मकवानपुर । मकवानपुरको राक्सिराङ गाउँपालिका खैराङमा स्वास्थ्य सेवा केन्द्र भवनकाे उद्घाटन गरिएकाे छ राक्सिराङको वडा नम्बर ९ स्थित खैराङ कोखारीमा शुक्रबार आधारभूत स्वास्थ्य सेवा केन्द्रको भवन उद्घाटन गरिएको हाे ।
स्वास्थ्य सेवा केन्द्र भवनको शुक्रबार बागमती प्रदेश भौतिक पूर्वाधार विकास राज्यमन्त्री सन्तबहादुर प्रजाले उद्घाटन गरेका हुन् । राक्सिराङका विभिन्न वडामा स्वास्थ्य संस्थाकाे पक्की भवन निर्माण गर्ने काम भइरहेकाे छ । यसै क्रममा ३८ लाख रुपैयाँ लागतमा खैराङ कोखारीमा पनि स्वास्थ्य भवन निर्माण गरिएको गाउँपालिकाले जनाएकाे छ ।
स्वास्थ्य भवनकाे उद्घाटन गर्दै राज्यमन्त्री प्रजाले सपना बाँड्ने कम्युनिष्टहरुले केही काम गर्न नसकेकाले अब विकासको जिम्मेवारी कांग्रेसको काँधमा आएको बताए । कांग्रेसले नेतृत्व गरेको विकट राक्सिराङ गाउँपालिकामा विकासका धेरै काम गर्न सफल भएको भन्दै उनले प्रशंसा गरे । शिक्षा, स्वास्थ्य, यातायात, पूर्वाधारलगायतको क्षेत्रमा महत्वपूर्ण काम भएको भन्दै आफ्नो कार्यकालमा पनि राक्सिराङमा प्रयाप्त बजेट छुट्याउने प्रतिवद्धता उनले जनाए ।
गाउँपालिका अध्यक्ष राजकुमार मल्लले गाउँपालिकाको बजेटले धान्न नसकेका योजनाहरु प्रदेशबाट छुट्याउन राज्यमन्त्री प्रजालाई आग्रह गरे । विकासका लागि अझै समस्या र चुनौतीहरु धेरै रहेको स्मरण गर्दै उनले सबैको साथ र सहयोग लिएर राक्सिराङको आवश्यकता पूरा गर्न आफूले पर्याप्त काम गरेको दावी गरे।
राक्सिराङ गाउँपालिका ९ नम्बर वडा अध्यक्ष रामकुमार बाल्पा थिङको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत देवचन्द्र गर्ताैला, बागेश्वरी आधारभूत विद्यालयका विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष राजन मल्ल ठकुरी, राज्यमन्त्रीका निजी सचिव खेम चेपाङ, कोखारी स्वास्थ्य सेवा केन्द्रका कर्मचारी जीवन ठकुरी, निर्माण व्यवसायीका प्रतिनिधि बालकृष्ण खत्रीलगायतले मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए ।
गीताश्री शर्मा
सुनेँ मैले
हो तिमी ठूलो मान्छे भयौ अरे !
ज्ञानी र मान्ने बन्यौ अरे
सबैको हाई हाईमा
अनि सबैको नजरमा
तिमी छायौ अरे !
तर म पनि
मेरो समाजमा
कसैको नजरमा कम छुइनँ
फरक यति छ ,
तिम्रो र मेरो तालिममा
तिमीलाई सिकाउने त्यहाँ
तिम्रा गुरुहरू थिए
अनि मलाई सिकाउने
म सँग मेरो परिस्थिति !
मेरो परिस्थितिमै
मेरो भाग्य थियो
तर त्यही भाग्यभित्र
कताकता अपूर्णता
बाबाको अभाव थियो
मलाई जिउन कहिले
बाबाको अभावले
त कहिले शोकले पनि
अनि!
कहिले भोकले सिकायो
कहिले आमाको एक्लोपनले
कहिले आफन्तको दवावले ।
हो मलाई पनि
न सिकाउनेको कमि थियो ,
पाइलैपिच्छे लागेका मेरा ठेसहरू थिए
मेरो आँखा अघि सधैँ सधैँ
आमाका फुलेका केशहरू थिए
आफन्तहरूको साथ थियो
रिस र आह्रिस पनि
बराबर हाथ पनि थियो
जिन्दगीका उकाली ओरालीमा कतै
कसैको आशीर्वाद थियो
मान्यजनको साथ थियो
मिठो बोलि थियो ,
अभाव भित्र अलि अलि
कसैको रसिलो स्वभाव थियो ।
हो त्यही स्वभावले
पटक पटक लडेर पनि
उठ्न सिकायो
तर कसैका खस्रा स्वभाव
कसैका झिना मसिना
कसैको न्यानो पन थियो
त्यही न्यानोपनभित्र
कसैको छुट्टै प्रभाव थियो
स्वभाव र प्रभावभित्र अझै
मिठो अनि रसिलो
या भनौं
मेरो जिन्दगीमा
उनको प्रवेशले
उज्यालो प्रभाव छि-यो
जिउँदै थिएँ
हिँड्दै थियौ
सिक्दै थिएँ
उनको साथमा
हातमा हात समाई
किन कि मलाई पनि
तिमी जस्तै बन्नु थियो
र त मैले मेरो गुरुको रूपमा
मैले मेरै उनीलाई मानेँ
अनि फेरि हिँड्दै गर्दा
अलि अलि पाइला सर्दा
मेरा छोरी भनौँ कि
या साथी भनौँ
मेरा देवीहरूलाई
गुरुको रूपमा समाएँ
हो हिँड्न सिकाएँ
हाँस्न न बाँच्न सिकाएँ
मखुन्डोधारी समाजमा
मान्छे चिन्न
आफ्नोत्वको नाटक गरि
नजिकीन खोज्ने
तर यथार्थमा भन्नुपर्दा
स्वार्थीपन लिएर
आउँने र छाउँने
आफन्तहरूलाई
औंलामा गन्न मलाई
यी नै छोरीहरूले सिकाए ।
अब के भनौं म तिमीलाई
बस यति भन्छु
सुन न
मलाई जीउन
नकारात्मक नजरलाई पिउन
सकारात्मक पाटो सिउन
नकाब उतारी
म जस्ती छु त्यस्तै जिउन
मलाई मेरै गुरु
मेरा उनी अनि
प्राण प्यारा
मेरा छोरीहरूको
प्रभावले सिकायो ।
गान्तोक, सिक्किम
मकवानपुर । मकवानपुरका गजलकार विश्वनाथ सञ्जेलको ‘फर्कियो किनारबाट’ गजल संग्रह विमाेचन भएकाे छ । बकैया साहित्य-कला महोत्सव २०७८ काे अवसरमा फागुन २७ गते शुक्रबार सञ्जेलको गजल संग्रह विमोचन गरिएकाे हाे ।
संजेलकाे तेस्रो कृतिको रुपमा विमोचन भएकाे ‘फर्कियो किनारबाट’ गजल संग्रहमा ७५ वटा गजल रहेका छन् । यस अघी संजेलको पलपलको मूल्य (गजल संग्रह) २०६८ पहिलो कृति र क्षितिज-यात्रा (मुक्तक संग्रह) २०७५ दोस्रो कृति प्रकाशित भइ सकेका छन्।
संजेल सुनगाभा साहित्य सम्मान-२०६९, गजल मञ्च मकवानपुर कदरपत्र-२०६२, सजेल बन्धु समाज, सर्जक सम्मान-२०७० र झरना रजत सम्मान-२०७४ बाट सम्मानित भएका छन्। भरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरका उपाध्यक्ष तथा सञ्जेल बन्धु समाजको केन्द्रीय सदस्य लगायत विभिन्न साहित्यिक एवम् सामाजिक संघ, संस्थामा आबद्ध रहेका सजेल भरना साहित्यिक पत्रिकाका सम्पादक हुन ।
गजलकार संजेल २०४३ साल असारमा पोखरामा जन्मिएका हुन् । नेपाली विषयमा स्नात्तकोत्तर तह अध्ययन गरेका बकैया-४, छतिवनका स्थायी बासिन्दा सञ्जेल रौतहट जिल्लाको गरुडा नगरपालिका-३ स्थित सरस्वती माविमा मावि तहमा नेपाली शिक्षकको रुपमा कार्यरत छन् । साहित्यकार सञ्जेल कविता, गजल, मुक्तक,समिक्षा तथा समालोचना लेखनमा कलम चलाउँछन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरको मकवानपुरगढी गाउँपालिकाका सबै वडाहरु बालमैत्री घोषणा गरिएको छ । गाउँपालिकालाई बालमैत्री घोषणाको पूर्व तयारी अनुरुप शुक्रबार सबै वडाहरु बाल मैत्री घाेषणा गरिएकाे हाे । आगामी चैत्र १२ गते बालमैत्री स्थानीय शासन घोषणा गरिने तयारीमा रहेको गाउँपालिकाले ८ वटै वडामा विभिन्न कार्यक्रम गरि बालमैत्री वडा घोषणा गरेको हो ।
वडा नम्बर १ मा वडा अध्यक्ष आइतसिं लोको अध्यक्षता भएको कार्यक्रममा पालिका कृषि शाखा प्रमुख चन्द्रकान्त चौधरी, बालमैत्री कार्यक्रम संयोजक रामप्रसाद दाहाल, वडा सदस्यहरु, कार्यपालिका सदस्य, वडाका कर्मचारी, राजनितिक दलका प्रमुख, विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाहरु वन, सहकारी, टोलविकास, विद्यालयका शिक्षक शिक्षिकाहरुको उपस्थिती भई सामुहिक प्रतिवद्धता गर्न लगाई वडालाई बालमैत्री घोषणा गरेका थिए । कार्यक्रममा रानीसेरा माविका प्रअ सुन्दर सिं लोको नेतृत्वमा शान्तिपूर्ण बालमैत्री ¥याली सहित विद्यार्थीहरुको सहभागिाता रहेको थियो ।
त्यसैगरि वडा नम्बर २ लाई वडा अध्यक्ष बखान सिं पाख्रीनको अध्यक्षता तथा पालिका उपाध्यक्ष हर्कमाया रुम्बाको प्रमुख अतिथ्यतामा वडालाई बालश्रम निकृष्ट र बालविवाह मुक्त वडा भन्दै बालमैत्री वडा घोषणा गरिएको छ । कार्यक्रममा कार्यपालिका सदस्य, वडाका कर्मचारी, राजनितिक दलका प्रमुख, विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाहरु वन, सहकारी, टोलविकास, विद्यालयका शिक्षक शिक्षिकाहरुलाई सामुहिक प्रतिवद्धता गर्न लगाई वडालाई बालमैत्री घोषणा गरेका थिए ।
वडा नम्बर ३ मा वडा अध्यक्ष भागवत घिमिरेको अध्यक्षता तथा पालिका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रामकुमार पुडासैनी, वडा सदस्य, कार्यपालिका सदस्य, वडाका कर्मचारी, राजनितिक दलका प्रमुख, विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाहरु वन, सहकारी, टोलविकास, विद्यालयका शिक्षक शिक्षिकाहरुलाई सामुहिक प्रतिवद्धता गर्न लगाई वडालाई बालमैत्री घोषणा गरिएको थियो ।
वडा नम्बर ४ मा वडा अध्यक्ष रामप्रसाद तिमल्सिनाको अध्यक्षता तथा पालिका महिला तथा बालबालिका शाखा प्रमुख मन्दिरा थापा, वडा सदस्यहरु कार्यपालिका सदस्य, वडाका कर्मचारी, राजनितिक दलका प्रमुख, विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाहरु वन, सहकारी, टोलविकास, विद्यालयका शिक्षक शिक्षिकाहरुलाई सामुहिक प्रतिवद्धता गर्न लगाई वडालाई बालमैत्री घोषणा गरिएको थियो ।
गाउँपलिकाको अध्यक्ष विदुर हुमागाईको प्रमुख अतिथ्यतामा तथा वडा नम्बर ५ को अध्यक्ष जीत बहादुर घिमिरेको सभाध्यक्षतामा ५ नम्बर वडालाई बाल मैत्री घोषणा गरेका छन् । पञ्चेबाजा सहित धादिङ बजारलाई परिक्रमा गर्दै बालमैत्री सम्बन्धी विभिन्न नारा लगाइएको थियो ।
पालिका अध्यक्ष हुमागाईले वडा सदस्य, कार्यपालिका सदस्य, वडाका कर्मचारी, राजनितिक दलका प्रमुख, विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाहरु वन, सहकारी, टोलविकास, विद्यालयका शिक्षक शिक्षिकाहरुलाई सामुहिक प्रतिवद्धता गर्न लगाई वडालाई बालमैत्री घोषणा गरेका थिए । साथै प्रतिवद्धता स्वरुप सामूहिक हस्ताक्षर गरि वडामा बाल विवाह मुक्त र बाल श्रम निकृष्ट वडा घोषणा गरेका थिए ।
यसैगरि वडा नम्बर ६ का वडा अध्यक्ष टिका प्रसाद दाहालको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा पालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख ध्रुवप्रसाद लामिछाने, वडा सदस्य, कार्यपालिका सदस्य, वडाका कर्मचारी, राजनितिक दलका प्रमुख, विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाहरु वन, सहकारी, टोलविकास, विद्यालयका शिक्षक शिक्षिकाहरुलाई सामुहिक प्रतिवद्धता गर्न लगाई वडालाई बालमैत्री घोषणा गरेका थिए ।
वडा नम्बर ७ का वडा अध्यक्ष सुर्य बहादुर रुम्बाको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा पालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख राम घलान, वडा सदस्य, कार्यपालिका सदस्य, वडाका कर्मचारी, राजनितिक दलका प्रमुख, विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाहरु वन, सहकारी, टोलविकास, विद्यालयका शिक्षक शिक्षिकाहरुलाई सामुहिक प्रतिवद्धता गर्न लगाई वडालाई बालमैत्री घोषणा गरिएको थियो ।
त्यस्तै वडा नम्बर ८ का अध्यक्ष कुमार घिसिङको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा पालिकाका कर्मचारी प्रशासन शाखा प्रमुख सुर्य बहादुर गुरुङ, वडा सदस्य कार्यपालिका सदस्य, वडाका कर्मचारी, राजनितिक दलका प्रमुख, विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाहरु वन, सहकारी, टोलविकास, विद्यालयका शिक्षक शिक्षिकाहरुलाई सामुहिक प्रतिवद्धता गर्न लगाई वडालाई बालमैत्री घोषणा गरेका थिए ।
सबैवडामा विभिन्न बालमैत्री सम्बन्धी नारा लगाएर, खैजेडी, गीत प्रस्तुत, नृत्य प्रदर्शन गरि वडा घोषणा गरिएको छ । बालमैत्री गाउँपालिका घोषणाको लागि पुग्नुपर्ने सुचकहरु सतप्रतिशत पुगिसकेकाले वडा घोषणा गरिएको बालमैत्री कार्यक्रम संयोजक रामप्रसाद दाहालले बताए ।
वडालाई बाल विवाह मुक्त, निकृष्ट बालश्रम मुक्त वडा घोषणा भएकाले वडालाई बालमैत्री घोषणा गरिएको पालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रामकुमार पुडासैनीले बताए । ‘शुक्रबार सबै वडा बालमैत्री घोषणा भएकाले सबै सुचकहरुकाे जिल्ला समन्वय समिति र बागमती प्रदेश सरकारबाट अनुगमन, मुल्यांकन हुनेछ‘ पुडासैनीले भने – ‘चैत १२ गते शनिबार बृहत कार्यक्रमको आयोजना गरि गाउँपालिकालाई बालमैत्री स्थानीय शासन घोषणा गरिने छ ।
बालमैत्री वडा घाेषणाकाे लागि गाउँपालिकाले प्रत्येक वडामा बालमैत्री सहजकर्ता राखी काम गरेकाे थियाे । २०७८ मंसिरमा घोषणा गर्न तयारी रहदाँ रहदैँ कोरोना भाइरस संक्रमणका कारण हुन सकेकाे थिएन । गाउँपालिकाले बालमैत्री स्थानीय शासन घोषणा निर्देशिका २०७८ अनुसार ५१ वटा सुचकका आधारमा काम गरेको थियो । ५१ वटा सुचकहरुमा बाँच्न पाउने अधिकारमा १४ वटा, संरक्षणको अधिकारमा १० वटा, विकासको अधिकारमा ६ वटा, सहभागिताको अधिकारमा ६ वटा र संस्थागत सुचकमा १५ वटा रहेका छन् ।
मकवानपुरगढी बालमैत्री घोषणा गर्ने नेपालको गाउँपालिका मध्ये चौथो, बागमती प्रदेशमा तेस्रो र मकवानपुर जिल्लामा पनि तेस्रो गाउँपालिका रहेको संयोजक दाहालले बताए । उनले बालमैत्री स्थानीय शासन कार्यान्वयन निर्देशिका २०७८ अनुसार भने नेपालकै दोस्रो गाउँपालिकाको रुपमा मकवानपुरगढी रहेको बताए । बालमैत्री घोषणा गर्ने पहिलो गाउँपालिका पाल्पा जिल्लाको रम्भा गाउँपालिका रहेको छ ।
मकवानपुर । मकवानपुरको अग्रणी साहित्यिक संस्था झरना साहित्यिक मकवानपुरको आयोजनामा २ दिने बकैया कला–साहित्य महोत्सव–२०७८ सुरु भएको छ । शुक्रबार महोत्सवको बकैया गाउँपालिका अध्यक्ष दामोदर खनालले उद्घाटन गरेका छन् । बकैया गाउँपालिकाको आर्थिक सहयोगमा बकैया–३, हात्तिसुँडेमा महोत्सव शुरु भएकाे हाे ।
२०५० सालमा स्थापित झरना साहित्यिक परिवारले हरेक वर्ष वार्षिकोत्सवका अवसरमा बृहत् साहित्य गोष्ठी आयोजना गर्दै आएकोमा पछिल्ला दुई वर्ष (२०७६) देखि बकैया साहित्य महोत्सव आयोजना गर्दै आइरहेको छ । यसै वर्षबाट स्थानीय कला संस्कृतिको समेत जगेर्ना गर्ने उद्देश्यले बकैया कला–साहित्य महोत्सव गरिएकाे झरनाका उपाध्यक्ष चिरञ्जीवी लामिछानेले बताए ।
फागुन २८ गते शनिबारसम्म आयाेजना हुने महोत्सवमा कविता, गजल, मुक्तक विशेष कार्यक्रमहरूका साथै स्थानीय कला संस्कृतिको जगेर्ना गर्ने उद्देश्यले खैँजडी भजन, तामाङ, माझी, राईलगायतका जनजातिका कला संस्कृतिको प्रस्तुतिका रहेका छन् । यसै गरी छिमेकी जिल्लाका कलाकारको विशेष प्रस्तुति समेत आयाेजना हुनेछ । लामिछानेका अनुसार स्थानीय कलाकारका विविध कलाको प्रदर्शनीका साथै पुस्तक प्रदर्शनी गरिने कार्यक्रम रहेकाे छ ।
महोत्सवको पहिलो दिन शुक्रबार देशभरबाट करिब ५० जना साहित्यकार, गायक र बकैया गाउँपालिकाका राजनीतिक सामाजिक अगुवा लगायतकाे उपस्थितिमा कार्यक्रमकाे उद्घाटन गरिएकाे थियो । महोत्सवका विभिन्न १० जना स्रष्टाहरलाई सम्मान कार्यक्रम गरिएकाे छ ।
यसै गरी मकवानपुरका गजलकार विश्वनाथ संजेलकाे गजल संग्रह ‘फर्कियो किनारबाट’ विमाेचन गरिएकाे छ । यसका साथै महाेत्सवमा आज “विद्यालय सिर्जनात्मक सिप विकासको केन्द्र” विषयक बहस, “सिर्जनामा स्थानीय रङ ” विषयक बहस, स्थानीय बालबालिकाको रचना वाचन तथा साङ्गितिक प्रस्तुतिहरू तथा स्थानीय सांस्कृतिक गायन तथा नृत्यहरू प्रस्तुत भएकाे लामिछानेले बताए ।
महाेत्सवकाे दाेस्राे दिन शनिवार फागुन २८ गते