मकवानपुर । नीति योजना आयोग बागमती प्रदेश उपाध्यक्ष डाक्टर गंगादत्त नेपालले खानेपानीको सुरक्षाको लागि मुहानदेखी नै सुरक्षा व्यवस्थापनलाई व्यवस्थित गर्नुपर्ने बताउनु भएको छ ।
खानेपानी तथा सरसफाई उपभोक्ता महासंघ मकवानपुरले आयोजना गरेको खानेपानी सरसफाइ व्यवस्थापन सम्बन्धी योजना व्यवस्थापन तालिममा उहाँले यस्तो बताउनु भएको हो ।
पानीको मुहानको संरक्षण पाइप, ट्याङ्की, चेम्बरहरूको मर्मतदेखि सबै सवालमा संस्थागत दीगोपना अनिवार्य भएको नेपालले बताउनु भयो । खुला दिशा मुक्त देश घोषणा भए पनि पुर्ण सरसफाइको सवालमा धेरै काम गर्न बाँकी रहेको उहाँले बताउनु भयो ।
महासंघ जिल्ला अध्यक्ष कृष्ण राईको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा महासंघ केन्द्रिय उपाध्यक्ष गौतमबुद्ध लामा, बागमती प्रदेश अध्यक्ष बद्रीप्रसाद देवकोटा, सचिब तेजराज पाण्डे, नगर अध्यक्ष भिमा गुरागाई, हेटौंडा ५ का वडा अध्यक्ष सुशील घिमिरेलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको आर्थिक सहयोगमा सन्चालित तालिममा हेटौंडाको वडा १, ५ र ११ का उपभोक्ता समितिका पदाधिकारी तथा उपभोक्ताहरूको सहभागीता रहेको महासंघ जिल्ला सचिब चन्द्र योन्जनले जानकारी दिनुभयो ।
तालीममा बद्रीप्रसाद सापकोटाले योजना व्यवस्थापन सम्बन्धी, सुजन तिमल्सिनाले ऐन कानुनलागयको सवालमा र सन्जय ठकुरले पानीको गुणस्तर बारे सहजीकरण गर्नुहुने छ ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेश प्रमुख दीपक प्रसाद देवकोटाले मानव अधिकारको सवालमा चनाखो हुनुपर्ने बताउनु भएको छ ।
न्याय,समता र मानव गरिमाको सुनिश्चितता नै आधुनिक र समृद्ध राष्ट्रनिर्माणको आधारशिला भएको उहाँले बताउनु भएको हो ।
मानव अधिकार आयोगको रजत जयन्तीको अवसर बागमती प्रदेश कार्यालयले हेटौंडामा आयोजित कार्यक्रममा उहाँले यस्तो बताउनु भएको हो । “जबसम्म नागरिकको सम्मानपूर्वक बाँच्ने अधिकारको ग्यारेन्टी हुदैन तबसम्म देश विकास हुन सक्दैन” प्रदेश प्रमुख देवकोटाले भन्नुभयो ।
नेपालको संविधानले प्रत्याभूत गरेका मौलिक हक, अधिकार तथा स्वतन्त्रताहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले निर्वाह गरेको भूमिका समय सापेक्ष, सशक्त र प्रेरणादायी रहँदै आएको उहाँले बताउनु भयो ।
बार्षिकोत्सव केवल एक उत्सव मात्र नभई विगतका कार्यसम्पादनलाई बस्तुगत तवरले मूल्याङ्कन गर्ने, वर्तमानका चुनौतीहरूलाई चिर्ने संकल्प गर्ने र आगामी दिनमा स्पष्ट दिशा तय गर्ने अवसर पनि भएको उहाँले बताउनुभयो। “मानव अधिकारको सार्वभौम मान्यताअनुरूप समाजमा न्याय, समावेशिता र सहिष्णुताको संस्कृति संस्थागत गर्न सक्ने प्रेरणाको स्रोत बनाउन सक्नुपर्छ” उहाँले भन्नुभयो ।
आयोगले सामाजिक न्यायका पक्षमा गरेको अभियान सराहनीय छ तर अझै पनि समाजमा हिंसा, द्वन्द, विभेद कायमै रहेको उहाँले बताउनुभयो । “जसरी पनि मानवको सम्मानपूर्बक बाँच्न पाउने अधिकारलाई सुनिश्चित गर्नुपर्दछ” उहाँले भन्नुभयो “कहालीलाग्दा मानव अधिकार हननका घटना घटिराख्नु दूर्भाग्य हो ।”
नेपालको वर्तमान संविधानको धारा २४८ र २४९ ले मानव अधिकार आयोगको गठन, काम, कर्तब्य र अधिकारको बारेमा उल्लेख गरेको छ । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग केन्द्रको २०८०/२०८१ को २४ औं बार्षिक प्रतिवेदन हेर्दा प्रवर्धनात्मक कार्यमा हेटौंडा कार्यालय तुलनात्मक रूपमापछि परेको हो कि जस्तो देखिने उहाँले बताउनु भयो ।
कार्यक्रममा प्रदेश सचिव महादेव पन्तले सरकार मानव अधिकारको पक्षमा रहेको बताउनुभयो । यसैगरी जिल्ला समन्वय समिती मकवानपुर प्रमुख ललित घलानले मानव अधिकारको सवाल संवेदनशील भएको बताए ।
आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयका सचिब कृष्ण बहादुर शाहीले मानव अधिकार आयोग र यसक्षत्रमा काम गर्नेहरूलाई सरकारले सधैं साथ र समर्थन गर्दै आएको बताउनुभयो । “मानव अधिकार सबैको सरोकारको सवाल हो” उहाँ भन्नुभयो ।
आयोगको निमित्त प्रमुख पवित्रा भण्डारीको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा मकवानपुर जिल्लाका सहायक प्रजिअ राजेन्द्र प्रसाद कंडेल, उच्च अदालत बारका अध्यक्ष मनप्रसाद भट्टराई, पत्रकार महासंघ मकवानपुर अध्यक्ष बालकृष्ण अधिकारीलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
मकवानपुर । राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहालले संघीयता कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानून बन्न नसकेको बताएका छन् । संघीय संसद् सचिवालयको आयोजनामा हेटौंडामा आइतबार भएको राष्ट्रिय सभाका सदस्य र स्थानीय तहका प्रमुख र उपप्रमुख बीचको समन्वय बैठकमा अध्यक्ष दाहालले यस्तो बताएका हुन् ।
‘संघीयता सबलीकरणमा राष्ट्रियसभाको जिम्मेवारी, प्रदेश र स्थानीय तहसँग समन्वय र साझेदारी’ सम्बन्धी कार्यक्रममा दाहालले संविधान जारी गर्दानै संघीयता कार्यान्वयनका लागि आवश्यक कानून १ वर्षभित्र बनाउनु पर्ने व्यवस्था गरिए पनि १० वर्षसम्म पनि कानून बन्न नसकेको बताए । ‘नेतृत्वकर्ताहरूको असक्षमताको कारण ०२८ सालको शिक्षा ऐन, ०२९ सालको वन ऐनबाटै राज्य सञ्चालन गर्नुपर्ने बाध्यतात्मक अवस्था रहेको छ,’ अध्यक्ष दाहालले भने ‘कानून बनाउने अधिकार माग्दै सरकारसँग झगडा नै गर्नु परेको छ ।’
उनले प्रधानमन्त्री कार्यालय र कानून मन्त्रालयले आफूहरूको अनुरोधलाई वास्ता नगरेको गुनासो गरे । राष्ट्रिय सभालाई बौद्धिक सभा भनिए पनि बेलाबेखत राष्ट्रिय सभा सदस्यहरूकै मानमर्दन हुने गरी अभिव्यक्ति आउने गरेको उनले बताए । उनले तीन वटै तहको सरकारबाट राष्ट्रिय सभालाई उपेक्षा गरिएको गुनासो गरे । अध्यक्ष दाहालले संघीयता र गणतन्त्रमाथि संसद्मा प्रतिगामी तत्वहरूबाट हमला भइरहेकोले त्यसतर्फ सचेत सबैलाई सचेत हुन आग्रह समेत गरे ।
राष्ट्रिय सभाका सदस्य विष्णुदेवी पुडासैनीले स्थानीय तह नागरिकको समस्या समाधान गर्ने र प्रत्यक्ष जोडिने ठाउँ भएकोले अधिकार सम्पन्न गर्नुपर्नेमा राष्ट्रिय सभा प्रतिबद्ध रहेको बताइन्। ‘स्थानीय तह बलियो हुँदा संघीयतासमेत बलियो हुन्छ’ उनले भनिन् । नेपाल नगरपालिका संघका अध्यक्ष भीमप्रसाद ढुंगानाले स्थानीय तहको अधिकार कटौती भएको भन्दै संविधानले व्यवस्था गरेका अधिकार सुनिश्चित गरिनुपर्ने बताए। गाउँपालिका राष्ट्रिय महासंघ नेपाल बागमती प्रदेश सचिव कान्छाराम जिम्बाले आवश्यक ऐन कानून नबन्दा स्थानीय तहले जनताको भावना अनुसार काम गर्न नसकेको बताए।
छलफलमा भीमफेदी गाउँपालिका अध्यक्ष हिदम लामा, बकैया गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष भक्तबहादुर खत्री, रोशी गाउँपालिकाका अध्यक्ष दिनेश लामालगायतले खरिद ऐन, स्थानीय तहको अधिकार, स्थानीय तहको सवलीकरण, संघीयता कार्यान्वयनका चुनौतीलगायतका विषयमा धारणा राखेका थिए । राष्ट्रियसभाका सदस्य गंगाकुमारी बेलबासेले संयोजन गरेको कार्यक्रममा राष्ट्रियसभा सदस्य कृष्णप्रसाद पौडेल, गोमादेवी तिमल्सिना, घनश्याम रिजाल, जितजंग बस्नेत, वेदुराम भुसाल, श्रीकृष्णप्रसाद अधिकारी संघीय संसदका महासचिव पद्मप्रसाद पाण्डेय लगायतको उपस्थिति रहेको थियो।
आइतवारदेखि हेटौंडामा सुरु भएको छलफल सोमबार आजसम्म छल्ने छ । राष्ट्रियसभा सदस्य पुडासैनीको सभाध्यक्षता तथा राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष दाहालको प्रमुख आतिथ्यतामा छलफल कार्यक्रम भएकाे थियो। सोमबार आज बागमती प्रदेशका सांसदहरूसँग छलफल हुने बताइएकाे छ।
मकवानपुर । साहित्य सङ्गम मकवानपुरले ८ जना व्यक्तित्वलाई हेटौंडामा सम्मानित गरेकाे छ । ३५५ औं नियमित साहित्य सन्ध्यासँगै सङ्गम साहित्य उत्सव २०८२ काे अवसरमा शनिबार विभिन्न सम्मानबाट ८ जनालाई सम्मानित गरेकाे हाे ।
मकवानपुर साहित्य श्री सम्मान, २०८१ बाट मकवानपुरे साहित्य स्रष्टा राजकुमार लामिछाने सम्मानित गरिएकाे छ । तत्कालिन जिल्ला विकास समिति हाल जिल्ला समन्वय समिति संस्थापक रहेकाे उक्त सम्मानकाे राशी १५ हजार ५५५ रुपैंया रहेकाे छ । यसैगरी भेषनाथ अधिकारी स्मृति छन्द सम्मान २०८१ बाट टीका आत्रेय सम्मानित भएकी छिन् । विशाल अधिकारी आशुताेषले स्थापना गरेकाे उक्त सम्मानकाे राशी १५ हजार ५५५ रुपैंया रहेकाे छ ।
यस्तै समिर पाख्रिन दीपक मुडभरी स्मृति सम्मान, २०८१ बाट सम्मानित भए । १० हजार रुपैया राशीकाे उक्त सम्मान मुडभरी परिवारले स्थापना गरेका हुन् । यसैगरी विनोद सुनिता सुवेदी सम्मान, २०८१ बाट पत्रकार रामकुमार एलन सम्मानित भएका छन् । ११ हजार १११ रुपैंया राशी रहेकाे उक्त सम्मान प्याब्सन मकवानपुरका अध्यक्ष विनोद सुवेदीले स्थापना गरेका हुन् । १० हजार रुपैंया राशीकाे मंगलादेवी स्मृति सम्मान २०८१ बाट बवी थापा सम्मानित भएकी छिन् । उक्त सम्मान शिक्षासेवी देवप्रसाद श्रेष्ठले स्थापना गरेका हुन् ।
यसैगरी मुक्तितारा सम्मान, २०८१ बाट यश लामा सम्मानित भएका छन् । मुक्तिगोविन्द वैद्यले स्थापना गरेकाे उक्त सम्मानकाे राशी १० हजार रुपैंया रहेकाे छ । यस्तै १० हजार रुपैंयाकाे रामहरी देवु सम्मान, २०८१ बाट मकवापुरे कवी मसान उपासक सम्मानित भएका छन् । ऋषि केबी र पूण्यशीला श्रेष्ठले उक्त सम्मान स्थापना गरेका हुन् । यसैगरी साहित्य सङ्गम मकवानपुर कृति सम्मान २०८०/०८१ बाट अभय श्रेष्ठ सम्मानित भए । डा. केशव श्रेष्ठ ज्योतिले स्थापना गरेकाे उक्त सम्मान २५ हजार १ रुपैंया रहेकाे छ ।
१० जेठमा भएकाे कार्यक्रममा सम्मानित स्रष्टाहरुले रचना वाचन समेत गरेका थिए । कार्यक्रममा २ वटा प्यालन डिस्कसन भएकाे थियाे । सपना र सम्भावनाः सिर्जनामा नयाँ पुस्ता र कविताः युगकाे प्रतिविम्बनमा प्यानल डिस्कसन भएकाे संगम सचिव मनोज पोखरेलले जानकारी दिए । सर्जक संजाल मकवानपुरका संयोजक निमेष निखिलले अभिभावकत्व ग्रहण गरेर भएकाे कविताः युगकाे प्रतिविम्बनमा प्यानल डिस्कसनका वहसकर्तामा अभय श्रेष्ठ, टिका आत्रेय र घनश्याम घिमिरे रहेका थिए भने सेसनकाे सहजकर्ता शान्तिप्रीय वन्दनाले गरिन् ।
मकवानपुरे साहित्यकार दीपक गौतमले अभिभावकत्वमा भएकाे सपना र सम्भावनाः सिर्जनामा नयाँ पुस्ता प्यानल डिस्कसनका वहसकर्तामा संप्रस पौडेल, प्रतिमा डङ्गोल र कृतिका लौडारी रहका थिए । यस सेसनकाे सहजकर्ता छवि अनित्यले गरे । कार्यक्रममा अतिथि साहित्यकारहरुकाे रचना वाचन तथा संगमका कार्यसमितिका पदाधिकारीहरुकाे रचना वाचन समेत भएकाे थियाे ।
हेटौंडा उपमहानगरकाे प्रतिष्ठा वृद्धि गरी राष्ट्रिय तथा अन्तरार्ष्ट्रिय क्षेत्रसम्म साहित्य कला तथा संस्कृतिलाई विस्तार गर्न सङ्गम साहित्य उत्सव २०८२ आयोजना गरिएकाे सङ्गम अध्यक्ष डीबी बर्तौलाले जानकारी दिए । हेटौंडा उपमहानगरपालिकाकाे प्रवर्धनमा भएकाे कार्यक्रमकाे सहजिकरण सचिव पोखरेलले गरेका थिए ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेश सरकारले नीति कार्यक्रम आगामी १४ जेठ मा ल्याउने भएकाे छ । आगामी आर्थिक वर्षको नीति कार्यक्रम पेश गर्न प्रदेश सभाकाे बैठक १४ जेठ दिउँसो १ बजेका लागि बाेलाइएकाे छ ।
प्रदेश प्रमुख दीपक प्रसाद देवकोटाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ वार्षिक नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत प्रदेश सभामा पेश गर्ने कार्य सूची रहेकाेछ । नीति तथा कार्यक्रमकाे लागि सभामुख भुवनकुमार पाठक प्रदेश प्रमुख देवकोटालाई औपचारिक पत्राचार गरेका छन् भने उक्त दिन प्रदेशसभाका सदस्यलाई औपचारिक पोशाकमा उपस्थित हुन रुलिङ समेत गरेका छन् ।
प्रदेशको समग्र विकास तथा आर्थिक क्षेत्रको मेरुदण्डको रुपमा रहेको कृषि, पर्यटन, शिक्षा र रोजगारीलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर आगामी आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रम ल्याउने तयारी गरिएकाे मुख्यमन्त्री बहादुर सिंह लामाले जानकारी दिए । सरकारले लगानीको मोडल तय गर्ने र लगानी बोर्ड निर्माण गरेर अघि बढ्ने तयारी गरेकाे बताइएकाे छ ।
नीति तथा कार्यक्रममा नेकपा (माओवादी केन्द्र) काे सुझाव
यसैबोच बागमती प्रदेश सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का लागि ल्याउन लागेको नीति तथा कार्यक्रम र बजेटका सम्बन्धमा प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा (माओवादी केन्द्र) ले सुझाव दिएको छ । मुख्यमन्त्री लामालाई माओवादीले सुझावपत्र पेस गर्दै सरकारकाे ध्यानाकर्षण समेत गएकाे छ ।
माओवादी केन्द्र बागमती प्रदेशसभा दलका नेता शालिकराम जम्कट्टेलले हस्ताक्षर गरेकाे सुझावपत्रमा संघीयताको मर्मअनुरूप शासन सञ्चालन, सामाजिक न्यायको प्रत्याभूति, जनसेवामा पहुँच विस्तार, आर्थिक आत्मनिर्भरता लगायतकाे योजनाहरूको माग समेत गरिएको छ । सरकारद्वारा सञ्चालित साना योजनाहरू स्थानीय तहमार्फत कार्यान्वयन गरिनुपर्ने, अनुगमन संयन्त्रलाई प्रभावकारी बनाइनुपर्ने र प्रदेशसभाका सांसदहरूको सक्रिय सहभागितामा विकास योजनाहरूको निगरानी हुनुपर्नेमा सुझावपत्रमा उल्लेख गरिएको छ।
प्रदेशको स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारका बिषयलाई आगामी नीति तथा कार्यक्रममा प्राथमिकताका साथ जोड दिनुपर्ने बताइएको छ। प्रदेश अस्पतालहरूलाई स्तरोन्नति गर्दै जनआन्दोलन तथा जनयुद्धका घाइतेहरूको निःशुल्क उपचार सुनिश्चित गर्न माग गरिएकाे छ । मानसिक स्वास्थ्य, अटिजम र दीर्घरोगका बिरामीलाई समावेशी उपचार सुविधा उपलब्ध गराउन आवश्यक रहेकाे छ भने विशेषगरी दुर्घटनामा परेका व्यक्तिहरूको तत्काल उपचारका लागि अवधिमा २४ घण्टा निःशुल्क सेवा दिनुपर्ने नीति तथा कार्यक्रम बनाउनु पर्ने सझावपत्रमा भनिएकाे छ ।
यस्तै, शिक्षा र सामाजिक सुरक्षालाई अझ प्रभावकारी बनाउन विद्यालयमा नर्सको व्यवस्थादेखि लिएर ‘सिक्दै कमाउँदै’ कार्यक्रमको निरन्तरतासम्मका सुझाव समावेश छन्। टुहुरा बालबालिकाका लागि आवासीय शिक्षालय, विपन्न समुदायको बालबालिकाका लागि छात्रावृत्ति, वृद्ध, अपाङ्ग, महिला, दलित र सीमान्तकृत समुदायको सामाजिक सुरक्षा सुनिश्चित गर्न विशेष कार्यक्रमको आवश्यकता औँल्याइएको छ।
चिउरी, चेपाङ समुदाय र चमरो संरक्षणजस्ता जातीय र जैविक विविधतासँग जोडिएका विषयमा पनि कार्यक्रमको निरन्तरता र सशक्तिकरणको माग गरिएको छ। कृषि क्षेत्रमा आत्मनिर्भरता कायम गर्न, बाँझो जमिनको उपयोग, आधुनिक कृषि प्रविधि प्रवर्धन, स्थानीय उत्पादनमा आधारित उद्योग विकास, कृषि उपज भण्डारण र बजारीकरणका पक्षमा विशेष योजना ल्याउन माग गरिएको छ। ‘एक निर्वाचन क्षेत्र–एक प्राङ्गारिक मल कारखाना’ तथा ‘एक वडा–एक कृषि उत्पादन’ कार्यक्रम निरन्तरता दिइनुपर्ने सुझावपत्र मार्फत माग गरिएकाे छ ।
उद्योग तथा सूचना प्रविधिका क्षेत्रमा एक स्थानीय तहमा एक उद्योगग्रामको अवधारणा, नवप्रवर्तनशील सोच भएका युवाका लागि ‘आइडिया ल्याब’ र ‘बिजनेस इन्कुबेशन सेन्टर’ स्थापना, डिजिटल प्रविधिको प्रयोगमार्फत रोजगारी सिर्जना गर्ने विषयमा नीति निर्माण गर्न आवश्यक रहेको उनले बताए। भौतिक पूर्वाधारमा प्रदेश सडक गुरुयोजना कार्यान्वयन, सहरी फोहोर तथा ढल व्यवस्थापन सुधार, सहरी सौन्दर्यकरण, ढल निकासका लागि पृथक प्रणालीको विकास, नमुना सहरी आवास निर्माण तथा सडक विस्तार कार्य प्राथमिकता पाउनुपर्ने सुझावपत्रमा भनिएको छ।