनिश्चित गरी बहुवर्षीय ठेक्का आह्वान गर्न स्वीकृति प्रदान गर्ने निर्णय गरेको मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्काे कार्यालयले जनाएकाे छ । गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय रंगशाला निर्माणका लागि ५२ करोड ५० लाख बजेट स्वीकृत गरेकाे थियाे ।
तत्कालिन प्रदेश मुख्यमन्त्री शालिकराम जम्कट्टेल र भरतपुर महानगरपालिकाकी प्रमुख रेणु दाहालले रंगशाला निर्माणका समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर पछि बजेट जुटाउन स्राेतकाे खाेजीलाई तिब्रता दिइएकाे थियाे । उक्त अवधि अघी रंगशाला निर्माण गर्दाको ऋणको जिम्मा भने संघीय सरकारलाई नै छोड्ने गरी प्रदेश सरकारले ७० प्रतिशत र भरतपुर महानगरपालिकाले ३० प्रतिशत लगानी गरी तत्काल निर्माण गर्ने गरी सम्झौता भएकाे थियाे ।
भरतपुर महानगरपालिकाले तयार गरेको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) अनुसार प्रदेश सरकारले ५२ करोड ५० लाख रुपैयाँ र भरतपुर महानगरपालिकाले २२ करोड ५० लाख रुपैयाँ लगानी गर्ने छन् । यसअघि रंगशाला निर्माणका लागि २३ असार २०८१ मा बागमती प्रदेश सरकारले १ करोड ८० लाख रुपैयाँ रकमान्तर गर्ने निर्णय गरेको थियाे । उक्त रकम भरतपुर महानगरपालिकाकाे नाममा अख्तियारी दिने निर्णय भएकाे थियाे ।
आर्थिक वर्ष २०८०।०८१ वर्षको लागि उक्त रकम रकमान्तर गरी भरतपुर महानगरपालिकालाई अख्तियारी दिने निर्णय भएकाे थियाे ।
चितवनको भरतपुर नगरपालिकामा रंगशाला निर्माण सुरु गरेको धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनले बनाउन सुरु गरेको रंगशाला बजेट अभाव भएको भन्दै २२ साउन २०७८ बाट पूर्ण रुपमा रोकिएको थियो । अब बाँकी संरचना भने बागमती प्रदेश र भरतपुर महानगरपालिकाले बनाउने छन् । महानगरले संघीय सरकारसँग पनि रंगशाला निर्माणकाे लागि रकम माग गरेकाे बताइएकाे छ ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेश प्रमुख दीपक प्रसाद देवकोटाले क्रिश्चियन धर्मावलम्बीहरूको प्रमुख चाड क्रिसमसको उपलक्ष्यमा शुभकामना व्यक्त गरेका छन्।
बुधबार परेको क्रिसमसको अवसरमा उनले सन्देश मार्फत शुभकामना व्यक्त गरेका हुन् । “बागमती प्रदेश, देश तथा विदेशमा रहनुहुने सम्पूर्ण क्रिश्चियन धर्मावलम्बी दाजुभाई दिदी बहिनीहरूमा शुभकामना व्यक्त गर्दछु” शुभकामना सन्देशमा भनिएको छ ।
“हाम्रो देश धर्म निरपेक्ष देश हो । सबै धर्मलाई राज्यले एकै समानले हेरेको छ, हाम्रो धार्मिक सहिष्णुता संसारमै उदाहरणका रूपमा रहेको छ, हामी एक अर्काका धार्मिक स्वतन्त्रतालाई सम्मान गर्दै सभ्य र सुन्दर समाज निर्माणको दिशामा अझै अघि बढ्नुपर्छ” उनले शुभकामना सन्देशमा भनेका छन् ।
चाडपर्वहरूले अङ्गीकार गरेका विशेषतालाई नेपाली समाज एकतामा बाँधिएको प्रदेश प्रमुख देवकाेटाले बताए । क्रिसमसले नयाँ उर्जा र उमङ्ग ल्याउने अपेक्षा प्रदेश प्रमुख देवकोटाले व्यक्त गरेका छन् ।
हरेक वर्ष डिसेम्बर २५ लाई ईसाई धर्मका अनुयायीहरू येशु खृस्टको जन्मदिनको रूपमा मनाइन्छ । क्रिसमसको बेला गीर्जाघरमा प्रार्थना गर्ने, घर सजावट गर्ने, उपहार आदानप्रदान गर्ने, साङ्गितिक कार्यक्रम गर्ने अनि परिवार साथीसङ्गी भेला भएर शुभकामना बाँडेर र खानपिन गरेर रमाइलो र हर्षोल्लासका साथ मनाइन्छ ।
मकवानपुर । बामगती प्रदेशका मुख्यमन्त्री बहादुर सिंह लामा तामाङले वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (ईआईए) प्रतिवेदनलाई औपचारिकतामा मात्रै सिमित गरिन नहुने बताए । जलवायु कार्यको स्थानीयकरणः सार्वजनिक सम्पदा संरक्षण र न्यायमा लैङ्गिक दृष्टिकोणबारे प्रदेशस्तरीय संवाद कार्यक्रमकाे हेटौंडामा उद्घाटन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् ।
‘ईआईए रिपोर्ट छ वा छैन भन्ने मात्र हेरिन्छ, रिपोर्टमा के छ भनेर हेर्ने गरिँदैन, यो चलन हट्नुपर्छ, प्रभाव हेरेर काम गर्नुपर्छ’ उनले भने । वातावरण संरक्षणमा सबैको दायित्व रहेको भन्दै उनले यसमा सबै पक्ष उत्तिकै सजग हुनुपर्ने बताए । वातावरणीय प्रभावलाई मुल्यांकन र समाधान गरेर काम गर्नुपर्ने र प्रदुषण न्यूनीकरणमा लाग्नुपर्ने र बाँकी काम गर्दै जानुपर्ने उनकाे भनाई थियो ।
बागमती प्रदेशका सामाजिक विकासमन्त्री हरिप्रभा खड्गीले सरकार बलियो बनाउन स्थानीय तहलाई बलियो बनाउनुपर्ने बताइन् । स्थानीय उत्पादन, महिला उद्यमीलाई आफूले प्राथमिकता दिएको भन्दै उनले उद्यमशीलता र वातावरणमैत्री वनजन्य उत्पादनलाई जोडेर लगिएको स्पष्ट पारिन् । उनले प्राकृतिक सम्पदा र सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षणमा सबैले जोड दिनुपर्ने बताइन् । कार्यक्रममा उठेका महत्वपूर्ण विषयहरुलाई प्रदेश सरकारसम्म ल्याइदिन आग्रह गर्दै उनले त्यस्ता विषयलाई सम्बन्धित निकायमा लैजान आफ्नो तर्फबाट गर्नुपर्ने भूमिका पूरा गर्ने स्पष्ट पारिन् ।
बागमती प्रदेशका बन तथा वातावरण मन्त्री कृष्ण प्रसाद सिलवालले प्लाष्टिक नियन्त्रण र प्रकृतिको संरक्षणमा जोड दिए । हाम्रा क्रियाकलापहरु सुधार गरेर वातावरण जोगाउने हो भने मात्रै नयाँ पुस्तालाई हामीले सुन्दर पृथ्वी हस्तान्तरण गर्न सकिने उनले बताए । मन्त्री सिलवालले भने ‘पृथ्वीलाई नोक्सान पार्ने मान्छे नै हो, यो पृथ्वीलाई अरुले नोक्सान गरेको छैन, त्यसैले यसको संरक्षण पनि हामीले नै गर्नुपर्छ ।’
यसैगरी माडी नगरपालिका चितवनका नगर प्रमुख तारा कुमारी काजी महतोले प्राकृतिक सम्पदाको सम्भावनासँगै स्थानीय तहमा कानूनी जटिलताका कारण काम गर्न समस्या भएको बताए । ‘संघीय कानून अनुसार चल्नुपर्छ,सरकार भन्नै अफ्ठ्यारो लाग्छ’उनले भने । कतिपय अवस्थामा कानून बाझिने स्थिति रहेको भएपनि आफ्नो स्थानीय तहले सम्पदाको संरक्षण गर्दै जलवायु परिवर्तन न्यूनीकरणका क्रियाकलापहरु गर्दै आएको उनले बताए ।
कार्यक्रमा मनहरी गाउँपालिका अध्यक्ष रञ्जन कालाखेती, गैर सरकारी संस्था महासंघ बागमती प्रदेशका कार्यवाहक अध्यक्ष कमलकुमार विश्वकर्मा लगायतले जलवायु कार्यको स्थानीयकरण सम्बन्धमा आफ्नाे भनाई व्यक्त गरेका थिए । एक्सन एड नेपालका महिला अधिकार कार्यक्रम परियोजना अधिकृत कविता बस्नेतले जलवायुका सवालमा हाम्रो स्थान के छ ? वा यस सम्बन्धी बनेका ऐन, ऐनका कार्य र प्रभाव, कार्वन व्यापार र लाभ, लगायत विषयबारे देशको अवस्था झल्काउने प्रस्तुति गरेकी थिइन् । वन तथा वातावरण र जलवायुसँग सम्बन्धित यथेष्ट ऐन, नियम र नियमावलीहरु बनेको भए तापनि यसको कार्यान्वयन प्रक्रिया वा सजाय र न्याय सरल नभएको विषय उनले बताइन् । प्राध्यापक समीक्षा श्रेष्ठले सहरी विकास योजना सम्बन्धी प्रस्तुति गर्दै सार्वजनिक सम्पत्तिको नास हुँदै गएको र मानवीय जीवन पनि जोखिममा परेको विषय बताइन् ।
कार्यक्रममा दुईवटा प्यानल छलफल भएको थियो । जस अन्तर्गत पहिलो छलफलमा प्रदेश र स्थानीय सरकारमा जलवायु कार्यहरु विस्तार गर्ने जलवायु योजनाहरु र बजेट निर्माण तथा कार्यान्वयनका विषय रहेको थियो । उक्त छलफलमा बागमती प्रदेश सभा सदस्य भारती पाठक, पर्यावरण पत्रकार प्रतीक घिमिरे र दीगो विकास संस्थाका कार्यक्रम निर्देशक अभिषेक श्रेष्ठ प्यानलिष्ट थिए । जलवायु अभियान्ता सागर कार्कीले सेसन सञ्चालन गरेका थिए । नीति निर्माताले वन तथा वातावरणको क्षेत्रमा संवेदनशील हुनुपर्ने यस छलफलको निश्कर्ष रहेको थियो ।
त्यस्तै, सार्वजनिक सम्पदाको अवधारणा बुझ्ने र यसलाई लैंगिक दृष्टिकोणबाट जलवायु समाधानका रुपमा अन्वेषण गर्ने विषयमा प्यानल छलफल रहेको थियो । छलफलमा नीति तथा योजना आयोग बागमतीका उपाध्यक्ष डा. गङ्गादत्त नेपाल, माडी नगरपालिकाका योजना अधिकृत शिव प्रसाद सुवेदी, प्राकृतिक स्रोतमा महिला अधिकार सञ्जालका अध्यक्ष आरती पाठक र प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन, जैविक विविधता संरक्षण र पर्यावरणीय पर्यटनका विशेषज्ञ डा. रोचन शेरचन प्यानलिष्ट थिए । सेसनको सहजीकरण जलवायु अभियन्ता निश्चल बानियाँले गरेका थिए । प्राकृतिक स्रोतसँग महिलाहरु नजिक रहेको र यसलाई महिलाहरुले नै बुझ्ने तथा व्यवहार गर्ने गरेकोले महिलाहरुलाई जोडेर लैजान सकेमा प्रभावकारी हुने यस छलफलको निश्कर्ष थियो ।
एक्सन एड नेपाल, मकवानपुर महिला समूह र चितवन सक्रिय महिला प्रतिष्ठानले कार्यक्रमको आयोजना गरेको हो । कार्यक्रममा बेटर चितवन, जिवन्त नेपाल, सिडिए नेपाल, एम्नेस्टी इन्टरनेशनल फरेस्टी युथ नेटवर्क, दीगो विकास इन्स्टीच्युट, एनवाईसिए हेटौंडा, एफओएफ हेटौंडा, ग्रिन फाउण्डेशन र बागमती युनेस्को क्लबको सहकार्य रहेको थियो । मकवानपुर महिला समूहका कार्यक्रम संयोजक तथा महिला अधिकारकर्मी निशा लामा र जीवन्त नेपालका अध्यक्ष तथा युवा जलवायु अभियन्ता प्रसुज मैनालीले कार्यक्रम सञ्चालन गरेका थिए ।
स्थानीय बनकरिया महिला, चेपाङ महिला र समूहमा आबद्ध महिलाहरुले उत्पादन गरेको घरेलु उत्पादन एवम् बेत, बाँस, पात र काठबाट बनेका सामग्री, गुन्द्रुक एवम् बिरुवाहरु अतिथिहरुलाई मायाको चीनोका रुपमा हस्तान्तरण गरिएका थिए । समारोहमा युवा कवि स्वस्तिका बानियाँले जलवायु सम्बन्धी कविता प्रस्तुत गरेकी थिइन् । साथै, सो अवसरमा जलवायु सम्बन्धी चित्रकला प्रदर्शनी, महिला उद्यमीहरुको उत्पादन प्रदर्शनी स्टलहरु प्रस्तुत गरिएका थिए ।
चितवन । उद्योग तथा वाणिज्य कार्यालय चितवनको एकीकृत सेवा कक्ष सञ्चालनमा आएकाे छ । सोमबार कार्यालयकाे नवनिर्मित भवनको उद्घाटनसँगै एकीकृत सेवा प्रवाह कक्ष सञ्चालनमा आएको हाे ।
उद्योग,वाणिज्य मन्त्रालयको मातहतमा रहेको कार्यालयकाे भवन बागमती प्रदेशकी उद्योग,वाणिज्य,भूमि तथा प्रशासन मन्त्री शुकमाया तामाङले सोमबार उद्घाटन गरेकी हुन् । भवन उद्घाटन गर्दै मन्त्री तामाङले सेवाग्राहीलाई सहज र प्रभावकारी सेवा प्रदान गर्न निर्देशन दिइन् । उनले कार्यालयमार्फत एकद्वार प्रणालीबाट सेवा उपलब्ध गराउन समेत जोड दिइन् ।
कार्यालयका प्रमुख विनोद पौडेलका अनुसार नवनिर्मित भवन सञ्चालनमा आएसँगै सेवाग्राहीलाई क्युआर कोडमार्फत राजस्व भुक्तानी, नागरिक बडापत्र, निःशुल्क वाईफाई, स्तनपान कक्षा र प्रतीक्षालय कक्षको सुविधा प्रदान गरिने छ । भवन सञ्चालनले सेवा प्रवाह थप प्रभावकारी हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
प्रदेश सचिव राजेन्द्रकुमार केसीको सभाध्यक्षता भएकाे कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समिति चितवनका प्रमुख नारायणप्रसाद अधिकारी, चितवन उद्योग संघका अध्यक्ष मदन भण्डारीलगायतकाे उपस्थिति रहेकाे थियाे ।
काठमाडौं । बागमती प्रदेशका प्रदेश प्रमुख दीपक प्रसाद देवकाेटाले देशकै पुरानो र मौलिक संस्कृति भजन तथा चुड्का भएकाे बताएका छन् । राष्ट्रिय लोक भजन चुड्का संरक्षण प्रतिष्ठान नेपालकाे केन्द्रीय बार्षिक साधारणसभा तथा बागमती प्रदेश कमिटीको प्रथम अधिवेशनमा उनले यस्तो बताएका हुन् ।
देशको पुरानो र मौलिक संस्कृतिको रूपमा रहेको भजन तथा चुड्काको जगेर्नामा अहोरात्र खटिने मौलिक संस्कृति उथ्थानको पहरेदार संस्थाको कार्यक्रममा उपस्थिति हुन पाउँदा गौरवको महसुस भएको प्रदेश प्रमुखले बताए । ‘२०६७ सालदेखि तपाईंहरू अनवरतरूपमा मौलिक एबम् लोपोन्मुख बाजागाजासङ्गै भजन संस्कृतिको संरक्षणमा लागिरहनुभएको छ’ उनले भने ‘माटाे र संस्कृति एक सिक्काको दुई पाटासरह हुन् । त्यसैले तपाईंहरुको कामको प्रसंशा जति गरेपनि कम हुन्छ, देशको असली राष्ट्रप्रेमी लोक भजन चुड्का संरक्षण प्रतिष्ठान रहेकाे छ ।’
‘भनिन्छ कुनै देशलाई ध्वस्त पार्नुछ भने उसको संस्कृतिबाट धावा बोल्न शुरु गरे हुन्छ’ उनले भने । ‘आफ्नो मौलिक पहिचान गुमाउँदै गर्दा हामी न घरको न घाटको बन्न पुग्छौं देवकाेटाले भने ‘आयातित सस्कृतिको अन्धनक्कलले हाम्रो मौलिक पहिचानलाई कुहिरोमा रुमल्ल्याएको छ ।’ हामीले यसबाट आफूलाई र युवा पुस्तालाई जोगाउनु पर्ने उनकाे भनाई थियाे । ‘विश्वब्यापीकरणको अर्थ आफ्नो मौलिक पहिचानलाई तिलान्जली दिनु कदापि होइन । हामीले बिबिधताको सम्मान गर्दै आफ्नो मन , मस्तिष्क र मुटुमा आफ्नो मौलिक पहिचानलाई सजाउनुपर्छ’ उनले भने । आखिर यो मन त नेपाली नै हो , होइन र ? भन्दैं उने प्रश्न गरे ।
हाम्रा सत्तल , पाटी, पूजापाठ, चाडपर्व, धार्मिक सास्कृतिक कार्यक्रम शंख, मुजुरा, खैजडीजस्ता थुप्रै बाद्ययन्त्रको ध्वनिसहित् भजन चुड्का गुन्जायमान हुँदा माहोल रमाइलो हुने उनले बताए । ‘भजन चुड्कामा यस्तो जीबन्तता छ जसले हामीलाई शान्त, उत्प्रेरित, संस्कारी, सभ्य र सकारात्मक बनाउँछ’ उनले भने ‘यसमा सन्देश छ, अनुशासन छ, मेलमिलाप छ, कर्तव्य छ र सौन्दर्यता छ । सङ्गीतले मान्छेलाई जोड्छ र सुखी जिवनको आधार तयार पार्दछ ।’
प्रदेश प्रमुख देवकाेटाले हामीले आफूद्वारा आफैंलाई जोगाउनुपर्ने बताए । भजन चुड्कामा रहेको बिशिष्टतालाई जीवनयापनको साथी बनाउनु पर्ने उनले बताए । ‘सुख र दुःखको साथी हाम्रो भजन चुड्का लगायत मौलिक संस्कृतिको संरक्षणमा राज्यका निकायहरू, संस्थाहरू, नागरिक समाज तथा हरेक तह र तप्काका ब्यक्तिहरू एकजुट भएर लाग्नुपर्छ’ उनले भने । धार्मिक तथा जुनसुकै सास्कृतिक कार्यक्रमहरूमा भजन, चुड्कालाई अनिबार्य समावेश गरिनु पर्ने तथा यसको व्यापक प्रचारप्रसार गर्नु पर्ने उनले बताए । ‘धार्मिक होस् वा अन्य अवसरमा मौलिक बाजासहित सुरिलो स्वरमा भजन चुड्काको प्रस्तुतिले वरपरको बाताबरणनै रौनकताले गुन्जिन्छ’ उनले भने ‘हाम्रा भजन, चुड्काहरू रोगनाशक औषधिसरह हाम्रो शरीर र मनलाई आरोग्य प्रदान गर्छन् ।’
प्रदेश प्रमुखले राष्ट्रिय लोक भजन चुड्का संरक्षण प्रतिष्ठानका अध्यक्ष नारायण प्रसाद खनाल “लेकाली ” लगायतकाे समूहलाई मौलिक सस्कृती जगेर्नाको अभियानमा गरिएका उत्कृष्ट कार्यकाे बधाई दिदै अभियान निरन्तरताको शुभकामना दिएका छन् । यो महाअभियानमा आफ्नाे पूर्ण साथ र सहयोग रहने प्रतिबद्धता समेत उनले व्यक्त गरे ।
कार्यक्रममा उत्कृष्ट भजन चुड्का र बाद्यबाजनको बेजोड प्रस्तुति रहेको थियो भने इन्द्रेणी कार्यक्रमका कृष्ण कंडेललगायतलाई सम्मान समेत गरिएको प्रतिष्ठानाका अध्यक्ष नारायण प्रसाद खनाल ‘लेकाली’ ले जानकारी दिए ।