मकवानपुर । बागमती प्रदेश प्रमुख यादवचन्द्र शर्माले ११२ औं अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसको अवसरमा शुभकामना सन्देश व्यक्त गरेका छन् । प्रदेश प्रमुख शर्माले मंगलबार विज्ञप्ति जारी गरी ‘‘सामाजिक न्याय र लैङ्गिक समानता : दिगो विकासको सुनिश्चितता’’ भन्ने नारासहित विश्वभर मनाइदै गरिएको नारी दिवसका सन्दर्भमा सम्पूर्ण नेपाली नारीहरुमा सुख, शान्ति एवम् समृद्दिका लागि शुभकामना व्यक्त गरेका हुन् ।
‘नेपालको संविधानले समेत मौलिक हकको धारा ३८ मा महिलामाथि हुने अत्याचार, शोषण, दमन र हिंसा जस्ता लैङ्गिक विभेद र अमानवीय व्यवहारहरू अन्त्य गरी पुरुष र नारीबीच समानताको प्रत्याभूति गर्न महिलाको हक सुनिश्चित गरेको छ । संविधानमा महिलाको सम्मानजनक सहभागिता सुनिश्चित गर्ने व्यवस्था छ । यस्तै, संयुक्त राष्ट्र संघले सन् २०३० सम्म हासिल गर्ने गरी निर्धारण गरेको दिगो विकासका लक्ष्यहरू लैङ्गिक समानता कायम गर्ने, असमानता घटाउने, शान्ति कायम गर्ने र न्यायमा पहुँच पुर्याउने जस्ता विषयहरु महिला हित पक्षमा छन् ।’ प्रदेश प्रमुख शर्माले भनेका छ्न् ।
विगतका तुलनामा महिलालाई हेर्ने दृष्टिकोण, सामाजिक सोच तथा प्रथामा क्रमिक रुपमा सकारात्मक परिवर्तन भइरहे पनि अझै पनि कहीँ–कतै पितृसत्तात्मक सोच कायम रहनाले महिला विकासका विभिन्न चरणमा अपेक्षाकृत उपलिब्ध हासिल गर्न चुनौतीहरु खडा भएको शुभकामना सन्देशमा उल्लेख छ ।
सन्देशमा उनले महिला र पुरुषका बिच लैङ्गिक समानताका लागि सम्बन्धित पक्षमा जागरण आउनुपर्नेमा जोड दिँदै भनेका छन्,‘महिला र पुरुषबीच विभिन्न बाहनामा हुने विभेद तथा हिंसा न्यूनिकरणका लागि समाजका सबैक्षेत्रमा जागरण आवश्यक पर्दछ । लैंगिक समानताका लागि समाजका सबै खाले वर्गको सोच र व्यवहारमा पनि समानताको खाँचो देखिएकाले महिला र पुरुषबीच समानता कायम गर्न आवश्यक कार्यमा सम्बन्धित पक्षको ध्यान जानु आवश्यक छ ।’
प्रमुख शर्माले लैंगिक समानताको साझा विषयलाई आत्मसात् गर्दै महिलाका सर्वाङ्गीण विकासका लागि क्रियाशील रहन सम्बद्घ पक्षलाई अन्तराष्ट्रिय नारी दिवसले थप प्रेरणा प्रदान गरोस् भन्ने पनि शुभकामना व्यक्त गरेका छन् ।

मकवानपुर / बागमती प्रदेशमा कोरोना विरुद्धको बुस्टर डोज लगाउनमा खासै आकर्षण देखिएको छैन । पहिलो र दोस्रो खोप लगाउन जुन आकर्षण देखिएको थियो यस्तो आकर्षक बुस्टर डोजमा देखिदैन ।
प्रदेशमा कोरोना विरुद्ध पहिलो डोज लगाउनेको सङ्ख्या ९७.९ प्रतिशत रहेको छ । प्रदेशको स्वास्थ मन्त्रालयका अनुसार ९६.८ प्रतिशतले दोस्रो डोज लगाएका छन् । तर बुस्टर डोज लगाउनेहरू भने जम्मा ११.८ प्रतिशत रहेका छन् । कोराना विरुद्धको २ डोज खोप लगाएकाहरू पनि महामारीको तेस्रो चरणमा संक्रमित भएपछि केहीले यसको प्रभावकारीता बारे नै शंका गर्न थालेको पाईन्छ । मन्त्रालयका अनुसार १२–१७ उमेर समूहका ५०.१ प्रतिशतले पहिलो मात्रा र २८.६१ प्रतिशतले दोस्रो डोज खोप लगाएका छन् ।
यसैबीच बागमती प्रदेश स्वास्थ्य मन्त्रालयको खोप अभियानको प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले प्रशंसा गरेका छन् । चैत मसान्तसम्म सबै नागरिकलाई खोप लगाइसक्ने आफ्नो प्रमुख लक्ष्य राखेका प्रधानमन्त्री देउवाले बागमती प्रदेश स्वास्थ्य मन्त्रालयले खोप अभियानमा हासिल गरेको उपलव्धीको प्रशंसा गरेका हुन् ।
प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा नेपाली कांग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलका नेता ईन्द्रबहादुर बानियाँ, प्रदेश स्वास्थ्य मन्त्री निमा लामा र राज्यमन्त्री कल्पना नेपालीसंगको भेटमा प्रधानमन्त्री देउवाले बागमती प्रदेशले खोप अभियानलाई समुदाय तहसम्म पुर्याएर प्राप्त गरेको सफलताको प्रशंसा गरेका थिए ।

उनले प्रदेश स्वास्थ्य मन्त्रालयले अघि बढाएको विपन्न नागरिक र आकस्मिक उपचारमा निःशुल्क रक्तसंचार सेवा, प्रदेशस्तरीय स्वास्थ्य बीमा संयोजन समिति गठन प्रक्रिया, संघीय खोप अभियान दु्रत कार्य संचालन टोलीसंगको समन्वय, मूख्यमन्त्री जनता स्वास्थ्य कार्यक्रमको कार्यविधि निर्माण, औषधी एवं उपकरणको उचित मौज्दात व्यवस्थापन एवं वितरण जस्ता कामको प्रशंसा गरेका छन् ।
प्रदेश सरकारले अघि सारेका कामलाई सहयोग एवं सहजिकरण गर्न संघीय सरकार तत्पर रहेको समेत उनको प्रतिवद्धता थियो । भेटवार्तामा कांग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलका नेता बानियाँले प्रदेश सरकार जनतालाई राहत र विकास दिने काममा अघि बढेको बताएका थिए । उनले प्रदेश सरकारको सेवा प्रवाहलाई थप चुस्त र व्यवस्थित गर्दै लैजान आवश्यक नीतिगत सहजिकरणका लागि संघीय सरकारसंग आग्रह गरेका थिए ।
स्वास्थ्य मन्त्री लामा र राज्यमन्त्री नेपालीले स्वास्थ्य मन्त्रालयले गरिरहेको नितिगत सुधार, नियमित कार्य, समस्या र समाधानका लागि संघीय सरकारले गर्नुपर्ने सहजिकरणका विषयमा अवगत गराएको स्वास्थ मन्त्री लामाका प्रेस सल्लाहकार रुपेश दुलालले बताए ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेश खेलकुद प्रतियोगिता फागुन २८ गते हेटाैडामा उद्घाटन गरी सुरु हुने भएकाे छ । प्रदेश खेलकुद बिकास परिषद्, बागमती प्रदेशको आयोजनामा हुने प्रथम प्रदेश खेलकुद प्रतियोगिता प्रदेशको ५ जिल्लामा सञ्चालन गरिने भएकाे हाे । परिषदले शुक्रबार हेटौंडामा पत्रकार सम्मेलन गर्दै प्रतियोगिताको बारेमा जानकारी दिएको हो ।
प्रतियोगिताको उद्घाटन समारोह बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडामा गरिने र समापन काभ्रेपलाञ्चोकको धुलिखेलमा गरिने परिषद्का सदस्य सचिव सुर्यलाल भण्डारीले जानकारी दिए । प्रतियोगिताको उद्घाटन फागुन २८ गते बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री राजेन्द्र पाण्डेले हेटौंडा–५ स्थित निर्माणाधिन क्याम्पाचौरमा गर्ने भएका छन् ।
प्रदेशले पहिलो पटक आयोजन गर्न लागेको प्रतियोगिता मकवानपुर, चितवन, सिन्धुपाल्चोक, काठमाडौं र काभ्रेपलाञ्चोकमा सञ्चालन हुने भण्डारीले बताए । पुरुष फुलबल, व्याडमिन्टन, क्रिकेट, तेक्वान्दो, भलिबल, कराते, एथलेटिक्स, महिला फुटबल र बक्सिङ खेल खेलाइने उनले बताए ।
प्रतियाेगिता अन्तरगत मकवानपुरमा पुरुष फुटबल, तेक्वान्दो र व्याडमिन्टन खेलहरु खेलाईने छ । यस्तै चितवनमा भलिबल र क्रिकेट सञ्चालन गरिने छ भने काभ्रेपलाञ्चोकमा महिला फुटबल र बक्सिङ खेलाइने छ । त्यस्तै सिन्धुपाल्चोकमा कराते, र काठमाडौंमा एथलेटिकस् खेल सञ्चालन हुनेछ । फागुन २८ गतेदेखि शुरु हुने प्रतियोगिता चैत १२ गतेसम्म (१५ दिन) सञ्चालन हुनेछ । प्रतियोगिताको समापन बागमती प्रदेशका युवा तथा खेलकुद मन्त्री रत्न प्रसाद ढकाल गर्ने छन् ।
उद्घाटन समारोहलाई भव्य बनाउन आर्मी तथा प्रहरीको व्याण्डसहितको प्रस्तुती, ३ सय भन्दा बढी विद्यार्थीको ड्रिल प्रर्दशन, आतिसबाजी, मार्सल आट्र्स डेमो, विभिन्न भाँकी तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरु प्रस्तुत गरिने सदस्य सचिव भण्डारीले जानकारी दिए । प्रतियोगितालाई सव्य र भव्य रुपमा सञ्चालन गर्न ५/५ सदस्यीय ६ वटा उपसमिति र ३/३ सदस्यीय ८ वटा प्राविधिक समिति निर्माण गरिने भएकाे बताइएकाे छ ।
प्रतियोगिताको उद्घाटन हुने पहिलो दिन कुनै खेल सञ्चालन हुने छैन । दोस्रो दिनबाट प्रतियोगिता अन्तर्गतका खेलहरु सुरु भण्डारीले बताए । दोस्रो दिन फागुन २९ गतेदेखि पुरुष फुटबल र व्याडमिन्टन सञ्चालन हुनेछ । तेस्रो दिन फागुन ३० गतेबाट भलिबल र क्रिकेट खेलाइनेछ । चैत्र ६ गतेबाट एथलेटिक्स, ७ गते महिला फुटबल र कराते, चैत ९ गते बक्सिङ खेल सञ्चालन हुने खेलतालिका रहेको छ ।
प्रतियोगितामा प्रदेशका १३ जिल्लाका २ हजार १ सय ८८ जना खेलाडीहरु सहभागिता जनाउने छन् । जसमा महिला खेलाडी ९ सय ३९ जना र पुरुष खेलाडी १ हजार २ सय ४९ जना सहभागी हुने छन् । प्रतियोगिता सञ्चालनको लागि ४ सय ५७ जना अफिसियल र निर्णायक खटिने जनाइएको छ ।
प्रदेशको लगानीमा पहिलो पटक हुने प्रतियोगितामा ८ करोड ४ लाख खर्च हुने अनुमान गरिएको छ । स्पोट्र्स किट, यातायात खर्च, दैनिक भता खेलाडीहरुलाई उपलब्ध गराइने जनाइएको छ । त्यस्तै प्रतियोगितामा स्वर्ण, रजत र कास्य पदक हासिल गर्ने खेलाडीहरुलाई नगद, शिल्ड तथा मेडल र प्रमाण पत्र पुरस्कार दिइने छ ।
स्थानीय तहबाट छनोट भएका खेलाडीहरु जिल्लाको प्रतिनिधित्व गर्दै प्रदेश खेलकुद प्रतियोगितामा सहभागि हुने छन् । यस प्रतियोगितामा उत्कृष्ट हुने खेलाडीहरुले प्रदेश स्तरको प्रतियोगितामा सहभागि हुन पाउने छन् । खेल प्रतिभाको खोजी गर्ने, स्थानीय तहबाटै खेलकुदको प्रवर्धन गर्ने, खेलकुदका गतिविधि सञ्चालन गर्न प्रत्साहन गर्ने, खेदकुदप्रति राज्यको प्रतिबद्धता अभिवृद्धि गर्ने र प्रदेशलाई खेलकुद हबका रुपमा विकास गर्ने प्रतियोगिताको मुख्य उद्देश्य रहेको छ ।
मकवानपुर । नेपाल मानव अधिकार वर्ष पुस्तक २०२२, सार्वजनिक गरिएकाे छ । अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) ले शनिबार ‘नेपाल मानव अधिकार वर्ष पुस्तक २०२२’ सार्वजनिकीकरण तथा सन् २०२१ को मानव अधिकार अवस्था विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रम गरेकाे हाे । उच्च अदालत पाटन हेटौँडा इजालसका न्यायाधीश माननीय मेरिना श्रेष्ठले ‘नेपाल मानव अधिकार वर्ष पुस्तक २०२२’ को सार्वजनिकण गरेकी हुन् । सार्वजनिक पुस्तकमा सन् २०२१ मा बागमती प्रदेशमा १ हजार १ सय ८३ जना मानव अधिकार उल्लङ्घन तथा ज्यादतीका घटनामा पीडित भएको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको छ ।
वर्ष पुस्तक सार्वजनिकीकरण कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि न्यायाधीश माननीय मेरिना श्रेष्ठले मानव अधिकारको अभिलेखिकरणमा इन्सेकको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको बताईन् । ‘मानव अधिकारको सम्बर्धन र संरक्षणमा राज्यको दायित्व भएकोले त्यसबाट राज्य अलग रहन सक्दैन’ श्रेष्ठले भनिन्– ‘ वर्ष पुस्तकको ३० औँ संस्करणमा आइपुग्दा इन्सेकले तथ्याङ्कको अभिलेखिकरणसँगै सङ्घीय संरचनाका ३ तहको सरकारले गरेको कामको समीक्षा पनि पुस्तकमा समेटिएको छ।’
न्यायाधीश श्रेष्ठले इन्सेकलले अभिलेख गरेको घटनाका पछाडि हुने कारणको खोजीबाट समस्यको पहिचान गर्न सकिने र त्यसको न्युनीकरणका लागि समेत तीनै तहका सरकारलाई सहयोग पुग्ने बताईन् । कार्यक्रममा इन्सेक बागमती प्रदेश संयोजक कृष्ण गौतमले राज्यलाई जवाफदेही बनाउन र नागरिकको बाँच्न पाउने अधिकारको रक्षा गर्नकालागि सरकारले मानव अधिकारको क्षेत्रमा प्रत्येक वर्ष गरेको कामको मूल्याङ्कन गर्न नेपाल मानव अधिकार वर्ष पुस्तक सार्वजनिक हुने गरेको बताए । वर्ष २०२१ मा कोभिड महामारीका कारण मानव अधिकार उल्लङ्घन तथा ज्यादतीका सबै घटनाहरू कानुनी प्रक्रियासम्म नआइपुगेको देखिएको गाैतमले जानकारी दिए। गाैतमले भने ‘कोभिडका कारण घटनाहरूको अनुगमन तथा प्रलेख गर्ने कार्यमा समेत बाधा पुगेकोले घटनाहरूको सङ्ख्यामा कमी देखिएको हाे।’
इन्सेक बागमती प्रदेशका कार्यक्रम संयोजक गणेश भण्डारीले सन् २०२१ मा बागमती प्रदेशमा मानव अधिकार उल्लङ्घन र ज्यादतीका घटनामा १ हजा १ सय ८३ जना पीडित भएको बताए । इन्सेक जिल्ला प्रतिनिधिहरूमार्फत सङ्कलित अभिलेख अनुसार वर्ष २०२१ मा बागमती प्रदेशमा मानव अधिकार उल्लङ्घनका घटनामा ३४ जना महिला र २ सय ४९ पुरुष गरी जम्मा २ सय ८३ जना तथा ज्यादतीका घटनामा ८ सय ४२ जना महिला, ४८ जना पुरुष गरी ८ सय ९० जना पीडित भएका छन् । यो सङ्ख्या गत वर्षभन्दा ८१ जनाले बढी हो ।

राज्य पक्षबाट हिरासतमा १ जनाको मृत्यु भएको, गिरफ्तारीका घटनामा १० जना, अभिव्यक्ति, भेला तथा सङ्गठित हुने अधिकारमा ३४ जना महिला र १ सय ८१ जना पुरुष गरी जम्मा २ सय १५ जना पीडित भएको इन्सेकमा अभिलेख रहेको भण्डारीले बताए । यस्तै वर्ष २०२१ मा महिलाविरुद्ध हुने सबै प्रकारका दुर्व्यवहार घटनामा प्रदेशमा ३ सय ८९ जना पीडित भएको इन्सेक वर्ष पुस्तकमा अभिलेख गरिएको छ । यस वर्ष बेचबिखनका प्रयासका घटनामा ७ जना, घरेलु हिंसाका घटनामा ३२ जना, कथित बोक्सीको आरोपमा ५ जना, बलात्कारका घटनामा १ सय ८७ जना, बलात्कार प्रयासका घटनामा ३२ जना, यौन दुर्व्यवहारको घटनामा २६ जना र बेचबिखनका घटनामा ७ जना महिला पीडित भएको अभिलेखमा छ ।
यसैगरी बाल अधिकार उल्लङ्घनका घटनामा ४ सय २४ जना पीडित भएका छन् । जसमध्ये बलात्कारका घटनामा ३ सय ३, यौन दुर्व्यवहारको घटनामा ३ जना बालक सहित १ सय ७ जना, बालबिवाहका ५ र विद्यालयमा शारीरिक सजाय दिइएका १ घटनामा बालबालिका पीडित भएको इन्सेकको वर्ष पुस्तकमा राखिएको उल्लेख गरिएकाे छ । अघिल्लो वर्ष सन् २०२० मा मानव अधिकार उल्लङ्घन र ज्यादतीका घटनामा १ हजार ९२ जना पीडित भएका थिए ।
कार्यक्रममा बागमती प्रदेशबाट मानव अधिकार उल्लङ्घन तथा ज्यादतीका घटना सङ्कलन र पीडितको न्यायका लागि बागमती प्रदेशबाट उत्कृष्ट प्रतिनिधिमा छनौट भएका सिन्धुपाल्चोक जिल्ला प्रतिनिधि नातिबावु धिताललाई नगद ७ हजार रुपैयाँ सहित सम्पान पत्र र इन्सेकको लोगोसहितको प्रतिक चिह्नद्वारा सम्मान तथा पुरस्कृत गरिएको थियो ।
सन् १९९२ देखि इन्सेकले हरेक वर्ष प्रजातन्त्र दिवसको दिन नेपाल मानव अधिकार वर्ष पुस्तकको इन्सेक केन्द्रीय कार्यालयले कार्यक्रममार्फत बिमोचन गर्दै आएको छ । प्रदेश स्थापना भएसँगै सातै प्रदेशमा समेत सार्वजनिक गर्दै आएको छ ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेश सरकारले प्रजातन्त्र दिवसको अवसरमा शनिवार शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रम गरेकाे छ । प्रदेश सरकारले ३ दिनसम्म प्रजातन्त्र दिवस मनाउने निर्णय गरेसँगै आज शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रम आयोजना गरेको छ ।
कार्यक्रममा प्रमुख विपक्षी दल नेकपा एमाले भने सहभागी भएन । कार्यक्रमस्थलमा गठबन्धनका मन्त्री, तथा सांसद्हरुको मात्रै उपस्थिति रहेको थियो । विपक्षी एमालेसहित अन्य दलका नेता, सांसद् कोही पनि आएका थिएनन् । आयोजकले पनि विपक्षी दललाई सम्बोधन गरेन ।
त्यस्तै कार्यक्रममा प्रदेश प्रमुख यादवचन्द्र शर्मा, सभामुख सानुकुमार श्रेष्ठ, उपसभामुख राधिका तामाङ पनि देखिएनन् । प्रदेश प्रमुख शर्माले भने स्वास्थ्य समस्याका कारण कार्यक्रममा उपस्थित हुन नसकेको जानकारी गराएका थिए । मञ्चमा मुख्यमन्त्री राजेन्द्र पाण्डे, आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री शालिकराम जम्मकट्टेल तथा स्वास्थ्यमन्त्री निमा लामा मात्रै देखिए ।
यसैबीच बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री राजेन्दप्रसाद पाण्डेले प्रजातन्त्र दिवसको अवसरमा प्रदेश सरकारद्वारा आयोजित कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै राष्ट्रिय राजनीति जटिल अवस्थामा पुगेको बताए । पाण्डेले विदेशी अनुदान सहायता एमसीसीको विषयलाई लिएर राष्ट्रिय राजनीति जटिल बन्दै गएको बताएका हुन् ।
‘नेपाली जनताको त्याग तपस्या र बलिदानीबाट प्राप्त उपलब्धीको रक्षा जनहितको काम गर्नुपर्ने समयमा विदेशी अनुदान सहायताको विषयले राष्ट्रिय राजनीतिलाई नै जटिल मोडतर्फ धकेलेको छ ।’ मुख्यमन्त्री पाण्डेले भने– ‘ विदेशी अनुदानले नेपाली राजनीतिलाई विवाद पुर्याएकाे अहिलकाे अवस्थामा समस्याको समाधान मिलेर गर्नुपर्ने पर्छ ।’
पाण्डेले बागमती प्रदेशलाई समृद्ध तुल्याउन सरकारले न्यूनतम साझा कार्यक्रम बनाई दत्तचित्तले लागिरहेको उल्लेख गरे । उनले अब बागमतीलाई डिजिटल एवम् उज्यालो प्रदेश बनाउने बताए ।