मकवानपुर । आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ काे बजेट प्रदेश सभामा पेश गरेपछि प्रदेश सभाकाे बैठक बस्न सकेकाे छैन । प्रदेश सरकारले १ असारमा ढिलो गरी ल्याएकाे बजेटमाथि छलफलकाे लागि १२ असारमा बाेलाइएकाे प्रदेश सभाकाे बैठक दलहरु विच सहमति हुन नसक्दा स्थगित भएकाे थिायो । आज १६ असारकाे लागि सारिएकाे बैठक समेत स्थगित गरी बैठककाे लागि नयाँ मिति तोकिएकाे हाे ।
१९ असारमा बस्ने गरी प्रदेश सभा बैठक सूचना जारी गरी ताेकिएकाे हाे । प्रदेश सभा सचिवालयका अनुसार आजको बैठकमा बजेटमाथि छलफल सुरु गरिने कार्यसुची तय भएकाे थियाे । बजेटमाथिको छलफलसँगै संशोधन प्रस्तावहरू समेट्दै बैठकहरू निरन्तर सञ्चालन गरिने तयारी गरिएकाे सचिवालयले जनाएको छ।
यसै बीच प्रदेश सरकारले प्रस्तुत गरेकाे बजेटमा विवाद बढ्दै जाँदा प्रतिपक्षी दलहरुले बजेट सच्याउनु पर्ने माग गरेका छन् । प्रदेशसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने प्रतिपक्षी दलहरु नेकपा माओवादी केन्द्र, राप्रपा र एकीकृत समाजवादी पार्टीले बजेट सच्याउन वा मार्ग प्रशस्त गर्न सरकारलाई आग्रह गरेको हो ।
सोमबार गरिएकाे पत्रकार भेटघाटमा माओवादी केन्द्रका तर्फबाट प्रमुख सचेतक ढकालसहित एकीकृत समाजवादीका प्रदेशसभा सदस्य बसन्त मानन्धर, राप्रपाका संसदीय दलका उपनेता गिरबहादुर तामाङले हस्ताक्षर गरी संयुक्त विज्ञप्ति सार्वजनिक गरे । प्रमुख प्रतिपक्षी दल माओवादी केन्द्रको अगुवाईमा भएकाे पत्रकार भेटघाट पछि जारी विज्ञप्तिमा भनिएकाे छ ‘सरकार छलफल र संवादबाट भागिररहेको छ ।’
आगामी आवकाे बजेट प्रदेशसभामा पेश गरिएकाे तर सरकारले प्रदेशसभा सुचारु गरेर बजेटमाथिको छलफल सुरु गर्न नसकेको आरोप प्रतिपक्ष दलहरुकाे छ । सरकार छलफल र संवादबाट भागेर लगातार प्रदेशसभा बैठक स्थगन गर्दै आएको विज्ञप्ती मार्फत उनीहरुको भनाई राखेका छन् ।माओवादी केन्द्र बागमती प्रदेश संसदीय दलका प्रमुख सचेतक रत्नप्रसाद ढकाल भने ‘सरकारले बजेट संशोधन वा पुरक पुस्तक ल्याउनुपर्छ । सरकारले असन्तुलित बजेट सच्याउन वा पूरक पुस्तक ल्याउन नसक्ने अवस्था भए मार्ग प्रशस्त गर्नु पर्छ ।’
सरकारको एकलौटी निर्णयप्रति आपत्ती जनाउँदै प्रमुख सचेतक ढकालले सरकार बजेटमाथिको छलफलबाट भागिरहेको बताए । ‘प्रदेश सरकारको बजेट निर्माण प्रक्रिया नीतिगत रुपमा त्रुटिपूर्ण रहेको छ’ उनले भने ‘बजेटमा असन्तुलन, विभेद र मिलेमतो झल्किएकोले सत्तारूढ दललाई संवादका लागि आव्हान गरी बजेटको नीतिगत त्रुटिहरु सच्याउनु पर्छ ।’ सभालाई अवरोध गरेर जनताको अधिकार कुण्ठित गर्न नपाइने प्रतिपक्ष दलहरुले भनेका छन् ।
सरकार बजेटमाथि छलफल सुरु गर्नुको साटो प्रदेशसभालाई बन्धक बनाउने प्रयास गरिरहेको उनीहरुले आरोप लगाएका छन् । सभा संचालन नहुनु संवैधानिक व्यवस्था, संसदीय मर्यादा र लोकतान्त्रिक अभ्यासविरुद्धको कार्य भएकाे विज्ञप्तिमा भनिएकाे छ । असार १ गते समयमै बजेट नआउँदा सरकारमा रहेका दल र मन्त्रीहरु बीच विवाद सुरु भएको बताइएकाे छ । सत्तारुढ दलहरुको असहमति र गुटगत विवादका कारण प्रदेशसभा बैठकमा अवरोध भएको प्रमुख प्रतिपक्ष दलकाे भनाई छ ।
प्रदेश सरकारले बजेट सभामा पेश गर्ने दिन १ असार मै आर्थिक मामिला मन्त्री र सचिवबिचको विवाद सार्वजनिक भएको तथा मन्त्रालयहरुबीच समन्वय अभाव देखिएको उनीहरुले प्रतिपक्ष दलहरुले जारी गरेकाे विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । सत्ता घटक दलहरुबीचको असमझदारी छरपस्ट भएको कारण उक्त दिन समयमै बजेट प्रस्तुत हुन नसकेको उनीहरुको भनाइ छ । राती अबेर मात्र बजेट प्रस्तुत भएको बजेट हेर्दा सरकार बजेट निर्माणमा पूर्णत असफल भएको प्रतिपक्षीको आरोप छ ।
मुख्यमन्त्री बहादुर सिंह लामा नेतृत्वको सरकारले ल्याएको बजेटप्रति सत्तारुढ दलकै प्रदेशसभा सदस्यहरूबीच असन्तुष्टि देखिए पछि सभामा छलफल हुन सकेकाे छैन । विशेषगरी नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेका प्रदेशसभा सदस्यहरूले बजेटमा विकास योजनाको वितरण असमान भएको भन्दै आलोचना गर्दै आएका छन् ।
नेपाली कांग्रेसका प्रदेशसभा सदस्यहरूले सरकारको प्राथमिकता प्राप्त योजना बजेटमा नपरेको गुनासो गर्दै आएका छन् भने एमालेभित्र पनि योजना छनोट प्रक्रिया पारदर्शी नभएको भन्दै असन्तोष देखिएको छ । केही प्रदेशसभा सदस्यहरूले बजेट संशोधनको माग गर्दै सार्वजनिक रूपमा असहमति जनाइसकेका छन् । बजेट विवादकाे कारण सत्तारुढ दल एमालेको संसदीय दलको बैठक नै बस्न सकेकाे छैन् भने काँग्रेसकाे दलकाे बैठकमा सहमति जुटन् सकेकाे छैन् ।
बागमती प्रदेश सरकारले भौतिक पूर्वाधार, शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि र रोजगारीमुखी कार्यक्रमहरूलाई प्राथमिकतामा राखेर आगामी आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ का लागि ६७ अर्ब ४७ करोड ७३ लाख रुपैयाँ बराबरको बजेट सभामा पेश गरेकाे थियो । ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशसभा बैठक आज सोमबार दिउँसो १ बजे बस्दैछ । गत १२ असारका लागि तोकिएको बैठक बस्दै नबसी स्थगित भएकाे थियाे ।
आर्थिक वर्ष २०८२/८३ काे बजेटमाथिकाे छलफलकाे लागि बाेलाइएकाे बैठक दलहरुकाे विवादका कारण स्थगन भएको थियो । प्रदेशसभा सचिवालयले सूचना जारी गर्दै बैठक असार १६ गते सारिएको जानकारी गराएको थियो ।
आजको बैठकमा आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को बजेटमाथि छलफल हुने कार्यसूची रहेको प्रदेशसभा सचिवालयले जनाएको छ । बजेटमाथिको छलफलमा प्रस्तुत प्रस्तावलाई समेटेर प्रदेश सभा निरन्तर सञ्चालन गरिने बताइएकाे छ ।
मुख्यमन्त्री बहादुर सिंह लामा नेतृत्वको सरकारले ल्याएको बजेटप्रति सत्तारुढ दलकै प्रदेशसभा सदस्यहरूबीच असन्तुष्टि देखिएको छ । विशेषगरी नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेका प्रदेशसभा सदस्यहरूले बजेटमा विकास योजनाको वितरण असमान भएको भन्दै आलोचना गर्दै आएका छन् ।
कांग्रेस प्रदेशसभा सदस्यले बजेट माथिको असन्तुष्टिका कारण संसदीय दलको बैठक नै प्रभावित भएको थियो । बजेट निर्माण प्रक्रियामा उत्पन्न विवादले नेकपा एमालेको संसदीय दलको बैठकसमेत प्रभावित भएको छ । बजेट माथिको विवादले एमालेको संसदीय दलको बैठक नै बस्न सकेको छैन ।
नेपाली कांग्रेसका प्रदेशसभा सदस्यहरूले सरकारको प्राथमिकता प्राप्त योजना बजेटमा नपरेको गुनासो गर्दै आएका छन् भने एमालेभित्र पनि योजना छनोट प्रक्रिया पारदर्शी नभएको भन्दै आन्तरिक असन्तोष देखिएको छ । केही प्रदेशसभा सदस्यहरूले बजेट संशोधनको माग गर्दै सार्वजनिक रूपमा असहमति जनाइसकेका छन् ।
बैठकमा निष्कर्ष निस्कन नसकेपछि कांग्रेस सत्ता साझेदार दल एमालेको साथ खोज्न पुगेको छ । सत्ता साझेदार दल एमालेको धारणा अनुसार अघि बढ्ने गरी कांग्रेसले संसदीय दलको बैठक स्थगन भएकाेबताइएकाे छ ।
एमालेको निर्णय अनुसार बजेट माथिको छलफल गर्ने गरी कांग्रेस संसदीय दलको निर्णय गर्न मुख्यमन्त्री बहादुर सिंह लामासहितका नेता आन्तरिक छलफलमा जुटे पनि उपलब्धी देखिएकाे छैन् ।
‘प्रदेशमा प्रतिनिधित्व गर्ने दलहरू कांग्रेसलाई १ अर्ब २० करोड रुपैयाँ, एमालेलाई १ अर्ब रुपैयाँ, माओवादी केन्द्रलाई ७० करोड रुपैयाँ, नेमकीपालाई २ करोड रुपैयाँको बजेटको सिलिङ दिइएको थियो । त्यसमा पनि अर्थ मन्त्रालयले जानकारी नदिई आफ्ना योजना समावेश गरेको भेटिएको थियो ।
बजेट विनियोजन गर्दा आफ्नो कार्यक्षेत्रको स्पष्ट भएन । कार्यक्षेत्र निर्धारण नगरी बजेट विनियोजन भएको कारणले गर्दा समस्या निम्तिएको एक सांसदले बताए । टुक्रे र मापदण्ड विहीनका योजनाहरू धेरै भएकाले कार्यान्वयनमा पनि समस्या हुने उनले बताए ।
मकवानपुर । माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसइई) २०८१ को नतिजामा मकवानपुरका ४६.८६ प्रतिशत परीक्षार्थी उत्तीर्ण भएका हुन्।
शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई, मकवानपुरकाे सार्वजनिक सूचना अनुसार मकवानपुर जिल्लाबाट परीक्षा दिने कुल ५८८७ मध्ये ३१२८ जना परीक्षार्थी उत्तीर्ण भएका छन्। २८१० जना सामान्य विधाबाट र १३२ जना प्राविधिक विधाबाट गरी कुल ३१२८ जना परीक्षार्थी उत्तीर्ण भएका छन्।
सामान्यतर्फ ४७.०४ प्रतिशत र प्राविधिकतर्फ ४२.३ प्रतिशत परीक्षार्थी उत्तीर्ण भएका छन्। दुबै गरेर ४६.८६ प्रतिशत परीक्षार्थी उत्तीर्ण भएकाे शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाईले जनाएकाे छ । यसपटक इनकम्प्लिट परीक्षार्थी संख्या २२९ रहेको छ ।
जिल्लाकाे नतिजा अनुसार, ४.० जीपीए ल्याउने विद्यार्थीको संख्या ५ जना रहेको छ । ४.० जीपीए भन्दा कम र ३.६ जीपीए भन्दा माथि ल्याउने विद्यार्थीको संख्या ३७२ जना सामान्य तर्फ र ६ जना प्राविधिक तर्फ गरेर जम्मा ३७८ जना रहेको छ ।
त्यसैगरी, ३.२ देखि ३.६ जीपीए ल्याउनेमा ८०२ जना (सामान्य ७७२, प्राविधिक ३०) , २.८ देखि ३.२ जीपीए ल्याउने ९८१ जना (सामान्य ९२७, प्राविधिक ५४), २.४ देखि २.८ जीपीए प्राप्त गर्ने ५३९ जना (सामान्य ५३२, प्राविधिक ७) तथा २.० देखि २.४ जीपीए प्राप्त गर्ने ५४ जना विद्यार्थी रहेकाे इकाईले जनाएकाे छ ।
यस वर्ष मकवानपुरले गत वर्षभन्दा नतिजामा सुधार ल्याएको छ । गत शैक्षिक सत्रमा मकवानपुरका ५ हजार सात सय ५२ जना विद्यार्थी माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसइई)मा सहभागी भएकामा २ हजार ९८ जना उत्तीर्ण भएका थिए ।
३६.४७ प्रतिशत विद्यार्थी मात्रै ११ कक्षामा भर्ना हुन योग्य हुँदा ३ हजार ६ सय ५४ जना विद्यार्थी ननग्रेडेड (एनजी) भएका थिए ।
१.
बुद्धीमानको शिक्षा जीवनको मुल हो
हठी र दुर्गुणीलाई सम्झाएको भुल भो
असल र समझदारी निगाह प्राप्त गरि
शान्तिपूर्ण छ जीवन जिएको निर्कुल जो।
२.
बेईमानका मार्गहरू कठिन खराब हुन्छ
ईमान्दार आफन्तको बिच ठहराव हुन्छ
सोझा समझदारी को निगरानी भित्र
सुन्दर भविश्यको निर्माणमा चाव हुन्छ।
३.
जीवन खै कस्ले सिद्धान्तमा बुझेको छ
पहाडलाई धम्काउँदा धुँवा निस्केको छ
बिजुली चम्केर त्रासमा कुवा सुक्छ हेर
समयको सदुपयोग जगतले बिर्सेको छ।
४.
झुटासँग कपटपूर्ण वोईरो देखेको छु
दिमाग हेरन कौवाको धुईरो देखेको छु
बैरी धेरैनै भए तै हरेस खाईन मैले हेर्नु
डुब्दै गर्दा तैरन सकस पहिरो देखेको छु।
५.
घातक रुडी र तरवार बाट पनीत बचाउँनेछ
विजय दिने सल्लाहकार जिवीत सजाउँनेछ
झुटा मौलाउँदा आश्चर्य नमानौ पृयहरु हो
सत्यताको बिजय जुलुस विनित गराउँनेछ।
६.
बिग्रेका मती लाई सुधार्ने कडि पाईन्छ
धर्मिको आडभरमा सपार्ने छडि पाईन्छ
ज्ञान बुध्दिको भण्डार भरीपूर्ण नै हुन्छ
पापीष्ट स्वाहा खार्ने औषधि पाईन्छ ।
७.
धर्मिको धन सम्पति आयु बढ्छ सधैंभरि
पापिष्टको सबै डढेर वायु हुन्छ कठैवरी
ति मानिस धन्यका हुन जो आशिषत छ
हृदय निरास खेद पूर्ण स्नायु घट्छ लैतरी।
पोखरा
छोरी बाट बुहारी हुन्छौं घर फेरिन्छ ।
पहिचानको अन्त्य गर्दै थर फेरिन्छ ।
बुवा आमा सँगै हुदाँ उड्ने सपना,
चाहनाको बलि हुन्छ रहर फेरिन्छ ।
जुन जस्तै उज्यालो थियाे त्यो जिन्दगी
बादलुको जलप लाग्छ अधर फेरिन्छ ।
सागर झैँ एकैनासको जीवन नहुने,
खहरे झैँ जिन्दगी हो बगर फेरिन्छ।
मन मारेर मनैलाइ सम्झाई रहँदा,
घर ‘थर’ रहर सँगै नजर फेरिन्छ ।
सुर्योदय, इलाम